Tattvārtharājavārttikavyākhyā 1999
TARVV-MK 1,00śrīmadbhaṭṭākalaṅkadevaviracitaṃ TARVV-MK 1,00tattvārthavārtikamTARVV-MK 1,01praṇamya sarvavijñānamahāspadamuruśriyam | TARVV-MK 1,02nirdhūtakalmaṣaṃ vīraṃ vakṣye tattvārthavārtikam || 1 || TARVV-MK 1,03śreyomārgapratipitsātmadravyaprasiddheḥ | | upayogasvabhāvasyātmanaḥ śreyasā yokṣyamāṇasya TARVV-MK 1,04prasiddhau satyāṃ tanmārgapratipitsotpadyate | katham ? TARVV-MK 1,05cikitsāviśeṣapratipattivat | | yathā vyādhinivṛttijaphalaśreyasāṃ yokṣyamāṇasya ciki- TARVV-MK 1,06tsyasya prasiddhau cikitsāmārgaviśeṣapratipitsotpadyate tathā ātmadravyaprasiddhau śreyomārgaprati- TARVV-MK 1,07pitseti | tasmāt sādhīyasī mokṣamārgavyākhyā svāyambhavīti | kiñca, TARVV-MK 1,08sarvārthapradhānatvāt | | saṃsāriṇaḥ puruṣasya sarveṣvartheṣu mokṣaḥ pradhānam, pradhāne ca TARVV-MK 1,09kṛto yatnaḥ phalavān bhavati tasmāttanmārgopadeśaḥ kāryaḥ tadarthatvāt | TARVV-MK 1,10mokṣopadeśaḥ puruṣārthapradhānatvāditi cet; na; jijñāsamānārthipraśnāpekṣiprativacanasadbhā- 4vāt | | āha mokṣopadeśa eva kāryo na mārgopadeśaḥ | kasmāt ? puruṣārthapradhānatvāt | sarvaśreyo- TARVV-MK 1,12bhyaḥ puṃso mokṣa eva paraṃ śreyaḥ ātyantikānupamaśreyastvāditi; tanna; jijñāsamānārthipraśnāpekṣi- TARVV-MK 1,13prativacanasadbhāvāt | yo'sau mokṣeṇārthī jijñāsamānaḥ sa mārgameva pṛṣṭavān na mokṣam, atasta- TARVV-MK 1,14nmārgopadeśa eva nyāyyaḥ | TARVV-MK 1,15mokṣameva kasmānnāprākṣīditi cet ? na; kāryaviśeṣasampratipatteḥ | | syādetat — ayaṃ praṣṭā TARVV-MK 1,16mokṣameva kasmānna pṛṣṭavān kaimarthakyānmārgaṃ pṛṣṭavāniti ? tanna; kāryaviśeṣasampratipatteḥ | TARVV-MK 1,17mokṣakāryaṃ prati sarveṣāṃ sadvādināṃ sampratipatterna kāraṇaṃ prati | TARVV-MK 1,18kāraṇaṃ tu prati vipratipattiḥ, pāṭaliputramārgavipratipattivat | | yathā kecit puruṣā TARVV-MK 1,19nānādigbhāgāpekṣiṣu mārgeṣu vipratipadyante na pāṭaliputre prāptavye, tathā mokṣakāryaṃ pratipadya TARVV-MK 1,20tadarthamādṛtāḥ sarve sadvādinastatkāraṇeṣu vipratipadyante | tadyathā, kecittāvadāhuḥ — jñānādeva TARVV-MK 1,21mokṣa iti | apara āhuḥ — jñānavairāgyābhyāmiti | padārthāvabodho jñānam, viṣayasukhāna- TARVV-MK 1,22bhiṣvaṅgalakṣaṇaṃ vairāgyamiti | apara āhuḥ — kriyāta eva mokṣa iti *“nityakarmahetukaṃ TARVV-MK 1,23nirvāṇam” iti vacanāt | kiñca, TARVV-MK 2,01parābhiprāyanivṛttyaśakyatvāt | | na ca parasya praṣṭuḥ praśnābhiprāyo'smadādibhiḥ śakyo TARVV-MK 2,02nivartayituṃ ‘mā prākṣīrmārgaṃ mokṣaṃ pṛccha’ iti, bhinnarucitvāllokasya |