<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "../tei_all.dtd">
<TEI><teiHeader><fileDesc><titleStmt><title type="main" subtype="text-YAṬ" ana="actual">Yuktyanuśāsanaṭīkā</title><title type="main" subtype="text-YA" ana="potential">Yuktyanuśāsana</title><title type="subtitle" subtype="plain-text">Plain text of Indralāl and Śrīlāl's 1919 edition</title><respStmt><resp>Digital textresource created by</resp><persName>H. Trikha</persName></respStmt></titleStmt><publicationStmt><publisher>Published within the Digital Corpus of Vidyānandin's Works at <span type="ref-site" target="../">www.dipal.org/dcv</span></publisher><availability><licence> under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License</licence></availability><date type="published">November 23, 2025</date></publicationStmt><sourceDesc><bibl>Print edition: Samantabhadra-praṇītaṃ Yuktyanuśāsanam. Vidyānanda-viracitayā ṭīkayā samanvitam Indralālaiḥ Śrīlālaiś ca sampāditaṃ saṃśodhitaṃ ca. (Māṇikacandra Digambara Jaina Granthamālā 15). Bombay 1919.</bibl><bibl type="base-resource">Digitized print edition: <span target="YAṬ-IŚ-p.html">dcv/Yuktyanuśāsanaṭīkā/YAṬ-IŚ-p</span></bibl></sourceDesc></fileDesc><encodingDesc><projectDesc><p><seg type="project-general">This resource for the text of the <seg type="essential" subtype="wor_name">Yuktyanuśāsanaṭīkā</seg> (<seg type="essential" subtype="wor_abbr">YAṬ</seg>) is published alongside <span type="ref-site work" target="./">other digital resources for the work</span>. The resource at hand, <seg type="essential" subtype="tra_sigl">YAṬ-IŚ‑t</seg>, is a resource for the specific text of the edition by Indralāl and Śrīlāl (IŚ) in 1919. </seg><seg type="derivat" subtype="plain-text">The resource renders only the plain text (t) without metatext except for punctuation and indication of verse or prose. </seg><seg type="thanks">H. Trikha created this resource during his occupations at the Institutes for <span type="organisation">South Asian, Tibetan and Buddhist Studies, University of Vienna,</span> and for the <span type="organisation">Cultural and Intellectual History of Asia, Austrian Academy of Sciences.</span> Substantial work was done in the project “Perspectivism and intertextuality in Vidyānandin’s works,” funded by the Austrian Science Fund (FWF Schrödinger project J 3880-G24). Trikha is especially grateful to the late Helmut Krasser for financing the capture of the printed edition and to Vitus Angermeier for providing the initial TEI encoding. </seg></p></projectDesc><refsDecl><p><seg type="print-edition" ana="potential">References in the left margin pertain to page and line of Indralāl and Śrīlāl's printed edition. </seg><seg type="plain-text-YAṬ" ana="actual">References indicate page and line of Indralāl and Śrīlāl's printed edition, stanzas of the Yuktyanuśāsana are rendered in a lighter color and referred to by their current number. </seg><seg type="plain-text-YA" ana="potential">References to the left pertain to the number of the stanza and the letter of the pāda. </seg></p></refsDecl></encodingDesc></teiHeader><text type="plain-text"><body><head resp="IŚ" n="a_1"><pb n="001"/><lb n="1,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,01</span>oṃ <lb n="1,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,02</span>śrī­vī­ta­rā­gā­ya namaḥ | <lb n="1,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,03</span>ā­cā­rya­pra­va­ra­śrī­ma­dvi­dyā­naṃ­di­pra­ṇī­ta­yā ṭī­ka­yā­vi­bhū­ṣi­taṃ <lb n="1,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,04</span>śrī­ma­tsa­maṃ­ta­bha­drā­cā­rya­va­rya­pra­ṇī­taṃ <lb n="1,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,05</span>yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ | </head><lg n="a_2"><l><lb n="1,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,06</span>pra­mā­ṇa­na­ya­ni­rṇī­ta­va­stu­ta­ttva­m a­bā­dhi­taṃ | </l><l><lb n="1,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,07</span>jīyāt sa­ma­nta­bha­dra­sya stotraṃ yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ || </l></lg><p n="a_3" rend="justify"><lb n="1,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,08</span>śrī­ma­tsa­ma­nta­bha­dra­svā­mi­bhi­r ā­pta­mī­māṃ­sā­yā­ma­nya­yo­ga­vya­va­cche<span type="hard-break">- </span><lb n="1,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,09</span>dād vya­va­sthā­pi­te­na bha­ga­va­tā śrī­ma­tā­rha­tā­ntya­tī­rthaṃ­ka­ra­pa­ra­ma­de­ve­na <lb n="1,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,10</span>māṃ parīkṣya kiṃ ci­kī­rṣa­vo bhavantaḥ ? iti te pṛṣṭā i­va­prā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_1 a_4" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_1a"><lb n="1,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 1a</span>kīrtyā mahatyā bhuvi va­rddha­mā­naṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_1b"><lb n="1,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 1b</span>tvāṃ va­rddha­mā­naṃ stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_1c"><lb n="1,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 1c</span>ni­nī­ṣa­vaḥ smo vayam adya vīraṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_1d"><lb n="1,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 1d</span>vi­śī­rṇa­do­ṣā­śa­ya­pā­śa­ba­ndhaṃ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">1</ref> || </l></lg><p n="a_5" rend="justify"><lb n="1,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,15</span>stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ sto­tra­vi­ṣa­ya­tvaṃ ni­nī­ṣa­vo netum i<span type="hard-break">- </span><lb n="1,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,16</span>cchavo vayaṃ mu­mu­kṣa­vo '­dyā­smi­n kāle pa­rī­kṣā­va­sā­na­sa­ma­ye smo <lb n="1,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 001,17</span>bha­vā­ma­s tvāṃ vīraṃ nānyat kiṃcit ka­rtu­kā­mā i­ti­pra­ti­va­ca­ne­nā­bhi<span type="hard-break">- </span><pb n="002"/><lb n="2,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,01</span>saṃbaṃdhaḥ | kutaḥ stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ netum i­ccha­vo­bha­va­nta ity āhuḥ — <lb n="2,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,02</span>ṛ­ddha­mā­na­m iti pra­vṛ­ddha­pra­mā­ṇa­tvā­d ity arthaḥ, ṛ­ddhaṃ­pra­vṛ­ddhaṃ mānaṃ <lb n="2,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,03</span>pramāṇaṃ yasya sa eva va­rddha­mā­na ity ucyate | </p><p n="a_6" rend="justify"><lb n="2,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,04</span>kiṃ punas tatra pramāṇaṃ pra­vṛ­ddha­m iti cet, ta­ttva­jñā­na­me­va­, <lb n="2,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,05</span>ta­ttva­jñā­naṃ pramāṇaṃ syād iti va­ca­nā­t ta­syai­va­pra­vṛ­ddha­tvo­pa­pa­tteḥ <lb n="2,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,06</span>syā­dvā­da­na­ya­saṃ­skṛ­ta­tvā­t | sa­nni­ka­rṣā­de­r u­pa­cā­rā­d a­nya­tra­pra­mā­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="2,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,07</span>tvā­yo­gā­n ni­rvi­ka­lpa­ka­da­rśa­na­va­t pra­vṛ­ddha­tvā­saṃ­bha­vā­t | ta­ttva­jñā­naṃ <lb n="2,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,08</span>punaḥ svā­rtha­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ ta­ttva­jñā­na­tvā­nya­thā­nu­pa­pa­tteḥ | na hy avyava<span type="hard-break">- </span><lb n="2,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,09</span>sā­yā­tma­kaṃ ta­ttva­jñā­naṃ nāmā kiṃcit ka­ra­sya­ta­ttva­jñā­na­tva­pra­saṃ­gā­t | <lb n="2,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,10</span>nā­kiṃ­ci­tka­raṃ ta­ttva­jñā­naṃ vya­va­sā­ya­ka­ra­sya ta­ttva­jñā­na­tvā­di­ti <lb n="2,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,11</span>cet, na svayam a­vya­va­sā­yā­tma­no da­rśa­na­sya­vya­va­sā­ya­ka­ra­tva­vi­ro<span type="hard-break">- </span><lb n="2,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,12</span>dhāt su­ga­ta­da­rśa­na­va­t | kṣa­ṇa­kṣa­yā­di­da­rśa­na­bu­ddha­vya­va­sā­ya­vā­sa­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="2,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,13</span>pra­bo­dha­sa­ha­kā­ri darśanaṃ vya­va­sā­ya­kā­ra­ṇaṃ nā­pa­ra­m iti cet, kuto <lb n="2,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,14</span>vya­va­sā­ya­vā­sa­nā­pra­bo­dhaḥ ? da­rśa­nā­d iti cet, ta­rhi­kṣa­ṇa­kṣa­yā­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="2,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,15</span>v api syāt kathaṃ ca su­ga­ta­da­rśa­naṃ na syāt ? ta­trā­vi­dyo­da­ya­sa­ttvā<span type="hard-break">- </span><lb n="2,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,16</span>d iti cet, tarhi a­vi­dyo­da­ya­sa­hā­yā­da­rśa­nā­t sa ca bhavatu kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="2,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,17</span>ṇa­kṣa­yā­dau­, nāstīti mataṃ tadā da­rśa­na­bhe­da­pra­saṃ­gaḥ­, na hyekam eva <lb n="2,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,18</span>darśanaṃ nī­lā­dau­vya­va­sā­ya­vā­sa­nā­pra­bo­dha­ni­baṃ­dha­nā­vi­dyo­da­ya­sa­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="2,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,19</span>krāntaṃ kṣa­ṇa­kṣa­yā­dā­v a­nya­the­ti vaktuṃ yuktam | syān mataṃ, darśana<span type="hard-break">- </span><lb n="2,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,20</span>syā­vi­dyo­da­ya­vai­ci­tryā­d vaicitryaṃ tatas ta­syā­nya­tvā­tta­da­nya­tve darśa<span type="hard-break">- </span><lb n="2,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,21</span>nasya vā­sta­va­tvā­vi­ro­dhā­d­, vāstavaṃ hi da­rśa­na­m a­vā­sta­vā­vā­'­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="2,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 002,22</span>dyā, ta­du­bha­ya­bhe­dā­n na da­rśa­na­bhe­da iti | tad a­pi­sva­si­ddhā­nta­mā­traṃ­, <pb n="003"/><lb n="3,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,01</span>tasyā vi­ka­lpa­vā­sa­nā­he­tu­tva­vi­ro­dhā­t­, vāstavaṃ hi­kiṃ­ci­t ka<span type="hard-break">- </span><lb n="3,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,02</span>syacit kā­ra­ṇa­m iṣṭaṃ nā­vā­sta­vaṃ śa­śa­vi­ṣā­ṇaṃ­, na cāvidyā vā<span type="hard-break">- </span><lb n="3,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,03</span>stavikā | yadi punar yathā vāstavaṃ kāraṇaṃ vā­sta­va­m e­va­kā­rya­m u<span type="hard-break">- </span><lb n="3,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,04</span>pa­ja­na­ya­ti ta­dva­da­vā­sta­va­m a­vā­sta­vaṃ vi­ro­dhā­bhā­vā­t­, ta­ta­ścā­vi­dyo<span type="hard-break">- </span><lb n="3,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,05</span>dayaḥ svayam a­vā­sta­vo vi­ka­lpa­vā­sa­nā­pra­bo­dha­m a­vā­sta­vaṃ­ka­ri­ṣya­tī<span type="hard-break">- </span><lb n="3,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,06</span>ty a­bhi­dhī­ya­te­, tadā vi­ka­lpa­vā­sa­nā­pra­bo­dho 'py a­vā­sta­vo­nī­lā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="3,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,07</span>vya­va­sā­ya­m a­vā­sta­va­m eva ja­na­ye­t | vā­sta­va­da­rśa­na­he­tu­tvā­tvā­sta<span type="hard-break">- </span><lb n="3,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,08</span>vo 'pi nī­lā­di­vi­ka­lpa iti cet; tarhi vā­sta­vā­vā­sta­vā­bhyāṃ <lb n="3,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,09</span>da­rśa­na­vi­ka­lpa­vā­sa­nā­pra­bo­dhā­bhyāṃ janito nī­lā­di­vi­ka­lpo vā<span type="hard-break">- </span><lb n="3,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,10</span>sta­vā­vā­sta­vaḥ syāt, tathā ca ta­jja­na­kaṃ darśanaṃ katham i­va­ta­ttva<span type="hard-break">- </span><lb n="3,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,11</span>jñānam u­pa­pa­dye­ta saṃ­śa­yā­di­vi­ka­lpa­ja­na­ka­syā­pi da­rśa­na­sya­ta­ttva­jñā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="3,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,12</span>tva­pra­saṃ­gā­t | yathaiva hi nī­lā­di­vi­ka­lpaḥ svarūpe vā­sta­vaḥ­svā<span type="hard-break">- </span><lb n="3,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,13</span>laṃbane cā­vā­sta­va­s tathā saṃ­śa­yā­di­vi­ka­lpo 'pi, sa­rva­ci­tta­cai­ttā­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="3,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,14</span>m ā­tma­saṃ­ve­da­na­sya vā­sta­va­tvā­t ta­dā­laṃ­ba­na­sya­cā­'­nyā­po­ha­syā­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="3,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,15</span>sta­va­tvā­t vā­sta­vā­vā­sta­vo­pa­va­ttiḥ | nanu da­rśa­na­pṛ­ṣṭa­bhā­vi­no­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="3,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,16</span>kalpasya va­stu­vya­va­sā­ya­ka­tvā­t ta­jja­na­kaṃ da­rśa­naṃ­ta­ttva­jñā­naṃ­, na <lb n="3,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,17</span>punaḥ saṃ­śa­yā­di­vi­ka­lpa­ja­na­kaṃ ta­syā­va­stu­pa­rā­ma­rśi­tvā­t | nahi <lb n="3,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,18</span>saṃ­śa­ye­na vi­ṣa­yī­kri­ya­mā­ṇaṃ ca­li­tā­kā­ra­dva­yaṃ va­stu­rū­paṃ­, nā'pi <lb n="3,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,19</span>vi­pa­ryā­se­nā­laṃ­bya­mā­naṃ vi­pa­rī­taṃ va­stu­rū­paṃ yato '­sya­va­stu­pa­rā­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="3,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,20</span>rśitā syād iti kaścit | so 'py evaṃ pra­ṣṭa­vyaḥ­, kuto nīlādi<span type="hard-break">- </span><lb n="3,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,21</span>vi­ka­lpa­sya va­stu­vya­va­sā­yi­tvaṃ siddhaṃ ? va­stu­vya­va­sā­yi­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="3,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 003,22</span>vā­sa­nā­pra­bo­dhā­t­, so 'pi va­stu­vya­va­sā­yya­vi­dyo­da­yā­d iti cet <pb n="004"/><lb n="4,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,01</span>tarhy a­vi­dyo­da­ya­vaṃ­śa­pra­bha­vo nī­lā­di­vi­ka­lpa ity e­ta­dā­yā­ta­m | tathā <lb n="4,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,02</span>ca ta­jja­na­nā­n na darśanaṃ ta­ttva­jñā­naṃ yuktam a­ti­pra­saṃ­gā­t | </p><p n="a_7" rend="justify"><lb n="4,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,03</span>ta­da­vi­saṃ­vā­da­ka­tvā­t ta­ttva­jñā­na­m iti cet, tad api yadyartha<span type="hard-break">- </span><lb n="4,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,04</span>kri­yā­prā­pti­ni­mi­tta­tvaṃ tac ca pra­va­rtta­ka­tvaṃ tad a­pi­pra­vṛ­tti­vi­ṣa­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="4,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,05</span>pa­da­rśa­ka­tva­m ucyate tadā na vya­va­ti­ṣṭha­te­da­rśa­na­syā­vya­va­sā­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="4,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,06</span>tmanaḥ pra­vṛ­tti­vi­ṣa­yo­pa­da­rśa­ka­tve­kṣa­ṇa­kṣa­yā­dyu­pa­da­rśa­ka­tva­pra­saṃ­gā­t <lb n="4,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,07</span>nī­lā­dyu­pa­da­rśa­ka­tva­va­t­, nī­lā­di­va­t kṣa­ṇa­kṣa­yā­dā­v api darśana<span type="hard-break">- </span><lb n="4,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,08</span>vi­ṣa­ya­tvā­vi­śe­ṣā­t | kṣa­ṇa­kṣa­yā­dau vi­pa­rī­ta­sa­mā­ro­pā­n na­ta­du­pa­da<span type="hard-break">- </span><lb n="4,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,09</span>rśa­ka­tva­m iti cet, so 'pi kutaḥ ? sa­dṛ­śā­pa­rā­pa­ro­tpa­tti­da­rśa­nā­d a<span type="hard-break">- </span><lb n="4,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,10</span>vi­dyo­da­yā­c ceti cet, na sa­dṛ­śā­pa­rā­pa­ro­tpa­tti­da­rśa­na­sya­sa­mā­ro­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="4,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,11</span>ni­mi­tta­syā­pa­rā­pa­ra­ja­la­bu­dbu­do­tpa­tti­da­rśa­ne­na vya­bhi­cā­rā­tta­trai<span type="hard-break">- </span><lb n="4,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,12</span>ka­tva­sa­mā­ro­pā­saṃ­bha­vā­t­, ta­thā­nta­raṃ­ga­sya cā­vi­dyo­da­ya­sya­vā­hya­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="4,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,13</span>ṇa­ra­hi­ta­syā­sa­ma­rtha­tvā­t­, ta­nmā­trā­d e­vā­nya­thā sa­rva­tra­vi­bhra­ma­pra­saṃ­gā­t | </p><p n="a_8" rend="justify"><lb n="4,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,14</span>syān mataṃ, a­pa­rā­pa­ra­ja­la­bu­dbu­de­ṣu­sa­dṛ­śā­pa­rā­pa­ro­tpa­tti­da­rśa<span type="hard-break">- </span><lb n="4,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,15</span>ne saty apy a­vi­dyo­da­yā­saṃ­bha­vā­n nai­ka­tva­sa­mā­ro­paḥ tato na­vya­bhi­cā­ra <lb n="4,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,16</span>iti | tad a­yu­kta­m­, kṣa­ṇa­kṣa­yā­di­da­rśa­na­syā­bo­dhi­sa­ttvā­da­pra­si­ddheḥ­, <lb n="4,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,17</span>paśyann ayaṃ kṣa­ṇi­ka­m eva na pa­śya­tī­ti va­ca­na­sya­sva­ma­no­ra­tha­mā­tra<span type="hard-break">- </span><lb n="4,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,18</span>tvāt, śakyaṃ hi vaktuṃ paśyann ayaṃ nityam eva pa­śya­tya­nā­dya­vi­dyo­da<span type="hard-break">- </span><lb n="4,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,19</span>yād a­pa­rā­pa­ra­jñā­no­tpa­tti­ṣu kṣa­ṇi­ka­tva­sa­mā­ro­pā­nnā­va­dhā­ra­ya­tī­ti | <lb n="4,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,20</span>kra­ma­yau­ga­pa­dyā­bhyā­m a­rtha­kri­yā­vi­ro­dha­s tu ni­tya­sye­va­kṣa­ṇi­ka­syā­pi <lb n="4,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,21</span>vidyata eva tataḥ paśyann ayaṃ jā­tya­nta­ra­m evaṃ pa­śya­ti­da­rśa­na­mo­ho­da<span type="hard-break">- </span><lb n="4,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,22</span>yāt tu du­rā­ga­ma­ja­ni­ta­vā­sa­nā­sa­hā­yā­d vi­pa­rī­ta­sa­mā­ro­pa­saṃ­bha­vā­nnā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="4,23"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 004,23</span>dhā­ra­ya­tī­ti yuktam u­tpa­śyā­maḥ | tathā cā­kṣā­di­jñā­na­sya­dra­vya­pa<span type="hard-break">- </span><pb n="005"/><lb n="5,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,01</span>ryā­yā­tma­kaḥ ka­thaṃ­ci­t ni­tyā­ni­tyā­tmā­sa­dṛ­śe­ta­ra­pa­ri­ṇā­mā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="5,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,02</span>kaḥ sā­mā­nya­vi­śe­ṣā­tma­kaḥ jā­tya­nta­ra­bhū­to '­ne­kā­ntā­tmā­rtho­vi­ṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="5,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,03</span>yaḥ siddhaḥ su­ni­śca­tā­saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­pra­mā­ṇa­tvā­tta­du­pa­da­rśa­ka­tvaṃ <lb n="5,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,04</span>pra­vṛ­tti­vi­ṣa­yo­pa­da­rśa­ka­tvaṃ tat pra­va­rtta­ka­tvaṃ­ta­ttvā­rtha­kri­yā­prā­pti­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="5,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,05</span>mittatvaṃ tad apy a­vi­saṃ­vā­di­tvaṃ ta­lla­kṣa­ṇaṃ ta­ttva­jñā­naṃ­ka­tha­m a­vi­ka­lpa­kaṃ <lb n="5,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,06</span>jā­tyā­dyā­tma­ka­sya sa­vi­ka­lpa­ka­syā­rtha­sā­ma­rthye­na­sa­mu­dbhū­ta­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="5,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,07</span>j jā­tyā­di­ra­hi­ta­sya sva­la­kṣa­ṇā­rtha­sya­sa­rva­thā­'­na­rtha­kri­yā­kā­ri­ṇo <lb n="5,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,08</span>'­nu­pa­pa­tteḥ ta­tkā­ra­ṇe­na ta­ttva­jñā­na­syo­dbha­vā­saṃ­bha­vā­tni­rvi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="5,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,09</span>katvād asiddheḥ | syān ma­ta­m­, saṃ­hṛ­ta­sa­ka­la­vi­ka­lpā­va­sthā­yāṃ­a<span type="hard-break">- </span><lb n="5,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,10</span>śva­vi­ka­lpa­kā­le go­da­rśa­na­vi­ṣa­yā­ṇāṃ ni­rvi­ka­lpa­kaṃ pra­tya­kṣaṃ­pra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="5,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,11</span>kṣata eva siddhaṃ | vi­ka­lpe­na nā­ma­saṃ­śra­ye­ṇa pra­tyā­tma­nā­ve­dye­na <lb n="5,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,12</span>ra­hi­ta­sya pra­tya­kṣa­sya saṃ­ve­da­nā­t | tad uktam — </p><lg n="a_9"><l><lb n="5,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,13</span>pratyakṣaṃ ka­lpa­nā­po­ḍhaṃ pra­tya­kṣe­ṇai­va siddhyati | </l><l><lb n="5,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,14</span>pra­tyā­tma­ve­dyaḥ sarveṣāṃ vikalpo nā­ma­saṃ­śra­yaḥ || iti</l></lg><p n="a_10" rend="justify"><lb n="5,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,15</span>tad asat | vya­va­sā­yā­tma­ka­syai­va pra­tya­kṣa­sya­sva­saṃ­ve­da­na­pra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="5,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,16</span>kṣataḥ prasiddheḥ nā­ma­saṃ­śra­ya­sya vi­ka­lpa­sya­ta­trā­'­nu­pa­laṃ­bhe 'py akṣādi<span type="hard-break">- </span><lb n="5,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,17</span>saṃ­śra­ya­sya saṃ­ve­dya­mā­na­tvā­t­, saṃ­hṛ­ta­sa­ka­la­vi­ka­lpā­va­sthā­yā­ma­pi <lb n="5,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,18</span>sti­mi­te­nā­nta­rā­tma­nā sthitasya cakṣuṣā rū­pa­mī­kṣa­mā­ṇa­syā­kṣa­jā<span type="hard-break">- </span><lb n="5,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,19</span>yā mateḥ sa­vi­ka­lpa­kā­tmi­kā­yā eva pratīteḥ | anyathā vyutthi<span type="hard-break">- </span><lb n="5,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,20</span>ta­ci­ttā­va­sthā­yāṃ tathaiva sma­ra­ṇā­nu­pa­pa­tteḥ e­te­nā­nu­mā­nā­tpra­tya­kṣe <lb n="5,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,21</span>ka­lpa­nā­vi­ra­ha­si­ddhi­r apāstā | punaḥ kiṃcid vi­ka­lpa­ya­to­ya­thā­'<span type="hard-break">- </span><lb n="5,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 005,22</span>śva­ka­lpa­nā ma­mā­sī­d iti vittis tathā go­ni­śca­yo '­pya­śva­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><pb n="006"/><lb n="6,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,01</span>kāle ma­me­ndri­ya­ba­lā­d āsīd iti vittir api ka­tha­ma­nya­tho­pa­pa­dye­ta ga<span type="hard-break">- </span><lb n="6,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,02</span>vā­śva­vi­ka­lpa­yo­r yu­ga­pa­dvi­ro­dhā­t | naivaṃ vittiḥ satyeti cet, na <lb n="6,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,03</span>tayoḥ kramād e­vā­śū­tpa­tte­r yau­ga­pa­dyā­bhi­dhā­nā­t | ta­ttva­to­jñā­na­dva­ya­sya <lb n="6,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,04</span>so­pa­yo­ga­sya yu­ga­pa­da­saṃ­bha­vā­t­, kva­ci­du­pa­yu­ktā­nu­pa­yu­kta­jñā­na­yau­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="6,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,05</span>pa­dya­va­ca­ne­pi vi­ro­dhā­bhā­vā­t | tarhi go­da­rśa­na­m a­nu­pa­yu­kta­ma­śva­vi­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="6,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,06</span>lpas tū­pa­yu­kta­s tatas tayor yu­ga­pa­dbhā­vo yukta eveti cet, nakiṃci<span type="hard-break">- </span><lb n="6,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,07</span>d aniṣṭaṃ syā­dvā­di­nāṃ | ta­thā­'­nu­pa­yu­kta­ve­da­na­sya­ni­rvi­ka­lpa­ka­tva­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="6,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,08</span>pī­ṣṭa­tvā­t | kvacit kiṃcid u­pa­yu­ktaṃ hi jñā­naṃ­vya­va­sā­yā­tma­ka­m i<span type="hard-break">- </span><lb n="6,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,09</span>ṣyate sa­rva­thā­'­nu­pa­yu­kta­syā­vya­va­sā­yā­tma­ka­sya­ta­ttva­jñā­na­tva­vi­ro<span type="hard-break">- </span><lb n="6,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,10</span>dhāt | na caivaṃ ke­va­la­jñā­na­m a­ta­ttva­jñā­naṃ pra­sa­jye­ta­ta­syā­pi nityopa<span type="hard-break">- </span><lb n="6,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,11</span>yu­kta­ttve­na vya­va­sā­yā­tma­ka­tvo­pa­ga­mā­t | nanu ca vī­tā­rā­gā­ṇāṃ­kva<span type="hard-break">- </span><lb n="6,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,12</span>cit pra­vṛ­ttya­saṃ­bha­vā­t sa­rva­dau­dā­sī­nyā­d u­pa­yo­gā­bhā­vā­da­nu­pa­yu­kta­m eva <lb n="6,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,13</span>jñānam a­nu­ma­nta­vya­m | tathā ca ni­rvi­ka­lpa­kaṃ tat siddhaṃ | ta­dva­da­kṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="6,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,14</span>di­jñā­na­m api ni­rvi­ka­lpa­kaṃ sat ta­ttva­jñā­naṃ bha­vi­ṣya­tī­ti­ke­ci­t­, <lb n="6,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,15</span>te 'pi na yu­kti­vā­di­naḥ­, yau­ga­jñā­na­syā­nu­pa­yu­kta­tve­sa­rva­pa­dā­rtha­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="6,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,16</span>ti­bhā­sa­na­sya vi­ro­dhā­t­, ta­syai­vo­pa­yo­ga­rū­pa­tvā­d­, yu­ga­pa­tsa­rvā­rtha<span type="hard-break">- </span><lb n="6,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,17</span>gra­ha­ṇa­m eva hy u­pa­yo­gaḥ sa­rva­jña­vi­jñā­na­sya­, na pu­na­rji­hā­so­pā­di­tsā­bhyāṃ <lb n="6,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,18</span>hā­no­pā­dā­na­la­kṣa­ṇā pra­vṛ­ttiḥ­, ta­syā­rā­ga­dve­ṣo­pa­yo­ga­ni­baṃ­dha­na­tvā­t <lb n="6,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,19</span>pra­lī­na­rā­ga­dve­ṣa­sya sa­rva­jña­sya ta­da­saṃ­bha­vā­t | katham e­vaṃ­sa­rva­jña­vi­jñā­naṃ <lb n="6,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,20</span>niṣphalaṃ na bhaved iti cet, na ta­da­bhi­nna­sya pha­la­sya­sa­ka­lā­jñā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="6,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,21</span>ni­vṛ­tti­la­kṣa­ṇa­sya sa­dbhā­vā­t­, sarvasya jñānasya sā­kṣā­da­jñā­na­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="6,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 006,22</span>vṛ­tti­pha­la­tvā­d dhā­no­pā­dā­no­pe­kṣā­vi­ṣa­ya­sya­pa­raṃ­pa­rā­jñā­na­pha­la­tva­pra<span type="hard-break">- </span><pb n="007"/><lb n="7,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,01</span>siddheḥ sa­ka­la­ve­di­vi­jñā­na­sya pa­ra­mpa­ra­yā­pyu­pe­kṣā­mā­tra­pha­la­tvā­t | <lb n="7,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,02</span>tathā coktam — </p><lg n="a_11"><l><lb n="7,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,03</span><span resp="?" rend="underline">upekṣā phalam ādyasya śe­ṣa­syā­dā­na­hā­na­dhīḥ</span> | </l><l><lb n="7,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,04</span><span resp="?" rend="underline">pūrvā vā­'­jñā­na­nā­śo vā sa­rva­syā­sya sva­go­ca­re</span> || iti</l></lg><p n="a_12" rend="justify"><lb n="7,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,05</span>ni­tyo­pa­yu­kta­tvā­t sa­rva­jña­vi­jñā­na­sya­svā­rtha­vya­va­sā­yā­tma­ka­tva­m eva <lb n="7,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,06</span>yuktam anyathā ta­syā­kiṃ­ci­tka­ra­tva­pra­saṃ­gā­tta­dva­da­kṣā­di­jñā­nā­nā­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="7,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,07</span>pīti na kiṃ­ci­da­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ ta­ttva­jñā­na­m asti ye­na­sā­dha­na<span type="hard-break">- </span><lb n="7,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,08</span>vya­bhi­cā­raḥ syāt | a­trā­pa­raḥ prāha — sa­tya­m­, vya­va­sā­yā­tma­kaṃ <lb n="7,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,09</span>ta­ttva­jñā­naṃ a­rtha­vya­va­sā­ya­la­kṣa­ṇa­tvā­t­, na tu­sva­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ <lb n="7,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,10</span>tasya jñā­nāṃ­ta­re­ṇa vya­va­sā­yā­d iti | so 'pi na pre­kṣā­va­tā­ma­bhi­dhe<span type="hard-break">- </span><lb n="7,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,11</span>ya­va­ca­no '­na­va­sthā­nu­ṣaṃ­ga­tvā­t | ka­sya­ci­d a­rtha­jñā­na­sya hiyena jñānena <lb n="7,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,12</span>vya­va­sā­ya­s tan na tāvad a­vya­va­si­ta­m eva tasya vya­va­sā­ya­kaṃ­pa­rā­tma­jñā<span type="hard-break">- </span><lb n="7,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,13</span>na­va­t­, jñā­nā­nta­re­ṇa ta­dvya­va­sā­ye tu tasyāpi jñā­nā­nta­re­ṇa­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="7,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,14</span>vasāya ity a­na­va­sthā­naṃ du­rni­vā­raṃ | nanu ca jñā­na­sya­sva­vi­ṣa­ye vya<span type="hard-break">- </span><lb n="7,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,15</span>va­si­ti­ja­na­ka­tvaṃ vya­va­sā­yā­tma­ka­tvaṃ tac ca jñā­nā­nta­re­ṇa vya<span type="hard-break">- </span><lb n="7,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,16</span>va­si­ta­syā­'­pi yuktaṃ sa­nni­ka­rṣa­va­t | na hi sa­nni­ka­rṣā­diḥ <lb n="7,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,17</span>ke­na­ci­d vya­va­si­to vya­va­si­ti­m u­pa­ja­na­ya­ti ta­dva­da­rtha­jñā­naṃ­jñā<span type="hard-break">- </span><lb n="7,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,18</span>nā­nta­re­ṇā­vya­va­si­ta­m eva vya­va­si­ti­m u­tpā­da­ya­tī­ti kaścit | so <lb n="7,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,19</span>'pi na prā­tī­ti­ka­va­ca­no '­rtha­jñā­na­syā­pi­jñā­nā­nta­re­ṇā­vya­va­si­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="7,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,20</span>syai­vā­rtha­vya­va­si­ti­ja­na­ka­tva­pra­saṃ­gā­tjñā­na­jñā­na­pa­ri­ka­lpa­na­vai­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="7,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,21</span>rthyāt | tathā liṃgasya jñā­ne­nā­vya­va­si­ta­sya sva­liṃ­gi­ni­, śabda<span type="hard-break">- </span><lb n="7,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 007,22</span>syā­bhi­dhe­ye­, sā­dṛ­śya­syo­pa­me­ye­, vya­va­si­ti­ja­na­ka­tva­si­ddhe­sta­dvi<span type="hard-break">- </span><pb n="008"/><lb n="8,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,01</span>jñā­nā­nve­ṣa­ṇaṃ kimarthaṃ pu­ṣṇī­yā­t | yadi pu­na­ru­bha­ya­thā da­rśa­nā­d a<span type="hard-break">- </span><lb n="8,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,02</span>doṣa iti mataṃ ta­dā­'­pi kiṃcil liṃ­gā­di­ka­m a­jñā­taṃ­sva­liṃ­gyā­di­ṣu <lb n="8,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,03</span>vya­va­si­ti­m u­pa­ja­na­ya­t katham a­pa­vā­rya­te | ca­kṣu­rā­di­ka­m a­pi­kiṃ­ci­d vi<span type="hard-break">- </span><lb n="8,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,04</span>jñānam eva sva­vi­ṣa­ye pa­ri­cchi­tti­m u­tpā­da­ya­d u­bha­ya­thā­da­rśa­nā­t | <lb n="8,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,05</span>syān mataṃ ca­kṣu­rā­di­ka­m e­vā­jñā­taṃ sva­vi­ṣa­ya­jñā­pti­ni­mi­ttaṃ­dṛ­ṣṭaṃ­, na tu <lb n="8,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,06</span>liṃ­gā­di­kaṃ tad api jñātam eva nānyathā ta­to­no­bha­ya­tro­bha­ya­thā <lb n="8,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,07</span>prasaṃgaḥ pra­tī­ti­vi­ro­dhā­d iti | tarhi ya­thā­rtha­jñā­naṃ­vya­va­si­ta­m artha<span type="hard-break">- </span><lb n="8,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,08</span>jña­pti­ni­mi­ttaṃ tathā jñā­na­jñā­na­m api jñāne 'stu ta­trā­'­pyu­bha­ya­thā parika<span type="hard-break">- </span><lb n="8,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,09</span>lpanāyāṃ pra­tī­ti­vi­ro­dha­syā­vi­śe­ṣā­t | kayā punaḥ pra­tī­tyā­'­tra <lb n="8,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,10</span>virodha iti cec ca­kṣu­rā­di­ṣu kayeti samaḥ pa­rya­nu­yo­gaḥ | vi­vā­dā­pa­nnaṃ <lb n="8,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,11</span>ca­kṣu­rā­di­ka­m a­jñā­ta­m e­vā­rtha­jña­pti­ni­mi­ttaṃ ca­kṣu­rā­di­tvā­t­, yad evaṃ <lb n="8,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,12</span>tad evaṃ ya­thā­'­sma­c ca­kṣu­rā­di­, tathā ca vi­vā­dā­pa­nnaṃ­ca­kṣu­rā­di­, ta<span type="hard-break">- </span><lb n="8,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,13</span>smāt tathā | vi­vā­dā­dhyā­si­taṃ liṃ­gā­di­kaṃ jñātam eva kva­ci­dvi­jña­pti­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="8,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,14</span>mittaṃ liṃ­gā­di­tvā­t­, yad itthaṃ tad i­tthaṃ­ya­tho­bha­ya­vā­di­pra­si­ddhaṃ dhū­mā­di­, <lb n="8,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,15</span>tathā ca vi­vā­dā­dhyā­si­taṃ liṃ­gā­di­, tasmāt ta­the­tya­nu­mā­na­pra­tī­tyā <lb n="8,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,16</span>ta­tro­bha­ya­thā­ka­lpa­ne virodha iti cet, tarhi vi­vā­dā­pa­nnaṃ­jñā­naṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="8,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,17</span>jñānaṃ jñātam eva sva­vi­ṣa­ye jña­pti­ni­mi­ttaṃ­, jñā­na­tvā­t­, yadevaṃ tad evaṃ ya<span type="hard-break">- </span><lb n="8,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,18</span>thā­rtha­jñā­naṃ­, tathā ca vi­vā­dā­dhyā­si­taṃ jñā­na­jñā­naṃ­, ta­smā­tta­the­ty anu<span type="hard-break">- </span><lb n="8,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,19</span>mā­na­pra­tī­tyai­va ta­tro­bha­ya­thā ka­lpa­nā­yāṃ virodho '­stu­sa­rva­thā vi<span type="hard-break">- </span><lb n="8,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,20</span>śe­ṣā­bhā­vā­t tathā cā­na­va­sthā­naṃ du­rni­vā­ra­m eva nai­yā­yi­kaṃ­ma­nyā­nāṃ | <lb n="8,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,21</span>syād ā­kū­ta­m a­rtha­jñā­na­m apy arthe jñā­nāṃ­ta­re­ṇā­jñā­ta­m e­va­jña­pti­m utpāda<span type="hard-break">- </span><lb n="8,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 008,22</span>yati yathā vi­śe­ṣa­ṇa­jñā­naṃ viśeṣye rthe, na punar jñānaṃ, ta­dvi­jñā­no­tpa­tteḥ <pb n="009"/><lb n="9,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,01</span>prāg eva tatra jñapter a­bhā­va­pra­saṃ­gā­t­, na caivaṃ, tathā pra­tī­te­r a­rtha­ji­jñā­sā­yāṃ <lb n="9,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,02</span>hi sva­he­to­r a­rtha­jñā­na­m u­tpa­dya­te | jñā­na­ji­jñā­sā­yā­n tu­pa­ścā­d eva <lb n="9,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,03</span>jñāne jñānaṃ pra­tī­te­r evaṃ vi­dha­tvā­d iti | tad apy a­sa­tya­m | svayam a­rtha­jñā­naṃ <lb n="9,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,04</span>ma­me­da­m ity a­pra­ti­pa­ttau tathā pra­tī­te­r a­saṃ­bha­vā­tpra­ti­pa­ttau tu svata<span type="hard-break">- </span><lb n="9,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,05</span>s ta­tpra­ti­pa­tti­rjñā­nā­nta­rā­t vā | svataś cet ? svā­rtha­pa­ri­cche­da­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="9,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,06</span>tva­si­ddhi­r ve­da­na­sya va­stu­ba­la­prā­ptā kkacid arthe ji­jñā­sā­yāṃ­sa­tyā<span type="hard-break">- </span><lb n="9,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,07</span>maham u­tpa­nna­m iti svayaṃ pra­ti­pa­dya­mā­naṃ hi vi­jñā­naṃ­svā­rtha­pa­ri­cche<span type="hard-break">- </span><lb n="9,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,08</span>dakam a­bhya­nu­jñā­ya­te nā­nya­the­ti jai­na­ma­ta­si­ddhiḥ | ya­di­pu­na<span type="hard-break">- </span><lb n="9,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,09</span>r jñā­nā­nta­rā­t tathā pra­ti­pa­tti­s ta­dā­'­pi­ta­da­rtha­jñā­na­pra­jñā­ta­m eva ma­yā­rtha­sya <lb n="9,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,10</span>pa­ri­cche­da­ka­m iti svayaṃ jñā­nā­nta­raṃ pra­ti­pa­dya­te cet tadeva svārtha<span type="hard-break">- </span><lb n="9,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,11</span>pa­ri­cche­da­kaṃ siddhaṃ, na pra­ti­pa­dya­te cet kathaṃ ta­thā­pra­ti­pa­ttiḥ­? </p><p n="a_13" rend="justify"><lb n="9,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,12</span>kiṃ cedaṃ ca vi­cā­rya­te — jñā­nā­nta­ra­m a­rtha­jñā­na­m a­rtha­mā­tmā­naṃ ca prati<span type="hard-break">- </span><lb n="9,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,13</span>pa­dyā­jñā­ta­m eva mayā jñātam arthaṃ jā­nā­tī­ti­pra­ti­pā­dyā­'­pra­ti­pā­dya <lb n="9,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,14</span>vā prathame pakṣe 'rthasya tat jñānasya svā­tma­naḥ­sva­pa­ri­cche­da­ka­tva­vi­ṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="9,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,15</span>yaṃ jñā­nā­nta­raṃ pra­sa­jye­ta | dvi­tī­ya­pa­kṣe punar a­ti­pra­saṃ­gaḥ­su­khā­di­ka­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="9,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,16</span>jñātam e­vā­dṛ­ṣṭaṃ mayā ka­ro­tī­ty api jā­nī­yā­d a­vi­śe­ṣā­t tataḥkiṃ bahuno<span type="hard-break">- </span><lb n="9,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,17</span>ktena jñānam a­rtha­pa­ri­cche­da­ka­tā­m icchatā sva­pa­ri­cche­da­ka­me­ṣi­ta­vya­m | <lb n="9,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,18</span>ya­the­śva­ra­jñā­naṃ sva­pa­ri­cche­da­ka­tvā­bhā­ve­rtha­jñā­na­tvā­nu­pa­pa­tteḥ | tathā <lb n="9,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,19</span>caivaṃ prayogaḥ karttavyaḥ — vi­vā­dā­dhyā­si­taṃ jñā­naṃ­sva­pa­ri­cche­da­ka­m artha<span type="hard-break">- </span><lb n="9,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,20</span>jñā­na­tvā­t­, yad a­rtha­jñā­naṃ tat sva­pa­ri­cche­da­kaṃ­ya­the­śva­ra­jñā­naṃ | a­rtha­jñā­naṃ ca <lb n="9,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,21</span>vi­vā­dā­dhyā­si­taṃ tasmāt sva­pa­ri­cche­da­kaṃ | na ca­kṣu­rā­di­nā he<span type="hard-break">- </span><lb n="9,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 009,22</span>tor vya­bhi­cā­ra­s ta­syā­jñā­na­tvā­t­, nā­'­pi­mū­rcchi­tā­di­jñā­ne­nā­rtha­vi<span type="hard-break">- </span><pb n="010"/><lb n="10,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,01</span>śe­ṣa­ṇa­tvā­t | sad dhi mū­rcchi­tā­di­jñā­naṃ nā­rtha­jñā­naṃ­pu­na­s tadarthe sma<span type="hard-break">- </span><lb n="10,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,02</span>ra­ṇa­pra­saṃ­gā­t | na ca mū­rcchi­tā­di­da­śā­yāṃ parair jñānam i­ṣṭaṃ­ye­na vya<span type="hard-break">- </span><lb n="10,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,03</span>bhicāraḥ syāt | yeṣāṃ tu tasyām api daśāyāṃ ve­da­na­yā­ni­dra­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="10,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,04</span>vā­'­bhi­bhū­taṃ vi­dya­mā­na­m eva ma­tta­da­śā­yāṃ ma­di­re­tyā­di­va­tma­dā­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="10,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,05</span>bhū­ti­ve­da­na­va­d anyathā tadā nai­rā­tmyā­pa­tte­r iti mataṃ, te­ṣāṃ­vi­jñā­na­sya <lb n="10,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,06</span>sva­vya­va­sā­yo 'pi ta­dā­bhi­bhū­ta­pra­si­ddha eveti ka­thaṃ­te­nā­nai­kā­nti<span type="hard-break">- </span><lb n="10,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,07</span>katā jñā­na­tva­sya hetoḥ syāt tato '­rtha­jñā­na­tvaṃ­sva­vya­va­sā­yā­tma­ka­tvaṃ <lb n="10,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,08</span>sā­dha­ya­ty eva sā­dhyā­vi­nā­bhā­va­ni­ya­ma­ni­śca­yā­t | na­nvī­śva­ra­jñā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="10,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,09</span>m u­dā­ha­ra­ṇa­sā­dhya­śū­nyaṃ tasya sva­vya­va­sā­yā­tma­ka­tvā­bhā­vā­d iti <lb n="10,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,10</span>cen ne­śva­ra­sya sa­rva­jña­tva­vi­ro­dhā­t | jñā­nā­nta­re­ṇā­tma­jñā­na­sya­pa­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="10,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,11</span>jñānāt sa­rva­jña­tve tad api jñā­nā­nta­raṃ sva­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ­ce­t tad evo<span type="hard-break">- </span><lb n="10,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,12</span>dā­ha­ra­ṇaṃ | jñā­nā­nta­re­ṇa vya­va­si­taṃ ce­da­na­va­sthā­naṃ ta­trā­'­pye­vaṃ <lb n="10,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,13</span>pa­rya­nu­yo­gā­t | na ce­śva­ra­sya nā­nā­jñā­na­pa­ri­ka­lpa­nā yu­ktā­sa­ha<span type="hard-break">- </span><lb n="10,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,14</span>sra­ki­ra­ṇa­va­t sākṣāt sa­ka­la­pa­dā­rtha­pra­kā­śa­ka­m e­ka­me­ve­śva­ra­syaṃ meca<span type="hard-break">- </span><lb n="10,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,15</span>ka­jñā­na­m iti si­ddhā­nta­vi­ro­dhā­t­, tad ī­śva­ra­sya jñā­na­mu­dā­ha­ra­ṇa­m eva <lb n="10,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,16</span>sā­dhya­vai­ka­lyā­nu­pa­pa­tteḥ sā­dha­na­vai­ka­lyā­bhā­vā­c ca | a­rtha­jñā­na­tvaṃ hi <lb n="10,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,17</span>sādhanaṃ ta­du­dā­ha­ra­ṇe vidyata eva vi­pa­kṣe­bā­dha­ka­pra­mā­ṇa­sa­dbhā­vā­d vā <lb n="10,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,18</span>sā­dhyā­vi­nā­bhā­va­ni­ya­ma­sya prasiddheḥ pra­kṛ­ta­sā­dha­naṃ sā­dhyaṃ­sā­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="10,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,19</span>yaty eva | sva­vya­va­sā­ya­ra­hi­ta­tve jñā­na­syā­nī­śva­ra i­ve­śva­re pi­pra­mā­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="10,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,20</span>vi­ru­ddha­tvā­t | sva­vya­va­sā­yā­tma­ka­sa­ka­lā­rtha­jñā­nā­t ka­thaṃ­ci­da­bhi­nna­sya <lb n="10,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,21</span>pa­ra­mā­tma­na e­vā­pta­pa­rī­kṣā­yā­m ī­śva­ra­tva­m a­rtha­nā­t | ta­taḥ­sthi­ta­m e<span type="hard-break">- </span><lb n="10,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 010,22</span>tat svā­rtha­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ ta­ttva­jñā­naṃ pravṛddhaṃ mā­naṃ­pra­mā­ṇa­m iti | <pb n="011"/><lb n="11,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,01</span>pa­ra­mā­rtha­taḥ sva­vya­va­sā­yā­tma­ka­m eva ta­ttva­jñā­naṃ­ce­ta­na­tvā­t svapne<span type="hard-break">- </span><lb n="11,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,02</span>ndra­jā­lā­di­jñā­na­va­d ity a­pa­ra­s ta­syā­pī­da­m a­nu­mā­na­jñā­naṃ­sva­vya­va­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,03</span>yārthasya vya­va­sā­ya­ka­m a­vya­va­sā­ya­kaṃ vā, vya­va­sā­ya­kaṃ cetsiddhaṃ <lb n="11,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,04</span>svā­rtha­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ­, tadvat sa­rva­ta­ttva­jñā­naṃ tathā syāt | avyava<span type="hard-break">- </span><lb n="11,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,05</span>sāyakaṃ ced a­sā­dha­nāṃ­gaṃ vya­rtha­tvā­t | saṃ­vya­va­hā­ra­to­'­nā­dya­vi­dyo<span type="hard-break">- </span><lb n="11,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,06</span>da­ya­ka­lpi­tā­t ta­dvya­va­sā­yā­tma­ka­m iti cet tarhi pa­ra­mā­rtha­to­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,07</span>smād a­nu­mā­nā­t sva­vya­va­sā­yā­tma­kaṃ sādhyaṃ siddhyed iti | yatkiṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="11,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,08</span>cana bhāṣī sva­vya­va­sā­yā­tma­ka­jñā­nai­kā­nta­vā­dī­svā­rtha­vya­va­sā­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,09</span>tmano jñā­na­syā­rtha­kri­yā­rthi­bhiḥ saṃ­vya­hā­ri­bhi­rā­da­ra­ṇī­ya­tvā­t­, <lb n="11,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,10</span>pra­kā­śyā­pra­kā­śa­ka­sya pa­dā­rtha­sya pra­kā­śā­rthi­bhi­ra­nā­da­ra­ṇī­ya­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,11</span>t tad alam a­ti­pra­saṃ­ge­na pra­paṃ­ca­taḥ pra­mā­ṇa­pa­rī­kṣā­yāṃ­pra­mā­ṇa­sya tattvajñā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,12</span>nasya svā­rtha­vya­va­sā­yā­tma­ka­sya pa­rī­kṣi­ta­tvā­t | </p><p n="a_14" rend="justify"><lb n="11,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,13</span>nanu ca tvāṃ va­rddha­mā­naṃ vīraṃ stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ ni­nī­ṣa­vaḥ­smo <lb n="11,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,14</span>vayam adyeti vākyaṃ na yuktaṃ vyā­khyā­tuṃ­, tvāṃ vā tvām e­va­vī­ra­m e<span type="hard-break">- </span><lb n="11,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,15</span>veti vā­śa­bde­nā­va­dhā­ra­ṇā­rthe­na tato '­nya­tī­rtha­ka­ra­sa­mū­ha­sya­stu­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="11,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,16</span>syā­bhi­ma­ta­sya stu­ti­go­ca­ra­tva­vya­va­cche­dā­nu­ṣaṃ­gā­t tathā casiddhā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,17</span>nta­vi­ro­dha iti kaścit | so 'pi na vi­pa­ści­t­, sto­tu­ra­bhi­prā­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,18</span>pa­ri­jñā­nā­t tasya hy ayam a­bhi­prā­yo ntya­tī­rtha­ka­ra­syai­vai­daṃ­yu­gī­na­tī­rtha­pra­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="11,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,19</span>śa­na­pra­dhā­na­sya va­rddha­mā­na­tve­na stu­ti­go­ca­ra­tva­sa­ma­rtha­ne­sa­ka­la­sya <lb n="11,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,20</span>stutyasya si­ddhā­nta­pra­si­ddha­sya stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ sa­ma­rthi­taṃ­bha­va­ty eva <lb n="11,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,21</span>va­rddha­mā­na­tva­sya ta­tsā­dha­na­syā­vi­śe­ṣā­t yasya ya­sya­va­rddha­mā­naṃ pravṛddhaṃ <lb n="11,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 011,22</span>mānaṃ pramāṇaṃ ke­va­la­jñā­naṃ pa­ra­ma­gu­roḥ­, śru­ta­jñā­nā­di vā­pa­ra­gu­ro­r niścī<span type="hard-break">- </span><pb n="012"/><lb n="12,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,01</span>yate su­ni­ści­tā­saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­pra­mā­ṇa­tve­na su­khā­di­va­tta­sya tasya <lb n="12,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,02</span>stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ prasiddhaṃ bhavati | vī­ra­śa­bde­na vā sa­rva­sya­stu­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="12,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,03</span>syā­bhi­dhā­nā­t­, nā­yu­kta­m a­va­dhā­ra­ṇā­rthaṃ vā­śa­bda­vyā­khyā­naṃ­ma­ha­to <lb n="12,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,04</span>ma­hā­sa­tva­syā­sa­hā­ya­syā­nta­rā­rā­ti­ni­rja­ya­no­dya­ta­sya­pu­ru­ṣa­vi­śe­ṣa­sya <lb n="12,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,05</span>śa­kti­śu­ddhi­pra­ka­rṣaṃ da­dhā­na­sya loke vī­ra­śa­bda­pra­yo­gā­t | viśiṣṭāṃ māṃ <lb n="12,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,06</span>lakṣmīṃ mu­kti­la­kṣa­ṇā­ma­bhyu­da­ya­la­kṣa­ṇāṃ vā rātīti vīra i­ti­vyu­tpa<span type="hard-break">- </span><lb n="12,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,07</span>tti­pa­kṣā­śra­ya­ṇā­d vā sarvasya stutyasya saṃ­gra­hā­tpra­kṛ­ta­vā­kya­vyā<span type="hard-break">- </span><lb n="12,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,08</span>khyānaṃ yuktam u­tpa­śyā­maḥ || kiṃ viśiṣṭaṃ māṃ­vī­ra­mṛ­ddha­mā­naṃ niścinva<span type="hard-break">- </span><lb n="12,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,09</span>nti bhavanto yataḥ stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ ni­nī­ṣa­vo­dya bha­va­ntī­ti­bha­ga­va­tā <lb n="12,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,10</span>pṛṣṭā iva sūrayaḥ prāhuḥ — vi­śī­rṇa­do­ṣā­śa­ya­pā­śa­ba­ndha­m iti | atrājñā<span type="hard-break">- </span><lb n="12,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,11</span>nā­di­do­ṣa­s ta­syā­śa­yaḥ saṃskāraḥ pūrvo doṣa āśete 'sminn iti <lb n="12,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,12</span>vyutpatteḥ | do­ṣa­he­tu­r vā­jñā­nā­va­ra­ṇā­di­ka­rma­pra­kṛ­ti­vi­śe­ṣo­da­ya iti <lb n="12,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,13</span>bhā­va­ka­rma­ṇo dra­vya­ka­rma­ṇa­ś ca va­ca­naṃ­, doṣaś cā­śa­ya­ś ca­do­ṣā­śa­yau tā<span type="hard-break">- </span><lb n="12,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,14</span>v eva pāśau tābhyāṃ bandhaḥ pā­ra­taṃ­tryaṃ vi­śī­rṇo­do­ṣā­śa­ya­pā­śa­baṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="12,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,15</span>ndho 'syeti vigrahaḥ | ta­dai­te­nai­ta­d uktaṃ bha­va­ti­, yasmāttvāṃ viśīrṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="12,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,16</span>do­ṣā­śa­ya­pā­śa­ba­ndhaṃ vayaṃ ni­ra­ṇai­ṣma tasmād va­rdha­mā­naṃ­stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ <lb n="12,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,17</span>ni­nī­ṣa­vaḥ sma iti | katham evaṃ vidhaṃ māṃ­ni­ra­ṇai­ṣu­rbha­va­nta ity āhur yataḥ <lb n="12,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,18</span>kīrttyā mahatyā bhuvi va­rddha­mā­naṃ tvāṃ ni­ra­ṇai­ṣma | kīrtyante jīvā<span type="hard-break">- </span><lb n="12,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,19</span>dayas tattvārthāṃ yayā sā kīrtir bha­ga­va­to vāk, ma­ha­tī­yu­kti­śā­strā<span type="hard-break">- </span><lb n="12,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,20</span>vi­ro­dhī­nī tayā | bhuvi sa­ma­va­śa­ra­ṇa bhūmau sā­kṣā­tpa­raṃ­pa­ra­yā saka<span type="hard-break">- </span><lb n="12,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,21</span>la­pṛ­thi­vyāṃ pa­ra­mā­ga­ma­vi­ṣa­ya­bhū­tāṃ va­rddha­mā­naḥ­pu­ṣya­nni­khi­la­pre­kṣā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="12,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 012,22</span>jja­na­ma­nāṃ­si pa­rā­pa­rā­ṇi vyā­pnu­va­nn ity a­bhi­dhī­ya­te | sarvatra sa<span type="hard-break">- </span><pb n="013"/><lb n="13,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,01</span>rvadā sarveṣāṃ yu­kti­śā­strā­vi­ro­dhi­vā­k siddha ityarthaḥ | tato 'yaṃ <lb n="13,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,02</span>sa­mu­dā­yā­rthaḥ­, stu­ti­go­ca­ro bha­ga­vā­n vīraḥ pa­ra­mā­tmā­ṛ­ddha­mā­na­tvā­t <lb n="13,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,03</span>yas tu naivaṃ sa na va­rddha­mā­no yathā rathyā pu­ru­ṣa­s ta­thā­cā­yaṃ bhaga<span type="hard-break">- </span><lb n="13,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,04</span>vān iti | tadvad va­rdha­mā­no bha­ga­vā­nvi­śī­rṇa­do­ṣā­śa­ya­pā­śa­ba­ndha­tvā­t <lb n="13,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,05</span>yas tu netthaṃ sa na tathā yathā mi­thyā­dṛ­k tathā ca bha­ga­vā­ni­ti | <lb n="13,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,06</span>vi­śī­rṇa­do­ṣā­śa­ya­pā­śa­baṃ­dho bha­ga­vā­n kīrtyā mahatyā bhu­vi­va­rddha<span type="hard-break">- </span><lb n="13,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,07</span>mā­na­tvā­t yas tu naivaṃ vidhaḥ sa na tathā yathā pra­si­ddho­nā­ptaḥ­, kī<span type="hard-break">- </span><lb n="13,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,08</span>rttyā mahatyā bhuvi va­rddha­mā­na­ś ca bha­ga­vā­n ta­smā­dvi­śī­rṇa­do­ṣā­śa­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="13,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,09</span>pā­śa­baṃ­dha iti ke­va­la­vya­ti­re­kī he­tu­ra­nya­tho­pa­pa­tti­ni­ya­ma­ni­śca­yai­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="13,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,10</span>la­kṣa­ṇa­tvā­t svasādhyaṃ sā­dha­ya­ty eva ta­thā­'­'­pta­mī­māṃ­sā­yāṃ­vyā<span type="hard-break">- </span><lb n="13,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,11</span>sataḥ sa­ma­rthi­ta­tvā­t | kiṃ­la­kṣa­ṇā stutir yad go­ca­ra­tvaṃ māṃnetu<span type="hard-break">- </span><lb n="13,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,12</span>m icchanti bhavanta iti bha­ga­va­tā praśne kṛta iva sū­ra­yaḥ­prā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_2 a_15" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_2a"><lb n="13,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 2a</span>yā­thā­tmya­m ullaṅghya gu­ṇo­da­yā­khyā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_2b"><lb n="13,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 2b</span>loke stutir bhū­ri­gu­ṇo­da­dhe­s te | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_2c"><lb n="13,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 2c</span>a­ṇi­ṣṭha­m apy aṃśam a­śa­knu­va­nto</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_2d"><lb n="13,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 2d</span>vaktuṃ jina tvāṃ kim iva stuyāma || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">2</ref> || </l></lg><p n="a_16" rend="justify"><lb n="13,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,17</span>"­yā­thā­tmya­m ullaṃghya gu­ṇo­da­yā­khyā loke stutiḥ" i­ti­ca­tu­rā<span type="hard-break">- </span><lb n="13,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,18</span>śītir lakṣāṇi guṇās teṣāṃ guṇānāṃ yā­thā­tmyaṃ­ya­thā­va­sthi­ta­sva<span type="hard-break">- </span><lb n="13,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,19</span>bhāvas ta­du­llaṃ­ghya gu­ṇo­da­ya­syā­khyā loke stutir iti lakṣyate <lb n="13,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,20</span>yady evaṃ tadā stu­ti­ka­rttā­ra­s tāvantaḥ kiṃ śaktāḥ bha­ga­va­tā­i­ti <lb n="13,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 013,21</span>pa­rya­nu­yu­ktāḥ prāhuḥ — </p><p n="a_17" rend="justify"><pb n="014"/><lb n="14,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,01</span>"­bhū­ri­gu­ṇo­da­dhe­s te | a­ṇi­ṣṭha­m apy aṃ­śa­ma­śa­knu­va­nto vaktuṃ <lb n="14,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,02</span>jina tvāṃ kim iva stuyāma | " iti, tarhi bhū­ri­gu­ṇo­da­dhe­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="14,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,03</span>na­nta­gu­ṇa­sa­mu­dra­sya ma­mā­ṇi­ṣṭha­m apy aṃśaṃ sū­kṣma­ta­ma­m a­pi­gu­ṇaṃ vaktuṃ <lb n="14,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,04</span>yadi na śa­knu­va­nti bhavantaḥ kim apy u­pa­mā­na­m a­pa­śya­nta­sta­dā ki<span type="hard-break">- </span><lb n="14,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,05</span>m iti stotāro bha­va­ntī­ti bha­ga­va­tā pa­rya­nu­yu­ktā i­va­prā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_3 a_18" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_3a"><lb n="14,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 3a</span>tathāpi vai­yā­tya­m upetya bhaktyā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_3b"><lb n="14,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 3b</span>sto­tā­'­smi te śa­ktya­nu­rū­pa­vā­kyaḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_3c"><lb n="14,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 3c</span>iṣṭe prameye 'pi ya­thā­sva­śa­kti</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_3d"><lb n="14,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 3d</span>kin no­tsa­ha­nte puruṣāḥ kriyābhiḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">3</ref> || </l></lg><p n="a_19" rend="justify"><lb n="14,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,10</span>"­ta­thā­'­pi vai­yā­tya­m upetya bhaktyā stotāsmi te śaktyanu<span type="hard-break">- </span><lb n="14,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,11</span>rū­pa­vā­kyaḥ | " ta­thā­'­pi te '­ṇi­ṣṭha­m apy aṃśaṃ va­ktu­ma­śa­knu­va­nn api vaiyā<span type="hard-break">- </span><lb n="14,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,12</span>tyaṃ dhārṣṭyam u­pe­tyo­pa­ga­mya bhaktyā he­tu­bhū­ta­yā te vī­ra­sya­sto­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="14,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,13</span>'smi śa­ktya­nu­rū­pa­vā­kyaḥ sann aham iti saṃbandhaḥ pare '­pye­va­m utsaha<span type="hard-break">- </span><lb n="14,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,14</span>mānāḥ santīti da­rśa­nā­rtha­m idam uktam | </p><p n="a_20" rend="justify"><lb n="14,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,15</span>"iṣṭe prameye 'pi ya­thā­sva­śa­kti kiṃ no­tsa­ha­nte puruṣāḥ <lb n="14,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,16</span>kriyāmiḥ | " iti u­tsa­ha­nta evety arthaḥ | yadi ya­thā­sva­śa­kti <lb n="14,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,17</span>sveṣṭe prāpye rthe pra­vṛ­ttyā­di­kri­yā­bhiḥ­sa­mu­tsa­ha­mā­na­pu­ru­ṣa­va­t bhava<span type="hard-break">- </span><lb n="14,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 014,18</span>ntaḥ stutiṃ vaktuṃ pra­va­rta­nte tadā kiyat vaktuṃ śaktā ityāha — </p><lg n="YA-IŚ_4 a_21" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_4a"><lb n="14,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 4a</span>tvaṃ śu­ddhi­śa­ktyo­r u­da­ya­sya kāṣṭhāṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_4b"><lb n="14,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 4b</span>tu­lā­vya­tī­tāṃ jina ! śā­nti­rū­pā­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_4c"><pb n="015"/><lb n="15,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 4c</span>a­vā­pi­tha vra­hma­pa­tha­sya netā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_4d"><lb n="15,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 4d</span>mahān i­tī­ya­t pra­ti­va­ktu­m īśāḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">4</ref> || </l></lg><p n="a_22" rend="justify"><lb n="15,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,03</span>jñā­na­da­rśa­nā­va­ra­ṇa­vi­ga­mā­d a­ma­la­jñā­na­da­rśa­nā­vi­rbhū­tiḥ­śu­ddhi­s ta<span type="hard-break">- </span><lb n="15,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,04</span>thā­nta­rā­ya­vi­nā­śā­d vī­rya­la­bdhiḥ śaktis tayor u­da­ya­sya­pra­ka­rṣa­sya <lb n="15,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,05</span>kā­ṣṭhā­'­va­sthā tāṃ jina ! bha­ga­va­n ! a­vā­pi­tha tvaṃ | kiṃ­vi­śi­ṣṭāṃ <lb n="15,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,06</span>tu­lā­vya­tī­tā­m u­pa­mā­ti­krā­ntāṃ tathā śā­nti­rū­pāṃ­pra­śa­ma­su­khā­tmi­kāṃ <lb n="15,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,07</span>sa­ka­la­mo­ha­kṣa­yo­dbhū­ta­tvā­t tato vra­hma­pa­tha­sya netā ma­hā­npa­ra­mā­tme<span type="hard-break">- </span><lb n="15,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,08</span>ti, iyan mātraṃ pra­ti­va­ktu­m īśāḥ samarthā ity anena yā­va­tī­sva­śa­ktiḥ <lb n="15,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,09</span>bha­ga­va­tsaṃ­sta­va­ne tāvatī sū­ri­bhi­r ni­ve­di­tā | tatra śu­ddhiḥ­kva­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="15,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,10</span>t pu­ru­ṣa­vi­śe­ṣe parāṃ kāṣṭhām a­dhi­ti­ṣṭha­tī­ti pra­kṛ­ṣya­mā­ṇa­tvā­tpa­ri­mā­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="15,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,11</span>vat tathā śaktiḥ kvacit pu­ru­ṣa­vi­śe­ṣe parāṃ kāṣṭhām a­vā­pno­ti­pra­kṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="15,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,12</span>ṣya­mā­ṇa­tvā­t pa­ri­mā­ṇa­va­d eveti śu­ddhi­śa­ktyoḥ­pra­ka­rṣa­pa­rya­ntaṃ gamanaṃ <lb n="15,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,13</span>pra­ti­va­rṇya­te na pu­na­rjñā­naṃ kvacit parāṃ kā­ṣṭhāṃ­pra­ti­pa­dya­ta iti sādhyate | <lb n="15,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,14</span>pra­ti­jñā­na­sya śru­ta­jñā­na­sya ca dharmitve pa­ra­sya­si­ddha­sā­dhya­tā­nu­ṣaṃ­gā­t <lb n="15,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,15</span>syā­dvā­di­na­ś ca sve­ṣṭa­si­ddhe­r a­bhā­vā­t | a­va­dhyā­di­jñā­na­tra­ya­sya dharmi<span type="hard-break">- </span><lb n="15,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,16</span>tve pareṣāṃ dha­rmya­si­ddhiḥ | sa­rva­jña­vā­di­nāṃ­sā­dha­na­vai­pha­lyaṃ tatsiddhe<span type="hard-break">- </span><lb n="15,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,17</span>r iva sā­dhya­tvā­t | jñā­na­sā­mā­nya­dha­rmi­tve 'pi mī­māṃ­sa­ka­sya <lb n="15,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,18</span>si­ddha­sā­dha­na­m eva co­da­nā­jñā­na­sya pa­ra­ma­pra­ka­rṣa­prā­pta­sya­si­ddha­tvā­t | <lb n="15,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,19</span>śuddhes tu dha­rmi­tva­ni­rde­śe no­kta­dū­ṣa­ṇā­va­kā­śaḥ pareṣāṃ ta­tra­vi­vā­dā­t <lb n="15,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,20</span>si­ddha­sā­dhya­tā­nu­ṣaṃ­gā­bhā­vā­t vādinaḥ sve­ṣṭa­si­ddhe­ra­pra­ti­baṃ­dhā­t sarva<span type="hard-break">- </span><lb n="15,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 015,21</span>jña­tva­sā­mā­nya­sya prasiddheḥ | </p><p n="a_23" rend="justify"><pb n="016"/><lb n="16,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,01</span>nanu ca yady aham eva mahān iti pra­ti­va­ktuṃ­śa­kya­s tadā madīya<span type="hard-break">- </span><lb n="16,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,02</span>śā­sa­na­syai­kā­dhi­pa­tya­la­kṣmīḥ kim a­nya­tī­rthi­bhi­r a­po­hya­te­ta­da­pa­vā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="16,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,03</span>hetuḥ kaścid astīti cet so '­bhi­dhī­ya­tā­m iti bha­ga­va­tpra­śne­sū­ra­yaḥ <lb n="16,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,04</span>prāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_5 a_24" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_5a"><lb n="16,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 5a</span>kālaḥ kalir vā ka­lu­ṣā­śa­yo vā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_5b"><lb n="16,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 5b</span>śrotuḥ pra­va­ktu­r va­ca­nā­śa­yo vā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_5c"><lb n="16,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 5c</span>tva­cchā­sa­nai­kā­dhi­pa­ti­tva­la­kṣmī<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_5d"><lb n="16,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 5d</span>pra­bhu­tva­śa­kte­r a­pa­vā­da­he­tuḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">5</ref> || </l></lg><p n="a_25" rend="justify"><lb n="16,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,09</span>tava śāsanaṃ sarvam a­ne­kāṃ­tā­tma­kaṃ iti ma­taṃ­ta­syai­kā­dhi­pa­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="16,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,10</span>tvaṃ sarvair a­va­śyā­śra­ya­ṇī­ya­tva­m a­rtha­kri­yā­rthi­bhi­r a­nya­thā­ta­da­nu­pa­pa­tte­s ta<span type="hard-break">- </span><lb n="16,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,11</span>d eva lakṣmīḥ, niḥ­śre­ya­sā­bhyu­da­ya­la­kṣmī­he­tu­tvā­t ta­syāṃ­pra­bhu­tvaṃ sakalaṃ <lb n="16,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,12</span>pra­vā­di­ti­ra­skā­ri­tvaṃ tatra śaktiḥ sāmarthyaṃ pa­ra­mā­ga­mā­nvi­tā­yu­kti<span type="hard-break">- </span><lb n="16,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,13</span>s tasyāḥ saṃ­pra­tya­pa­vā­da­he­tu­r vāhyaḥ sā­dhā­ra­ṇaḥ kalir e­va­kā­laḥ so' <lb n="16,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,14</span>sā­dhā­ra­ṇa­s tu vaktur va­ca­nā­śa­ya eva, a­nta­raṃ­ga­s tu sto­tuḥ­ka­lu<span type="hard-break">- </span><lb n="16,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,15</span>pāśaya eva da­rśa­na­mo­hā­krāṃ­ta­ce­taḥ | sarvatra vāśabda eva kā<span type="hard-break">- </span><lb n="16,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,16</span>rārthī draṣṭavyaḥ pa­kṣā­nta­ra­sū­ca­ko vā, tena kalir vā kā­laḥ­kṣe­trā<span type="hard-break">- </span><lb n="16,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,17</span>dir vā ta­thā­vi­dha ity a­va­ga­mya­te | ta­thā­cā­rya­sya pra­va­ktu­rva­ca­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="16,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,18</span>śayo vā­'­nu­ṣṭhā­nā­śa­yo veti grāhyam | tathā stotuḥ ka­lu­ṣā­śa­yo <lb n="16,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,19</span>vā ji­jñā­sā­nu­pa­pa­tti­r vā hetur ayavādaka i­ti­pra­ti­pa­tta­vyaḥ || </p><p n="a_26" rend="justify"><lb n="16,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 016,20</span>kīdṛśaṃ punar ma­dī­ya­śā­sa­na­m ity a­bhi­dhī­ya­te­ — </p><lg n="YA-IŚ_6 a_27" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_6a"><pb n="017"/><lb n="17,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 6a</span>da­yā­da­ma­tyā­ga­sa­mā­dhi­ni­ṣṭhaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_6b"><lb n="17,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 6b</span>na­ya­pra­mā­ṇa­pra­kṛ­tāṃ­ja­sā­rtha­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_6c"><lb n="17,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 6c</span>a­dhṛ­ṣya­ma­nyai­r akhilaiḥ pravādai<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_6d"><lb n="17,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 6d</span>r jina ! tvadīyaṃ matam a­dvi­tī­ya­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">6</ref> || </l></lg><p n="a_28" rend="justify"><lb n="17,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,05</span>sā­ka­lye­na deśato vā prā­ṇi­hiṃ­sā­to vi­ra­ti­r da­yā­vra­ta­m anṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="17,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,06</span>tā­di­vi­ra­te­s ta­trā­nta­rbhā­vā­t | ma­no­jñā­ma­no­jñe­ndri­ya­vi­ṣa­ye­ṣu­rā­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="17,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,07</span>dve­ṣa­vi­ra­ti­r damaḥ saṃyamaḥ | vā­hyā­bhya­nta­ra­pa­ri­gra­ha­tya­ja­naṃ tyāgaḥ | <lb n="17,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,08</span>pā­tra­dā­naṃ vā | praśastaṃ dhyānaṃ śuklyaṃ dharmyaṃ vā­sa­mā­dhiḥ | <lb n="17,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,09</span>dayā ca damaś ca tyāgaś ca sa­mā­dhi­ś ceti dva­ndve­ni­mi­tta­nai­mi­tti­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="17,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,10</span>bhā­va­ni­baṃ­dha­naḥ pū­rvo­tta­ra­va­ca­na­kra­maḥ­, dayā hi ni­mi­ttaṃ­da­ma­sya <lb n="17,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,11</span>tasyāṃ satyāṃ ta­du­pa­pa­tteḥ­, damaś ca tyā­ga­sya­, tasmin sa­ti­ta­dgha­ṭa<span type="hard-break">- </span><lb n="17,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,12</span>nāt, tyāgaś ca sa­mā­dhe­s tasmin saty e­va­vi­kṣe­pā­di­ni­vṛ­tti­si­ddhe<span type="hard-break">- </span><lb n="17,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,13</span>r e­kā­gra­sya sa­mā­dhi­vi­śe­ṣa­syo­pa­pa­tteḥ­, anyathā ta­da­nu­pa­pa­tteḥ | teṣu <lb n="17,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,14</span>da­yā­da­ma­tyā­ga­sa­mā­dhi­ṣu niṣṭhā ta­tpa­ra­tā yasmin mate ta­ttva­dī­yaṃ mataṃ <lb n="17,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,15</span>śā­sa­na­m a­dvi­tī­ya­m ekam eva sa­rvā­dhi­nā­ya­ka­m ity arthaḥ | ku­to­ma­dī­yaṃ matam e<span type="hard-break">- </span><lb n="17,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,16</span>vaṃ vidhaṃ siddham iti cet "­na­ya­pra­mā­ṇa­pra­kṛ­tāṃ­ja­sā­rtha­m­"­ya­smā­t­, <lb n="17,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,17</span>nayau ca pramāṇe ca na­ya­pra­mā­ṇā­nī­ti dvandve pra­mā­ṇa­śa­bdā­da­bhya<span type="hard-break">- </span><lb n="17,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,18</span>rhi­tā­rthā­d api na­ya­śa­bda­syā­lpā­cta­ra­sya cha­ndo­va­śā­tpū­rva­ni­pā­to na <lb n="17,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,19</span>vi­ru­ddhya­te | pra­ka­rṣe­ṇa­sa­rva­de­śa­kā­la­pu­ru­ṣa­pa­ri­ṣa­da­pe­kṣā­la­kṣa­ṇe­na <lb n="17,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,20</span>kṛto niścita ity arthaḥ | aṃjasā pa­ra­mā­rthe­na praṇīta<span resp="?" rend="underline">āṃjaso</span> 'saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="17,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 017,21</span>bha­va­dbā­dha­ka iti bhāvaḥ | <span resp="?" rend="underline">artho</span> jī­vā­di­rdra­vya­pa­ryā­yā­tmā | nayapra<span type="hard-break">- </span><pb n="018"/><lb n="18,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,01</span>māṇaiḥ prakṛta āṃjaso 'rtho 'sminn i­ti­na­ya­pra­mā­ṇa­pra­kṛ­tāṃ­ja­sā­rthaṃ <lb n="18,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,02</span>matam | na­ya­pra­mā­ṇaiḥ su­ni­ści­tā­saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­vi­ṣa­ya­m ityarthaḥ | <lb n="18,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,03</span>ta­thā­vi­dha­m api kutaḥ siddham iti cet yasmād a­dhṛ­ṣya­ma­nyai­ra­khi­laiḥ <lb n="18,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,04</span>pra­vā­dai­r iti ni­ve­dya­te | da­rśa­na­mo­ho­da­ya­pa­ra­va­śaiḥ­sa­rva­thai­kā­nta­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="18,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,05</span>dibhiḥ pra­ka­lpi­tā vādāḥ pravādāḥ sa­rva­thai­kā­nta­vā­dā­s tai­ra­khi­lai­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="18,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,06</span>khi­la­de­śa­kā­la­pu­ru­ṣa­ga­tai­r a­dhṛ­ṣya­m a­bā­dhya­m iti niścayaḥ | kasmāt taiḥ <lb n="18,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,07</span>kalpitā vādā na punaḥ pa­ra­mā­rthā­va­bhā­si­na iti cet, yasmāt <lb n="18,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,08</span>tva­dī­ya­ma­tā­d anye vāhyāḥ sa­mya­ga­ne­kā­nta­ma­tā­bdhe­r vā­hyā­mi­thyai­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="18,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,09</span>ntā bhavanti te ca ka­lpi­tā­rthāḥ pra­si­ddhā­s tadvādāḥ ka­tha­mi­va <lb n="18,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,10</span>pa­ra­mā­rtha­pa­tha­pra­sthā­pa­kāḥ syur yatas tair a­bā­dhyaṃ­tva­dī­yaṃ mataṃ na syāt, <lb n="18,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,11</span>na hi mi­thyā­pra­vā­daiḥ sa­mya­gvā­do bādhituṃ śakyo '­ti­pra­saṃ­gā­t | <lb n="18,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,12</span>nanu ca dra­vyā­rthi­ka­na­ye­na niścito rtho na pā­ra­mā­rthi­ko­ma­dī­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="18,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,13</span>matasya siddhaḥ pareṣāṃ saṃ­bha­va­d bā­dha­ka­tvā­t­, pa­ryā­yā­rthi­ka­na­yai­s tu <lb n="18,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,14</span>ni­ści­tā­rtha­va­t | tathā hi — na jī­vā­di­ka­dra­vya­m ekam a­na­pā­yi­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="18,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,15</span>stavaṃ kra­ma­yau­ga­pa­dyā­bhyā­m a­rtha­kri­yā­vi­ro­dhā­t | na hi­dra­vya­sya de<span type="hard-break">- </span><lb n="18,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,16</span>śa­kṛ­ta­s tāvat kaścit kramaḥ saṃ­bha­va­ti ni­ṣkri­ya­tvā­t ta­sya­de­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="18,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,17</span>nta­ra­ga­ma­nā­yo­gā­t­, sa­kri­ya­tve sa­rva­vyā­pa­ka­tva­vi­ro­dhā­t | nā'pi <lb n="18,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,18</span>kā­la­kṛ­taḥ śā­śva­ti­ka­tvā­t sa­ka­la­kā­la­vyā­pi­tvā­t pra­ti­ni­ya­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="18,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,19</span>kālatve ni­tya­tva­vi­ro­dhā­t dra­vya­tvā­gha­ṭa­nā­t | sva­ya­ma­kra­ma­sya saha<span type="hard-break">- </span><lb n="18,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,20</span>kā­ri­kā­ra­ṇa­kra­mā­pe­kṣaḥ krama ity apy a­sā­raṃ­, sa­ha­kā­ri­bhyaḥ­kaṃ­ci­d apy a<span type="hard-break">- </span><lb n="18,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,21</span>ti­śa­ya­ma­nā­sā­da­ya­ta­s ta­da­pe­kṣā­nu­pa­pa­tte­r a­ti­pra­saṃ­gā­t | sa­ha­kā­ri­kṛ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="18,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 018,22</span>m u­pa­kā­ra­m ā­tma­sā­t kurvataḥ kā­rya­tva­pra­saṃ­gā­da­ni­tya­tvā­pa­tteḥ | yadi tu <pb n="019"/><lb n="19,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,01</span>ni­tya­dra­vya­sya kaṃcid apy u­pa­kā­ra­m a­ku­rva­tā­m a­pi­sa­ha­kā­ri­tva­m u­ra­rī­kri<span type="hard-break">- </span><lb n="19,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,02</span>yate tena saha saṃbhūya kā­rya­ka­ra­ṇa­śī­lā­nā­m e­va­sa­ha­kā­ri­tva­vya­va<span type="hard-break">- </span><lb n="19,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,03</span>sthitir iti mataṃ, tad api na ni­tya­dra­vya­sya kramaḥ siddhyet <lb n="19,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,04</span>ta­syā­kra­ma­tvā­t­; sa­ha­kā­ri­ṇā­m eva kra­ma­va­ttvā­t | sa­ha­kā­rya­pe­kṣaḥ <lb n="19,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,05</span>kramo 'pi dra­vya­syai­ve­ti cet na, ta­syā­'­pi de­śa­kṛ­ta­sya­kā­la­kṛ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="19,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,06</span>sya vā vi­ro­dhā­t | tathā krameṇa sa­ha­kā­ri­ṇa­m a­pe­kṣa­mā­ṇa­sya <lb n="19,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,07</span>kā­la­bhe­dā­d a­ni­tya­tva­pra­saṃ­gā­t kā­rye­ṇā­'­pi kra­me­ṇā­pe­kṣa­mā­ṇa­sya <lb n="19,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,08</span>bhe­dā­pa­tteḥ sa­ha­kā­ri­vi­śe­ṣa­va­t tato na kramaḥ sa­rva­thā­dra­vya­sya <lb n="19,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,09</span>saṃ­bha­va­ti | nā'pi yau­ga­pa­dyaṃ yu­ga­pa­d e­ka­smi­n sa­ma­ye­sa­ka­lā­rtha­kri­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="19,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,10</span>ni­ṣpā­da­nā­d dvi­tī­ya­sa­ma­ye­'­na­rtha­kri­yā­kā­ri­tve­nā­'­va­stu­tva­pra­saṃ­gā­t­; <lb n="19,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,11</span>ni­ṣpā­di­ta­ni­ṣpā­da­na­pra­saṃ­gā­d vā | tad evaṃ dra­vyā­nni­tyā­tma­kā­t krama<span type="hard-break">- </span><lb n="19,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,12</span>yau­ga­pa­dye ni­va­rta­mā­ne sva­vyā­pyā­m a­rtha­kri­yāṃ ni­va­rta­ya­taḥ­, sā ca <lb n="19,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,13</span>ni­va­rtta­mā­nā vā­sta­va­tva­m iti vyā­pa­kā­nu­pa­la­bdhe­r bā­dhi­kā­yāḥ <lb n="19,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,14</span>saṃ­bha­vā­n nā­saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­tvaṃ dravyasya si­ddhaṃ­sau­ga­tā­nāṃ | nā'pi <lb n="19,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,15</span>pa­ryā­ya­sya kṣa­ṇi­ka­syā­saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­tvaṃ siddhyati ta­trā­'­pi­vyā<span type="hard-break">- </span><lb n="19,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,16</span>pa­kā­nu­pa­laṃ­bha­sya bā­dha­ka­sya saṃ­bha­vā­t | tathā hi — paryāyo navā<span type="hard-break">- </span><lb n="19,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,17</span>stavo '­rtha­kri­yā­nu­pa­laṃ­bhā­t­, na ta­trā­rtha­kri­yo­pa­laṃ­bhaḥ­kra­ma­yau­ga­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="19,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,18</span>dya­vi­ro­dhā­t­, na tatra kra­ma­yau­ga­pa­dye saṃ­bha­va­taḥ­pa­ri­ṇā­mā­nu­pa­la<span type="hard-break">- </span><lb n="19,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,19</span>bdheḥ, na tatra pa­ri­ṇā­mo '­sti­pū­rvo­tta­rā­kā­ra­vyā­pi­dra­vya­sthi­te­r anu<span type="hard-break">- </span><lb n="19,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,20</span>pa­la­bdheḥ­, na tatra pū­rvo­tta­rā­kā­ra­vyā­pi­dra­vya­sthi­ti­r a­sti­pra­ti­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="19,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,21</span>ṇām u­tpā­dā­na­nta­raṃ ni­ra­nva­ya­vi­nā­śā­bhyu­pa­ga­mā­t | na ca tatraka<span type="hard-break">- </span><lb n="19,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 019,22</span>syacit ku­ta­ści­d u­tpa­tti­r gha­ṭa­te­, sati kā­ra­ṇe­kā­rya­syo­tpa­ttau kṣa<span type="hard-break">- </span><pb n="020"/><lb n="20,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,01</span>ṇa­bhaṃ­ga­pra­saṃ­gā­d asati kāraṇe kā­rya­syo­da­ye­vi­na­ṣṭa­ta­ma­sya bhaviṣya<span type="hard-break">- </span><lb n="20,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,02</span>ttamasya ca kā­ra­ṇa­tva­pra­saṃ­ga­s tasminn apy a­sa­ti­kā­rya­syo­da­yā­t | e<span type="hard-break">- </span><lb n="20,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,03</span>tena svakāle sati kāraṇe kā­rya­syo­tpa­tti­r iti pa­kṣā­nta­ra­m apyapā<span type="hard-break">- </span><lb n="20,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,04</span>stam | kā­ra­ṇa­tve­nā­bhi­ma­ta­syā­pi svākāle sa­ttvo­pa­pa­tteḥ | ta<span type="hard-break">- </span><lb n="20,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,05</span>ditthaṃ na­ya­ni­ści­to 'rtho na pā­ra­mā­rthi­kaḥ śā­sa­na­sya saṃbha<span type="hard-break">- </span><lb n="20,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,06</span>va­dbā­dha­ka­tvā­t tai­mi­ri­ka­jñā­na­ni­ści­te­ndu­dva­ya­va­t | ta­thā­pra­mā­ṇa­pra­kṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="20,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,07</span>to 'py artho dra­vya­pa­ryā­yā­tma­ko nāṃjasaḥ si­ddhye­t­, tata e­va­ta­dva­t <lb n="20,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,08</span>sa hi ye­nā­tma­nā nityas te­nai­vā­tma­nā­'­ni­tya­ś ced vi­ro­dho­bā­dha­kaḥ­, <lb n="20,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,09</span>sva­bhā­vāṃ­ta­re­ṇa ced vai­ya­dhi­ka­ra­ṇyaṃ tasya prā­ptaṃ­pa­ra­spa­ra­vi­ru­ddha­yo­r ni<span type="hard-break">- </span><lb n="20,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,10</span>tyā­ni­tyā­tma­no­r e­kā­dhi­ka­ra­ṇa­tvā­da­rśa­nā­t­, kvacid deśe śītoṣṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="20,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,11</span>spa­rśa­va­t­, tayor e­kā­śra­ya­tve vā yu­ga­pa­d e­ke­nai­vā­tma­nā­ni­tyā­ni­tya­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="20,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,12</span>yoḥ prasakteḥ saṃkaraḥ syāt | ye­nā­tma­nā ni­tya­tva­m i­ṣṭaṃ­te­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="20,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,13</span>ni­tya­tva­m eva, yena cā­ni­tya­tvaṃ tena ni­tya­tva­m e­ve­ti­pa­ra­spa­ra­ga­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="20,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,14</span>nāt vya­ti­ka­raḥ­, ayam ātmānaṃ pu­ro­dhā­ya nityo jī­vā­di­r arthaḥka<span type="hard-break">- </span><lb n="20,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,15</span>thyate, evaṃ pu­ro­dhā­yā­ni­tya­s tau yadi tato '­rthā­nta­ra­bhū­tau­, tadā <lb n="20,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,16</span>va­stu­tra­ya­pra­saṃ­ga­s tāni ca trīṇy api vastūni ya­di­ni­tyā­ni­tyā<span type="hard-break">- </span><lb n="20,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,17</span>tmakāni tadā pratyekaṃ punar va­stu­tra­ya­pra­saṃ­ga i­ti­a­na­va­sthā syāt | <lb n="20,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,18</span>vadi tu tau tato '­na­rthā­nta­ra­bhū­tau tadā jī­vā­dya­rtha eva natāvā<span type="hard-break">- </span><lb n="20,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,19</span>t prānau ta­da­bhā­vā­t te na nityāś cā­ni­tyā­ś ca­vya­va­sthā­pyaṃ­te­, tāv eva <lb n="20,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,20</span>cātmānau na tato 'paro 'rthaḥ syād iti ka­sya­ci­n nityatvā<span type="hard-break">- </span><lb n="20,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,21</span>nityatve tau sā­dha­ye­yā­tāṃ | svayam eva tau ni­tyā­ni­tyau­syā­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="20,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 020,22</span>m iti cet tarhi yo nityaḥ sa nitya eva, yaś cānityaḥ so­'­ni­tya <pb n="021"/><lb n="21,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,01</span>eveti prāptaṃ, tathā co­bha­ya­do­ṣā­nu­ṣaṃ­gaḥ­sa­rva­thai­ka­sya nityāni<span type="hard-break">- </span><lb n="21,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,02</span>tyā­tma­ka­syā­rtha­syā­pra­ti­pa­tti­pra­saṃ­gaḥ | dṛ­śya­ta­yo­pa­ga­mya­mā­na­sya ca <lb n="21,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,03</span>sa­rva­thā­'­nu­pa­la­bdhe­r a­bhā­va­pra­saṃ­gaḥ ta­syā­dṛ­śya­tva­pra­ti­jñā­ne­cā­dṛ­ṣṭa­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="21,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,04</span>ri­ka­lpa­na­m a­nu­ṣa­jye­te­ty a­ne­ka­bā­dha­ko­pa­ni­pā­tā­n na­pra­mā­ṇa­ni­ści­to 'rthaḥ <lb n="21,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,05</span>śā­sa­na­syāṃ­ja­saḥ syād ā­kā­śa­ke­śa­pā­śa­pra­kā­śa­ka­śā­sa­na­va­t taimi<span type="hard-break">- </span><lb n="21,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,06</span>ri­ka­sye­ti kathaṃ na­ya­pra­mā­ṇa­pra­kṛ­tāṃ­ja­sā­rthaṃ madīyaṃ ma­taṃ­syā­d anyair a<span type="hard-break">- </span><lb n="21,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,07</span>khilaiḥ pravādaiḥ sau­ga­tā­di­bhiḥ dhṛ­ṣya­mā­ṇa­tvā­t tata eva na­da­yā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="21,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,08</span>ma­tyā­ga­sa­mā­dhi­ni­ṣṭhaṃ sarvathā saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­sya jī­va­sya­da­yā­di­ca­tu<span type="hard-break">- </span><lb n="21,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,09</span>ṣṭa­yā­saṃ­bha­vā­t ta­dvi­ṣa­ya­sya da­yā­di­ni­ṣṭha­tvā­si­ddhe­s tathā ca­ka­tha­m advitī<span type="hard-break">- </span><lb n="21,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,10</span>yaṃ sa­rvā­dhi­nā­ya­ka­tvā­nu­pa­pa­tte­r iti va­da­nta­m iva bha­ga­va­ntaṃ­vi­jñā­pa­ya­ntaḥ <lb n="21,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,11</span>sūrayaḥ pra­mā­ṇa­na­ya­pra­kṛ­taṃ pā­ra­mā­rthi­kaṃ ta­ttvaṃ­sā­dha­ya­nti — </p><lg n="YA-IŚ_7 a_29" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_7a"><lb n="21,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 7a</span>a­bhe­da­bhe­dā­tma­ka­m a­rtha­ta­ttvaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_7b"><lb n="21,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 7b</span>tava sva­taṃ­trā­nya­ta­ra­t kha­pu­ṣpa­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_7c"><lb n="21,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 7c</span>a­vṛ­tti­ma­ttvā­t sa­ma­vā­ya­vṛ­tteḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_7d"><lb n="21,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 7d</span>saṃ­sa­rga­hā­neḥ sa­ka­lā­rtha­hā­niḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">7</ref> || </l></lg><p n="a_30" rend="justify"><lb n="21,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,16</span><span resp="?" rend="underline">abhedo</span> dravyaṃ nityaṃ, <span resp="?" rend="underline">bhedaḥ</span> pa­ryā­yo­na­śva­ra­s tā<span type="hard-break">- </span><lb n="21,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,17</span>v ā­tmā­nau­, yasya ta­da­bhe­da­bhe­dā­tma­kaṃ <span resp="?" rend="underline">tava</span> bha­ga­va­n !<span resp="?" rend="underline">a­rtha­ta­ttvaṃ</span><lb n="21,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,18</span>jī­vā­di­ta­ttvaṃ pa­ra­spa­ra­taṃ­traṃ dra­vya­pa­ryā­yā­tma­ka­m i­tya­bhi­dhī­ya­te | a<span type="hard-break">- </span><lb n="21,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,19</span>smābhir na punaḥ svataṃtraṃ dra­vya­mā­traṃ pa­ryā­ya­mā­traṃ vā­ta­du­bha­yaṃ vā <lb n="21,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,20</span>vi­jñā­pya­te tasya kha­pu­ṣpa­sa­ma­tvā­t­, pra­ti­pā­di­ta­kra­me­ṇa<span resp="?" rend="underline">saṃ­bha­va­d</span>bādha<span type="hard-break">- </span><lb n="21,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 021,21</span>ka­syā­smā­bhi­r a­pī­ṣṭa­tvā­d vā­sta­va­tvā­nu­pa­pa­tteḥ­, naya<span resp="?" rend="underline">prakṛta</span>sya pramāṇa<span type="hard-break">- </span><pb n="022"/><lb n="22,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,01</span>pra­kṛ­ta­sya vā­'­rtha­sya jā­tyaṃ­ta­ra­syāṃ<span resp="?" rend="underline">jasasya</span>tva­dī­ya­ma­te­na svīkara<span type="hard-break">- </span><lb n="22,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,02</span>ṇād a­dvi­tī­ya­m eva tavedaṃ matam a­nu­ma­nyā­ma­he tato '­nyai­ra­khi­laiḥ pravā<span type="hard-break">- </span><lb n="22,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,03</span>dair a­dhṛ­ṣya­tva­si­ddheḥ | </p><p n="a_31" rend="justify"><lb n="22,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,04</span>nanu cāstu svataṃtraṃ dravyam ekaṃ kha­pu­ṣpa­sa­mā­naṃ­pra­tya­kṣā­di­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="22,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,05</span>r a­nu­pa­la­bhya­mā­na­tvā­t kṣa­ṇi­ka­pa­ryā­ya­va­t | ta­du­bha­yaṃ tu­dra­vya­gu­ṇa­ka­rma<span type="hard-break">- </span><lb n="22,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,06</span>sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­sa­ma­vā­ya­rū­paṃ sattattvaṃ prā­ga­bhā­vā­di­rū­pa­me­vā­sa­tta­tvaṃ <lb n="22,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,07</span>sva­taṃ­tra­m api kathaṃ kha­pu­ṣpa­va­t syāt ta­sya­dra­vyā­di­pra­tya­ya­vi­śe­ṣa­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="22,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,08</span>ṣayasya sa­ka­la­ja­na­pra­si­ddha­tvā­d iti cet, na­kā­ra­ṇa­kā­rya­dra­vya­yo­r gu<span type="hard-break">- </span><lb n="22,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,09</span>ṇa­gu­ṇi­noḥ ka­rma­ta­dva­toḥ sā­mā­nya­ta­dva­to­r vi­śe­ṣya­ta­dva­to­ś ca­pa­dā­rthā<span type="hard-break">- </span><lb n="22,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,10</span>nta­ra­ta­yā sva­taṃ­tra­yoḥ sakṛd apy a­pra­tī­ya­mā­na­tvā­tsa­rva­dā­va­ya­vā­va­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="22,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,11</span>vyā­tma­no­r gu­ṇa­gu­ṇyā­tma­naḥ ka­rma­ta­dva­dā­tma­naḥ­sā­mā­nya­vi­śe­ṣā­tma­na<span type="hard-break">- </span><lb n="22,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,12</span>ś cā­rtha­ta­ttva­sya jā­tya­nta­ra­sya pra­tya­kṣā­di­taḥ sa­rva­sya­ni­rbā­dha­m ava<span type="hard-break">- </span><lb n="22,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,13</span>bhā­sa­nā­t | </p><p n="a_32" rend="justify"><lb n="22,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,14</span>syān mataṃ, pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣa­m api pa­dā­rtha­paṃ­ca­kaṃ­sa­ma­vā­ya­saṃ­baṃ­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="22,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,15</span>vi­śe­ṣa­va­śā­t pa­ra­spa­rā­tma­ka­m i­vā­va­bhā­sa­te­'­nu­tpa­nna­bra­hma­tu­lā­khya<span type="hard-break">- </span><lb n="22,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,16</span>jñā­nā­ti­śa­yā­nā­m a­smā­dṛ­śā­m iti | tad api na pa­rī­kṣā­kṣa­maṃ­sa­rva­dā­'<span type="hard-break">- </span><lb n="22,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,17</span>sma­dā­di­pra­tya­kṣa­sya bhrāṃ­ta­tva­pra­saṃ­gā­t ta­tpū­rva­kā­nu­mā­nā­de­ra­pi pramāṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="22,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,18</span>tvā­nu­pa­pa­tte­r a­pra­mā­ṇa­bhū­tā­t pra­tya­ya­vi­śe­ṣā­tpa­dā­rtha­vi­ṣa­ya­vya­va­sthā­pa­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="22,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,19</span>saṃ­bha­vā­t­; ta­thā­'­bhyu­pa­ga­myā­pi­pa­rya­nu­yuṃ­jma­he — a­va­ya­vā­va­ya­vyā­dī­nāṃ <lb n="22,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,20</span>sa­ma­vā­ya­vṛ­ttiḥ pa­dā­rthā­nta­ra­bhū­tā tato vṛ­tti­ma­tī vā syā­da­vṛ­tti­ma­tī <lb n="22,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,21</span>vā ? na tāvat pra­tha­ma­ka­lpa­nā saṃ­bha­va­ti tatra saṃ­yo­ga­vṛ­tte­ra­yo­gā­t tasyā <lb n="22,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 022,22</span>dra­vya­vṛ­tti­tvā­d anyathā gu­ṇa­tva­va­dvi­ro­dhā­t | na­sa­ma­vā­ya­vṛ­ttiḥ samavā<span type="hard-break">- </span><pb n="023"/><lb n="23,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,01</span>nta­ra­syā­na­bhyu­pa­ga­mā­t vi­śe­ṣa­ṇa­bhā­va­syā­pi­vṛ­tti­vi­śe­ṣa­sya svataṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="23,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,02</span>tra­pa­dā­rthā­vi­ṣa­ya­tvā­d a­nya­thā­ti­pra­saṃ­gā­t sa­hya­viṃ­dhya­yo­r a­pi­vi­śe­ṣa­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="23,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,03</span>vi­śe­ṣya­bhā­vā­nu­ṣaṃ­gā­t | saṃ­bha­vaṃ­tī vā vi­śe­ṣa­ṇa­bhā­vā­khyā­vṛ­tti­ma­dbhyo <lb n="23,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,04</span>'­rthā­nta­ra­bhū­tā vṛ­ttyaṃ­ta­rā­na­pe­kṣā na jā­gha­ṭī­ti­ta­dvṛ­ttyaṃ­ta­rā­pe­kṣā­yā­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="23,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,05</span>na­va­sthā­nā­t <span resp="?" rend="underline">kṛto vṛttir vya­va­sthi­tā syād ya­yā­sa­ma­vā­ya­vṛ­tti­r vṛtti<span type="hard-break">- </span><lb n="23,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,06</span>m a­tī­ṣya­te</span> | yadi punar a­vṛ­tti­ma­tī­ti ka­lpa­no­tta­rā­sa­mā­śri­ya­te <lb n="23,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,07</span>tadāpy a­vṛ­tti­ma­ttvā­t sa­ma­vā­ya­vṛ­tteḥ saṃ­sa­rga­hā­niḥ­sa­ka­lā­rthā­nā­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="23,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,08</span>nu­ṣa­jya­mā­ṇā ma­he­śva­re­ṇā­pi ni­vā­ra­yi­tu­m a­śa­kyā­pa­nī­pa­dye­ta | yadi <lb n="23,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,09</span>punaḥ sva­bhā­va­taḥ siddhaḥ saṃsargaḥ pa­dā­rthā­nā­m anyonyaṃ na­pu­na­r asaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="23,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,10</span>spṛṣṭānāṃ sa­ma­vā­ya­vṛ­ttyā saṃsargaḥ kri­ya­te­sa­ma­vā­ya­sa­ma­vā­yi­va­d iti <lb n="23,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,11</span>ma­tāṃ­ta­ra­m u­ra­rī­kri­ya­te tadā syā­dvā­da­śā­sa­na­m e­vā­śri­taṃ syātsvabhā<span type="hard-break">- </span><lb n="23,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,12</span>vata eva dravyasya gu­ṇa­ka­rma­sā­mā­nya­vi­śe­ṣai­r aśeṣaiḥ<span resp="?" rend="underline">ka­thaṃ­ci­t tādā<span type="hard-break">- </span><lb n="23,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,13</span>tmyam</span> a­nu­bha­va­taḥ pra­tya­ya­vi­śe­ṣa­va­śā­d idaṃ dravyam a­yaṃ­gu­ṇaḥ karmedaṃ sā<span type="hard-break">- </span><lb n="23,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,14</span>mānyam etat viśeṣo 'sau ta­tsaṃ­baṃ­dho '­ya­ma­vi­ṣva­gbhā­va­la­kṣa­ṇaḥ sama<span type="hard-break">- </span><lb n="23,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,15</span>vāya ity a­po­ddhṛ­tya sa­nna­ya­ni­baṃ­dha­no vya­va­hā­raḥ pra­va­rtta­tai­ty anekā<span type="hard-break">- </span><lb n="23,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,16</span>nta­ma­ta­sya pra­si­ddha­tvā­t­; svataḥ parato vā­rthā­nāṃ­saṃ­sa­rga­hā­nau tu saka<span type="hard-break">- </span><lb n="23,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,17</span>lā­rtha­hā­niḥ syāt, tām a­ni­ccha­dbhi­r a­bhe­da­bhe­dā­tma­ka­ma­rtha­ta­ttvaṃ paraspa<span type="hard-break">- </span><lb n="23,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,18</span>rataṃtraṃ prā­tī­ti­ka­m a­rtha­kri­yā­sa­ma­rthaṃ sā­ma­rthyā­tsa­ma­rtha­nī­yaṃ tatra viro<span type="hard-break">- </span><lb n="23,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,19</span>dhā­na­va­kā­śā­t ta­tro­pa­laṃ­bha­syā­bā­dhi­ta­sya sa­dbhā­vā­tta­dvi­ro­dha­sya vā'nu<span type="hard-break">- </span><lb n="23,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,20</span>pa­laṃ­bha­la­kṣa­ṇa­tvā­t su­dū­ra­m apy a­nu­sṛ­tya sarvaiḥ pra­vā­di­bhi­re­ka­sya <span resp="?" rend="underline">vastuno</span><lb n="23,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,21</span>'­ne­kā­tma­ka­syā­śra­ya­ṇī­ya­tvā­t yogaiḥ sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­va­t­; na hisā<span type="hard-break">- </span><lb n="23,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 023,22</span>mā­nya­vi­śe­ṣa e­ka­e­vā­nu­vṛ­tti­vyā­vṛ­tti­pra­tya­ya­ja­na­na­śa­kti­dva­yā­tma­ko <pb n="024"/><lb n="24,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,01</span>neṣyate | sva­sa­ma­ya­vi­ro­dhā­c cha­kti­dva­ya­sya tato bhe­do­nai­ko 'nekā<span type="hard-break">- </span><lb n="24,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,02</span>tmaka iti <span resp="?" rend="underline">cet</span> na, tasya niḥ­śa­kti­ka­tva­pra­saṃ­gā­t | tasya śakti<span type="hard-break">- </span><lb n="24,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,03</span>bhyāṃ saṃ­baṃ­dhā­n na niḥ­śa­kti­ka­tva­m iti cet tarhi ta­sya­śa­kti­bhyāṃ <lb n="24,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,04</span>saṃbandhau svī­ku­rva­taḥ katham a­ne­kā­tma­kaṃ na syāt | ta­tsaṃ­baṃ­dha­yo­r api <lb n="24,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,05</span>tato bhede tad eva niḥ­śa­kti­ka­tvaṃ tābhyām api saṃ­baṃ­dhā­bhyā­ma­nya­yo <lb n="24,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,06</span>saṃ­baṃ­dha­yoḥ pa­ri­ka­lpa­nā­yā­m a­na­va­sthā syāt | tad a­sa­t­, ta­tsaṃ­baṃ­dhā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="24,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,07</span>ka­tvo­pa­ga­me śa­kti­dva­yā­tma­ka­tva­m evāstu śa­kti­śa­kti­ma­toḥ­kaṃ­tha­ci­ttā<span type="hard-break">- </span><lb n="24,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,08</span>dā­tmyā­t­, tathā ca sā­mā­nya­vi­śe­ṣa evaiko '­ne­kā­ntā­tma­ke vastuni <lb n="24,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,09</span>virodhaṃ ni­ru­ṇa­ddhī­ti kiṃ na­ści­nta­yā­, ta­dva­dvai­ya­dhi­ka­ra­ṇyā­di­dū­ṣa­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="24,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,10</span>ka­daṃ­ba­ka­m api tato dū­ra­ta­raṃ sa­mu­tsā­ra­ya­tī­ti kṛ­taṃ­pra­yā­se­na­; svayaṃ meca<span type="hard-break">- </span><lb n="24,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,11</span>kajñānaṃ caikān ekaṃ pra­ti­bhā­saṃ svī­ku­rva­t katham a­ne­kā­ntaṃ­ni­ra­si­tu­m u<span type="hard-break">- </span><lb n="24,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,12</span>tsahate sa­ce­ta­naḥ | me­ca­ka­jñā­na­m evety ayuktaṃ ta­sya­nā­nā­sva­bhā­va­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="24,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,13</span>bhāve '­ne­kā­rtha­grā­hi­tva­vi­ro­dhā­t­; nā­nā­rtha­gra­ha­ṇa­sva­bhā­vo 'pyeka eva ta<span type="hard-break">- </span><lb n="24,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,14</span>syeṣyate sa­ttvā­di­sā­mā­nya­sya nā­nā­vya­kti­vyā­pa­kai­ka­sva­bhā­va­va­di­ti <lb n="24,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,15</span>cet, na tathā paraṃ prati sā­dhya­tvā­t sa­tpra­tya­yā­vi­śe­ṣā­dvi­śe­ṣa­liṃ­gā<span type="hard-break">- </span><lb n="24,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,16</span>bhāvād ekaṃ sa­ttva­sā­mā­nya­m e­ka­sva­bhā­vaṃ siddhaṃ ta­dva­tdra­vyā­di­sā­mā­nyaṃ <lb n="24,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,17</span>dra­vya­tvā­di­pra­tya­yā­vi­śe­ṣā­d vi­śe­ṣa­liṃ­gā­bhā­vā­c ceti<span resp="?" rend="underline">cet</span>, na sattva<span type="hard-break">- </span><lb n="24,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,18</span>dra­vyā­di­pra­tya­ya­sya pra­ti­vya­kti­vi­śe­ṣa­si­ddheḥ­sa­ttva­dra­vya­tvā­di­sā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="24,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,19</span>nya­syā­ne­ka­tva­vya­va­sthi­teḥ | idaṃ ca sad idaṃ ca sad i­ti­sa­mā­ne ime <lb n="24,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,20</span>satī tathā samāne dravye guṇau karmaṇī ceti sa­mā­na­pra­tya­yā­tsa­mā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="24,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,21</span>pa­ri­ṇā­ma­sya pra­ti­vya­kti vya­ktyaṃ­ta­rā­pe­kṣa­yā pra­bhi­dya­mā­na­sya­ni­rvā­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="24,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 024,22</span>bo­dhā­dhi­rū­ḍha­tvā­t | ta­tra­vṛ­tti­vi­ka­lpā­na­va­sthā­di­bā­dha­ka­syā­na­va­kā<span type="hard-break">- </span><pb n="025"/><lb n="25,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,01</span>śāt | nanu ca sa­mā­na­pa­ri­ṇā­me­ṣu sa­mā­na­pra­tya­yā­tsa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,02</span>nta­ra­pra­saṃ­gā­d a­na­va­sthā­naṃ bā­dha­ka­m atrāsty eveti cet, na­sa­mā­na­pa­ri­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,03</span>mānāṃ vyaktiṣv eva sveṣv api sa­mā­na­pra­tya­ya­he­tu­tvā­da­na­va­sthā­nu­pa­pa­tteḥ <lb n="25,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,04</span>svayaṃ vya­kta­ya­s tathā sa­mā­na­pra­tya­ya­he­ta­vaḥ santu kiṃ­sa­mā­na­pa­ri­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,05</span>ma­ka­lpa­na­ye­ty a­nā­lo­cyā­bhi­dhā­naṃ ka­rkā­di­vya­ktī­nā­m api gopra<span type="hard-break">- </span><lb n="25,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,06</span>tya­ya­he­tu­tva­pra­saṃ­gā­t | go­rū­pe­ṇa sa­mā­ne­na pa­ri­ṇa­tā e­va­khaṃ­ḍā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="25,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,07</span>vyaktayo go­pra­tya­ya­he­ta­va iti cet siddhaḥ sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mo­'­ne­kaḥ <lb n="25,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,08</span>pra­ti­vya­kti­bhe­da­pra­tī­teḥ | na hi gotvaṃ sā­mā­nya­m e­kaṃ­ta­tsa­ma­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,09</span>yāt khaṃ­ḍā­di­ṣu go­pra­tya­ya iti vya­va­sthā­pa­yi­tuṃ śa­kyaṃ­ka­rkā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="25,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,10</span>vyaktiṣv api ta­tsa­ma­vā­yā­t go­pra­tya­ya­tva­pra­saṃ­gā­t | na casarva<span type="hard-break">- </span><lb n="25,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,11</span>vyaktibhyaḥ sā­mā­nya­sya sa­ma­vā­ya­sya ca sarvathā bhede '­pi­khaṃ­ḍā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,12</span>di­vya­kti­ṣv eva gotvaṃ sa­ma­vai­ti na punaḥ ka­rkā­di­ṣv i­ti­yu­kta­m u<span type="hard-break">- </span><lb n="25,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,13</span>tpaśyāmaḥ | iha khaṃ­ḍā­di­ṣu gotvam iti sa­tpra­tya­yā­vi­śe­ṣā­tkhaṃ­ḍā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,14</span>diṣv eva gotvasya sa­ma­vā­ya iti cet, tarhi nā­nā­sa­ma­vā­yaḥ <lb n="25,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,15</span>siddhaḥ pra­ti­sa­ma­vā­yi­pra­tya­ya­bhe­dā­t sa­ma­vā­yi­na eva nā­nā­sa­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="25,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,16</span>vāyas ta­ttvaṃ­bhā­ve­na vyā­khyā­ta­m iti va­ca­nā­t | sa­ttā­va­tta­de­ka­tva­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="25,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,17</span>siddher iti cet, naikasya ni­raṃ­śa­sya­de­śa­kā­la­bhi­nna­sa­ma­vā­yi­ṣu <lb n="25,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,18</span>sa­rva­the­he­da­m iti pra­tya­ya­he­tu­tva­vi­ro­dhā­t saṃ­yo­ga­syā­pye­ka­syā­naṃ­śa­sya <lb n="25,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,19</span>saṃ­yo­gi­ṣu saṃ­yu­kta­pra­tya­ya­he­tu­tva­pra­saṃ­gā­t tathā caika e­va­sa­ma­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="25,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,20</span>yavat saṃyogaḥ syād iti yau­ga­ma­ta­m a­ti­va­rtta­te | yadi pu­na­rnā­nā <lb n="25,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,21</span>saṃyogaḥ śithilaḥ saṃyogo niviḍaḥ saṃyoga iti vi­śe­ṣa­pra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="25,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 025,22</span>yān manyadhvaṃ tadā nityaḥ sa­ma­vā­yo naśvaraḥ sa­ma­vā­ya i­ti­pra­tya<span type="hard-break">- </span><pb n="026"/><lb n="26,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,01</span>ya­bhe­dā­t sa­ma­vā­yo 'pi | <span resp="?" rend="underline">nā­nā­va­stu­sa­ma­vā­yi­no­ra­ni­tya­tvā­t sa</span><lb n="26,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,02</span>cet tarhi saṃ­yo­gi­noḥ śi­thi­la­tvā­t saṃyogaḥ śithila ity upaca<span type="hard-break">- </span><lb n="26,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,03</span>ryatāṃ pa­ra­mā­rtha­ta­s tasya ni­vi­ḍa­rū­pa­tvā­t | nā­nā­saṃ­yo­go­yu­ta­si­ddha<span type="hard-break">- </span><lb n="26,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,04</span>dra­vyā­śra­ya­tvā­d vi­bhā­ga­va­d iti cet na, dra­vya­tve­na­pa­ra­spa­ra­vya­bhi­cā<span type="hard-break">- </span><lb n="26,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,05</span>rāt tathā sa­ma­vā­yo nānā syā­da­yu­ta­si­ddhā­va­ya­vā­va­ya­vi­dra­vyā­śra<span type="hard-break">- </span><lb n="26,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,06</span>yatvād dvi­tva­saṃ­khyā­va­d ity api śakyaṃ vaktuṃ | sa­ma­vā­ya<span resp="?" rend="underline">syā­nā­śra­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="26,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,07</span>tvā</span>d asiddho tra hetur iti cet, na <span resp="?" rend="underline">ṣaṇṇām ā­śri­ta­tva­ma­nya­tra nitya<span type="hard-break">- </span><lb n="26,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,08</span>dravyebhya</span> iti va­ca­na­vi­ro­dhā­t | sa­ma­vā­ya­syo<span resp="?" rend="underline">pa­cā­rā­dā­śri­ta­tva<span type="hard-break">-</span></span><lb n="26,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,09</span>siddhes tathā vacanaṃ na vi­ru­dhya­te sa­ma­vā­yi­noḥ sa­to­re­ve­he­da­m i<span type="hard-break">- </span><lb n="26,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,10</span>ti pra­tya­yo­tpā­da­syo­pa­cā­ra­kā­ra­ṇa­sya sa­dbhā­vā­d iti cet, katha<span type="hard-break">- </span><lb n="26,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,11</span>m evam a­va­ya­vā­va­ya­vi­dra­vyā­śra­ya­tvā­t iti hetur asiddhaḥ syāttasyo<span type="hard-break">- </span><lb n="26,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,12</span>pa­cā­rā­nu­pa­cā­rā­na­pe­kṣa­yā­śri­ta­tvā­t­, sā­mā­nya­rū­pa­tve­nā­bhi­dhā­nā­t | <lb n="26,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,13</span>pa­ra­mā­rtha­to '­nā­śri­ta­tve 'pi etad a­bhi­dhī­ya­te — nā­nā­sa­ma­vā­yo­nā­śri<span type="hard-break">- </span><lb n="26,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,14</span>tatvāt pa­ra­mā­ṇu­va­d iti | nanv evaṃ vadan sa­ma­vā­yaṃ dha­rmi­ṇaṃ­pra­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="26,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,15</span>dyate cet, kā­lā­tya­yā­pa­di­ṣṭo hetuś ca­dha­rmi­grā­ha­ka­pra­mā­ṇa­bā­dhi<span type="hard-break">- </span><lb n="26,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,16</span>tatvāt | na pra­ti­pa­dya­te ced ā­śra­yā­si­ddho hetur ity api na­dū­ṣa­ṇaṃ <lb n="26,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,17</span>sa­ma­vā­ya­syā­vi­ṣva­gbhā­va­saṃ­baṃ­dha­sya ka­dā­ci­ttā­dā­tmya­la­kṣa­ṇa­syai­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="26,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,18</span>tvā­ne­ka­tvā­bhyāṃ vi­vā­dā­pa­nna­sya pra­ti­pa­tte­rdhā­rmi­grā­ha­ka­pra­mā­ṇā­nta<span type="hard-break">- </span><lb n="26,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,19</span>rai­ka­tvā­si­ddhe­s tena bā­dhā­'­nu­pa­pa­tteḥ­kā­lā­tya­yā­pa­di­ṣṭa­tvā­yo­gā­t | <lb n="26,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,20</span>ta­de­ka­tva­sā­dha­na­sya ca pra­mā­ṇa­syā­saṃ­bha­vā­t sva­pra­tya­ya­vi­śe­ṣa­syā­si<span type="hard-break">- </span><lb n="26,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,21</span>ddhatvāt | kā­lā­di­bhi­r vya­bhi­cā­ra iti cet, na teṣām a­pi­ka­thaṃ­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="26,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 026,22</span>n nā­nā­tva­si­ddheḥ kā­la­syā­saṃ­khye­ya­dra­vya­tvā­tsva­syā­naṃ­ta­pra­de­śa­tvā­t <pb n="027"/><lb n="27,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,01</span>syā­dvā­di­nāṃ mate, tataḥ sa­ma­vā­ya­sya nā­nā­tva­pra­si­ddhau­ca sā­mā­nya­sya <lb n="27,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,02</span>pra­ti­vya­kti­sa­ma­vā­yaṃ ka­thaṃ­ci­ttā­dā­tmyaṃ pra­ti­pa­dya­mā­na­sya­nā­nā­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="27,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,03</span>siddhir nā­nā­vya­kti­tā­dā­mye­na sthi­ta­tvā­t vya­kti­sva­rū­pa­va­d iti <lb n="27,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,04</span>nai­ka­sva­bhā­vaṃ sāmānyaṃ satvaṃ dra­vya­tvā­di vā param a­pa­raṃ­vā siddhaṃ yata <lb n="27,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,05</span>idam ucyate nā­nā­vya­kti­vyā­pa­kai­ka­sva­bhā­va­sā­mā­nya­va­nnā­nā­rtha­grā<span type="hard-break">- </span><lb n="27,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,06</span>ha­kai­ka­sva­bhā­vaṃ me­ca­ka­jñā­na­m iti | nā­nā­sva­bhā­va­tve tu­me­ca­ka­jñā<span type="hard-break">- </span><lb n="27,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,07</span>na­syai­ka­sya tad e­vā­bhe­da­bhe­dā­tma­kaṃ va­stve­kā­ne­kā­tma­kaṃ­ni­tyā<span type="hard-break">- </span><lb n="27,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,08</span>ni­tyā­tma­kaṃ sā­dha­ye­tsa­ka­la­vi­ro­dhā­di­bā­dha­ka­pa­ri­ha­ra­ṇa­sa­ma­rtha­tvā­t <lb n="27,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,09</span><span resp="?" rend="underline">sau­ga­tā­nāṃ</span> ca ve­dya­ve­da­kā­kā­ra­saṃ­ve­da­naṃ tattvam e­ka­ma­ne­kā­tma­kaṃ sādha<span type="hard-break">- </span><lb n="27,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,10</span>yaty eva | ve­dya­ve­da­kā­kā­ra­yo­r bhrāṃtatve saṃ­ve­da­na­sya­cā­bhrā­nta­tve <lb n="27,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,11</span>bhrā­nte­ta­rā­kā­ra­m ekaṃ saṃ­ve­da­naṃ­, bhrā­ntā­kā­ra­sya cā­sa­ttve­saṃ­vi­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="27,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,12</span>kā­ra­syā­bhrā­nta­sya satve sa­da­sa­dā­tma­ka­m ekaṃ, vi­ṣa­yā­kā­ra­vi­ve<span type="hard-break">- </span><lb n="27,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,13</span>kitayā pa­ro­kṣa­tve saṃ­vi­drū­pa­ta­yā pra­tya­kṣa­tve­pa­ro­kṣa­pra­tya­kṣā<span resp="?" rend="underline">kāram ekaṃ</span><lb n="27,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,14</span>vijñānaṃ kathaṃ ni­rā­ku­ryuḥ yato '­ne­kā­ntā­si­ddhi­r na bhavet | <span resp="?" rend="underline">kapi<span type="hard-break">- </span><lb n="27,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,15</span>lānāṃ</span> tu tattvam ekaṃ pradhānaṃ sa­ttva­ra­ja­sta­mo­rū­paṃ­sa­rva­thai­kā­nta­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="27,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,16</span>nāṃ śi­thi­la­ya­ty eva | ta­syai­vā­ne­kā­ntā­tma­ka­va­stu­sā­dha­na­tvā­t | <lb n="27,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,17</span>sa­ttvā­dī­nā­m eva sā­mya­mā­pa­nnā­nāṃ vi­ni­vṛ­tta­pra­sa­va­pra­vṛ­ttī­nāṃ­pra­dhā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="27,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,18</span>vya­pa­de­śā­t | ta­dvya­ti­ri­kta­pra­dhā­nā­bhā­vā­n nai­ka­ma­ne­kā­ntā­tma­ka­m iti <lb n="27,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,19</span>cet nai­ka­pra­dhā­nā­bhyu­pa­ga­ma­vi­ro­dhā­t pra­dhā­na­tra­ya­si­ddheḥ | sarvasaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="27,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,20</span>hā­ra­kā­le pra­dhā­na­m ekam e­vā­dva­yaṃ na sa­ttvā­da­ya­s te­ṣāṃ­ta­trai­va līnatvā<span type="hard-break">- </span><lb n="27,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,21</span>d iti cet, katham e­ka­smā­d a­ne­kā­kā­raṃ ma­ha­tpra­jā­ye­tā­ti­pra­saṃ­gā­t | <lb n="27,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 027,22</span>su­kha­duḥ­kha­mo­ha­śa­kti­tra­yā­tma­ka­tvā­t pra­dhā­na­sya na doṣa i­ti­ce­t­, <pb n="028"/><lb n="28,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,01</span>katham evam ekam a­ne­ka­śa­ktyā­tma­kaṃ pra­dhā­na­ma­ne­kāṃ­taṃ na sā­dha­ye­t­, bho<span type="hard-break">- </span><lb n="28,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,02</span>ktṛ­tvā­dya­ne­ka­dha­rmā­tma­ka­pu­ru­ṣa­ta­ttva­va­t | bho­ktṛ­tvā­dī­nā­ma­vā­sta­va­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="28,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,03</span>d ekam eva pu­ru­ṣa­ta­ttva­m iti cet, na vā­sta­vā­vā­sta­tva­si­ddheḥ­, puru<span type="hard-break">- </span><lb n="28,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,04</span>ṣa­syā­ne­ka­tvā­ni­vṛ­tteḥ | ta­syā­vā­sta­va­dha­rma­rū­pe­ṇā­sa­tvā­nnā­ne­ka­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="28,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,05</span>tvam iti cet, na tathā sa­da­sa­dā­tma­ka­ta­yā­'­ne­kāṃ­ta­si­ddheḥ | tato <lb n="28,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,06</span>bha­ga­va­to jinasya matam a­dvi­tī­ya­m e­va­na­ya­pra­mā­ṇa­pra­kṛ­tāṃ­ja­sā­rtha­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="28,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,07</span>d akhilaiḥ pra­vā­dai­r a­dhṛ­ṣya­tvā­c ca vya­va­sthi­ta­m i­ti­yo­ga­ma­ta­syai­va sa<span type="hard-break">- </span><lb n="28,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,08</span>do­ṣa­tva­si­ddhe­r a­khi­lā­rtha­hā­ni­r vya­va­ti­ṣṭha­te | </p><p n="a_33" rend="justify"><lb n="28,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,09</span>itaś ca sa­ka­lā­rtha­hā­ni­r yau­gā­nā­m ity a­bhi­dhī­ya­te — </p><lg n="YA-IŚ_8 a_34" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_8a"><lb n="28,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 8a</span>bhāveṣu nityeṣu vi­kā­ra­hā­ne<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_8b"><lb n="28,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 8b</span>r na kā­ra­ka­vyā­pṛ­ta­kā­rya­yu­ktiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_8c"><lb n="28,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 8c</span>na baṃ­dha­bho­gau na ca ta­dvi­mo­kṣaḥ­, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_8d"><lb n="28,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 8d</span>sa­maṃ­ta­do­ṣaṃ matam a­nya­dī­yaṃ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">8</ref> || </l></lg><p n="a_35" rend="justify"><lb n="28,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,14</span>di­kkā­lā­kā­śā­tma­ma­naḥ­su pṛ­thi­vyā­di­pa­ra­mā­ṇu­dra<span type="hard-break">- </span><lb n="28,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,15</span>vyeṣu pa­ra­ma­ma­ha­tvā­di­ṣu guṇeṣu sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­sa­ma­vā­ye­ṣu cabhā<span type="hard-break">- </span><lb n="28,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,16</span>veṣu nityeṣv e­vā­bhya­nu­jñā­ya­mā­ne­ṣu vi­kā­ra­sya vi­kri­yā­khya­sya <lb n="28,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,17</span>hāniḥ pra­sa­jye­ta | vi­kā­ra­hā­ne­ś ca na kā­ra­ka­vyā­pṛ­taṃ­ka­rtrā­di­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="28,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,18</span>ra­ka­vyā­pā­ra­sya vi­kri­yā­pā­ye saṃ­bha­vā­'­bhā­vā­t | kri­yā­vi­ṣṭaṃ­dra­vyaṃ <lb n="28,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,19</span>kā­ra­ka­m iti prasiddheḥ | kā­ra­ka­vyā­pṛ­tā­bhā­ve ca na kā­ryaṃ­dra­vya­gu<span type="hard-break">- </span><lb n="28,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,20</span>ṇa­ka­rma­la­kṣa­ṇaṃ pra­ti­ṣṭhā­m i­ya­rttī­ti | ta­da­pra­ti­ṣṭhā­yā­ñ cana yuktir anu<span type="hard-break">- </span><lb n="28,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 028,21</span>mā­na­la­kṣa­ṇā­nu­baṃ­dhe sādhye tasyāḥ <span resp="?" rend="underline">kā­rya­liṃ­ga­tvā</span>tta­da­bhā­ve cāgha<span type="hard-break">- </span><pb n="029"/><lb n="29,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,01</span>ṭanāt | baṃ­dhā­bhā­ve ca bhogaḥ phalaṃ na bhavati | nā'pi tadvimo<span type="hard-break">- </span><lb n="29,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,02</span>kṣas tasya baṃ­dha­pū­rva­ka­tvā­d iti sa­ka­lā­rtha­hā­niḥ syāt | bhā­vā­nā­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="29,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,03</span>bhāve prā­ga­bhā­vā­dī­nā­m apy a­saṃ­bha­vā­t teṣāṃ bhā­va­vi­śe­ṣa­ṇa­tvā­tsva­taṃ­trā<span type="hard-break">- </span><lb n="29,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,04</span>ṇām a­nu­pa­pa­tteḥ | etena <span resp="?" rend="underline">mī­māṃ­sa­kā­nāṃ</span> śa­bdā­tmā­di­ṣu­bhā­ve­ṣu <lb n="29,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,05</span>nityeṣu pra­ti­jñā­ya­mā­ne­ṣu vi­kā­ra­hā­neḥ­kā­ra­ka­vyā­pṛ­ta­kā­rya­yu­ktiḥ <lb n="29,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,06</span>pra­tyā­khyā­tā­, ta­nni­ba­ndha­nau ca baṃ­dha­bho­gau­, ta­dvi­mo­kṣa­ścā­naṃ­dā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="29,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,07</span>ka­bra­hma­pa­dā­vā­pti­rū­paḥ pra­ti­kṣi­ptaḥ | ka­thaṃ­ci­da­bhe­da­bhe­dā­tma­ka­tve tu <lb n="29,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,08</span>bhā­vā­nā­m a­bhyu­pa­ga­mya­mā­ne syā­dvā­dā­śra­ya­ṇaṃ­ni­tya­tvai­kāṃ­ta­vi­ro­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="29,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,09</span>prā­tī­ti­ka­m avaśyaṃ bhāvi du­rni­vā­raṃ iti sa­maṃ­ta­do­ṣa­ma­nya­dī­ya­m anyeṣāṃ <lb n="29,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,10</span>vai­śe­ṣi­ka­nai­yā­yi­kā­nāṃ mī­māṃ­sa­kā­nā­ñ cedam a­nya­dī­ya­m i­ti­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="29,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,11</span>pa­tta­vya­m | athavā <span resp="?" rend="underline">kā­pi­lā­nāṃ</span> matam a­nya­dī­yaṃ­sa­ma­nta­do­ṣa­m iti <lb n="29,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,12</span>vyā­khyā­ya­te sa­ma­ntā­t de­śa­kā­la­pu­ru­ṣa­vi­śe­ṣā­pe­kṣa­yā­'­pi sarvataḥ <lb n="29,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,13</span>pra­tya­kṣā­nu­me­yā­ga­ma­ga­mye­ṣu sarveṣu sthāneṣu sarvata i­ti­grā­hyaṃ sama<span type="hard-break">- </span><lb n="29,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,14</span>ntāt doṣo bādhakaṃ pramāṇaṃ yasmiṃs ta­tsa­ma­nta­do­ṣaṃ­, ta­ccā­nya­dī­yaṃ <lb n="29,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,15</span>mataṃ na tva­dī­ya­m iti bhāvaḥ | kathaṃ ta­tsa­ma­nta­do­ṣa­m i­tyu­cya­te ? <lb n="29,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,16</span>yasmād bhāveṣu nityeṣu ni­ra­ti­śa­ye­ṣu pu­ru­ṣe­ṣu sāṃ­khyai­ra­bhi­ma­te­ṣu <lb n="29,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,17</span>ni­rvi­kā­ra­sya pu­ru­ṣā­rtha­pra­dhā­na­pra­vṛ­tti­vi­kri­yā­la­kṣa­ṇa­sya­hā­niḥ pra<span type="hard-break">- </span><lb n="29,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,18</span>sajyate | sa hi pra­dhā­na­sya vikāro ma­ha­dā­diḥ pu­ru­ṣā­rtho­bha­va­tu­, <lb n="29,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,19</span>pu­ru­ṣa­sya kaṃcid u­pa­kā­raṃ karoti vā na vā ? yadi karoti tadā <lb n="29,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,20</span>pu­ru­ṣā­d a­na­rthā­nta­ra­m a­rthā­nta­raṃ vā | tato '­na­rthā­nta­raṃ­ce­t­, tam eva ka<span type="hard-break">- </span><lb n="29,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,21</span>rotīti kā­rya­tva­pra­saṃ­gā­t puṃso ni­tya­tva­vi­ro­dhaḥ | ta­to­'­rthā­nta­raṃ <lb n="29,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 029,22</span>cen na tasya kiṃcit kṛtaṃ syād iti kathaṃ pu­ru­ṣā­rthaḥ­pra­kṛ­te­r vikāraḥ <pb n="030"/><lb n="30,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,01</span>syāt | pra­kṛ­ti­kṛ­ta­vi­kā­ro­pa­kā­re­ṇa­pu­ru­ṣa­syo­pa­kā­rā­nta­ra­ka­ra­ṇe '<span type="hard-break">- </span><lb n="30,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,02</span>na­va­sthā­pra­saṃ­gā­t | nanu ca na pu­ru­ṣa­syo­pa­kā­ra­ka­ra­ṇā­nma­ha­dā­diḥ puru<span type="hard-break">- </span><lb n="30,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,03</span>ṣārtho '­bhi­dhī­ya­te sāṃkhyair nāpi pu­ru­ṣe­ṇa­ta­syo­pa­kā­ra­saṃ­pā­da­nā­t <lb n="30,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,04</span>sarvathā ta­syo­dā­sī­na­tvā­t | kiṃ tarhi pu­ru­ṣe­ṇa da­rśa­nā­t puru<span type="hard-break">- </span><lb n="30,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,05</span>ṣārthaḥ kathyate | pu­ru­ṣa­bho­gya­tvā­d iti ke­ci­t­, te 'pi na­pa­rī­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="30,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,06</span>kāḥ sa­rva­tho­dā­sī­na­sya pu­ru­ṣa­sya bho­ktṛ­tva­vi­ro­dhā­t dṛ­śya­sya­bho­gya<span type="hard-break">- </span><lb n="30,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,07</span>tvā­yo­gā­t | nanu ca vī­ta­rā­ga­sa­rva­jña­da­rśa­na­va­t puṃso viṣaya<span type="hard-break">- </span><lb n="30,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,08</span>darśanaṃ bhogaḥ, sa ca śu­ddha­syā­tma­naḥ saṃ­bha­va­ty e­va­rā­gā­di­ma­lā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="30,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,09</span>vāt | ta­dvi­ṣa­ya­sya ca bhogyatvaṃ ni­rvi­ṣa­ya­sya bho­gā­saṃ­bha­vā­tta­taḥ <lb n="30,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,10</span>sa­rva­tho­dā­sī­na­syā­pi bhoktṛtvaṃ na vi­ru­dhya­te iti cet na, pari<span type="hard-break">- </span><lb n="30,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,11</span>ṇā­mi­tva­pra­saṃ­gā­t syā­dvā­di­naḥ sa­rva­jña­va­t­, sa hi sa­rva­jñaḥ­pū­rvo­tta<span type="hard-break">- </span><lb n="30,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,12</span>ra­sva­bhā­va­tyā­go­tpā­da­nā­bhyā­m a­va­sthi­ta­sva­bhā­vaḥ pa­ri­ṇā­my e­va­sa­rvā<span type="hard-break">- </span><lb n="30,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,13</span>rthān paśyati nā­nya­thā­, pra­ti­sa­ma­yaṃ dṛśyasya pa­ri­ṇā­mi­tve­dra­ṣṭu­r apa<span type="hard-break">- </span><lb n="30,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,14</span>ri­ṇā­mā­n u­pa­pa­tte­r na cāyaṃ dṛśyam artham a­pa­ri­ṇā­mi­naṃ va­ktuṃ­sa­ma­rthaḥ svayaṃ <lb n="30,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,15</span>tasya pa­ri­ṇā­mi­tvo­pa­ga­mā­t si­ddhāṃ­ta­pa­ri­tyā­gā­nu­ṣaṃ­gā­t | ci<span type="hard-break">- </span><lb n="30,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,16</span>cchaktir a­pa­ri­ṇā­mi­nye­ti cet, nā­da­rśi­ta­vi­ṣa­ya­tva­tyā­ge­na­da­rśi­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="30,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,17</span>vi­ṣa­ya­tvo­pā­dā­nā­d a­va­sthi­tā­yā eva tasyāḥ pa­ri­ṇā­mi­tva­si­ddheḥ | <lb n="30,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,18</span>e­te­nā­pra­ti­saṃ­kra­ma­tvā­d a­pa­ri­ṇā­mi­nī ce­ta­ne­ti pratyuktaṃ | prati<span type="hard-break">- </span><lb n="30,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,19</span>viṣayaṃ da­rśi­ta­vi­ṣa­ya­tve saṃ­kra­mā­t tathā buddher e­va­pra­ti­saṃ­kra­mo na tu <lb n="30,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,20</span>ci­ccha­kte­r iti cet, va buddher apy a­pra­ti­saṃ­kra­ma­pra­saṃ­gā­tvi­ṣa­ya­syai­va <lb n="30,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,21</span>pra­ti­saṃ­kra­ma­pra­saṃ­gā­t­, bu­ddhyā­va­sī­ya­mā­na­sya vi­ṣa­ya­sya­pra­ti­saṃ­kra­me <lb n="30,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 030,22</span>buddheḥ katham a­pra­ti­saṃ­kra­ma iti cet, tarhi bu­ddheḥ­pra­ti­da­rśi<span type="hard-break">- </span><pb n="031"/><lb n="31,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,01</span>kāyāḥ pra­ti­saṃ­kra­me ta­dvi­ṣa­ya­sya ci­ti­śa­ktiḥ ka­tha­ma­pra­ti­saṃ­kra<span type="hard-break">- </span><lb n="31,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,02</span>meti cintyaṃ, yathaiva hi viṣayaṃ pra­ti­ni­ya­taṃ da­rśa­ya­ntī­bu­ddhi<span type="hard-break">- </span><lb n="31,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,03</span>ś ci­ti­śa­kta­ye saṃ­krā­ma­ti tathā krameṇa ci­ti­śa­kti­r a­pi­pa­śyaṃ­tī <lb n="31,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,04</span>vi­śe­ṣā­bhā­vā­ta katham anyathā krameṇā da­rśi­ta­vi­ṣa­yā syāt | ci<span type="hard-break">- </span><lb n="31,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,05</span>cchaktir a­pra­ti­saṃ­kra­mai­va sarvadā śu­ddha­tvā­d iti cet, na­śu­ddhā­tma­no<span type="hard-break">- </span><lb n="31,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,06</span>'pi sva­śu­ddha­pa­ri­ṇā­maṃ pra­ti­saṃ­kra­mā­vi­ro­dhā­tta­trā­śu­ddha­pa­ri­ṇā­ma­saṃ­kra<span type="hard-break">- </span><lb n="31,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,07</span>ma­syai­vā­saṃ­bha­vā­t | śu­ddha­pa­ri­ṇā­me­nā­pi ci­ti­śa­kti­ra­pra­ti­saṃ­kra<span type="hard-break">- </span><lb n="31,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,08</span>mānaṃ tatvād iti cet, na prakṛtyā vya­bhi­cā­rā­t | sā 'pi hyanaṃtā <lb n="31,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,09</span>sāṃ­ta­tve­'­pi ni­tya­tva­vi­ro­dhā­t | pra­kṛ­te­rma­ha­dā­di­pa­ri­ṇā­ma­sa­dbhā­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="31,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,10</span>t pra­ti­saṃ­kra­maḥ si­ddha­ye­n na punaś ci­ccha­kte­r a­pa­ri­ṇā­mi­tvā­di­ti cet, <lb n="31,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,11</span>na tasyā api dṛ­śya­da­rśa­na­pa­ri­ṇā­ma­sa­dbhā­va­si­ddheḥ | etena ci<span type="hard-break">- </span><lb n="31,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,12</span>cchakter a­pra­ti­saṃ­kra­me sādhye pa­ri­ṇā­ma­ra­hi­ta­tve sa­tya­naṃ­ta­tvā­d iti <lb n="31,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,13</span>hetor a­si­ddha­tvaṃ vya­va­sthā­pi­ta­m | </p><p n="a_36" rend="justify"><lb n="31,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,14</span>syān mataṃ, ci­cchā­kti­r a­pa­ri­ṇā­mi­ny a­pra­ti­saṃ­kra­mā­śu­ddha­tve saty a<span type="hard-break">- </span><lb n="31,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,15</span>naṃ­ta­tvā­t pa­ra­saṃ­gra­ha­vi­ṣa­ya­sa­ttā­va­d iti | tad apy asat | sattāyā gu<span type="hard-break">- </span><lb n="31,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,16</span>ṇī­bhū­ta­pa­ri­ṇā­ma­saṃ­kra­mā­yā eva pa­ra­saṃ­gra­ha­vi­ṣa­yā­yāḥ syā­dvā­di­bhi­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="31,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,17</span>bhī­ṣṭa­tvā­t sā­dhya­sa­ma­tvā­d u­dā­ha­ra­ṇa­sya | na hi­ni­rā­kṛ­ta­pa­ri­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="31,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,18</span>ma­saṃ­kra­maṃ kiṃcid dravyaṃ dra­vyā­rthi­ka­na­yaṃ pra­tyā­pa­ya­ti­du­rna­ya­tva­pra­saṃ­gā­t <lb n="31,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,19</span>bra­hma­vā­da­va­t | nā'pi sva­pa­ri­ṇā­ma­bhi­nna­mu­pa­ca­ri­ta­pa­ri­ṇā­ma­saṃ­kra<span type="hard-break">- </span><lb n="31,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,20</span>mam u­ra­rī­kri­ya­te­, yatas ta­du­dā­ha­ra­ṇī­kṛ­tya ci­ccha­kti­s ta­thā­vi­dhā <lb n="31,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,21</span>sādhyeti | nanu ca pareṣāṃ dṛśyasya draṣṭur a­tyaṃ­ta­bhe­dā­tdṛ­śye pariṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="31,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 031,22</span>mini pra­ti­saṃ­kra­mo draṣṭur iti ci­cchā­kti­la­kṣa­ṇe śu­ddhā­tma­ni­u­pa<span type="hard-break">- </span><pb n="032"/><lb n="32,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,01</span>caryate tayoḥ saṃ­sa­rgā­ś ce­ta­na­sya­da­rśi­ta­vi­ṣa­ya­tvo­pa­ga­mā­t tato na <lb n="32,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,02</span>pa­ra­mā­rtha­to pa­ri­ṇā­ma­pra­ti­saṃ­kra­maṃ taṃ pra­ni­ṣe­ddhu­m u­ci­ta­mi­ti cet <lb n="32,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,03</span>tarhi da­rśi­ta­vi­ṣa­ya­tva­m yo '­ca­ri­ta­tve da­rśa­na­m a­nu­pa­ca­ri­ta­mā­tma­naḥ <lb n="32,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,04</span>pra­sa­jye­ta­, atha da­rśa­na­bhe­da­s ta­tro­pa­ca­ri­ta eva bhi­nna­sya­da­rśa­na­sya <lb n="32,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,05</span>dṛ­śi­śa­kti­rū­pa­sya vā­sta­va­tvā­d iti mataṃ tad api na samyak | dṛśi<span type="hard-break">- </span><lb n="32,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,06</span>śakteḥ sva­bhā­va­bhe­da­m a­nta­re­ṇa nā­nā­vi­dha­dṛ­śya­da­rśa­na­vi­ro­dhā­tta­dda<span type="hard-break">- </span><lb n="32,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,07</span>rśi­ta­vi­ṣa­ya­sva­bhā­va­bhe­da­sya pā­ra­mā­rthi­ka­syai­va siddheḥ | </p><p n="a_37" rend="justify"><lb n="32,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,08</span>syān mataṃ ci­ccha­kte­r eka e­vā­bhi­nnaḥ sva­bhā­vo­'­bhyu­pa­ga­mya­te '<span type="hard-break">- </span><lb n="32,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,09</span>smābhir yena yo yadā yatra yathā dṛ­śya­pa­ri­ṇā­mo­bu­ddha­yā­dhya­va­sī­ya­te <lb n="32,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,10</span>taṃ tadā tatra tathā pa­śya­tī­ti da­rśi­ta­vi­ṣa­ya­tve pi ta­syāḥ­pra­ti­vi­ṣa­yaṃ <lb n="32,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,11</span>na sva­bhā­va­bhe­da iti | tad apy a­saṃ­bhā­vyaṃ­, tathā bu­ddhe­ra­py e­ka­sva­bhā­va­tva­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="32,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,12</span>saṃgāt | śakyaṃ hi vaktuṃ buddher eka eva kra­ma­bhā­vya­ne­ka­vi­ṣa­ya­vya­va­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="32,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,13</span>ya­sva­bhā­vo yena ya­thā­kā­laṃ ya­thā­de­śaṃ ya­thā­pra­kā­raṃ ca­vi­ṣa­ya­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="32,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,14</span>dhya­va­sya­tī­ti va kiṃcid a­ne­ka­sva­bhā­vaṃ si­dhye­tta­the­ndri­ya­ma­no­'­haṃ­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="32,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,15</span>rāṇām a­pi­vi­ṣa­yā­lo­ca­na­saṃ­ka­lpa­nā­bhi­ma­na­nai­ka­sva­bhā­va­tva­pra­saṃ­gā­t | <lb n="32,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,16</span>ta­nmā­tra­bhū­tā­nā­m a­pi­nā­nā­sva­kā­rya­ka­ra­ṇai­ka­sva­bhā­va­tvo­pa­pa­tteḥ | <lb n="32,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,17</span>ka­sya­ci­d a­ne­ka­śo '­ne­ka­kā­rya­he­to­r a­ne­ka­kri­yā­śā­kti­sva­bhā­va­tve­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="32,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,18</span>cchakter api nā­nā­dṛ­śya­da­rśa­na­kri­yā­sva­bhā­va­nā­nā­tvaṃ ka­tha­ma­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="32,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,19</span>kriyate | tathā ca na ci­ccha­kti­r ni­ra­ti­śa­yai­ka­ni­tya­sva­bhā­vā <lb n="32,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,20</span>sidhyati tatra da­rśi­ta­vi­ṣa­yā yatas ta­da­rtho­ba­hu­dhā­'­ne­ka­vi­kā­ro <lb n="32,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,21</span>ma­ha­dā­diḥ syād iti nityeṣu bhāveṣu pra­kṛ­ti­pu­ru­ṣe­ṣu­vi­kā­ra­hā­niḥ <lb n="32,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 032,22</span>siddhā | vi­kā­ra­hā­ne­ś ca na kā­ra­ka­vyā­pṛ­ta­kā­rya­yu­ktiḥ | karoti <pb n="033"/><lb n="33,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,01</span>iti kārakaṃ ka­rtṛ­pra­dhā­naṃ tasya vyāpṛtaṃ vyā­pā­raḥ­, kāryaṃ ma­ha­dā­di <lb n="33,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,02</span>vyaktaṃ, yu­kti­ryo­gaḥ saṃbaṃdhaḥ saṃsargaḥ kā­ra­ka­vyā­pṛ­taṃ cakāryaṃ ca <lb n="33,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,03</span>tābhyāṃ yuktiḥ pu­ru­ṣa­sya saṃsargo na syāt | ta­thā­kā­ra­ka­tve­nā­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="33,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,04</span>mataṃ pradhānaṃ na ma­ha­dā­di­kā­rya­kā­ri ni­rvyā­pā­ra­tvā­tpu­ru­ṣa­va­t | <lb n="33,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,05</span>ni­rvyā­pā­raṃ tat sa­rva­thā­vi­kri­yā­śū­nya­tvā­t tadvat | vi­kā­ra­ra­hi­taṃ <lb n="33,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,06</span>pradhānaṃ ni­tya­tvā­d ā­tma­va­d iti na kā­ra­ka­vyā­pṛ­ta­kā­rya­yo­rvya­va­sthā | <lb n="33,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,07</span>ta­da­bhā­ve ca na tābhyāṃ yuktiḥ pu­ru­ṣa­sya si­ddhye­t­, ta­da­si­ddhau <lb n="33,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,08</span>ca na baṃ­dha­bho­gau syātāṃ mu­ktā­tma­va­t­, pra­dhā­na­vyā­pā­ra­kā­ryā­yo­ge <lb n="33,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,09</span>hi na dha­rmā­dha­rmā­bhyāṃ pra­kṛ­te­r baṃdhaḥ saṃ­bha­va­ti­, ta­da­saṃ­bha­ve ca na tatphalaṃ <lb n="33,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,10</span>su­kha­duḥ­khaṃ yasya bhoge darśanaṃ pu­ru­ṣa­sya syāt ta­da­bhā­ve­na tadvi<span type="hard-break">- </span><lb n="33,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,11</span>mokṣaḥ pra­dhā­na­sya siddhyed baṃ­dhā­bhā­ve mo­kṣā­nu­pa­pa­tteḥ­, baṃ­dha­pū­rva­ka­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="33,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,12</span>d vi­mo­kṣa­sye­ti sa­maṃ­ta­do­ṣaṃ matam a­nya­dī­yaṃ siddham | "­syā­nma­taṃ <lb n="33,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,13</span>nityeṣv apy ā­tmā­di­ṣu bhāveṣu sva­bhā­va­ta eva vikāraḥ siddhyet <lb n="33,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,14</span>tataḥ kā­ra­ka­vyā­pā­raḥ kāryaṃ ca ta­dyu­kti­ś co­pa­pa­dya­te i­ti­sa­ka­la<span type="hard-break">- </span><lb n="33,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,15</span>do­ṣā­saṃ­bha­va eveti tad api na pa­rī­kṣā­kṣa­ma­m ity āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_9 a_38" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_9a"><lb n="33,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 9a</span>a­he­tu­ka­tvaṃ prathitaḥ svabhāva<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_9b"><lb n="33,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 9b</span>s tasmin kri­yā­kā­ra­ka­vi­bhra­maḥ syāt | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_9c"><lb n="33,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 9c</span>ā­bā­la­si­ddhe­r vi­vi­dhā­rtha­si­ddhi<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_9d"><lb n="33,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 9d</span>r vā­dā­nta­raṃ kiṃ tad a­sū­ya­tāṃ te || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="a">9</ref> || </l></lg><p n="a_39" rend="justify"><lb n="33,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,20</span>sva­bhā­va­vā­dī tāvad evaṃ praṣṭavyaḥ — kim ayaṃ svabhāvo <lb n="33,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 033,21</span>ni­rhe­tu­ka­tvaṃ pra­thi­taḥ­? kim uta ā­bā­la­si­ddhe­rvi­vi­dhā­rtha­si­ddhi­r iti ? <pb n="034"/><lb n="34,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,01</span>ni­rhe­tu­ka­tvaṃ prathitaḥ svabhāva iti cet, ta­rhi­jña­ptyu­tpa­tti­la­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="34,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,02</span>ṇāyāḥ kriyāyāḥ pra­tī­ya­mā­nā­yā vibhramaḥ syāt sva­bhā­va­ta eva <lb n="34,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,03</span>bhāvānāṃ jñānād ā­vi­rbhā­vā­c cānyathā ni­rhe­tu­ka­tvā­si­ddheḥ | kriyā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,04</span>vibhrame ca kā­ra­ka­sya sa­ka­la­sya pra­ti­bhā­sa­mā­na­sya vibhramo <lb n="34,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,05</span>bha­ve­t­, kri­yā­vi­śi­ṣṭa­sya dravyasya kā­ra­ka­tva­pra­si­ddheḥ­kri­yā­yāḥ <lb n="34,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,06</span>kā­ra­kā­nu­pa­pa­tteḥ | na ca kri­yā­kā­ra­ka­vi­bhra­maḥ­sva­bhā­va­vā­di­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="34,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,07</span>r a­bhyu­pa­gaṃ­tuṃ yukto vā­dā­nta­ra­pra­saṃ­gā­t | a­stu­sa­rva­vi­bhra­mai­kā­nto <lb n="34,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,08</span>vā­dā­nta­ra­m iti cet, tarhi vibhrame kim a­vi­bhra­mo vibhramo vā <lb n="34,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,09</span>syāt ? yady a­vi­bhra­ma­s tadā na vi­bhra­mai­kāṃ­taḥ sidhyet ta­trā­'­pi vi<span type="hard-break">- </span><lb n="34,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,10</span>bhrame sa­rva­trā­bhrā­nti­si­ddhiḥ sarvatra vibhrame vi­bhra­ma­sya­sa­rva­vā­sta­va<span type="hard-break">- </span><lb n="34,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,11</span>sva­rū­pa­tvā­t tato vā­dā­nta­raṃ kiṃ tad a­sū­ya­tāṃ te ta­va­bha­ga­va­taḥ syā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,12</span>dvā­da­bhā­noḥ a­sū­ya­tāṃ vidviṣāṃ vi­bhra­mai­kā­nta­syā­pi vā­dā­nta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="34,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,13</span>syā­saṃ­bha­vā­n na kiṃcid vā­dā­nta­ra­m astīti vākyārthaḥ | athanā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,14</span>hetutvaṃ prathitaḥ svabhāvo '­bhyu­pa­ga­mya­te kiṃ tvā­bā­la­si­ddhe­r vividhā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,15</span>rthasiddhiḥ prathitaḥ svabhāva iti ni­ga­dya­te ta­rhi­sai­vā­bā­la­si­ddhe<span type="hard-break">- </span><lb n="34,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,16</span>r ni­rṇī­ti­r ni­tyā­dyai­kāṃ ta­vā­dā­śra­ya­ṇe na saṃ­bha­va­ti ya­taḥ­sa­rve­ṣā­m arthā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,17</span>nāṃ kāryāṇāṃ kā­ra­ṇā­nāṃ vā siddhiḥ syāt | na ca pratyakṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,18</span>di­pra­mā­ṇa­to vi­vi­dhā­rtha­si­ddhe­r a­saṃ­bha­ve pareṣāṃ pa­rya­nu­yo­ge­sva­bhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="34,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,19</span>vādāv a­laṃ­ba­naṃ yuktam a­ti­pra­saṃ­gā­t | pra­tya­kṣā­di­pra­mā­ṇa­sā­ma­rthyā­t vi<span type="hard-break">- </span><lb n="34,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,20</span>vi­dhā­rtha­si­ddhiḥ svabhāva iti vacane ka­tha­mi­va­sva­bhā­vai­kāṃ­ta­vā­daḥ <lb n="34,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,21</span>sidhyet | sva­bhā­va­sya sva­bhā­va­ta eva vya­va­sthi­te­s ta­sya­pra­tya­kṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="34,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 034,22</span>di­pra­mā­ṇa­sā­ma­rthyā­t vya­va­sthā­pi­ta­tvā­t­, vā­dā­nta­raṃ tu kiṃ tat <pb n="035"/><lb n="35,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,01</span>te '­sū­ya­tāṃ syāt? tava su­hṛ­dā­m eva vā­dā­nta­raṃ­sa­mya­ga­ne­kāṃ­ta­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="35,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,02</span>darūpaṃ pra­si­dhye­t na tu tava pra­ti­kṣā­ṇāṃ­mi­thyai­kāṃ­ta­vā­di­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="35,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,03</span>m ity arthaḥ | kiṃ ca ni­tyai­kā­nta­vā­di­naḥ kim ā­tma­ta­ttvaṃ­de­hā­d ananya<span type="hard-break">- </span><lb n="35,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,04</span>deva va­de­yu­r a­nye­de­va vā ? pra­tha­ma­ka­lpa­nā­yāṃ saṃ­sā­rā­bhā­vaḥ­pra­sa­jye­ta­, <lb n="35,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,05</span>de­hā­tma­ka­syā­tma­no de­ha­rū­pā­di­va­dbha­vāṃ­ta­ra­ga­ma­nā­saṃ­bha­vā­tta­dbha­va eva <lb n="35,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,06</span>vi­nā­śa­pra­saṃ­gā­t­, ni­tya­tva­vi­ro­dhā­ccā­rvā­ka­ma­tā­śra­ya­ṇa­pra­saṃ­ga­ś ca | sa <lb n="35,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,07</span>ca pra­mā­ṇa­vi­ru­ddha e­vā­tma­ta­ttva­vā­di­no '­ni­ṣṭa­ś ca | dvi­tī­ya­ka­lpa­nā­yāṃ <lb n="35,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,08</span>tu de­ha­syā­nu­gra­ho­pa­ghā­tā­bhyā­m ātmanaḥ su­kha­duḥ­khe na syā­tāṃ­sva­de<span type="hard-break">- </span><lb n="35,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,09</span>hād apy ātmano '­nya­tvā­bhi­ni­ve­śā­t de­hā­nta­ra­va­t­, su­kha­duḥ­khā­bhā­ve <lb n="35,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,10</span>ca ne­cchā­dve­ṣau­, ta­da­bhā­ve ca dha­rmā­dha­rmau na saṃ­bha­va­tai­ti svedehe 'nu<span type="hard-break">- </span><lb n="35,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,11</span>rā­ga­sa­dbhā­vā­d a­nu­gra­ho­pa­ghā­tā­bhyā­m ātmanaḥ su­kha­duḥ­khe­sva­gṛ­hā­dya<span type="hard-break">- </span><lb n="35,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,12</span>nu­gra­ho­pa­ghā­tā­bhyā­m iva katham u­pa­pa­dya­te | </p><p n="a_40" rend="justify"><lb n="35,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,13</span>dehād a­na­nya­tvā­nya­tvā­bhyā­m a­va­kta­vya­mā­tma­ta­ttva­ma­bhyu­pa­ga­ccha­tāṃ <lb n="35,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,14</span>bā­dha­ka­m āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_10 a_41" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_10a"><lb n="35,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 10a</span>yeṣām a­va­kta­vya­m i­hā­tma­ta­ttvaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_10b"><lb n="35,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 10b</span>dehād a­na­nya­tva­pṛ­tha­ktva­kḷ­pteḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_10c"><lb n="35,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 10c</span>teṣāṃ jñatatve '­na­va­dhā­rya­ta­ttve</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_10d"><lb n="35,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 10d</span>kā baṃ­dha­mo­kṣa­sthi­ti­r a­pra­me­ye || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">10</ref> || </l></lg><p n="a_42" rend="justify"><lb n="35,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,19</span>na dehād ā­tma­ta­ttva­syā­na­nya­tva­kḷ­pti­r nāpi pṛthaktva<span type="hard-break">- </span><lb n="35,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,20</span>kḷptir u­kta­do­ṣā­nu­ṣaṃ­gā­t | kiṃ tarhi ? de­hā­da­na­nya­tva­pṛ­tha­ktva­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="35,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 035,21</span>nād ā­tma­ta­ttva­m a­va­kta­vya­m eveti yeṣām a­bhi­ni­ve­śa­s te­ṣāṃ­jña­ta­ttvaṃ sa­rva­thā­'<span type="hard-break">- </span><pb n="036"/><lb n="36,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,01</span>na­va­dhā­rya­ta­ttvaṃ pra­sa­jya­te­ta­tsva­rū­pa­syā­va­dhā­ra­yi­tu­m a­śa­kya­tvā­t | <lb n="36,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,02</span>dehād a­na­nya­tve­na pṛ­tha­ktve­na vā ta­syā­na­va­dhā­ra­ṇe­pro­kta­do­ṣā­nu<span type="hard-break">- </span><lb n="36,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,03</span>ṣaṃgāt ta­du­bha­ya­ka­lpa­na­yā­py a­na­va­dhā­rya­ta­ttva­sya pra­si­ddhe­ra­va­kta­vya­tva­va­t | <lb n="36,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,04</span>tathā ca sa­ka­la­vā­gvi­jñā­na­go­ca­rā­ti­krāṃ­ta­m ā­tma­ta­ttva­m i­tyā­yā­taṃ | <lb n="36,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,05</span>tatra cā­na­va­dhā­rya­ta­ttve jñatattve kā baṃ­dha­mo­kṣa­sthi­ti­ra­pra­me­ye sarvathā <lb n="36,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,06</span>'­na­va­dhā­rya­ta­ttvaṃ hy ā­tma­ta­ttva­m a­pra­me­ya­m āpannaṃ ta­tra­cā­pra­me­ye pratyakṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="36,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,07</span>di­pra­mā­ṇā­vi­ṣa­ye jñatattve kā baṃ­dha­mo­kṣa­sthi­ti­r vā­saṃ­bhā­vya­te baṃdhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="36,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,08</span>pu­tra­va­t na kāpīty arthaḥ | </p><p n="a_43" rend="justify"><lb n="36,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,09</span>tad evaṃ ni­tyai­kāṃ­tā­tma­vā­di­ma­taṃ sa­maṃ­ta­do­ṣaṃ­vya­va­sthā­pya saṃpra<span type="hard-break">- </span><lb n="36,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,10</span>tya­ni­tyā­tma­vā­di­ma­ta­m api sa­maṃ­ta­do­ṣa­m u­pa­da­rśa­yi­tu­mā­ra­bha­te — </p><lg n="YA-IŚ_11 a_44" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_11a"><lb n="36,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 11a</span>hetur na dṛṣṭo 'tra na cāpy adṛṣṭo</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_11b"><lb n="36,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 11b</span>yo 'yaṃ pravādaḥ kṣa­ṇi­kā­tma­vā­daḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_11c"><lb n="36,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 11c</span>na dhvastam anyatra bhave dvītīye</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_11d"><lb n="36,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 11d</span>saṃ­tā­na­bhi­nne na hi vā­sa­nā­'­sti || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">11</ref> || </l></lg><p n="a_45" rend="justify"><lb n="36,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,15</span>yo 'yaṃ kṣa­ṇi­kā­tma­vā­daḥ <span resp="?" rend="underline">sau­ga­tā­nāṃ</span> nadhvastaṃ <lb n="36,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,16</span>cittam anyatra dvitīye bhave kṣaṇe bhaved iti, sa pra­vā­da­e­va kevalaḥ <lb n="36,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,17</span>pra­mā­ṇa­śū­nyo vādaḥ pravādaḥ pralāpa ity arthaḥ | kuta e­ta­t­, yo 'tra <lb n="36,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,18</span>kṣa­ṇi­kā­tma­vā­de hetur jñāpakaḥ kaścin na vi­dya­te­'­ya­tsa­tta­tsa­rvaṃ kṣa­ṇi­kaṃ­' <lb n="36,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,19</span>yathā śa­bda­vi­dyu­dā­diḥ saṃśca svātmeti sva­bhā­va­he­tu­r jñā­pa­ko­'­sty eveti <lb n="36,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,20</span>cet, sa tarhi svayaṃ pra­ti­pa­trā dṛṣṭo vā syād adṛṣṭo vā ? na­tā­va­t <lb n="36,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 036,21</span>dṛṣṭaḥ saṃ­bha­va­ti­, tasya da­rśa­nā­na­nta­ra­m eva vi­nā­śā­da­nu­mā­na­kā­le '<span type="hard-break">- </span><pb n="037"/><lb n="37,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,01</span>py a­bhā­vā­t ta­da­nu­mā­tuś ca ci­tta­vi­śe­ṣa­liṃ­ga­da­rśi­no­'­saṃ­bha­vā­t | <lb n="37,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,02</span>na cā'py adṛṣṭo hetuḥ ka­lpa­nā­ro­pi­taḥ saṃ­bha­va­ti ta­tka­lpa­nā­yā­a­pi <lb n="37,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,03</span>a­nu­mā­na­kā­le vi­nā­śā­t | vyā­pti­gra­ha­ṇa­kā­la­liṃ­ga­da­rśa­na­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="37,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,04</span>vi­nā­śe­pi ta­dvā­sa­nā­sa­dbhā­vā­ta­nu­mā­na­kā­la­liṃ­ga­da­rśa­na­pra­bu­ddha­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="37,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,05</span>sa­nā­sā­ma­rthyā­d a­nu­mā­naṃ pra­va­rtta­ta eveti cā­yu­ktaṃ­he­tu­he­tu­ma­dbhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="37,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,06</span>vyā­pti­grā­hi­ci­ttā­d a­nu­mā­tṛ­ci­tte saṃ­tā­nā­bhi­nne­vā­sa­nā­nu­pa­pa­tteḥ <lb n="37,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,07</span>sa­ntā­na­bhi­nna­m iva sa­ntā­na­bhi­nnaṃ cittaṃ tasmin na hi­vā­sa­nā­'­sti­, <lb n="37,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,08</span>ji­na­da­tta­de­va­da­ttaṃ sa­tā­na­bhi­nne pi citte vā­sa­nā­sti tvā­nu­ṣaṃ­gā­t | <lb n="37,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,09</span>de­va­da­tta­ci­tte­na sā­dhya­sā­dha­na­vyā­ptau gṛ­hī­tā­yāṃ ji­na­da­tta­sya­ta­tsā<span type="hard-break">- </span><lb n="37,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,10</span>dha­na­da­rśa­nā­t sā­dhyā­nu­mā­na­m ā­sa­jye­tā­vi­śe­ṣā­t | tathā ca­vā­sa­nā <lb n="37,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,11</span>nāsti saṃ­tā­na­bhi­nne citte tathā na ta­tkā­ra­ṇa­kā­rya­bhā­vaḥ­saṃ­bha­va<span type="hard-break">- </span><lb n="37,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,12</span>tīti kri­yā­dhyā­hā­raḥ | saṃ­tā­na­bhi­nna­yo­r api ci­tta­yoḥ­kā­rya­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="37,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,13</span>ṇabhāve de­va­da­tta­ji­na­da­tta­ci­tta­yo­r api kā­ra­ṇa­kā­rya­bhā­vaḥ­pra­va­rtte­ta | <lb n="37,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,14</span>sā­mā­nya­rū­pā­ṇā­m eva ci­tta­kṣa­ṇā­nā­m e­ka­saṃ­tā­na­va­rti­nāṃ kāryakā<span type="hard-break">- </span><lb n="37,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,15</span>ra­ṇa­bhā­vo na tu bhi­nna­sa­ntā­na­va­rtti­nā­m a­sa­mā­na­rū­pā­ṇā­m i­ti­ce­t­, <lb n="37,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,16</span>na tarhi ci­tta­kṣa­ṇāḥ kṣa­ṇa­vi­na­śva­rā ni­ra­nva­yāḥ ke­na­sa­mā­na­rū­pāḥ ? <lb n="37,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,17</span>na kenāpi sva­bhā­ve­na te sa­mā­na­rū­pā ity arthaḥ | tathāhi — yadi <lb n="37,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,18</span>tāvat sa­tsva­bhā­ve­na ci­tsva­bhā­ve­na vā sa­mā­na­rū­pāḥ syus tadābhi<span type="hard-break">- </span><lb n="37,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,19</span>nna­saṃ­tā­na­va­rti­no 'pi tathā bha­ve­yu­r a­vi­śe­ṣā­t | yadi pu­na­ra­ta­ddhe­tu­bhyaḥ <lb n="37,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,20</span>saṃ­tā­nā­nta­ra­va­rtti­bhya­ś ci­tta­kṣa­ṇe­bhyo vyā­vṛ­tte­na­ta­ddhe­tva­pe­kṣi­tve­na samā<span type="hard-break">- </span><lb n="37,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 037,21</span>narūpāḥ ke­ci­de­vai­ka­saṃ­tā­na­va­rtti­na­ś ci­tta­kṣa­ṇāḥ i­ṣya­nte­pū­rva­pū­rva­syo<span type="hard-break" ana="fixed-break">- </span><pb n="038"/><lb n="38,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,01</span>pā­dā­na­he­tva­pe­kṣi­tvā­d u­tta­ro­tta­ra­ci­tta­sye­ti ma­taṃ­ta­dā­pi ta­du­tta­raṃ <lb n="38,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,02</span>cittam utpannaṃ sa­tsva­he­tu­m a­pe­kṣa­te '­nu­tpa­nna­m asad vā | na­tā­va­t prathamaḥ <lb n="38,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,03</span>pakṣaḥ | sataḥ sa­rva­ni­rā­śaṃ­sa­ttvā­d u­tpa­nna­sya­he­tva­pe­kṣa­tva­vi­ro­dhā­t | <lb n="38,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,04</span>dvi­tī­ya­pa­kṣe tv a­sa­tkha­pu­ṣpaṃ na hi he­tva­pe­kṣaṃ dṛṣṭaṃ | etad uktaṃ bha­va­ti­, <lb n="38,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,05</span>yad asat tan na he­tva­pe­kṣaṃ dṛṣṭaṃ yathā khapuṣpaṃ a­sa­cco­tpa­tteḥ pūrvaṃ kārya<span type="hard-break">- </span><lb n="38,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,06</span>cittam iti tato na sidhyaty u­bha­yo­r asiddhaṃ | na hi kiṃ­ci­da­sa­d api <lb n="38,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,07</span>he­tva­pe­kṣaṃ vā­di­pra­ti­vā­di­no­r ubhayoḥ siddham asti | ya­nni­da­rśa<span type="hard-break">- </span><lb n="38,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,08</span>nī­kṛ­tyo­tta­ra­m uttaraṃ cittam a­nu­tpa­nna­m api tad dhe­tva­pe­kṣaṃ­sā­dhya­te <lb n="38,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,09</span>ta­da­sā­dha­ne ca kathaṃ ta­ddhe­tva­pe­kṣa­tve­nā­pi sa­mā­na­rū­pā­ści­tta­kṣa­ṇāḥ <lb n="38,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,10</span>kecid e­vai­ka­saṃ­tā­na­bhā­jaḥ si­ddhe­yu­r yataḥ kā­ra­ṇa­kā­rya­bhā­va­ste­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="38,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,11</span>m u­pā­dā­no­pā­de­ya­la­kṣa­ṇaḥ syāt, vāsya vā­sa­ka­bhā­va­he­tu­r iti na <lb n="38,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,12</span>tatra vāsanā saṃ­bha­va­ti bhi­nna­saṃ­tā­na­ci­tta­kṣa­ṇa­va­t­, ta­taḥ­sū­ktaṃ <lb n="38,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,13</span>sū­ri­bhi­r idam — </p><lg n="YA-IŚ_12 a_46" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_12a"><lb n="38,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 12a</span>tathā na ta­tkā­ra­ṇa­kā­rya­bhā­vā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_12b"><lb n="38,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 12b</span>ni­ra­nva­yāḥ kena sa­mā­na­rū­pāḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_12c"><lb n="38,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 12c</span>asat khapuṣpaṃ na hi he­tva­pe­kṣaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_12d"><lb n="38,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 12d</span>dṛṣṭaṃ na sidhyaty u­bha­yo­r a­si­ddha­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">12</ref> || </l></lg><p n="a_47" rend="justify"><lb n="38,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,18</span>khaṃḍaśo 'sya vyā­khyā­nā­t | </p><p n="a_48" rend="justify"><lb n="38,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,19</span>yathā ca hetor a­pe­kṣa­kaṃ pha­la­ci­tta­m asan na gha­ṭa­te­ta­thā hetur api <lb n="38,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 038,20</span>pha­la­ci­tta­syā­pe­kṣa­ṇī­yo na saṃ­bha­va­ty evety āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_13 a_49" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_13a"><lb n="38,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 13a</span>naivāsti hetuḥ kṣa­ṇi­kā­tma­vā­de</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_13b"><pb n="039"/><lb n="39,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 13b</span>na sann asan vā vi­bha­vā­d a­ka­smā­t | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_13c"><lb n="39,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 13c</span>nā­śo­da­yai­ka­kṣa­ṇa­tā ca dṛṣṭā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_13d"><lb n="39,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 13d</span>saṃ­tā­nā­bhi­nna­kṣa­ṇa­yo­r a­bhā­vā­t || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">13</ref> || </l></lg><p n="a_50" rend="justify"><lb n="39,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,04</span>a­bhyu­pa­ga­mye­da­m uktaṃ — kā­rya­ci­ttaṃ sa­drū­pa­m a­sa­drū­paṃ <lb n="39,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,05</span>vā na he­tva­pe­kṣa­m iti pa­ra­mā­rtha­s tu kṣa­ṇi­kā­tma­vā­de­he­tu­rnai­vā­'­sti | <lb n="39,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,06</span>sa hi san vā hetuḥ syād asan vā ? na tāvat san ne­va­pū­rva­ci­tta­kṣa­ṇa <lb n="39,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,07</span>u­tta­ra­ci­tta­kṣa­ṇa­sya hetur bhavati vi­bha­vā­d vi­bha­va­pra­saṃ­gā­di­ty arthaḥ | <lb n="39,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,08</span>sa­tye­ka­kṣa­ṇe citte ci­ttā­nta­ra­syo­tpa­ttau ta­tkā­rya­syā­pi­ta­dai­vo<span type="hard-break">- </span><lb n="39,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,09</span>tpattir iti sa­ka­la­ci­tta­cai­tta­kṣa­ṇā­nā­me­ka­kṣa­ṇa­va­rtti­tvo­tpa­ttau yu<span type="hard-break">- </span><lb n="39,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,10</span>gapat sa­ka­la­ja­ga­dvyā­pi­ci­tta­pra­kā­rā­si­ddhe­r vi­bhu­tva­m e­va­kṣa­ṇi­kaṃ ka<span type="hard-break">- </span><lb n="39,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,11</span>tham iva ni­vā­rye­ta | pūrvaṃ paścāc ca ci­tta­śū­nyaṃ ja­ga­dā­pa­nī­pa­dye­ta <lb n="39,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,12</span>tathā ca saṃ­tā­na­ni­rvā­ṇa­la­kṣa­ṇo mokṣo vi­bha­vaḥ­sa­rva­syā­nu­pā­ya­si­ddhaḥ <lb n="39,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,13</span>syāt | a­thai­ta­ddo­ṣa­bha­yā­d asann eva hetur ati brūyāt ta­dā­pya­ka­smā<span type="hard-break">- </span><lb n="39,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,14</span>tkā­ra­ṇa­m aṃ­taṃ­re­ṇa kā­ryo­tpa­tti­pra­saṃ­ga­s tato 'sann api nahetuḥ saṃ­bha­va­ti | </p><p n="a_51" rend="justify"><lb n="39,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,15</span><span resp="?" rend="underline">syān mataṃ</span> — yasya nāśa eva kā­ryo­tpā­daḥ sa ta­ddhe­tu­rnā­śo<span type="hard-break">- </span><lb n="39,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,16</span>da­ya­yo­r e­ka­kṣa­ṇa­to­pa­pa­tteḥ­, kā­ra­ṇa­nā­śā­naṃ­ta­raṃ­kā­rya­syo­da­ya­syā­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="39,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,17</span>ṣṭer a­ka­smā­tkā­ryo­da­ya­pra­saṃ­gā­d iti cet, tad apy asat | yatonā<span type="hard-break">- </span><lb n="39,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,18</span>śo­da­yai­ka­kṣa­ṇa­tā­yāḥ saṃ­tā­na­bhi­nna­kṣa­ṇa­yo­r a­bhā­vā­t­, bhinnauca <lb n="39,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,19</span>tau kṣaṇau ca bhi­nna­kṣa­ṇau kā­la­vya­va­hi­tau saṃ­tā­na­sya­bhi­nna­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="39,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,20</span>ṇau saṃ­tā­na­bhi­nna­kṣa­ṇau tayoḥ su­ṣu­pta­saṃ­tā­ne­jā­gra­cci­tta­pra­bu­ddha­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="39,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 039,21</span>tta­kṣa­ṇa­yo­r a­bhā­vā­n nā­śo­da­yai­ka­kṣa­ṇa­tā­yā i­ti­vi­bha­kti­pa­ri­ṇā­maḥ | <pb n="040"/><lb n="40,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,01</span>na hi tatra jā­gra­cci­tta­sya nā­śa­kā­la e­va­pra­bu­ddha­ci­tta­syo­da­yo '<span type="hard-break">- </span><lb n="40,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,02</span>sti mu­hū­rttā­di­kā­le­nā­ne­ka­kṣa­ṇe­na vya­va­dhā­nā­t tathā ca­jā­gra­cci­ttaṃ <lb n="40,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,03</span>pra­bu­ddha­ci­tta­sya hetur na syāt ta­nnā­śa­syai­va­pra­bu­ddha­ci­tto­da­ya­tvā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="40,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,04</span>vāt jā­gra­cci­tta­pra­bu­ddha­ci­tta­nā­śo­da­ya­yo­r e­ka­kṣa­ṇa­tā­pā­yā­t | atha<span type="hard-break">- </span><lb n="40,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,05</span>vā saṃtāne pra­dī­pā­de­r ni­ra­nva­ya­nā­śi­ni nā­śo­da­ya­yo­re­ka­kṣa­ṇa­tā­yā <lb n="40,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,06</span>a­saṃ­bha­vā­t bhi­nna­kṣa­ṇa­te­ti vyākhyeyaṃ tato '­sa­tye­va hetau <lb n="40,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,07</span>kā­lā­nta­re­ṇa svayam u­tpa­dya­mā­no 'rthaḥ pralaya i­vā­ka­smi­kaḥ­syā­t | <lb n="40,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,08</span>tatra cedaṃ dū­ṣa­ṇa­m ā­ve­da­ya­nti sūrayaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_14 a_52" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_14a"><lb n="40,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 14a</span>kṛ­ta­pra­ṇā­śā­kṛ­ta­ka­rma­bho­gau</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_14b"><lb n="40,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 14b</span>syātām a­saṃ­ce­ti­ta­ka­rmma ca syāt | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_14c"><lb n="40,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 14c</span>ā­ka­smi­ke 'rthe pra­la­ya­sva­bhā­vo</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_14d"><lb n="40,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 14d</span>mārgo na yukto ba­dha­ka­ś ca na syāt || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">14</ref> || </l></lg><p n="a_53" rend="justify"><lb n="40,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,13</span>yathā kā­ra­ṇa­m a­nta­re­ṇai­va bha­va­npra­la­yaḥ syā­dā­ka­smi­kaḥ <lb n="40,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,14</span>sau­ga­ta­sya tathā kā­ryo­da­yo 'pīti pra­la­ya­sva­bhā­vo '­rthaḥ­pra­mā­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="40,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,15</span>balād āyātaḥ pa­ri­ha­rttu­m a­śa­kya­tvā­t tasmiṃś cā­ka­smi­ke '­rthe­pra­la­ya­sva<span type="hard-break">- </span><lb n="40,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,16</span>bhāve yuktyā pū­rva­ci­tte­na kṛtaṃ karma śubham aśubhaṃ vātasya tatphala<span type="hard-break">- </span><lb n="40,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,17</span>bho­gā­bhā­vā­t kṛ­ta­pra­ṇā­śaḥ syāt ta­du­tta­ra­bhā­vi­nā ca­ci­tte­nā­kṛ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="40,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,18</span>syaiva karmaṇo bhogaḥ syād ekasya karmaṇāṃ kartustatphalabho<span type="hard-break">- </span><lb n="40,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,19</span>ktuś cā­va­sthi­ta­syā­bhā­vā­d iti kṛ­ta­pra­ṇā­śā­kṛ­ta­ka­rma­bho­gau­syā­tāṃ | <lb n="40,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 040,20</span>tathā yena cittena saṃ­ce­ti­taṃ karma tasya ni­ra­nva­ya­pra­la­yā­tye­nā<span type="hard-break" ana="fixed-break">- </span><pb n="041"/><lb n="41,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,01</span>saṃ­ce­ti­ta­m u­tta­ra­ci­tte­na tasyaiva karma bha­ve­di­ty ato '­saṃ­ce­ti­taṃ ca karma <lb n="41,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,02</span>syāt | tathā ca sa­ka­lā­sra­va­ni­ro­dha­la­kṣa­ṇa­mo­kṣa­sya­ci­tta­saṃ­ta­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="41,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,03</span>nā­śa­rū­pa­sya vā śāṃ­ta­ni­rvā­ṇa­sya mā­rgo­he­tu­rnai­rā­tmya­bhā­va­nā­la­kṣa­ṇo <lb n="41,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,04</span>na yuktaḥ syān nā­śa­ka­sya ka­sya­ci­dvi­ro­dhā­t | ta­thā­ka­sya­ci­tprā<span type="hard-break">- </span><lb n="41,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,05</span>ṇinaḥ ka­ści­dva­dha­ko 'pi syāt ta­dva­dha­ka­sya­pra­la­ya­sva­bhā­va­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="41,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,06</span>ka­smi­ka­tvā­t | </p><p n="a_54" rend="justify"><lb n="41,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,07</span>ki­ñcā­nya­t syā<span resp="?" rend="underline">d ity ācāryā</span> vyā­ca­kṣa­te — </p><lg n="YA-IŚ_15 a_55" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_15a"><lb n="41,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 15a</span>na ba­ndha­mo­kṣau kṣa­ṇi­kai­ka­saṃ­sthau</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_15b"><lb n="41,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 15b</span>na saṃvṛtiḥ sā'pi mṛ­ṣā­sva­bhā­vā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_15c"><lb n="41,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 15c</span>mu­khyā­dṛ­te gau­ṇa­vi­dhi­r na dṛṣṭo</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_15d"><lb n="41,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 15d</span>vi­bhrā­nta­dṛ­ṣṭi­s tava dṛṣṭito 'nyā || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">15</ref> || </l></lg><p n="a_56" rend="justify"><lb n="41,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,12</span>kṣa­ṇi­ka­m ekaṃ yac cittaṃ tatsaṃsthau baṃ­dha­mo­kṣau nasyātāṃ | <lb n="41,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,13</span>yasya cittasya baṃ­dha­sta­sya ni­ra­nva­ya­pra­ṇā­śā­tta­du­tta­ra­ci­tta­myā<span type="hard-break">- </span><lb n="41,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,14</span>ba­ddha­syai­va mo­kṣa­pra­saṃ­gā­t | yasyaiva ba­ndha­sta­syai­va mokṣaity eka<span type="hard-break">- </span><lb n="41,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,15</span>ci­tta­saṃ­sthau baṃ­dha­mo­kṣau saṃ­vṛ­tyā­ta­de­ka­tvā­ro­pa­vi­ka­lpa­la­kṣa­ṇā­yā <lb n="41,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,16</span>syātām iti cet tarhi sāpi saṃ­vṛ­ti­r mṛ­ṣā­sva­bhā­vā syāt gauṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="41,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,17</span>vidhirvā ? tatra tāvan na saṃvṛtiḥ mṛ­ṣā­sva­bhā­vā­baṃ­dha­mo­kṣa­yoḥ <lb n="41,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,18</span>kṣa­ṇi­kai­ka­ci­tta­saṃ­stha­yoḥ mṛ­ṣā­tva­pra­sa­kteḥ | gau­ṇa­vi­dhi­r e­va­saṃ­vṛ­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="41,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,19</span>r iti cet, tarhi mukhyau baṃ­dha­mo­kṣau kva­ci­cci­tte­saṃ­ti­ṣṭha­mā­nau <lb n="41,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,20</span>pra­ti­pa­tta­vyau yato mu­khyā­dṛ­te gau­ṇa­vi­dhi­r na dṛ­ṣṭaḥ­pu­ru­ṣa­siṃ­ha­va­t | <lb n="41,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 041,21</span>na hi mu­khya­siṃ­hā­dṛ­te gauṇasya puruṣe siṃ­ha­vi­dhe­r da­rśa­na­ma­sti | <pb n="042"/><lb n="42,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,01</span>tad evaṃ vi­bhrā­nta­dṛ­ṣṭi­s tava dṛṣṭito 'nyā, ta­va­vī­ra­sya syādvādā<span type="hard-break">- </span><lb n="42,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,02</span>mṛ­ta­sa­mu­dra­sya yā dṛṣṭir a­bā­dhi­tā tato '­nyā­kṣa­ṇi­kā­tma­vā­di­dṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="42,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,03</span>ṣṭir vi­bhrā­nta­dṛ­ṣṭi­r eva sa­maṃ­ta­do­ṣa­tvā­d iti sū­re­ra­bhi­prā­yaḥ | </p><p n="a_57" rend="justify"><lb n="42,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,04</span>tam evāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_16 a_58" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_16a"><lb n="42,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 16a</span>pra­ti­kṣa­ṇaṃ bhaṃgiṣu ta­tpṛ­tha­ktvā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_16b"><lb n="42,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 16b</span>n na mā­tṛ­ghā­tī svapatiḥ svajāyā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_16c"><lb n="42,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 16c</span>da­tta­gra­ho nā­dhi­ga­ta­smṛ­ti­r na</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_16d"><lb n="42,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 16d</span>na ktvā­rtha­sa­tyaṃ na kulaṃ na jātiḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">16</ref> || </l></lg><p n="a_59" rend="justify"><lb n="42,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,09</span>kṣaṇaṃ kṣaṇaṃ prati bhaṃ­ga­va­tsu pa­dā­rthe­ṣu­pra­ti­jñā­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="42,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,10</span>māneṣu na mā­tṛ­ghā­tī ka­ści­tpu­tro­tpa­tti­kṣa­ṇa eva mātuḥ sva­yaṃ­nā­śā­t <lb n="42,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,11</span>ta­da­naṃ­ta­re kṣaṇe pu­tra­syā­pi pra­la­yā­d a­pu­tra­syai­va­prā­du­rbhā­vā­t | lokavya<span type="hard-break">- </span><lb n="42,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,12</span>va­hā­ra­to mātaraṃ dū­ra­ta­raṃ hantuṃ pravṛtto 'pi na mā­tṛ­ghā­tī­bha­ve­d i<span type="hard-break">- </span><lb n="42,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,13</span>ty arthaḥ | tathā na svapatiḥ ku­la­yo­ṣi­to 'pi kaścit syāt <lb n="42,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,14</span>tadvoḍhuḥ patyur vi­nā­śā­d a­nya­syo­tpā­dā­t | ta­dū­ḍhā­yā yo­ṣi­ta­śca vinā<span type="hard-break">- </span><lb n="42,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,15</span>śāt ta­da­nya­syā e­vo­tpā­dā­t pā­ra­dā­ri­ka­tva­pra­saṃ­ga ity arthaḥ | tathā <lb n="42,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,16</span>sva­jā­yā­'­pi na syāt | tata eva tathā da­tta­gra­ho na syāt — dhani<span type="hard-break">- </span><lb n="42,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,17</span>nā dattasya dha­na­syā­dha­ma­rṇā­t grahaṇaṃ na syāt dā­tu­rni­ra­nva­ya­nā­śa da<span type="hard-break">- </span><lb n="42,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,18</span>dha­ma­rṇa­syā­py anyasya prā­du­rbhā­vā­t sā­kṣi­li­khi­tā­de­r a­pi­pa­ri­dhvaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="42,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,19</span>sād ity arthaḥ | ta­thā­'­dhi­ga­ta­sya śā­strā­rtha­sya smṛtir apina syād iti <lb n="42,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,20</span>śā­strā­bhyā­sa­sya vai­pha­lya­m ā­sa­jye­ta | tathā na­ktvā­rtha­sa­tyaṃ pūrvo<span type="hard-break">- </span><lb n="42,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 042,21</span>tta­ra­kri­ya­yo­r e­ka­ka­rtṛ­ka­yoḥ pū­rva­kā­le ktvā­rtha­sa­tye­na­pa­ra­mā­rthe­na pramā<span type="hard-break">- </span><pb n="043"/><lb n="43,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,01</span>ṇo­pa­pa­nne­na nyāyena ktvārthaś ca satyaṃ ca­ktvā­rtha­sa­tyaṃ "­rā­ja­daṃ­tā­di­ṣu <lb n="43,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,02</span>paraṃ" iti sa­tya­pa­da­sya pa­ra­ni­pā­taḥ­, tad api pra­ti­kṣa­ṇaṃ­bhaṃ­gi­ṣu viṣaya <lb n="43,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,03</span>vi­ṣa­yi­ṣu no­pa­pa­dye­ta | tathā na kulaṃ sū­rya­vaṃ­śā­di­kaṃ bha­ve­tkṣa­tri<span type="hard-break">- </span><lb n="43,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,04</span>yasya, yatra kule 'sau jātas tasya ni­ra­nva­ya­vi­nā­śā­tta­jja­nma­ni <lb n="43,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,05</span>ku­lā­bhā­vā­t | tathā na jātiḥ kṣa­tri­ya­tvā­diḥ ta­da­vya­kti­vya­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="43,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,06</span>r ekeṇa ta­da­saṃ­bha­vā­t | a­ne­ka­vya­kte­r a­ta­dvyā­vṛ­tti­grā­hi­ṇa­ści­tta<span type="hard-break">- </span><lb n="43,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,07</span>syai­ka­syā­saṃ­bha­vā­t ta­da­nyā­po­ha­la­kṣa­ṇā­yā­ś ca jā­te­ra­nu­pa­pa­tteḥ | </p><p n="a_60" rend="justify"><lb n="43,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,08</span>kiñca — </p><lg n="YA-IŚ_17 a_61" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_17a"><lb n="43,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 17a</span>na śā­stṛ­śi­ṣyā­di­vi­dhi­vya­va­sthā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_17b"><lb n="43,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 17b</span>vi­ka­lpa­bu­ddhi­r vi­ta­thā­'­khi­lā cet | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_17c"><lb n="43,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 17c</span>a­ta­ttva­ta­ttvā­di­vi­ka­lpa­mo­he</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_17d"><lb n="43,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 17d</span>ni­ma­jja­tāṃ vī­ta­vi­ka­lpa­dhīḥ kā || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">17</ref> || </l></lg><p n="a_62" rend="justify"><lb n="43,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,13</span>śāstā <span resp="?" rend="underline">sugataḥ</span> śiṣyas ta­dvi­ne­ya­s tayor vidhiḥsva<span type="hard-break">- </span><lb n="43,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,14</span>bhāvas tasya vyavasthā vi­śe­ṣe­ṇā­nya­vya­va­cche­de­nā­va­sthā sāpina <lb n="43,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,15</span>syāt, pra­ti­kṣa­ṇaṃ bhaṃgiṣu citteṣv iti sa­mba­ndha­nī­ya­m | tattv adarśa<span type="hard-break">- </span><lb n="43,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,16</span>naṃ pa­rā­nu­gra­ha­ta­ttva­pra­ti­pi­pā­da­yi­ṣā­ta­ttva­pra­ti­pā­da­na­kā­la­vyā­pi­naḥ <lb n="43,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,17</span>ka­sya­ci­d ekasya śā­sa­ka­syā­nu­pa­pa­tteḥ | śiṣyasya ca­śā­sa­na­śu­śrū­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="43,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,18</span>śra­va­ṇa­gra­ha­ṇa­dhā­ra­ṇā­bhyā­sa­nā­di­kā­la­vyā­pi­naḥ ka­syā­ci­da­gha­ṭa­nā­t | <lb n="43,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,19</span>ayaṃ śā­stā­'­haṃ śiṣya iti pra­ti­pa­tteḥ ka­sya­ci­d a­yo­gā­t | tathādi<span type="hard-break">- </span><lb n="43,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,20</span>śabdena svā­mi­bhṛ­tya­vi­dhi­vya­va­sthā ja­na­ka­ta­na­ya­vi­dhi­vya­va­sthā­na­ptṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="43,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 043,21</span>pi­tā­ma­hā­di­vi­dhi­vya­va­sthā ca na syād iti grāhyaṃ | nanu ca­va­hi­r anta<span type="hard-break">- </span><pb n="044"/><lb n="44,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,01</span>ś ca pra­ti­kṣa­ṇaṃ vi­na­śva­re­ṣu sva­la­kṣa­ṇe­ṣu­pa­ra­mā­rtha­to mā­tṛ­ghā­tī­ty ādi<span type="hard-break">- </span><lb n="44,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,02</span>śā­stṛ­śi­ṣyā­di­vi­dhi­vya­va­sthā­vya­va­hā­ro na saṃ­bha­va­ti | kiṃtarhi ? vi<span type="hard-break">- </span><lb n="44,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,03</span>ka­lpa­bu­ddhi­r iyam a­khi­lā­nā­di­vā­sa­nā­sa­mu­dbhū­tā­mā­tṛ­ghā­tyā­di­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="44,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,04</span>va­sthā­he­tu­r vi­ta­thai­va sa­rva­ni­rvi­ṣa­ya­tvā­d iti ya­dya­bhi­ma­nyaṃ te sau­ga­tā­s ta<span type="hard-break">- </span><lb n="44,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,05</span>dā teṣām a­ta­ttva­ta­ttvā­di­vi­ka­lma­mo­he ni­ma­jja­tāṃ kā nā­ma­vī­ta­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="44,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,06</span>dhī­ra­rtha­va­tī tathyā kathyeta | mā­tṛ­ghā­tyā­di­sa­ka­la­m a­ta­ttva­me­va tato '<span type="hard-break">- </span><lb n="44,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,07</span>nyattu tattvaṃ iti vya­va­sthi­te­r a­pi­vi­ka­lpa­bā­sa­nā­va­lā­yā­ta­tvā­t saṃvṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="44,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,08</span>tir atattvaṃ pa­ra­mā­rtha­ta­s tattvam ity a­pi­vi­ka­lpa­śi­lpi­gha­ṭi­ta­m eva syāt | <lb n="44,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,09</span>nanu va­stu­va­lā­d iti vi­ka­lpa­mo­ho ma­hā­mbho­dhi­r iva duṣpāraḥ <lb n="44,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,10</span>pra­sa­jye­ta | "dve satye sa­mu­pā­śri­tya buddhānāṃ dha­rma­de­śa­nā | loka<span type="hard-break">- </span><lb n="44,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,11</span>saṃ­vṛ­ti­sa­tyaṃ ca pa­ra­mā­rtha­taḥ­" ity e­ta­syā­pi vi­bhā­ga­sya­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="44,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,12</span>mā­tra­tvā­t tā­ttvi­ka­tvā­nu­pa­pa­tteḥ | vī­ta­sa­ka­la­vi­ka­lpā dhīḥ­sva­la­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="44,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,13</span>ṇa­mā­tra­vi­ṣa­yā tā­ttvi­kī­ty api na saṃbhāvyaṃ ta­syā­śca­tu­rvi­dhā­yā <lb n="44,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,14</span>i­ndri­ya­mā­na­sa­sva­saṃ­ve­da­na­yo­gi­pra­tya­kṣa­la­kṣa­ṇā­yāḥ­pa­ra­mā­rtha­to vya<span type="hard-break">- </span><lb n="44,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,15</span>va­sthā­pa­yi­tu­m aśakteḥ | "­pra­tya­kṣaṃ ka­lpa­nā­po­ḍha­m a­bhrā­nta­"­m iti <lb n="44,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,16</span>pra­tya­kṣa­sā­mā­nya­la­kṣa­ṇa­sya pra­tya­kṣa­vi­śe­ṣa­la­kṣa­ṇa­sya ca­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="44,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,17</span>mā­tra­tvā­d a­vā­sta­va­tvo­pa­pa­tteḥ | na cā­vā­sta­vaṃ la­kṣa­ṇaṃ­va­stu­bhū­taṃ lakṣyaṃ <lb n="44,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,18</span>la­kṣa­yi­tu­m alam a­ti­pra­saṃ­gā­d iti kiṃ kena lakṣyeta | </p><p n="a_63" rend="justify"><lb n="44,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,19</span>a­trā­pa­re prāhuḥ — na vahiḥ sva­la­kṣa­ṇā­laṃ­ba­na­ka­lpa­nā­vi­ka­lā <lb n="44,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,20</span>kācid buddhir asti sarvasyā buddher ā­laṃ­ba­ne bhrā­nta­tvā­tsva­pna­bu<span type="hard-break">- </span><lb n="44,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,21</span>ddhivat svāṃ­śa­mā­tra­rū­pa­pa­rya­va­si­ta­tvā­d vi­jñā­na­mā­tra­syai­va­ta­sya prasiddhe<span type="hard-break">- </span><lb n="44,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 044,22</span>r iti | so 'py evaṃ praṣṭaḥ spaṣṭam ācaṣṭāṃ — vi­jñā­na­mā­tra­sya­si­ddhiḥ <pb n="045"/><lb n="45,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,01</span>sa­sā­dha­nā niḥ­sā­dha­nā vā ? sa­sā­dha­nā ce­tsā­dhya­sā­dha­na­bu­ddhiḥ <lb n="45,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,02</span>siddhā | sā cā­na­rthi­kā­'­rtha­va­tī vā syāt ? pra­tha­ma­pa­kṣe­dvi­tī­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="45,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,03</span>pakṣe ca dū­ṣa­ṇā­ny a­bhi­da­dha­te sūrayaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_18 a_64" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_18a"><lb n="45,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 18a</span>a­na­rthi­kā sā­dha­na­sā­dhya­dhī­ś ce<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_18b"><lb n="45,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 18b</span>d vi­jñā­na­mā­tra­sya na he­tu­si­ddhiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_18c"><lb n="45,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 18c</span>a­thā­rtha­va­ttvaṃ vya­bhi­cā­ra­do­ṣo</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_18d"><lb n="45,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 18d</span>na yo­gi­ga­myaṃ pa­ra­vā­di­si­ddha­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">18</ref> || </l></lg><p n="a_65" rend="justify"><lb n="45,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,08</span>vi­jñā­na­mā­traṃ hi tattvaṃ pa­ra­vā­di­no '­nu­mā­nā­d eva <lb n="45,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,09</span>pra­tyā­ya­ye­yuḥ sva­saṃ­ve­da­na­pra­tya­kṣe­ṇa teṣāṃ pra­tyā­ya­yi­tu­ma­śa­kteḥ | <lb n="45,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,10</span>tac cā­nu­mā­naṃ — ya­tpra­ti­bhā­sa­te ta­dvi­jñā­na­mā­tra­m eva ya­thā­vi­jñā­na­sva­rū­paṃ <lb n="45,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,11</span>pra­ti­bhā­sa­te ca nī­la­su­khā­di­ka­m iti | na cā­vi­jñā­naṃ­pra­ti­bhā­sa­te <lb n="45,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,12</span>jaḍasya pra­ti­bhā­sā­yo­gā­d iti pakṣe bā­dha­ka­pra­mā­ṇa­ma­nu­mā­na­sa­ma­rtha­na <lb n="45,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,13</span>m a­sa­ma­rthi­ta­syā­sā­dha­na­tvā­d iti | ta­tre­da­m a­nu­mā­naṃ sā­dha­naṃ­vi­jñā­na­mā­traṃ <lb n="45,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,14</span>sādhyam iti sā­dhya­sā­dha­na­dhī­r yady a­na­rthi­kā ta­dā­vi­jñā­na­mā­tra­sya tattva<span type="hard-break">- </span><lb n="45,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,15</span>sya yo hetuḥ sādhanaṃ tasya siddhir na syā­tsva­pno­pā­laṃ­bha­sā­dha­na­va­t | <lb n="45,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,16</span>a­thā­rtha­va­ttva­m eva tasyāḥ sā­dhya­sā­dha­na­bu­ddhe­s ta­dā­'­na­yai­va­vya­bhi­cā­raḥ <lb n="45,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,17</span>pra­kṛ­ta­he­toḥ sarvaṃ jñānaṃ ni­rā­laṃ­ba­naṃ jñā­na­tvā­di­ty e­ta­tpa­raṃ prati vaktuṃ <lb n="45,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,18</span>yuktaṃ na syāt sa ca mahān doṣaḥ pa­ri­ha­rtu­m a­śa­kya­tvā­t | yathai<span type="hard-break">- </span><lb n="45,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,19</span>va hīdam a­nu­mā­na­jñā­naṃ sva­sā­dhye­nā­va­laṃ­ba­ne­na sā­laṃ­ba­naṃ­ta­thā <lb n="45,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,20</span>vi­vā­dā­dhyā­si­ta­m api jñānaṃ sā­laṃ­ba­naṃ kiṃ na bhaved iti <lb n="45,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 045,21</span>saṃ­śa­ya­ka­ra­tvā­t | yadāpi vi­jñā­na­mā­traṃ sarvasya va­stu­naḥ­pra­ti­bhā<span type="hard-break">- </span><pb n="046"/><lb n="46,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,01</span>sa­mā­na­tve­na hetunā sā­dhya­te­, ta­dā­pī­da­m a­nu­mā­naṃ­va­ca­nā­tma­kaṃ <lb n="46,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,02</span>pa­rā­rtha­pra­ti­bhā­sa­mā­na­m api na vi­jñā­na­mā­traṃ tato '­nya­tvā­di­ti vyabhi<span type="hard-break">- </span><lb n="46,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,03</span>cā­ra­do­ṣaḥ pra­kṛ­ta­he­toḥ syād eva | sā­dhye­vi­jñā­na­mā­trā­tma­ka­tve <lb n="46,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,04</span>sā­dha­na­sya sā­dhya­ta­ma­tvā­nu­ṣaṃ­gā­t tata eva sa­mā­dhya­va­sthā­yāṃ­pra­ti­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="46,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,05</span>samānaṃ saṃ­ve­da­nā­dvai­taṃ tattvam astu sva­rū­pa­sya sva­to­ga­te­ri­ti ca na <lb n="46,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,06</span>su­bhā­ṣi­taṃ tasya pa­ra­vā­di­nā­m a­si­ddha­tvā­t | </p><p n="a_66" rend="justify"><lb n="46,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,07</span>na hi yogino gamyaṃ pa­ra­vā­di­nāṃ siddhaṃ nāmeti svagṛha<span type="hard-break">- </span><lb n="46,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,08</span>mānyam etat | kiṃ cedaṃ saṃ­ve­da­nā­dvai­taṃ nā­nā­saṃ­ve­da­na­va­t nasvasya <lb n="46,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,09</span>siddhaṃ na ca parasmai pra­ti­pā­dya­m iti ni­ve­da­ya­nti | </p><lg n="YA-IŚ_19 a_67" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_19a"><lb n="46,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 19a</span>tattvaṃ viśuddhaṃ sa­ka­lai­r vikalpai<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_19b"><lb n="46,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 19b</span>r vi­śvā­bhi­lā­pā­spa­da­tā­m a­tī­ta­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_19c"><lb n="46,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 19c</span>na svasya vedyaṃ na ca tan nigadyaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_19d"><lb n="46,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 19d</span>su­ṣu­ptya­va­sthaṃ bha­va­du­kti­bā­hya­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">19</ref> || </l></lg><p n="a_68" rend="justify"><lb n="46,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,14</span>kā­rya­kā­ra­ṇa­grā­hya­grā­ha­ka­vā­sya­vā­sa­ka­sā­dhya­sā­dha­na­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="46,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,15</span>dhya­bā­dha­ka­vā­cya­vā­ca­ka­bhā­vā­di­vi­ka­lpaiḥ sa­ka­lai­r vi­śu­ddhaṃ­śū­nyaṃ tadvi<span type="hard-break">- </span><lb n="46,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,16</span>jñā­nā­dvai­taṃ tattvaṃ na svasya vedyaṃ | saṃ­hṛ­ta­sa­ka­la­vi­ka­lpā­va­sthā­yā­m api <lb n="46,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,17</span>yogino grā­hya­grā­ha­kā­kā­ra­vi­ka­lpā­tma­naḥ saṃ­ve­da­na­sya­pra­ti­bhā­sa­nā­t <lb n="46,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,18</span>nāpi taṃ ni­ga­di­tuṃ śakyaṃ | vi­śvā­bhi­lā­pā­spa­da­tā­m a­tī­ta­tvā­dvi­śve <lb n="46,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,19</span>ca te '­bhi­lā­pā­ś ca vi­śvā­bhi­lā­pā vi­śvā­bhi­lā­pā jā­ti­gu­ṇa­dra­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="46,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,20</span>kri­yā­ya­dṛ­cchā śabdās teṣām ā­spa­da­m āśrayo vi­śvā­bhi­lā­ṣā­spa­daṃ­ta­sya <lb n="46,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 046,21</span>bhāvo vi­śvā­bhi­lā­pā­spa­da­tā tām atītaṃ tattvaṃ katham i­va­ni­ga­dyaṃ parasmai <pb n="047"/><lb n="47,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,01</span>syāt | nahi jā­tyā­di­śa­bdai­s tan ni­ga­dya­te­jā­ti­dra­vya­gu­ṇa­kri­yā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="47,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,02</span>ka­lpa­nā­bhi­r api śū­nya­tvā­t nāpi ya­dṛ­cchā­śa­dbe­na tatra ta­sya­saṃ­ke­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="47,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,03</span>yitum aśakteḥ saṃ­ke­ta­he­tu­vi­ka­lpe­nā­'­pi śū­nya­tvā­d iti suṣuptau <lb n="47,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,04</span>yā­'­va­sthā saṃ­ve­da­na­sya sā syāt tattvasya | ta­taḥ­su­ṣu­ptya­va­stha­m etat <lb n="47,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,05</span>sarvathā vi­ka­lpā­bhi­lā­pa­śū­nya­tvā­bhyu­pa­ga­mā­d bha­va­du­kti­vā­hyaṃ­bha­va­to <lb n="47,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,06</span>vī­ra­syo­ktiḥ syā­dvā­da­s tato vāhyaṃ sa­rva­thai­kā­nta­ta­ttva­m i­tyu­cya­te | <lb n="47,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,07</span>vi­jñā­nā­rtha­pa­ryā­yā­de­śā­d dhi vi­jñā­nā­rtha­ta­ttvaṃ­sa­ka­la­vi­ka­lpā­bhi­lā<span type="hard-break">- </span><lb n="47,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,08</span>pa­vi­ka­la­m ṛ­ju­sū­tra­na­yā­va­laṃ­bi­bhi­r a­bhi­nya­te­vya­va­hā­ra­na­yā­śra­yi­bhi­r vi<span type="hard-break">- </span><lb n="47,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,09</span>ka­lpā­bhi­lā­pā­spa­da­m iti syā­dvā­dā­śra­ya­ṇe tattvaṃ na­bha­va­du­kti<span type="hard-break">- </span><lb n="47,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,10</span>to vāhyaṃ syād ity arthād namyate | </p><p n="a_69" rend="justify"><lb n="47,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,11</span>punar api pa­ra­ma­ta­m anūdya dū­ṣa­yi­tu­m āhur ācāryāḥ — </p><lg n="YA-IŚ_20 a_70" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_20a"><lb n="47,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 20a</span>mū­kā­tma­saṃ­ve­dya­va­d ā­tma­ve­dyaṃ­, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_20b"><lb n="47,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 20b</span>ta­nmli­ṣṭa­bhā­ṣā­pra­ti­m a­pra­lā­pa­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_20c"><lb n="47,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 20c</span>a­naṃ­ga­saṃ­jñaṃ ta­da­ve­dya­m anyaiḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_20d"><lb n="47,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 20d</span>syāt, tvaddviṣāṃ vācyam a­vā­cya­ta­ttva­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">20</ref> || </l></lg><p n="a_71" rend="justify"><lb n="47,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,16</span>yathā mū­ka­syā­tma­saṃ­ve­dyaṃ sva­saṃ­ve­da­naṃ­ta­thā­tma­saṃ­ve­dya­me­va <lb n="47,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,17</span>saṃ­vi­da­dvai­taṃ na cā­tma­saṃ­ve­dya­m iti śa­bde­nā­'­pi ta­ttva­ma­bhi­la­pya­te <lb n="47,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,18</span>tat kuto yato mliṣṭā aspaṣṭā bhāṣā mū­ka­bhā­ṣe­va ta­tpra­ti­maḥ <lb n="47,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,19</span>pralāpo ni­ra­rtha­ko yasmiṃs ta­nmli­ṣṭa­bhā­ṣā­pra­ti­m a­pra­lā­paṃ na­pu­na­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="47,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,20</span>bhilāpyaṃ tatas ta­da­ve­dya­m evānyaiḥ pra­ti­pā­dyai­r iti ma­nyaṃ­te­, kecit | <lb n="47,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 047,21</span>yathā cā­bhi­lā­pā­s ta­da­ve­dya­m anyais ta­thāṃ­ga­saṃ­jña­yā­'­pi­sū­cī­ha­sta­la­kṣa<span type="hard-break">- </span><pb n="048"/><lb n="48,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,01</span>ṇa­yā­'­na­ve­dya­m a­naṃ­ga­saṃ­jña­tvā­t | yad dhi­sa­rva­thā­'­na­bhi­lā­pyaṃ tatrāṃga<span type="hard-break">- </span><lb n="48,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,02</span>saṃ­jñā­saṃ­ke­to 'pi na pra­va­rtta­te | na cā­saṃ­ke­ti­tāṃ­ga­saṃ­jñā­kva­ci­d vitti<span type="hard-break">- </span><lb n="48,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,03</span>nimittaṃ śa­bda­va­d iti ca ye pra­ti­pa­dyaṃ te teṣāṃ tva­ddvi­ṣāṃ­saṃ­vi­da­dvai<span type="hard-break">- </span><lb n="48,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,04</span>ta­vā­di­nā­m a­vā­cya­m eva tattvaṃ vācyaṃ syāt, naiva syād iti kākvā <lb n="48,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,05</span>vyā­khyā­ta­vya­m teṣāṃ maunam eva śaraṇaṃ syād iti yāvat | </p><p n="a_72" rend="justify"><lb n="48,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,06</span>tad evaṃ sau­ga­ta­ma­ta­m u­pa­hā­sā­spa­da­m e­ve­ti­ni­ve­da­yaṃ­ti — </p><lg n="YA-IŚ_21 a_73" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_21a"><lb n="48,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 21a</span>a­śā­sa­da­ñjāṃ­si vacāṃsi śāstā, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_21b"><lb n="48,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 21b</span>śiṣyāś ca śiṣṭā va­ca­nai­rna te taiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_21c"><lb n="48,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 21c</span>aho idaṃ du­rga­ta­maṃ tamo 'nyat</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_21d"><lb n="48,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 21d</span>tvayā vinā śrā­ya­sa­mā­rya kiṃ tat || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">21</ref> || </l></lg><p n="a_74" rend="justify"><lb n="48,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,11</span>śāstā <span resp="?" rend="underline">sugata</span> e­vā­śā­sa­da­na­va­dyā­ni va­cāṃ­si­ya­thā<span type="hard-break">- </span><lb n="48,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,12</span>rtha­da­rśa­nā­di­gu­ṇa­yu­kta­tvā­n na ca tair vacanaiḥ śiṣyās te­pra­ti­pā­di­tā <lb n="48,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,13</span>i­tī­da­m aho du­rga­ta­maṃ sā­śca­rya­ma­nya­ta­maḥ syā­tkṛ­cchra­ta­me­nā­dhi­ga­mya<span type="hard-break">- </span><lb n="48,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,14</span>tvāt | ta­ttvā­nu­śā­sa­naṃ hi sati śāstari gu­ṇa­va­ti pra­ti­pā­dye<span type="hard-break">- </span><lb n="48,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,15</span>bhyas ta­ttva­pra­ti­pa­tti­yo­ge­bhyaḥ satyair eva va­ca­naiḥ­pra­si­ddhaṃ | tatra su<span type="hard-break">- </span><lb n="48,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,16</span>gate śāstari pra­si­ddhe­pi sau­ga­tā­nāṃ ta­dva­ca­ne­ṣu ca sa­tye­ṣu­saṃ­bha­va­tsu <lb n="48,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,17</span>śiṣyāḥ santo 'pi pra­ṇi­hi­ta­ma­na­so na śiṣṭā iti katham amohaḥ <lb n="48,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,18</span>pra­ti­pa­dye­te­ti pre­kṣā­va­tā­m u­pa­hā­sā­spa­da­m idaṃ da­rśa­na­mā­bhā­sa­te | </p><p n="a_75" rend="justify"><lb n="48,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,19</span><span resp="?" rend="underline">syān mataṃ</span> — saṃ­vṛ­tyā­śā­stṛ­śi­ṣya­śā­sa­na­ta­du­pā­ya­va­ca­na­sa­dbhā<span type="hard-break">- </span><lb n="48,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,20</span>vān no­pa­hā­sā­spa­da­m e­ta­tpa­ra­mā­rtha­taḥ saṃ­vi­da­dvai­ta­sya­niḥ­śre­ya­sa­la­kṣa­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="48,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 048,21</span>sya pra­si­ddhe­r iti, tad apy asat | tva­yā­syā­dvā­da­nyā­ya­nā­ya­ke­na <pb n="049"/><lb n="49,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,01</span>vinā bha­ga­va­n ! ārya ! vī­ra­bha­ṭṭā­ra­ka ! me nai­va­śrā­ya­saṃ kiṃcit <lb n="49,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,02</span>saṃ­bha­va­ti yataḥ pra­mā­ṇe­na pa­rī­kṣya­mā­ṇā­m iti pratyeyaṃ | </p><p n="a_76" rend="justify"><lb n="49,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,03</span>ta­dvi­saṃ­vi­da­dvai­ta­rū­paṃ nirvāṇaṃ pra­tya­kṣa­bu­ddhi­bo­dhyaṃ­liṃ­ga­ga­myaṃ <lb n="49,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,04</span>vā, pa­rā­rthā­nu­mā­na­va­ca­na­pra­ti­pā­dyaṃ vā syād ga­tyaṃ­ta­rā­bhā­vā­nna ca <lb n="49,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,05</span>tatra pra­tya­kṣā­di­pra­mā­ṇaṃ saṃ­bha­va­tī­ti pra­ti­pa­ttya­bhā­va­m e­va­sā­dha­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="49,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,06</span>nty ācāryāḥ — </p><lg n="YA-IŚ_22 a_77" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_22a"><lb n="49,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 22a</span>pra­tya­kṣa­bu­ddhiḥ kramate na yatra</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_22b"><lb n="49,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 22b</span>ta­lliṃ­ga­ga­myaṃ na ta­da­rtha­liṃ­ga­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_22c"><lb n="49,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 22c</span>vāco na vā ta­dvi­ṣa­ye­ṇa yogaḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_22d"><lb n="49,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 22d</span>kā tadgatiḥ kaṣṭam a­śṛ­ṇva­tāṃ te || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">22</ref> || </l></lg><p n="a_78" rend="justify"><lb n="49,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,11</span>yatra saṃ­vi­da­dvai­te tattve pra­tya­kṣa­bu­ddhi­r na­kra­ma­te na pra­va­rtta­te <lb n="49,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,12</span>ka­sya­ci­t tathā ni­śca­yā­nu­tpa­tte­s ta­lliṃ­ga­ga­myaṃ syā­tsva­rga­prā­pa­ṇa­śa­ktyā<span type="hard-break">- </span><lb n="49,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,13</span>divat | na ca ta­trā­rtha­rū­paṃ liṃgaṃ saṃ­bha­va­ti­ta­tsva­bhā­va­liṃ­ga­sya tadvat <lb n="49,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,14</span>pra­tya­kṣa­bu­ddhya­ti­krā­ntā­tvā­l liṃ­gā­nta­ra­ga­mya­tve­'­na­va­sthā­nu­ṣaṃ­gā­tta­tkā­rya<span type="hard-break">- </span><lb n="49,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,15</span>liṃgasya vā saṃ­bha­vā­t saṃbhave vā dvai­ta­pra­saṃ­gā­t | na cavācaḥ parā<span type="hard-break">- </span><lb n="49,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,16</span>rthā­nu­mā­na­rū­pā­yā­s ta­dvi­ṣa­ye­ṇa saṃ­vi­da­dvai­ta­rū­pe­ṇa yo­gaḥ­pa­raṃ­pa­ra­yā­'­pi <lb n="49,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,17</span>saṃ­baṃ­dhā­yo­gā­t­, tataḥ kā tasya tattvasya gatir na kācit | pratyakṣā <lb n="49,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,18</span>laiṃgikī śābdī vā pra­ti­pa­tti­r astīti kaṣṭaṃ darśanaṃ te ta­va­śā­sa­na<span type="hard-break">- </span><lb n="49,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,19</span>m a­śṛ­ṇva­tāṃ tā­thā­ga­tā­nā­m iti grāhyaṃ | saṃ­vṛ­tyā­ta­tpra­ti­pa­tti­r na kaṣṭam iti <lb n="49,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 049,20</span>a­nya­mā­nā­n pratyāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_23 a_79" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_23a"><pb n="050"/><lb n="50,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 23a</span>rā­gā­dya­vi­dyā­na­la­dī­pa­naṃ ca</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_23b"><lb n="50,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 23b</span>vi­mo­kṣa­vi­dyā­mṛ­ta­śā­sa­naṃ ca | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_23c"><lb n="50,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 23c</span>na bhidyate saṃ­vṛ­ti­vā­di­vā­kyaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_23d"><lb n="50,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 23d</span>bha­va­tpra­tī­paṃ pa­ra­mā­rtha­śū­nya­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">23</ref> || </l></lg><p n="a_80" rend="justify"><lb n="50,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,05</span>yathaiva hi rā­gā­dya­vi­dyā­na­la­sya dīpanaṃ ca vākyaṃ <lb n="50,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,06</span>"­a­gni­ṣṭo­me­na yajeta sva­rga­kā­maḥ­" ity ādikaṃ saṃ­vṛ­ti­vā­di­nāṃ <lb n="50,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,07</span>sau­ga­tā­nāṃ pa­ra­mā­rtha­śū­nyaṃ tathā vi­mo­kṣa­vi­dyā­mṛ­ta­sya­śā­sa­na­m api <lb n="50,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,08</span>vākyaṃ "­sa­mya­gjñā­na­vai­tṛ­ṣṇā­bhā­va­nā­to niḥ­śre­ya­sa­m­" i­tyā­dya­pi­, <lb n="50,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,09</span>tato na bhidyate pa­ra­mā­rtha­śū­nya­tvā­vi­śe­ṣā­t | pa­ra­mā­rtha­śū­nya­tvaṃ tu <lb n="50,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,10</span>ta­dvā­kya­sya bha­va­tpra­tī­pa­tvā­tsa­rva­thai­kā­nta­vi­ṣa­ya­ta­yai­vo­pa­ga­ta­tvā­t | <lb n="50,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,11</span>bhavato hi vī­ra­syā­ne­kā­nta­śā­sa­na­sya na kiṃcid vākyaṃ sarvathā <lb n="50,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,12</span>pa­ra­mā­rtha­śū­nyaṃ rāgādyaṃ vi­dyā­na­la­dī­pa­na­syā­pi vā­kya­sya­baṃ­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="50,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,13</span>kā­ra­ṇa­la­kṣa­ṇe­na pa­ra­mā­rthe­nā­śū­nya­tvā­t­, vi­mo­kṣa­vi­dyā­mṛ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="50,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,14</span>śā­sa­na­sye­va vākyasya mo­kṣa­kā­ra­ṇa­rū­pe­ṇa pa­ra­mā­rthe­ne­ti <lb n="50,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,15</span>tā­tpa­ryā­rthaḥ | </p><p n="a_81" rend="justify"><lb n="50,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,16</span>nanu ca saṃ­vṛ­ti­vā­di­no 'pi śru­ta­ma­yī ci­ntā­ma­yī ca bhāvanā <lb n="50,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,17</span>pra­ka­rṣa­pa­rya­ntaṃ prāptā yoginaḥ pra­tya­kṣa­saṃ­vi­da­dva­yaṃ­pra­sū­te­, gu­ru­ṇo­pa­di<span type="hard-break">- </span><lb n="50,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,18</span>ṣṭāyāḥ ka­syā­ści­d a­vi­dyā­yāḥ pra­kṛ­ṣṭa­vi­dyā­pra­sū­tyai sva­yaṃ­śī­lya<span type="hard-break">- </span><lb n="50,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 050,19</span>mānāyāḥ saṃ­bha­vā­vi­ro­dhā­d iti ca pra­ti­pa­dya­mā­nā­n pra­ti­prā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_24 a_82" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_24a"><lb n="50,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 24a</span>vi­dyā­pra­sū­tyai kila śī­lya­mā­nā­, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_24b"><pb n="051"/><lb n="51,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 24b</span>bhavaty avidyā gu­ru­ṇo­pa­di­ṣṭā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_24c"><lb n="51,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 24c</span>aho tva­dī­yo­ktya­na­bhi­jña­mo­ho­, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_24d"><lb n="51,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 24d</span>ya­jja­nma­ne yat ta­da­ja­nma­ne tat || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">24</ref> || </l></lg><p n="a_83" rend="justify"><lb n="51,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,04</span>sakalā hyavidyā tāvad a­vi­dyā­nta­ra­pra­sū­tyai prasiddhā <lb n="51,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,05</span>loke sā gu­ru­ṇā­py u­pa­di­ṣṭā bhā­vya­mā­nā vi­dyā­pra­sū­tyai­bha­va­tī­ti <lb n="51,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,06</span>vadataḥ sau­ga­ta­sya ka­tha­ma­ho bha­ga­va­n ! vīra !­tva­dī­yo­ktya­na<span type="hard-break">- </span><lb n="51,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,07</span>bhijñasya moho na bhavet ! da­rśa­na­mo­ho­da­yā­pā­ye­vi­ru­ddhā­bhi­ni­ve<span type="hard-break">- </span><lb n="51,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,08</span>śā­saṃ­bha­vā­t | yad dhi ni­mi­tta­m a­vi­dyā­la­kṣa­ṇa­m a­vi­dyā­ja­nma­ne­ta­d eva <lb n="51,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,09</span>tasyāḥ pu­na­ra­ja­nma­ne prasiddhaṃ syād iti vi­ru­ddho­'­bhi­ni­ve­śaḥ <lb n="51,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,10</span>syāt | nahi ma­di­rā­pā­naṃ ma­da­ja­nma­ne prasiddhaṃ ma­dā­ja­nma­na­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="51,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,11</span>mittaṃ bha­vi­tu­m arhati | nanu ca yathā vi­ṣa­bha­kṣa­ṇaṃ­vi­ṣa­vi­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="51,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,12</span>kāraṇaṃ pra­si­ddha­m api kiṃcid vi­ṣa­vi­kā­rā­ja­nma­ne dṛṣṭaṃ ta­thā­kā­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="51,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,13</span>d a­vi­dyā­'­pi bhā­vya­mā­nā svayam a­vi­dyā­ja­nmā­bhā­vā­ya bhaviṣya<span type="hard-break">- </span><lb n="51,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,14</span>ti vi­ro­dhā­bhā­vā­d iti ka­ści­t­; so 'py a­pa­ryā­lo­ci­ta­va­ca­naḥ | <lb n="51,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,15</span>anyad dhi jaṃ­ga­ma­vi­ṣaṃ bhra­ma­dā­ha­mū­rcchā­di­vi­kā­ra­sya ja­nma­ne­pra­si­ddhaṃ <lb n="51,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,16</span>ta­da­ja­nma­ne punar anyad eva sthā­va­ra­vi­ṣaṃ­ta­tpra­ti­pa­kṣa­bhū­ta­m iti vi­ṣa­ma­m u<span type="hard-break">- </span><lb n="51,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,17</span>dā­ha­ra­ṇaṃ | tarhy a­vi­dyā­pi saṃ­sā­ra­he­tu­ra­nā­di­vā­sa­nā­sa­mu­dbhū­tā­'­nyai­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="51,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,18</span>vi­dyā­nu­kū­lā­, mo­kṣa­he­tuḥ­, pu­na­ra­nā­dya­vi­dyā­ja­nma­ni­vṛ­tti­ka­rī­vi­dyā­'<span type="hard-break">- </span><lb n="51,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,19</span>nukūlā cānyā ta­tpra­ti­pa­kṣa­bhū­ta­tvā­d iti sā­mya­mu­dā­ha­ra­ṇa­syā­stu <lb n="51,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,20</span>vi­śe­ṣā­bhā­vā­d iti vacanaṃ na pa­rī­kṣā­kṣa­maṃ­a­vi­dyā­pra­ti­pa­kṣa­bhū­tā­yā <lb n="51,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 051,21</span>e­vā­vi­dyā­yāḥ saṃ­bha­vā­bhā­vā­d vi­dyā­tvā­nu­ṣaṃ­gā­t | nanv e­vaṃ­vi­ṣa­pra­ti­pa<span type="hard-break">- </span><pb n="052"/><lb n="52,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,01</span>kṣa­bhū­ta­sya vi­ṣā­nta­ra­syā­pi vi­ṣa­tvaṃ­mā­bhū­tta­syā­mṛ­ta­tvā­nu­ṣaṃ­gā­t | <lb n="52,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,02</span>ity etad api na pra­ti­kū­laṃ naḥ | jaṃ­ga­ma­vi­ṣa­pra­ti­pa­kṣa­bhū­taṃ­hi sthāvara<span type="hard-break">- </span><lb n="52,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,03</span>vi­ṣa­ma­ta eva vi­ṣa­ma­mṛ­ta­m iti prasiddhaṃ sarvathā ta­sya­vi­ṣa­tve vi<span type="hard-break">- </span><lb n="52,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,04</span>ṣā­nta­ra­pra­ti­pa­kṣa­tva­vi­ro­dhā­t | ka­thaṃ­ci­d viṣatvaṃ kṣī­rā­de­ra­pi na <lb n="52,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,05</span>ni­vā­rya­te ta­da­bhya­va­ha­ra­ṇā­naṃ­ta­ra­m api ka­sya­ci­nma­ra­ṇa­da­rśa­nā­t | <lb n="52,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,06</span>kācid avidyā tu vi­dyā­nu­kū­lā yadi ka­thaṃ­ci­d vidyā ni­ga­dye­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="52,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,07</span>nya­thā­nā­dya­vi­dyā­pra­ti­pa­kṣa­tvā­yo­gā­t tadā na kiṃcid a­ni­ṣṭaṃ­syā­dvā<span type="hard-break">- </span><lb n="52,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,08</span>di­ma­tā­śra­ya­ṇā­t saṃ­vṛ­ti­vā­di­ma­ta­vi­ro­dhā­t | syā­dvā­di­nāṃ hi ke<span type="hard-break">- </span><lb n="52,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,09</span>va­la­jñā­na­rū­pāṃ paramāṃ vi­dyā­ma­pe­kṣya kṣāyikīṃ kṣā­yo­pa­śa­mi­kī <lb n="52,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,10</span>ma­ti­jñā­nā­di­rū­pā­pa­kṛ­ṣṭa­vi­dyā­py a­vi­dyā­'­bhi­pre­tā nā­nā­di­mi­thyā<span type="hard-break">- </span><lb n="52,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,11</span>jñā­na­da­rśa­na­la­kṣa­ṇā­vi­dyā­pe­kṣa­yā ta­syā­sta­tpra­ti­pa­kṣa­bhū­ta­tvā­d vidyā<span type="hard-break">- </span><lb n="52,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,12</span>tva­si­ddhe­r iti na sa­rva­thā­'­py a­vi­dyā­tmi­kā­bhā­va­nā­gu­ru­ṇo­pa­di­ṣṭā­pi <lb n="52,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,13</span>vi­dyā­pra­sū­tyai vyā­ghā­tā­d guror api ta­du­pa­de­ṣṭu­ra­gu­ru­tva­pra­saṃ­gā­d vidyo<span type="hard-break">- </span><lb n="52,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,14</span>pa­de­śi­na eva gu­ru­tva­pra­si­ddheḥ | tato '­nu­pā­ya­m e­va­saṃ­vi­da­dvai­taṃ ta<span type="hard-break">- </span><lb n="52,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,15</span>ttvaṃ sa­rva­pra­mā­ṇa­go­ca­rā­ti­krāṃ­ta­tvā­t pu­ru­ṣā­dvai­ta­va­d i­ti­sthi­ta­m | </p><p n="a_84" rend="justify"><lb n="52,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,16</span>saṃ­pra­tya­va­sa­ra­prā­pta­m a­bhā­vai­kāṃ­ta­vā­di­ma­ta­m a­nū­dya­ni­rā­ka­rttu­m āra<span type="hard-break">- </span><lb n="52,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 052,17</span>bhante sū­ri­va­ryāḥ — </p><lg n="YA-IŚ_25 a_85" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_25a"><lb n="52,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 25a</span>a­bhā­va­mā­traṃ pa­ra­mā­rtha­vṛ­tteḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_25b"><lb n="52,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 25b</span>sā saṃvṛtiḥ sa­rva­vi­śe­ṣa­śū­nyā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_25c"><lb n="52,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 25c</span>tasyā viśeṣau kila baṃ­dha­mo­kṣau</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_25d"><lb n="52,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 25d</span>he­tvā­tma­ne­ti tva­da­nā­tha­vā­kya­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">25</ref> || </l></lg><p n="a_86" rend="justify"><pb n="053"/><lb n="53,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,01</span>na ca va­hi­ra­nta­ś ca­ni­ra­nva­ya­kṣa­ṇi­ka­pa­ra­mā­ṇu­mā­traṃ <lb n="53,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,02</span>tattvaṃ <span resp="?" rend="underline">sau­trā­nti­ka</span>ni­rā­ka­ra­ṇā­t | nā­pya­ntaḥ­saṃ­vi­tpa­ra­mā­ṇu­mā­traṃ <lb n="53,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,03</span>saṃ­vi­da­dvai­ta­mā­traṃ vā yo­gā­cā­ra­ma­ta­ni­ra­sa­nā­t | kiṃ ta­rhya­bhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="53,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,04</span>mātraṃ tattvaṃ <span resp="?" rend="underline">mā­dhya­mi­ka</span>matam eva pa­ra­mā­rtha­vṛ­tte­ra­bhyu­pa­ga­mya­te | sā tu <lb n="53,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,05</span>pa­ra­mā­rtha­vṛ­ttiḥ saṃvṛtiḥ na punaḥ śū­nya­saṃ­vi­tti­s tā­ttvi­kī­ya­taḥ <lb n="53,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,06</span>śū­nya­saṃ­vi­do vi­pra­ti­ṣe­dhaḥ syāt | tathāhi — sā­pa­ra­mā­rtha­vṛ­ttiḥ <lb n="53,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,07</span>saṃvṛtiḥ sa­rva­vi­śe­ṣa­śū­nya­tvā­t sarveṣāṃ vi­śe­ṣā­ṇāṃ­pa­dā­rtha­sa­dbhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="53,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,08</span>vā­di­bhi­r a­bhyu­pa­ga­mya­mā­nā­nāṃ ta­da­bhyu­pa­ga­me­nai­va­bā­dhya­mā­nā­nāṃ vya<span type="hard-break">- </span><lb n="53,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,09</span>va­sthā­nā­saṃ­bha­vā­d a­vi­dyā­yā eva pra­si­ddheḥ­, baṃ­dha­mo­kṣā­v a­pi­ta­syā eva <lb n="53,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,10</span>saṃ­vṛ­te­r a­vi­dyā­tmi­kā­yāḥ sa­ka­la­tā­ttvi­ka­vi­śe­ṣa­śū­nyā­yā api vi<span type="hard-break">- </span><lb n="53,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,11</span>śeṣau sāṃvṛtau sāṃ­vṛ­te­nai­va­he­tu­sva­bhā­ve­nā­tmā­tmī­yā­bhi­ni­ve­śe­na nairā<span type="hard-break">- </span><lb n="53,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,12</span>tmya­bhā­va­nā­bhyā­se­na ca vi­dhī­ya­mā­nau na viruddhau kileti <lb n="53,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,13</span>śū­nya­vā­di­ma­ta­sū­ca­naṃ­, tad etad tva­da­nā­thā­nāṃ sa­rva­thā­śū­nya­vā­di­nāṃ <lb n="53,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,14</span>vākyaṃ, na punas tvaṃ bha­ga­vā­n vīro nātho ye­ṣā­ma­ne­kā­nta­vā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="53,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,15</span>nāṃ teṣām etad vākyaṃ taiḥ sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­ye­na sa­tā­me­vā­ka­lpi­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="53,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,16</span>tmakānāṃ pa­ra­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­ye­nā­rthā­nāṃ śū­nya­tva­va­ca­nā­t | ta­da­bhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="53,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,17</span>mā­tra­syā­pi sva­rū­pe­ṇā­sa­ttve pā­ra­mā­rthi­ka­tva­vi­ro­dhā­t | saṃvi<span type="hard-break">- </span><lb n="53,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,18</span>nmātrasya śūnyasya sva­rū­pe­ṇa sattve pa­ra­rū­pe­ṇa­grā­hya­grā­ha­ka­bhā­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="53,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,19</span>dinā cāsattve sa­da­sa­dā­tma­ka­sya ka­thaṃ­ci­c chūnyasya siddheḥsyā<span type="hard-break">- </span><lb n="53,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,20</span>dvā­di­vā­kya­syai­va vya­va­sthā­nā­t tatas tva­da­nā­tha­vā­kya­ma­vya­va­sthi<span type="hard-break">- </span><lb n="53,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,21</span>tam eva mṛṣety arthaḥ | </p><p n="a_87" rend="justify"><lb n="53,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 053,22</span>yathā na śū­nya­vā­di­nāṃ śūnyaṃ tattvam a­nu­pa­pa­nnaṃ­ta­thā­'­ne­kā­nta<span type="hard-break">- </span><pb n="054"/><lb n="54,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,01</span>vā­di­na­s tvattaḥ pa­re­ṣā­m api śūnyam a­nu­pa­pa­nna­m a­pi­saṃ­prā­pta­m iti prati <lb n="54,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,02</span>pā­da­ya­nti śrī­sū­ra­yaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_26 a_88" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_26a"><lb n="54,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 26a</span>vya­tī­ta­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­bhā­vā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_26b"><lb n="54,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 26b</span>d vi­śvā­bhi­lā­pā­rtha­vi­ka­lpa­śū­nya­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_26c"><lb n="54,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 26c</span>kha­pu­ṣpa­va­tsyā­d asad eva tattvaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_26d"><lb n="54,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 26d</span>pra­bu­ddha­ta­ttvā­dbha­va­taḥ pa­re­ṣā­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">26</ref> || </l></lg><p n="a_89" rend="justify"><lb n="54,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,07</span>ye tāvad vya­tī­ta­sā­mā­nya­bhā­vā­t sarvato vyāvṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="54,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,08</span>ttā­na­rthā­nā­ca­kṣa­te bhe­da­vā­di­naḥ <span resp="?" rend="underline">saugatāḥ</span>pra­bu­ddha­ta­ttvā­d bhavato vīrā<span type="hard-break">- </span><lb n="54,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,09</span>t pare teṣāṃ sā­mā­nyā­pa­hna­ve vi­śe­ṣā­ṇā­m abhāvaḥ pra­sa­jye­ta­te­ṣāṃ sāmā<span type="hard-break">- </span><lb n="54,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,10</span>nya­nāṃ­ta­rī­ya­ka­tvā­t ta­da­bhā­ve ta­dbhā­vā­yo­gā­t sa­rva­thā­ni­ru­pā­khya<span type="hard-break">- </span><lb n="54,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,11</span>m e­vā­yā­taṃ | ye'pi ca sā­mā­nya­me­va pra­dhā­na­me­kaṃ pra­va­daṃ­ti­ma­ha­da­haṃ­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="54,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,12</span>rā­di­vi­śe­ṣā­ṇāṃ ta­dvya­ti­re­ke­ṇā­sa­ttvā­t teṣām api bha­va­taḥ­pa­re­ṣāṃ <lb n="54,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,13</span>sa­ka­la­vi­śe­ṣā­bhā­ve sā­mā­nya­syā­'­pi ta­da­vi­nā­bhā­vi­no '­sa­ttva­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="54,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,14</span>saṃgāt vya­ktā­vya­ktā­tma­na­ś ca bho­gya­syā­bhā­ve bhokttur a­pyā­tma­no 'saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="54,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,15</span>bhava iti sa­rva­śū­nya­tva­m a­ni­ccha­to 'pi sidhyet | vya­ktā­vya­kta­yoḥ <lb n="54,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,16</span>ka­thaṃ­ci­dbhe­da­pra­ti­jñā­ne tu syā­dvā­da­nyā­yā­nu­sa­ra­ṇā­n na­tva­da­nā­tha­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="54,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,17</span>kyaṃ syāt tathā pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣa­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­bhā­va­vā­di­no <lb n="54,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,18</span>yaugāḥ ka­thaṃ­ci­tsā­mā­nya­vi­śe­ṣa­bhā­vā­na­bhyu­pa­ga­mā­t vya­tī­ta­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="54,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,19</span>mā­nya­vi­śe­ṣa­bhā­vāḥ prasiddhā eva bhavataḥ pare teṣām a­pi­kha­pu­ṣpa<span type="hard-break">- </span><lb n="54,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,20</span>vad asad eva tattvam āyātaṃ vi­śvā­bhi­lā­pā­rtha­vi­ka­lpa­śū­nya­tvā­tvya<span type="hard-break">- </span><lb n="54,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 054,21</span>tī­ta­sā­mā­nya­bhā­va­vā­di­va­t vya­tī­ta­vi­śe­ṣa­bhā­va­vā­di­va­c ca | sarvathā <pb n="055"/><lb n="55,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,01</span>śū­nya­vā­di­va­d veti vā­kya­bhe­de­na vyā­khyā­ta­vyaṃ | paraṃhi sāmānyaṃ <lb n="55,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,02</span>sattvaṃ dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­bhyo bhinnam a­bhi­da­dha­tāṃ dra­vyā­dī­nā­ma­sa­ttvaṃ <lb n="55,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,03</span>syāt sattvād bhi­nna­tvā­t prā­ga­bhā­vā­di­va­t | nanu dra­vyā­dī­nā­ma­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="55,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,04</span>pattau hetor ā­śra­yā­si­ddhiḥ pra­ti­pa­ttau­dha­rmi­grā­ha­ka­pra­mā­ṇa­bā­dhi­taḥ <lb n="55,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,05</span>pakṣaḥ kā­lā­tya­yā­pa­di­ṣṭa­ś ca hetur iti cet, na dra­vyā­dī­nāṃ <lb n="55,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,06</span>dharmiṇāṃ ka­thaṃ­ci­tsa­ttvā­d a­bhi­nnā­nāṃ pra­tya­kṣā­di­pra­mā­ṇa­taḥ­si­ddhe­s ta<span type="hard-break">- </span><lb n="55,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,07</span>dbhe­dai­kāṃ­ta­sā­dha­nā­yai­va pra­yu­kta­sya he­toḥ­kā­lā­tya­yā­pa­di­ṣṭa­tva­si­ddheḥ | <lb n="55,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,08</span>nanu ca sattvād bhi­nna­tvā­d ity etasya hetor a­pra­ti­pa­ttau­syā­d a­si­ddha­tvaṃ <lb n="55,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,09</span>pra­ti­pa­ttau tu dha­rmi­grā­ha­ka­pra­mā­ṇa­bā­dhi­taḥ pakṣo hetuś ca­kā­lā­tya­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="55,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,10</span>ditaḥ syād dra­vyā­dī­nāṃ sattvād a­bhe­da­gra­ha­ṇa­sya­dra­vyā­dya­sti­tva­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="55,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,11</span>pa­tti­nā­nta­rī­ya­ka­tvā­t ta­da­sa­ttve ta­da­bhe­da­pra­ti­pa­tte­r a­yo­gā­di­ti ca na <lb n="55,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,12</span>sa­mī­cī­naṃ vacanaṃ pra­saṃ­ga­sā­dha­na­pra­yo­gā­t iti cet na sa­ttvā­dbhi­nna­tvaṃ <lb n="55,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,13</span>hi prā­ga­bhā­vā­di­ṣu paraiḥ sva­ya­ma­sa­ttve­na vyāptaṃ pra­ti­pa­nnaṃ­dra­vyā­di­ṣu <lb n="55,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,14</span>pra­ti­pa­dya­mā­na­m asattvaṃ sā­dha­ya­tī­ti sā­dhya­sā­dha­na­yo­rvyā­pya­vyā­pa­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="55,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,15</span>bhā­va­ni­śca­ye sati vyā­pyā­bhyu­pa­ga­ma­sya­vyā­pa­kā­bhyu­pa­ga­ma­nā­nta­rī<span type="hard-break">- </span><lb n="55,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,16</span>yakasya pra­da­rśa­naṃ pra­saṃ­ga­sā­dha­na­m a­nu­ma­nya­tā­m | nanu cakiṃ sattvā<span type="hard-break">- </span><lb n="55,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,17</span>sa­ma­vā­yo 'sattvaṃ sādhyate kiṃ vā nā­sti­tva­m i­ti­pa­kṣa­dvi­ta­yaṃ | na <lb n="55,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,18</span>tāvad uttaraḥ pakṣaḥ śreyān nā­sti­tve­na sa­ttvā­dbhi­nna­tva­syā­vyā­pta­tvā­t | <lb n="55,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,19</span>prā­ga­bhā­vā­dī­nāṃ sattvād bhinnatve 'pi sa­dbhā­vā­da­nya­tho­dā­ha­ra­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="55,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,20</span>tva­vi­ro­dhā­t | pra­tha­ma­pa­kṣe tu pra­mā­ṇa­bā­dhaḥ­sa­ttva­sa­mā­vā­ya­sya <lb n="55,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,21</span>dra­vyā­di­ṣu pra­mā­ṇa­taḥ pratīteḥ sa­ttvā­sa­ma­vā­ya­sya ta­yā­bā­dhya­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="55,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 055,22</span>natvaṃ | tathā hi — dra­vyā­dī­ni sa­ttā­sa­ma­vā­ya­bhāṃ­ji­sa­tpra­tya­ya<span type="hard-break">- </span><pb n="056"/><lb n="56,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,01</span>vi­ṣa­ya­tvā­t­, yat tu na sa­ttā­sa­ma­vā­ya­bhā­kta­n na­sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­yo <lb n="56,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,02</span>yathā prā­ga­bhā­vā­dya­sa­tta­ttvaṃ | sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­yā­ś ca­dra­vyā­dī­ni <lb n="56,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,03</span>tasmāt sa­ttā­sa­ma­vā­yaṃ­bhāṃ­jī­ti dra­vyā­di­ṣu sa­ttva­sya­sa­ma­vā­ya­pra­tī­tiḥ <lb n="56,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,04</span>sa­ttvā­sa­ma­vā­ya­sya bā­dhi­kā­sti tato na dra­vyā­dī­nā­m asattvaṃ <lb n="56,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,05</span>sa­ttvā­sa­ma­vā­ya­la­kṣa­ṇaṃ sā­dha­yi­tuṃ śa­kyaṃ­nā­sti­tva­la­kṣa­ṇā­sa­ttva­va­d i<span type="hard-break">- </span><lb n="56,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,06</span>ti kecit | te 'pi na pa­rī­kṣa­kāḥ | sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tva­sya­he­toḥ <lb n="56,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,07</span>pareṣāṃ sā­mā­nyā­di­bhi­r vya­bhi­cā­rā­t te­ṣu­sa­ttva­sa­ma­vā­yā­saṃ­bha­ve 'pi <lb n="56,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,08</span>bhāvāt | yadi pu­na­rmu­khya­sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tva­sya he­tu­tvā­nno­pa­ca<span type="hard-break">- </span><lb n="56,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,09</span>ri­ta­sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tve­na vya­bhi­cā­ro­dbhā­va­naṃ yu­kta­ma­ti­pra­saṃ­gā­d iti <lb n="56,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,10</span>ni­ga­dya­te tadā sā­mā­nyā­di­ṣu kutaḥ sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tva­mu­pa­ca­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="56,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,11</span>tam iti vaktavyaṃ | sva­rū­pa­sa­ttva­ni­mi­tta­ttvā­d iti kecit | vyāha<span type="hard-break">- </span><lb n="56,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,12</span>tam etat | sva­rū­pa­sa­ttva­ni­mi­ttaṃ co­pa­ca­ri­taṃ ceti ko hy abā<span type="hard-break">- </span><lb n="56,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,13</span>liśaḥ sva­rū­pa­sa­ttva­ni­mi­ttaṃ sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tva­m u­pa­ca­ri­ta­ma­rthā­nta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="56,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,14</span>bhū­ta­sa­ttā­saṃ­baṃ­dha­tvā­n mukhyam iti brūyād a­nya­tra­ja­ḍā­tma­naḥ­, yaṣṭi<span type="hard-break">- </span><lb n="56,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,15</span>sva­rū­pa­ni­mi­ttaṃ hi yaṣṭau ya­ṣṭi­pra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tvaṃ mu­khyaṃ­lo­ke <lb n="56,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,16</span>pra­si­ddhaṃ­, ya­ṣṭi­saṃ­baṃ­dhāt tu puruṣe gauṇam i­ti­mu­khyo­pa­ca­ri­ta­vya­va­sthā<span type="hard-break">- </span><lb n="56,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,17</span>ti­kra­mā­d a­nā­de­ya­va­ca­na­tā­'­sya syāt | syād ākūtaṃ te sattāsa<span type="hard-break">- </span><lb n="56,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,18</span>ma­vā­ya­ni­mi­ttaṃ sa­tpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tvaṃ dra­vyā­di­ṣu mu­khyaṃ­ta­dvi­śe­ṣa­ṇa­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="56,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,19</span>ttva­gra­ha­ṇa­pū­rva­ka­tvā­d vi­śe­ṣa­ṇa­pra­tya­ya­ni­mi­tta­sya­vi­śe­ṣa­pra­tya­ya­sya mu<span type="hard-break">- </span><lb n="56,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,20</span>khya­tva­si­ddheḥ­ya­ṣṭi­tva­vi­śe­ṣa­ṇa­gra­ha­ṇa­ni­mi­tta­ka­vi­śe­ṣya­ya­ṣṭi­pra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="56,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 056,21</span>yavat sa­ttva­vi­śe­ṣa­ṇa­gra­ha­ṇa­m aṃ­ta­re­ṇa sā­mā­nyā­di­ṣu­sa­tpra­tya­ya<span type="hard-break" ana="fixed-break">- </span><pb n="057"/><lb n="57,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,01</span>syo­pa­ca­ri­ta­tva­si­ddheḥ puruṣe ya­ṣṭi­tva­gra­ha­ṇa­ma­nta­re­ṇa ya­ṣṭi­pra­tya­ya­va<span type="hard-break">- </span><lb n="57,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,02</span>d iti | tad apy a­sa­mya­k | tata eva vya­bhi­cā­ra­si­ddheḥ­sa­tpra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="57,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,03</span>pa­vi­ṣa­ya­tva­sya sa­ttva­sa­ma­vā­yā­saṃ­bha­ve 'pi bhāvāt | ta­to­dra­vyā­dī­nāṃ <lb n="57,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,04</span>sattāto '­tyaṃ­ta­bhe­do­pa­ga­me sa­tvā­sa­ma­vā­ya­la­kṣa­ṇa­m a­sa­ttvaṃ­si­ddha­m eva | <lb n="57,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,05</span>tathā pṛ­thi­vyā­dī­nā­m a­dra­vya­tvaṃ dra­vyā­tvā­d bhi­nna­tvā­drū­pā­di­va­t­, rūpā<span type="hard-break">- </span><lb n="57,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,06</span>dīnāṃ cā­gu­ṇa­tvaṃ gu­ṇa­tvā­d a­nya­tvā­d u­tkṣe­pa­ṇā­di­va­t­, u­tkṣe­pa­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="57,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,07</span>dīnām a­ka­rma­ka­tvaṃ ka­rma­tvā­d a­rthā­nta­ra­tvā­d dha­rā­di­va­d i­ti­vya­tī­ta­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="57,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,08</span>mānyatvaṃ dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­ṇā­m asattvaṃ sā­dha­ya­ti­vya­tī­ta­vi­śe­ṣa­tva­va­t | <lb n="57,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,09</span>tat sūktaṃ sūribhiḥ sa­da­sa­tta­ttvaṃ yau­gā­nā­m asad e­va­vya­tī­ta­sā­mā­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="57,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,10</span>vi­śe­ṣa­bhā­vā­t kha­pu­ṣpa­va­d iti sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­sa­ma­vā­yā­nāṃ hisva<span type="hard-break">- </span><lb n="57,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,11</span>yam a­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­tvā­bhyu­pa­ga­mā­t prā­ga­bhā­vā­di­va­n nā­si­ddhaṃ­vya­tī<span type="hard-break">- </span><lb n="57,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,12</span>ta­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­tva­va­ttvaṃ sādhanaṃ | nā­'­pi­dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­ṇāṃ sāmā<span type="hard-break">- </span><lb n="57,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,13</span>nyā­dya­bhā­ve prasiddhe te­ṣāṃ­vya­tī­ta­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­tva­syā­pri­si­ddhi<span type="hard-break">- </span><lb n="57,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,14</span>r athavā dra­vyā­dī­nāṃ nā­sti­tva­m eva sādhyaṃ kha­pu­ṣpa­va­d i­ti­dṛ­ṣṭāṃ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="57,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,15</span>sā­ma­rthyā­t­, tato vi­śvā­bhi­lā­pā­rtha­vi­ka­lpa­śū­nyaṃ ta­ttva­mā­yā­taṃ | <lb n="57,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,16</span>a­bhi­lā­paḥ padaṃ ta­syā­rthaḥ­, a­bhi­lā­pā­rthaḥ padārtha i­ti­yā­va­t­, <lb n="57,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,17</span>tasya vikalpā bhedāḥ ṣa­ṭdra­vyā­da­yo­r vai­śe­ṣi­kā­ṇāṃ­, pra­mā­ṇā­da­yaḥ <lb n="57,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,18</span>ṣoḍaśa nai­yā­yi­kā­nāṃ­, viśve ca te '­bhi­lā­pā­rtha­vi­ka­lpā­ś ceti <lb n="57,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,19</span>sva­pa­dā­rtha­vṛ­tti­s taiḥ śūnyaṃ tattvaṃ syāt kha­pu­ṣpa­va­d a­sa­de­va pra­bu­ddha­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="57,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,20</span>tvād bhavataḥ pa­re­ṣā­m iti va­ca­nā­d bha­va­to­vī­ra­syā­ne­kāṃ­ta­ta­ttva­vā­di­no <lb n="57,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,21</span>nā­sa­tta­ttvaṃ syād iti pra­tī­ya­te | ka­thaṃ­ci­tsā­mā­nya­vi­śe­ṣa­bhā­va­sya <lb n="57,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 057,22</span>dra­vyā­di­ṣu pra­tī­ya­mā­na­tvā­t pra­mā­ṇā­di­ṣu bā­dha­kā­bhā­vā­t dravyā<span type="hard-break">- </span><pb n="058"/><lb n="58,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,01</span>t ka­thaṃ­ci­d abhedo gu­ṇa­ka­rma­ṇo­r a­śa­kya­vi­ve­ca­na­tvā­tsi­ddha­s tathā sā<span type="hard-break">- </span><lb n="58,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,02</span>mā­nya­vi­śe­ṣa­sa­ma­vā­yā­nāṃ prā­ga­bhā­vā­dī­nāṃ ca vi­śe­ṣā­bhā­vā­tta­dva<span type="hard-break">- </span><lb n="58,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,03</span>tpra­mā­ṇa­pra­me­ya­saṃ­śa­ya­pra­yo­ja­na­dṛ­ṣṭāṃ­ta­si­ddhāṃ­tā­va­ya­va­ta­rka­ni­rṇa­ya­vā­da­ja<span type="hard-break">- </span><lb n="58,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,04</span>lpa­vi­taṃ­ḍā­he­tvā­bhā­sa­cha­la­jā­ti­ni­gra­ha­sthā­nā­nāṃ ca­dra­vya­pa­ryā­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="58,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,05</span>vi­śe­ṣā­ṇāṃ dravyāt ka­thaṃ­ci­d bhedasya saṃ­pra­tya­yā­n nā­sa­ttvaṃ­pa­ryā­yā­nta<span type="hard-break">- </span><lb n="58,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,06</span>ravat | na hi yata eva '­pa­ryā­yā dra­vya­sya­' iti ni­ya­mo­vya­va­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="58,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,07</span>ṣṭhate vi­pa­rya­yā­na­dhya­va­sā­ya­yo­r a­pi­pra­mā­ṇā­di­ṣo­ḍa­śa­pa­dā­rthe­bhyo<span type="hard-break">- </span><lb n="58,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,08</span>'­rthā­nta­ra­bhū­ta­yoḥ pratīteḥ | pa­dā­rtha­saṃ­khyā­ni­ya­mā­na­bhyu­pa­ga­me vāne<span type="hard-break">- </span><lb n="58,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,09</span>kā­nta­vā­dā­na­ti­kra­ma eva siddhaḥ | yathā ca bhavataḥ pa­re­ṣāṃ­vai­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="58,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,10</span>ṣi­ka­nai­yā­yi­kā­nāṃ sa­ka­la­pa­dā­rtha­bhe­da­śū­nyaṃ tattvam asad e­va­syā­t kha<span type="hard-break">- </span><lb n="58,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,11</span>pu­ṣpa­va­t tathā sāṃ­khyā­dī­nā­m a­pi­vya­tī­ta­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­tvā­vi­śe­ṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="58,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,12</span>tvāt | tataḥ sa­rve­ṣā­m api sa­rve­thai­kāṃ­ta­vā­di­nā­m asad e­va­ta­ttva­m iti <lb n="58,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,13</span>saṃ­kṣe­pa­taḥ pra­ti­pa­tta­vya­m | </p><p n="a_90" rend="justify"><lb n="58,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,14</span>sāṃprataṃ pa­ra­ma­ta­m āśaṃkya punar api ni­rā­ka­rttu­mā­ra­bha­te — </p><lg n="YA-IŚ_27 a_91" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_27a"><lb n="58,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 27a</span>a­ta­tsva­bhā­ve 'py a­na­yo­r u­pā­yā­d</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_27b"><lb n="58,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 27b</span>gatir bhavet tau va­ca­nī­ya­ga­myau | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_27c"><lb n="58,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 27c</span>sa­mba­ndhi­nau cen na virodhi dṛṣṭaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_27d"><lb n="58,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 27d</span>vācyaṃ yathārthaṃ na ca dūṣaṇaṃ tat || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">27</ref> || </l></lg><p n="a_92" rend="justify"><lb n="58,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,19</span>ta­da­bhā­va­mā­traṃ svabhāvo 'syeti ta­tsva­bhā­vaṃ­śū­nya­sva­bhā­va <lb n="58,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,20</span>tattvaṃ na ta­tsva­bhā­va­m a­ta­tsva­bhā­vaṃ a­śū­nya­sva­bhā­vaṃ­sa­tsva­bhā­va­m ity arthaḥ | <lb n="58,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 058,21</span>tasminn a­ta­tsva­bhā­ve 'pi tattve '­bhyu­pa­ga­bhya­mā­ne '­na­yo­rbaṃ­ndha­mo­kṣa­yo<span type="hard-break">- </span><pb n="059"/><lb n="59,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,01</span>r u­pā­yā­t kā­ra­ka­rū­pā­d gatiḥ pra­ti­pa­ttiḥ syān nā­nya­thā­jñā­ya­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="59,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,02</span>rūpāc co­pā­yā­d gatiḥ pra­ti­pa­ttiḥ syān nā­nya­the­ti ni­śce­ta­vyaṃ | <lb n="59,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,03</span>sa ca pra­ti­pa­ttyu­pā­yaḥ pa­rā­rtha­s tāvad vacanaṃ svārthaś ca­pra­tya­kṣa­ma­nu­mā­naṃ <lb n="59,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,04</span>vā, tatra yadā vacanaṃ baṃ­dha­mo­kṣa­yo­r gater u­pā­yā­s ta­dā­va­ca­nī­yau tau <lb n="59,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,05</span>yadā punar a­nu­mā­na­m u­pā­ya­s tadā gamyau tāv a­nu­me­yau­, yadā tupratya<span type="hard-break">- </span><lb n="59,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,06</span>kṣam u­pā­ya­s tadā pra­tya­kṣe­ṇa gamyau pa­ri­cche­dyau tau­saṃ­baṃ­dhi­nau para<span type="hard-break">- </span><lb n="59,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,07</span>spa­rā­vi­nā­bhū­tau baṃdhena vinā mo­kṣa­syā­nu­pa­pa­tte­rbaṃ­ndha­pū­rva­ka­tvā­n mo<span type="hard-break">- </span><lb n="59,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,08</span>kṣasya, mokṣeṇa ca vinā na baṃdhaḥ saṃ­bha­va­ti prā­ga­ba­ddha­sya­pa­ścā­d va<span type="hard-break">- </span><lb n="59,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,09</span>ndho­pa­pa­tte­r anyathā śā­śva­ti­ka­baṃ­dha­pra­sa­kteḥ | a­nā­di­baṃ­dha­saṃ­tā­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="59,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,10</span>pekṣayā ba­ndha­pū­rva­ka­tve 'pi baṃdhasya baṃ­dha­vi­śe­ṣā­pe­kṣa­yā­ta­syā­baṃ­dha­pū<span type="hard-break">- </span><lb n="59,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,11</span>rva­ka­tva­si­ddheḥ prā­ga­ba­ddha­syai­va deśato mo­kṣa­rū­pa­tvā­nmo­kṣa­vi­nā­bhā­vī <lb n="59,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,12</span>vaṃdha ity a­vi­nā­bhā­vi­baṃ­dhe­na saṃ­baṃ­dhi­nau tau baṃ­dha­mau­kṣo­ce­d iti para<span type="hard-break">- </span><lb n="59,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,13</span>matasya sū­ca­ka­śa­bda­s tan nety anena pra­ti­ṣi­dhya­te nai­vaṃ­sa­tsva­bhā­vaṃ <lb n="59,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,14</span>tattvaṃ dṛṣṭaṃ sarvathā kṣa­ṇi­ka­m a­kṣa­ṇi­kaṃ vā vi­ro­dhi­tvā­tta­dvi­ro­dhi dṛṣṭaṃ <lb n="59,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,15</span>pra­tya­kṣa­to vahir aṃtaś ca ni­tyā­ni­tyā­tma­no jā­tyaṃ­ta­ra­syaṃ­sa­rva­thā kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="59,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,16</span>ṇi­kā­kṣa­ṇi­kai­kāṃ­ta­vi­ro­dhi­no nirvādhaṃ vi­ni­śca­yā­t­, sa­mya­ga­nu<span type="hard-break">- </span><lb n="59,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,17</span>mānato 'pi ta­syai­vā­nu­me­ya­tvā­t | sarvam a­ne­kāṃ­tā­tma­kaṃ va­stu­va­stu­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="59,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,18</span>nya­thā­'­nu­pa­pa­tte­r iti sva­bhā­va­vi­ru­ddho­pa­laṃ­bhaḥ­pa­ra­ma­ta­ta­ttvaṃ vi­ru­ṇa­ddhi | <lb n="59,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,19</span>nāsti pa­ra­ma­te sattattvaṃ sarvathā kṣa­ṇi­ka­m a­kṣa­ṇi­kaṃ vātato jā<span type="hard-break">- </span><lb n="59,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,20</span>tyaṃ­ta­ra­syā­ne­kāṃ­ta­sya da­rśa­nā­d iti sva­bhā­vā­nu­pa­laṃ­bho vā­ta­dvi­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="59,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,21</span>tiṣedha iti nāsti sa­rva­thai­kāṃ­tā­tma­kaṃ sa­tta­ttvaṃ­pra­tya­kṣā­dya­nu­pa­la<span type="hard-break">- </span><lb n="59,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 059,22</span>bdher iti mā­bhū­tsva­yaṃ pra­tya­kṣā­di­pra­mā­ṇa­taḥ sa­ta­ttva­sya­da­rśa­naṃ | para<span type="hard-break">- </span><pb n="060"/><lb n="60,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,01</span>pakṣadūṣa­ṇa­tvā­t ta­tsi­ddhi­r eveti cāyuktaṃ ya­smā­dvā­cyaṃ yathārthaṃ na ca <lb n="60,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,02</span>dūṣaṇaṃ tat yad dṛṣaṇaṃ pa­ra­pa­kṣe svayam u­cya­te­kṣa­ṇi­kai­kāṃ­ta­vā­di­nā <lb n="60,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,03</span>tatra ca yathārthaṃ vācyaṃ tac ca na samyag dūṣaṇaṃ va­ktuṃ­śa­kya­m ity arthaḥ | <lb n="60,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,04</span>na nityaṃ vastu sa­da­na­rtha­kri­yā­kā­ri­tvā­tkra­ma­yau­ga­pa­dya­ra­hi­ta­tvā­t <lb n="60,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,05</span>kha­pu­ṣpa­va­d iti dū­ṣa­ṇa­syā­ya­thā­rtha­tvā­d dū­ṣa­ṇā­bhā­sa­tva­si­ddheḥ­pa­ra­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="60,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,06</span>kṣavat svapakṣe 'pi bhāvān na ta­tpra­tya­na­yoḥ pa­kṣa­yoḥ­kva­ci­dvi­śe­ṣo '<span type="hard-break">- </span><lb n="60,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,07</span>sti | tābhyāṃ hi sa­rva­thai­kāṃ­tā­bhyā­m a­ne­kā­nto ni­va­rtta­te­vi­ro­dhā<span type="hard-break">- </span><lb n="60,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,08</span>t ta­nni­vṛ­ttau tu kra­mā­kra­mau ni­va­rtta­te tayos te­na­vyā­pta­tvā­t | eka<span type="hard-break">- </span><lb n="60,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,09</span>syā­ne­ka­de­śa­kā­la­vyā­pi­no de­śa­kra­ma­kā­la­kra­ma­da­rśa­nā­t | tathai<span type="hard-break">- </span><lb n="60,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,10</span>ka­syā­ne­ka­śa­ktyā­tma­ka­sya nā­nā­kā­rya­ka­ra­ṇe yau­ga­pa­dya­si­ddheḥ | <lb n="60,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,11</span>kra­mā­kra­ma­yo­ś ca nivṛttau tato '­rtha­kri­yā­yā ni­vṛ­tti­s ta­syā­stā­bhyāṃ <lb n="60,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,12</span>vyā­pta­tvā­t kra­ma­kra­mā­bhyāṃ vinā kvacid a­rtha­kri­yā­nu­pa­la­bdhe­sta<span type="hard-break">- </span><lb n="60,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,13</span>nnivṛttau ca va­stu­ta­ttvaṃ na vya­va­ti­ṣṭha­te ta­syā­rtha­kri­ya­yā­vyā­pta<span type="hard-break">- </span><lb n="60,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,14</span>tvāt | na ca svapakṣaṃ pa­ra­pa­kṣa­va­t ni­rā­ku­rva­ddū­ṣa­ṇaṃ­ya­thā­rthaṃ bhavi<span type="hard-break">- </span><lb n="60,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,15</span>tum arhati na sa­rva­thā­'­py a­sa­tta­ttvaṃ tata eva no­bha­ya­ma­nu­bha­yaṃ cārthakri<span type="hard-break">- </span><lb n="60,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,16</span>yā­vi­ro­dhā­t | </p><p n="a_93" rend="justify"><lb n="60,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,17</span>kiṃ tarhi sa­ka­la­m a­vā­cya­m evety e­kā­nta­vā­de 'pi dū­ṣa­ṇa­m ā<span type="hard-break">- </span><lb n="60,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 060,18</span>ve­da­ya­nti | </p><lg n="YA-IŚ_28 a_94" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_28a"><lb n="60,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 28a</span>u­pe­ya­ta­ttvā­na­bhi­lā­pya­tā­va<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_28b"><lb n="60,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 28b</span>d u­pā­ya­ta­ttvā­na­bhi­lā­pya­tā syāt | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_28c"><pb n="061"/><lb n="61,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 28c</span>a­śe­ṣa­ta­ttvā­na­bhi­lā­pya­tā­yāṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_28d"><lb n="61,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 28d</span>dviṣāṃ bha­va­dyu­ktya­bhi­lā­pya­tā­yāḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">28</ref> || </l></lg><p n="a_95" rend="justify"><lb n="61,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,03</span>bhavato vīrasya yuktir nyāyaḥ syā­dvā­da­nī­ti­s tasyā <lb n="61,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,04</span>a­bhi­lā­pya­tā ka­thaṃ­ci­t sad e­vā­śe­ṣaṃ ta­ttvaṃ­sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­t kathaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="61,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,05</span>ci­da­sa­d eva vi­pa­ryā­sā­d i­tyā­di­va­ca­na­vi­ṣa­ya­tā tasyā dviṣāṃ śa<span type="hard-break">- </span><lb n="61,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,06</span>trūṇām a­śe­ṣa­syā­pi ta­ttva­syā­na­bhi­lā­pya­tā­yā­m a­bhi­pre­tā­yāṃ kiṃ <lb n="61,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,07</span>syād u­pā­ya­ta­ttva­syā­na­bhi­lā­pya­tā syād u­pe­ya­ta­ttva­sye­vā­vi­śe­ṣā­t | <lb n="61,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,08</span>tataś ca ya­tho­pe­yaṃ tattvaṃ niḥ­śre­ya­saṃ sa­rva­thā­bhi­lā­pi­tu­ma­śa­kyaṃ tatho<span type="hard-break">- </span><lb n="61,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,09</span>pā­ya­ta­ttva­m api, tatprāpteḥ kārakaṃ jñāyakaṃ ce­ti­sa­rva­thā­'­py a­na­bhi­lā<span type="hard-break">- </span><lb n="61,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,10</span>pyaṃ tattvam ity api nā­bhi­la­pi­tuṃ śakyeta pra­ti­jñā­ta­vi­ro­dhā­di­ty a<span type="hard-break">- </span><lb n="61,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,11</span>bhi­prā­ya­m ā­viḥ­ku­rva­nti svāminaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_29 a_96" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_29a"><lb n="61,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 29a</span>a­vā­cya­m ity atra ca vā­cya­bhā­vā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_29b"><lb n="61,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 29b</span>d a­vā­cya­m evety a­ya­thā­pra­ti­jña­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_29c"><lb n="61,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 29c</span>sva­rū­pa­ta­ś cet pa­ra­rū­pa­vā­ci</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_29d"><lb n="61,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 29d</span>sva­rū­pa­vā­cī­ti vaco vi­ru­ddha­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">29</ref> || </l></lg><p n="a_97" rend="justify"><lb n="61,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,16</span>sa­rva­thā­'­py aśeṣaṃ tattvam avācyaṃ syāt sva­rū­pa­to vā <lb n="61,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,17</span>pa­ra­rū­pa­to vā ga­tyaṃ­ta­rā­bhā­vā­t | pra­tha­ma­pa­kṣe tāvad a­vā­cya­ma­ya­thā<span type="hard-break">- </span><lb n="61,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,18</span>pratijñaṃ pra­sa­jye­ta iti kri­yā­dhyā­hā­raḥ | kuta etat avācya<span type="hard-break">- </span><lb n="61,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,19</span>m ity atra vā­cya­bhā­vā­d a­vā­cya­m ity asyaiva vā­cya­tvā­d ityarthaḥ | sapta<span type="hard-break">- </span><lb n="61,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 061,20</span>bhyāḥ ṣa­ṣṭhya­rtha­tvā­c ca śa­bda­syai­va śa­bdā­rtha­tvā­t | sva­rū­pe­ṇā­vā­cya<span type="hard-break">- </span><pb n="062"/><lb n="62,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,01</span>m iti dvi­tī­ya­pa­kṣe sva­rū­pa­vā­ci sarvaṃ vaca i­ti­vi­ru­ddha­va­ca­na­m ā<span type="hard-break">- </span><lb n="62,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,02</span>sajyeta | pa­ra­rū­pe­ṇā­vā­cya­ta­ttva­m iti tṛ­tī­ya­pa­kṣe '­pi­pa­ra­rū­pa­vā­ci <lb n="62,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,03</span>sarvaṃ vaca iti vi­ru­dhya­te | sarvatra sva­pra­ti­jñā­vya­ti­kra­mā­da­ya­thā<span type="hard-break">- </span><lb n="62,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,04</span>pra­ti­jña­m iti sa­mba­ndha­nī­ya­m | tad evaṃ na bhā­va­mā­traṃ­nā­bhā­va­mā­traṃ <lb n="62,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,05</span>nobhayaṃ nā­vā­cya­m iti catvāro mi­thyā­pra­vā­dāḥ pra­ti­ṣi­ddhāḥ <lb n="62,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,06</span>sā­ma­rthyā­n na sad avācyaṃ tattvaṃ nāsad a­vā­cyaṃ­no­bha­yā­vā­cyaṃ nānu<span type="hard-break">- </span><lb n="62,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,07</span>bha­yā­vā­cya­m iti ni­ve­di­taṃ bhavati nyāyasya sa­mā­na­tvā­t | </p><p n="a_98" rend="justify"><lb n="62,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,08</span>ka­tha­ñci­dvā­cya­tva­pra­ti­jñā­yāṃ tattvasya pra­ti­pā­da­kaṃ­va­ca­naṃ <lb n="62,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,09</span>satyam e­vā­nṛ­ta­m eva ve­tyā­dye­kā­nta­ni­rā­sā­rtha­m āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_30 a_99" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_30a"><lb n="62,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 30a</span>sa­tyā­nṛ­taṃ vā'py a­nṛ­tā­nṛ­taṃ vā'<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_30b"><lb n="62,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 30b</span>py astīha kiṃ va­stva­ti­śā­ya­ne­na | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_30c"><lb n="62,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 30c</span>yuktaṃ pra­ti­dvaṃ­dvya­nu­baṃ­dhi­mi­śraṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_30d"><lb n="62,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 30d</span>na vastu tādṛk tvadṛte ji­ne­dṛ­k || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">30</ref> || </l></lg><p n="a_100" rend="justify"><lb n="62,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,14</span>kiṃ­ci­dva­ca­na sa­tyā­nṛ­ta­m e­vā­'­sti pra­ti­dva­ndvi­mi­śraṃ <lb n="62,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,15</span>sa­tye­ta­ra­jñā­na­pū­rva­ka­tvā­c chākhāyāṃ ca­ndra­ma­saṃ­, pa­śye­ti­, yathā tatra <lb n="62,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,16</span>hi ca­ndra­ma­saṃ paśyeti satyaṃ ca­ndra­ma­so da­rśa­nā­tsaṃ­vā­da­ka­prā­du­rbhā<span type="hard-break">- </span><lb n="62,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,17</span>vāt | śā­khā­yā­m iti va­ca­na­m a­nṛ­taṃ­śā­khā­pra­tyā­sa­nna­tvada­rśa­na­sya <lb n="62,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,18</span>ca­ndra­ma­si vi­saṃ­vā­da­ka­ttvā­tta­nni­baṃ­dha­na­va­ca­na­syā­nṛ­ta­tva­si­ddheḥ | satyaṃ <lb n="62,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,19</span>ca ta­da­nṛ­taṃ ceti sa­tyā­nṛ­ta­m a­va­ti­ṣṭha­te pra­di­dva­ndvi­bhyāṃ­sa­tyā­nṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="62,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,20</span>tābhyāṃ va­stvaṃ­śā­bhyāṃ miśraṃ yutam iti saṃ­baṃ­dha­nī­yaṃ | pa­ra­va­ca­na­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="62,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 062,21</span>nṛ­tā­nṛ­ta­m evāsti tac cā­nu­baṃ­dhi­mi­śraṃ yathā ca­ndra­dva­yaṃ­gi­rau paśye<span type="hard-break">- </span><pb n="063"/><lb n="63,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,01</span>ti | tatra hi yathā ca­ndra­dva­ya­va­ca­na­m anṛtaṃ ta­thā­gi­rau ca­ndra­va­ca­na­m api <lb n="63,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,02</span>vi­saṃ­vā­di­jñā­na­pū­rva­ka­tvā­t | e­ka­smā­d a­nṛ­tā­d a­pa­ra­m a­nṛ­ta­ma­nu­baṃ­dhi sa<span type="hard-break">- </span><lb n="63,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,03</span>ma­bhi­ghī­ya­te te­nā­nu­baṃ­dhi­nā mi­śra­ma­nu­baṃ­dhi­mi­śra­m i­ti­pra­tye­yaṃ | prati<span type="hard-break">- </span><lb n="63,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,04</span>dvandvi cā­nu­baṃ­dhi ca pra­ti­dva­ndvya­nu­baṃ­dhi­nī tābhyāṃ mi­śraṃ­sa­tyā­nṛ­taṃ <lb n="63,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,05</span>cāpy a­nṛ­tā­nṛ­taṃ ceti ya­thā­saṃ­khya­m a­bhi­saṃ­ba­dhā­dvā­śa­bda­syai­va­kā­rā­rtha­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="63,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,06</span>d eva vyā­khyā­ta­vya­m | tac cedṛk bha­ga­va­n | jina! nā­tha­!­tva­dṛ­te tvatto <lb n="63,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,07</span>vinā vastuno '­ti­śā­ya­ne­nā­bhi­dhe­ya­syā­ti­śa­ye­na va­ca­naṃ­pra­va­rta­mā­naṃ <lb n="63,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,08</span>kiṃ yuktaṃ, naiva yuktam ity arthāt tavaiva yuktam e­ta­di­ti­ga­mya­te tā­dṛ­ga­ne<span type="hard-break">- </span><lb n="63,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,09</span>kā­nta­me­kaṃ nā­vā­sta­vaṃ bhavati tva­dṛ­te­sa­rva­thai­kā­nta­syā­va­stu­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="63,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,10</span>vya­va­sthā­nā­t | </p><p n="a_101" rend="justify"><lb n="63,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,11</span>kathaṃ punaḥ kiṃcid a­nṛ­ta­m api satyaṃ satyam apy a­nṛ­taṃ­kiṃ­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="63,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,12</span>d a­nṛ­ta­m a­nṛ­ta­m eveti bhedo '­nṛ­ta­sya syād ity ā­ve­da­ya­nti | </p><lg n="YA-IŚ_31 a_102" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_31a"><lb n="63,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 31a</span>sa­ha­kra­mā­d vā vi­ṣa­yā­lpa­bhū­ri</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_31b"><lb n="63,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 31b</span>bhede 'nṛtaṃ bhedi na cā­tma­bhe­dā­t | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_31c"><lb n="63,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 31c</span>ā­tmā­nta­raṃ syād bhiduraṃ samaṃ ca</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_31d"><lb n="63,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 31d</span>syāc cā­nṛ­tā­t mā­na­bhi­lā­pya­tā ca || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">31</ref> || </l></lg><p n="a_103" rend="justify"><lb n="63,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,17</span>vi­ṣa­ya­syā­bhi­dhe­ya­syā­lpa­bhū­ri­bhe­do­lpā­na­lpa­vi­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="63,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,18</span>s tasmin sati syād e­vā­nṛ­taṃ bhe­da­va­t yasya hi­va­ca­na­syā­bhi­dhe<span type="hard-break">- </span><lb n="63,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,19</span>yam alpam asatyaṃ bhūri satyaṃ ta­tsa­tyā­nṛ­ta­m iti, sa­tya­vi­śe­ṣa­ṇe­nā­nṛ­taṃ <lb n="63,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,20</span>bhedi pra­ti­pā­dya­te | yasya tu va­ca­na­syā­bhi­dhe­ya­m a­lpaṃ­sa­tya­m anṛtaṃ bhūri <lb n="63,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 063,21</span>ta­da­nṛ­tā­nṛ­ta­m iti, antavi­śe­ṣa­ṇe­nā­nṛ­taṃ | na­cā­tma­bhe­dā­da­nṛ­taṃ <pb n="064"/><lb n="64,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,01</span>bhedi bhavatum arhati ta­syā­nṛ­tā­tma­nā sā­mā­nye­na­bhe­dā­bhā­vā­t | <lb n="64,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,02</span>ā­tmā­nta­raṃ tu ta­syā­nṛ­ta­syā­tma­vi­śe­ṣa­la­kṣa­ṇaṃ syāt bhi­du­raṃ­bhe<span type="hard-break">- </span><lb n="64,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,03</span>da­sva­bhā­vaṃ vi­śe­ṣa­ṇa­bhe­dā­t syāt sa­ma­ma­bhe­da­sva­bhā­vaṃ­vi­śe­ṣa­ṇa­bhe­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="64,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,04</span>bhāvāt ca­śa­bdā­d ubhayaṃ he­tu­dva­yā­rpa­ṇā­kra­me­ṇe­ti­ya­thā­saṃ­bha­va­m abhi<span type="hard-break">- </span><lb n="64,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,05</span>saṃ­ba­dhya­te na tu ya­thā­saṃ­khyaṃ cha­ndo­va­śā­t ta­thā­bhi­dhā­nā­tsa­ha­dva­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="64,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,06</span>rpaṇāt | syāc cā­nṛ­tā­tmā­na­bhi­lā­pya­tā ca sa­ho­bhā­bhyāṃ dharmā<span type="hard-break">- </span><lb n="64,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,07</span>bhyām a­bhi­la­pi­tu­m a­śa­kya­ttvā­c ca­śa­bdo­'­na­bhi­lā­pyāṃ­ta­rā­bhi­lā­pyāṃ­ta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="64,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,08</span>bhaṃ­ga­tra­ya­sa­mu­cca­yaḥ syād bhiduraṃ cā­na­bhi­lā­pyaṃ ca syātsamaṃ cā'na<span type="hard-break">- </span><lb n="64,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,09</span>bhilāpyaṃ ceti syād ubhayaṃ cā­'­na­bhi­lā­pyaṃ ceti sa­pta­bhaṃ­gī <lb n="64,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,10</span>pratyayā | </p><p n="a_104" rend="justify"><lb n="64,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,11</span>nanu ca na vastuno '­ti­śā­ya­naṃ­, saṃ­bha­va­ti­, sa­de­ka­rū­pa­tvā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="64,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,12</span>ty eke | a­sa­de­kā­ntā­tma­ka­tvā­d ity apare | sa­ttvā­sa­ttvā­dya­śe­ṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="64,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,13</span>dha­rma­pra­ti­ṣe­dhā­d iti cetare | ta­nni­rā­ka­ra­ṇa­pu­raḥ­sa­raṃ­va­stu­no 'nekā<span type="hard-break">- </span><lb n="64,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,14</span>ti­śa­ya­sa­dbhā­va­m ā­ve­da­ya­nti — </p><lg n="YA-IŚ_32 a_105" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_32a"><lb n="64,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 32a</span>na sac ca nāsac ca na dṛṣṭam eka<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_32b"><lb n="64,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 32b</span>m ā­tmā­nta­raṃ sa­rva­ni­ṣe­dha­ga­mya­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_32c"><lb n="64,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 32c</span>dṛṣṭaṃ vimiśraṃ ta­du­pā­dhi­bhe­dā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_32d"><lb n="64,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 32d</span>t svapne 'pi nai­ta­ttva­dṛ­ṣeḥ pa­re­ṣā­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">32</ref> || </l></lg><p n="a_106" rend="justify"><lb n="64,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,19</span>na tāvat sa­ttā­dvai­taṃ tattvaṃ daṣṭam i­ti­sva­bhā­vā­nu­pa­laṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="64,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,20</span>bhena sanmātraṃ ni­rā­kri­ya­te | tathā hi — nāsti sa­nmā­traṃ­sa­ka­la<span type="hard-break">- </span><lb n="64,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 064,21</span>vi­śa­ṣa­ṇa­ra­hi­taṃ dṛśyasya sata jā­tu­ci­da­da­rśa­nā­t a­sa­nmā­tra­va­di<span type="hard-break">- </span><pb n="065"/><lb n="65,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,01</span>ty anena nāsad eva tattvaṃ dṛṣṭam iti vyā­khyā­taṃ­ca­śa­bda­sya samucca<span type="hard-break">- </span><lb n="65,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,02</span>yā­rtha­tvā­t | pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣaṃ sa­tta­ttva­m a­sa­tta­ttvaṃ na­dṛ­ṣṭa­m iti ghaṭanā<span type="hard-break">- </span><lb n="65,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,03</span>t tena na pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣaṃ sa­da­sa­tta­ttvaṃ saṃ­bha­va­ti­sa­rva­pra­mā­ṇa­to <lb n="65,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,04</span>dṛ­ṣṭa­tvā­t sa­nmā­tra­ta­ttva­va­d a­sa­nmā­tra­ttva­va­d ve­ti­pra­ti­pā­di­taṃ pratipa<span type="hard-break">- </span><lb n="65,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,05</span>ttavyaṃ | tathā na sannāpy a­sa­nno­bha­yaṃ naikaṃ nā­ne­ka­mi­tyā­dya<span type="hard-break">- </span><lb n="65,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,06</span>śe­ṣa­dha­rma­pra­ti­ṣe­dha­ga­mya­m ā­tmā­nta­raṃ pa­ra­ma­bra­hmā­ta­ttva­mi­ty api na saṃ­bha­va­ti | <lb n="65,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,07</span>ka­dā­ci­t ta­thai­vā­da­rśa­nā­d iti na dṛṣṭam ekam ā­tmā­nta­raṃ­sa­rva­ni­ṣe­dha­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="65,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,08</span>myam iti vyā­khyā­ta­vyaṃ | tad evaṃ sa­ttvā­sa­ttva­vi­mi­śraṃ­pa­ra­spa­rā­pe­kṣaṃ <lb n="65,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,09</span>tattvaṃ dṛṣṭam ity anena sa­da­sa­dā­dye­kāṃ­ta­vya­va­cche­de­na­sa­dā­sa­dā­dya<span type="hard-break">- </span><lb n="65,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,10</span>ne­kā­nta­tvaṃ sā­dhya­te­, ta­du­pā­dhi­bhe­dā­t | u­pā­dhi­r vi­śe­ṣa­ṇāṃ­sva<span type="hard-break">- </span><lb n="65,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,11</span>dra­vya­kṣe­tra­kā­la­bhā­vāḥ pa­ra­dra­va­kṣe­tra­kā­la­bhā­vā­ś ca­ta­dbhe­dā­d ity arthaḥ | <lb n="65,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,12</span>te­ne­da­m uktaṃ bhavati — syāt sad eva sarvaṃ ta­ttvaṃ­sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­t­, <lb n="65,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,13</span>syād asad eva sarvaṃ tattvaṃ pa­ra­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­t­, syā­du­bha­yaṃ svapara<span type="hard-break">- </span><lb n="65,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,14</span>rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­ya­dvai­ta­kra­mā­rpi­tā­t­, syād a­vā­cyaṃ­, sa­hā­rpi­ta­ta­ddvai­tā­t­, <lb n="65,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,15</span>syāt sa­da­vā­cyaṃ sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­d a­śa­kteḥ­, syā­da­sa­da­vā­cyaṃ pa<span type="hard-break">- </span><lb n="65,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,16</span>ra­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­d a­śa­kteḥ­, syāt sa­da­sa­da­vā­cyaṃ­kra­mā­rpi­ta­sva­pa­ra­rū<span type="hard-break">- </span><lb n="65,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,17</span>pā­di­ca­tu­ṣṭa­ya­dvai­tā­t sa­hā­rpi­ta­ta­ddvai­tā­c ca | ityevaṃ tadeva sa­da­sa­dā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="65,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,18</span>vimiśraṃ tattvaṃ dṛṣṭam iti vastuno '­ti­śā­ya­ne­na kiṃ­ci­tsa­tyā­nṛ­taṃ <lb n="65,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,19</span>kiṃcid a­nṛ­tā­nṛ­taṃ vacanaṃ tavaiva yuktam | tvatto ma­ha­rṣe­ra­nye­ṣāṃ <lb n="65,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,20</span>sa­dā­dye­kā­nta­vā­di­nāṃ svapnepi naitat saṃ­bha­va­tī­ti vākyārthaḥ <lb n="65,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,21</span>pra­ti­pa­tta­vyaḥ | </p><p n="a_107" rend="justify"><lb n="65,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 065,22</span>nanu ca ni­rvi­ka­lpa­kaṃ pra­tya­kṣaṃ­ni­raṃ­śa­va­stu­pra­ti­bhā­sye­va na <pb n="066"/><lb n="66,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,01</span>dha­rmi­dha­rmā­ttma­ka­va­stu­pra­ti­bhā­si­ta­pṛ­ṣṭa­bhā­vi­vi­ka­lpa­na­jñā­no­tthaṃ­dha­rmo <lb n="66,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,02</span>dharmo 'yam iti dha­rmi­dha­rma­vya­va­hā­ra­sya pra­vṛ­tte­s tena ca­sa­ka­la­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="66,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,03</span>nā­po­ḍhe­na pra­tya­kṣe­ṇa ni­raṃ­śa­sva­la­kṣa­ṇā­syā­da­rśa­na­m a­si­ddhaṃ­ka­thaṃ tada<span type="hard-break">- </span><lb n="66,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,04</span>bhāvaṃ sā­dha­ye­d iti vadantaṃ pratyāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_33 a_108" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_33a"><lb n="66,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 33a</span>pra­tya­kṣa­ni­rde­śa­va­d apy asiddha</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_33b"><lb n="66,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 33b</span>m a­ka­lpa­kaṃ jñā­pa­yi­tuṃ hy a­śa­kya­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_33c"><lb n="66,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 33c</span>vinā ca siddher na ca la­kṣa­ṇā­rtho</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_33d"><lb n="66,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 33d</span>na tā­va­ka­dve­ṣi­ṇi vīra ! satyam || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">33</ref> || </l></lg><p n="a_109" rend="justify"><lb n="66,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,09</span>pra­tya­kṣe­ṇa nirdeśaḥ pra­tya­kṣa­ni­rde­śaḥ­, pra­tya­kṣa­to <lb n="66,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,10</span>dṛṣṭvā nī­lā­di­ka­m idam iti va­ca­na­m a­nta­re­ṇāṃ­gu­lyā pra­da­rśa­na­mi­ty a<span type="hard-break">- </span><lb n="66,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,11</span>rthaḥ | sa pra­tya­kṣa­ni­rde­śo '­syā­stī­ti pra­tya­kṣa­ni­rde­śa­va­t | tad apy a<span type="hard-break">- </span><lb n="66,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,12</span>siddhaṃ | kuta e­ta­t­, yasmād a­ka­lpa­kaṃ jñā­pa­yi­tuṃ ku­ta­ści­da­py a<span type="hard-break">- </span><lb n="66,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,13</span>śakyaṃ, hi yasmād arthe | te­ne­da­m uktaṃ bhavati — ya­smā­da­ka­lpa­kaṃ kalpa<span type="hard-break">- </span><lb n="66,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,14</span>nā­po­ḍhaṃ­, na vidyate kalpaḥ ka­lpa­nā­'­smi­nn iti vi­gra­hā­t­, tadjñāpa<span type="hard-break">- </span><lb n="66,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,15</span>yituṃ saṃ­śa­yi­te­bhyo vi­ne­ye­bhyaḥ pra­ti­pā­da­yi­tuṃ na śakyaṃ, tasmā<span type="hard-break">- </span><lb n="66,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,16</span>t pra­tya­kṣa­ni­rde­śa­va­d api tattvam idam a­si­ddha­m iti | taddhi pra­tya­kṣa­m aka<span type="hard-break">- </span><lb n="66,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,17</span>lpakaṃ na tāvat pra­tya­kṣa­to jñā­pa­yi­tuṃ śakyaṃ ta­sya­pa­rā­saṃ­ve­dya­tvā­t | <lb n="66,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,18</span>nā'py a­nu­mā­nā­t ta­tpra­ti­ba­ddha­liṃ­ga­pra­ti­pa­tte­r a­saṃ­bha­vā­tpa­re­ṣā­m a­gṛ­hī­ta­liṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="66,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,19</span>ga­liṃ­gi­sa­mbaṃ­dhā­nā­m a­nu­mā­na­jñā­ne­na jñā­pa­yi­tu­m aśakteḥ | svayaṃ prati<span type="hard-break">- </span><lb n="66,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 066,20</span>pa­nna­ka­lpa­nā­po­ḍha­pra­tya­pra­ti­ba­ddha­liṃ­gā­nāṃ tu­ta­jjñā­pa­nā­na­rtha­kyā­t | <pb n="067"/><lb n="67,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,01</span>ko hi svayam a­ka­lpa­kaṃ pratyakṣaṃ ta­da­vi­nā­bhā­vi­liṃ­gaṃ­ca pra­ti­pa­dya­mā­naḥ <lb n="67,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,02</span>pra­tya­kṣa­m a­ka­lpa­kaṃ na pra­ti­pa­dye­ta | pra­ti­pa­dya­mā­na­syā­pi­vi­pa­rī­ta­sa­mā­ro<span type="hard-break">- </span><lb n="67,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,03</span>pa­saṃ­bha­vā­t ta­jjñā­pa­na­m a­nu­mā­ne­na nā­na­rtha­ka­m iti cet, na, sa­mā­ro­pa­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="67,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,04</span>vacchede pi pa­rya­nu­yo­ga­sya sa­mā­na­tvā­t | kiṃ­pra­ti­pa­nna­sā­dhya­sā­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="67,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,05</span>na­saṃ­baṃ­dha­syā­nu­mā­ne­na saṃ­mā­ro­pa­vya­va­cche­daḥ sā­dhya­te­, svayam a­pra­ti­pa­nna<span type="hard-break">- </span><lb n="67,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,06</span>sā­dhya­sā­dha­na­saṃ­baṃ­dha­sya veti ? na tāvat prathamaḥ pakṣaḥ, sa­mā­ro­pa­syai<span type="hard-break">- </span><lb n="67,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,07</span>vā­saṃ­bha­vā­t | svayaṃ pra­tya­kṣa­m a­ka­lpa­kaṃ­ta­da­vi­nā­bhā­vi­sā­dha­naṃ ca prati<span type="hard-break">- </span><lb n="67,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,08</span>pa­dya­mā­na­sya sa­mā­ro­pe pareṇā pra­tyā­ya­ne 'pi ta­sya­sa­mā­ro­pa­pra­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="67,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,09</span>gāt | nā'py a­pra­ti­pa­nna­sā­dhya­sā­dha­na­saṃ­baṃ­dha­sya­sā­dha­na­pra­da­rśa­ne­na <lb n="67,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,10</span>sa­mā­ro­pa­vya­va­cche­da­naṃ yuktam a­ti­pra­saṃ­gā­t | ya­di­pu­na­rgṛ­hī­ta­vi­smṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="67,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,11</span>ta­saṃ­baṃ­dha­sya sā­dhya­sā­dha­na­saṃ­baṃ­dha­sma­ra­ṇa­kā­ra­ṇā­t sa­mā­ro­po­vya­va<span type="hard-break">- </span><lb n="67,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,12</span>cchidyata iti mataṃ, tad apy a­yu­kta­m | saṃ­baṃ­dha­gra­ha­ṇa­syai­vā­saṃ­bha­vā­t­, <lb n="67,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,13</span>sva­ya­ma­vi­ka­lpa­ka­pra­tya­kṣā­ni­śca­ye ta­tsva­bhā­va­kā­ryā­ni­śca­ye catatsaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="67,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,14</span>baṃdhasya ni­śce­tu­m aśattkeḥ | parato ni­śca­yā­t ta­nni­śca­ye­ta­tsva­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="67,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,15</span>syāpi ni­śca­yā­nta­rā­n ni­śca­ya­pra­saṃ­gā­d a­na­va­sthā­nā­t | ni­śca­ya­sva<span type="hard-break">- </span><lb n="67,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,16</span>rū­pā­ni­śca­ye tato ka­lpa­ka­pra­tya­kṣa­vya­va­sthā­nā­nu­pa­pa­tteḥ­sa­rva­thā tasya <lb n="67,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,17</span>jñā­pa­yi­tu­m aśakteḥ kutaḥ siddhiḥ syāt ? vinā ca siddher naca <lb n="67,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,18</span>la­kṣa­ṇā­rthaḥ saṃ­bha­va­ti "­ka­lpa­nā­po­ḍha­m abhrāntaṃ pra­tya­kṣa­"­m iti la<span type="hard-break">- </span><lb n="67,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,19</span>kṣaṇam asyārthaḥ pra­tya­kṣa­pra­tyā­ya­naṃ­, na ca pra­tya­kṣa­sya­si­ddhe­r vinā <lb n="67,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,20</span>ta­tpra­tyā­ya­naṃ karttuṃ śakyam iti naiva la­kṣa­ṇā­rthaḥ ka­ści­tsaṃ­ga­ccha­te | <lb n="67,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,21</span>tato na tā­va­ka­dve­ṣi­ṇi vīra! satyaṃ sarvathā saṃ­bha­va­ti | ta­vā­'­yaṃ <lb n="67,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 067,22</span>tāvakaḥ sa cāsau dveṣī ceti tā­va­ka­dve­ṣī tā­va­ka­śa­tru­r ity a<span type="hard-break">- </span><pb n="068"/><lb n="68,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,01</span>rthaḥ | tasmin na satyaṃ vīra ! bha­ga­va­nn i­ti­vyā­khyā­naṃ | athavā <lb n="68,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,02</span>tavedaṃ mataṃ tāvakaṃ tad dveṣitī tā­va­ka­dve­ṣī­sa­dā­dye­kā­nta­vā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="68,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,03</span>s tasmin na satyam e­kāṃ­ta­taḥ sā­dha­yi­tuṃ śakyata i­ti­vyā­khye­yaṃ | </p><p n="a_110" rend="justify"><lb n="68,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,04</span>yathā satyaṃ na saṃ­bha­va­ti tathā karttā śu­bha­syā­śu­bha­sya­vā ka­rma­ṇaḥ­, <lb n="68,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,05</span>kāryaṃ ca śubham aśubhaṃ vā taddviṣāṃ na ghaṭata i­ti­pra­ti­pā­da­yaṃ­ti — </p><lg n="YA-IŚ_34 a_111" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_34a"><lb n="68,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 34a</span>kā­lā­nta­ra­sthe kṣaṇike dhruve vā'<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_34b"><lb n="68,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 34b</span>pṛ­tha­kpṛ­tha­ktvā­va­ca­nī­ya­tā­yā­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_34c"><lb n="68,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 34c</span>vi­kā­ra­hā­ne­r na ca ka­rttṛ­kā­rye</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_34d"><lb n="68,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 34d</span>vṛthā śramo 'yaṃ jina ! vidviṣāṃ te || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">34</ref> || </l></lg><p n="a_112" rend="justify"><lb n="68,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,10</span>vastuno ja­nma­kā­lā­d anyaḥ kālaḥ kā­lā­nta­raṃ tatra <lb n="68,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,11</span>ti­ṣṭha­tī­ti kā­lāṃ­ta­ra­sthaṃ tasmin vastuni pra­ti­jñā­ya­mā­ne 'pina karttā <lb n="68,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,12</span>kaścid u­pa­pa­dya­te­, kṣaṇike dhruve vā | vāśabda i­vā­rtha­ste­ne­da­m uktaṃ <lb n="68,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,13</span>bha­va­ti­, yathā kṣaṇike ni­ra­nva­ya­vi­nā­śi­ni va­hi­ra­nta­ś ca­va­stu­ni <lb n="68,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,14</span>na ka­rttā­'­sti kra­ma­yau­ga­pa­dya­vi­ro­dhā­t kriyāyā e­vā­saṃ­bha­vā­t | <lb n="68,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,15</span>yathā ca dhruve kūṭasthe nitye ni­ra­ti­śa­ye puruṣe sati nakarttā <lb n="68,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,16</span>vidyate tathā kā­lāṃ­ta­ra­sthe pi a­pa­ri­ṇā­mi­ni padārthe na­ka­ści­t ka<span type="hard-break">- </span><lb n="68,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,17</span>rttā saṃ­bha­va­ti­, ka­rtu­ra­bhā­ve ca na kāryaṃ svayaṃ sa­mī­hi­taṃ­si­dhya­ti <lb n="68,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,18</span>ka­rtṛ­nā­nta­rī­ya­ka­tvā­t kā­rya­sye­ti | kuta etad iti cet, vikāra<span type="hard-break">- </span><lb n="68,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,19</span>hāner vikāraḥ pa­ri­ṇā­maḥ svayam a­va­sthi­ta­sya dra­vya­sya­pū­rvā­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="68,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,20</span>pa­ri­tyā­gā­ja­ha­du­tta­ro­tta­rā­kā­ro­tpā­da­s tasya hānir a­bhā­va­s tato <lb n="68,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 068,21</span>vi­kā­ra­hā­ne­r iti he­tu­ni­rde­śaḥ | vikāro hi vi­ni­va­rtta­mā­naḥ <pb n="069"/><lb n="69,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,01</span>kra­mā­kra­mau ni­va­rta­ya­ti tayos tena vyā­pta­tvā­t­, ta­nni­vṛ­ttau tanni<span type="hard-break">- </span><lb n="69,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,02</span>vṛ­tti­si­ddhe­s tau ca ni­va­rta­mā­nau kriyāṃ ni­va­rta­ya­ta­s ta­syā­stā­bhyāṃ <lb n="69,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,03</span>vyā­pta­ttvā­t | kri­yā­pā­ye ca na karttā kri­yā­dhi­ṣṭha­sya­dra­vya­sya <lb n="69,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,04</span>sva­taṃ­tra­sya ka­rtṛ­tva­si­ddheḥ | kartur abhāve ca na kā­ryaṃ­sva­rgā­pa­va­rga­la<span type="hard-break">- </span><lb n="69,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,05</span>kṣaṇam iti vṛthā śramo 'yaṃ ta­po­la­kṣa­ṇā­s ta­da­rthaṃ­kri­ya­mā­ṇaḥ syāt <lb n="69,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,06</span>jina ! svāmin ! vīra ! tava dviṣāṃ sa­rva­thai­kā­nta­vā­di­nāṃ­sa­rve<span type="hard-break">- </span><lb n="69,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,07</span>ṣām iti saṃ­kṣe­pa­to vyā­khye­ya­m | </p><p n="a_113" rend="justify"><lb n="69,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,08</span>nanu ca vastuni kṣaṇike vi­kā­ra­sya hānir a­va­sthi­ta­sya <lb n="69,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,09</span>dra­vya­syā­bhā­vā­t­, dhruve ca pū­rvā­kā­ra­vi­nā­śo­tta­rā­kā­ro­tpā­dā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="69,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,10</span>vāt, kā­lā­nta­ra­sthe tu kathaṃ ta­tro­bha­ya­saṃ­bha­vā­d iti kecit | te 'pi <lb n="69,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,11</span>na prā­mā­ṇi­kāḥ | prā­ga­sa­ta e­vo­tpa­nna­sya kā­lā­nta­ra­stha­syā­pi <lb n="69,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,12</span>paścād a­sa­ttvai­kā­nte sa­rva­thai­ka­kṣa­ṇa­sthā­dvi­śe­ṣā­bhā­vā­da­na­nva­ya­tva­sya <lb n="69,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,13</span>ta­da­va­stha­tvā­t | nanu ni­tya­syā­tma­no nta­sta­ttva­sya­pū­rvā­nu­bhū­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="69,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,14</span>smṛ­ti­he­toḥ pra­tya­bhi­jñā­tu­r a­rtha­kri­yā­yāṃ vyā­pti­ya­mā­ṇa­sya­ka­rttuḥ <lb n="69,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,15</span>kāryasya ca tena kri­ya­mā­ṇa­sya gha­ṭa­nā­d vi­śe­ṣaḥ­kā­lā­nta­ra­stha­sya <lb n="69,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,16</span>kṣa­ṇi­kā­d iti kecit | nātmano '­pi­ni­tya­syai­ka­ka­rttṛ­tvā­nu­pa­pa­tteḥ | <lb n="69,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,17</span>bu­ddhyā­dya­ti­śa­ya­sa­dbhā­vā­t ka­rttā­tme­ti cet, na, buddhī<span type="hard-break">- </span><lb n="69,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,18</span>cchā­dve­ṣa­pra­ya­tna­saṃ­skā­rā­ṇā­m ātmano '­rthā­nta­ra­tve­khā­di­va­tka­rttṛ­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="69,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,19</span>nu­pa­pa­tteḥ­, idaṃ me su­kha­sā­dha­naṃ duḥ­kha­sā­dha­naṃ ce­ti­bu­ddhyā khalu <lb n="69,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,20</span>kiṃ­ci­dā­tmā ji­ghṛ­kṣa­ti vā ji­hā­sa­ti vā gra­ha­ṇā­ya hānāya vā <lb n="69,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,21</span>pra­ya­ta­mā­naḥ pū­rvā­nu­bha­va­saṃ­skā­rā­t kā­rya­syo­pā­dā­tā hātā vākartto<span type="hard-break">- </span><lb n="69,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 069,22</span>cyate su­kha­duḥ­khe ca ya­dā­tma­no bhinne syātāṃ svāder iva natadā <pb n="070"/><lb n="70,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,01</span>su­kha­duḥ­khe puṃsa eveti niyamaḥ sidhyet | tayoḥ puṃ­si­sa­ma­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="70,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,02</span>yāt puṃsa eva su­kha­duḥ­khe na punaḥ khāder iti cet, ku­ta­sta­yoḥ <lb n="70,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,03</span>puṃsyeva sa­ma­vā­yaḥ syāt | mayi sukhaṃ duḥkhaṃ ceti bu­ddhe­ri­ti <lb n="70,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,04</span>cet, sā tarhi buddhiḥ pu­na­rā­tma­nye­ve­ti kutaḥ sidhyet | samavā<span type="hard-break">- </span><lb n="70,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,05</span>yād iti cet, kutas tasyās tatraiva sa­ma­vā­yo na ca ga­ga­nā­dā­vi­ti <lb n="70,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,06</span>ni­śce­ta­vyaṃ | mayi buddhir iti bu­ddhyaṃ­ta­rā­d iti cet, tadapi <lb n="70,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,07</span>bu­ddhyaṃ­ta­ra­m ā­tma­nye­ve­ti kutaḥ ? sa­ma­vā­yā­d iti cet, ku­ta­sta­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="70,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,08</span>s tatraiva sa­ma­vā­ya ityādi punar ā­va­rtta­ta i­ti­ca­kra­ka­pra­saṃ­gaḥ | yasya <lb n="70,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,09</span>ya­dbu­ddhi­pū­rva­kā­vi­cchā­dve­ṣau tatra tadbuddheḥ sa­ma­vā­ya i­ti­ce­t­, kutaḥ <lb n="70,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,10</span>puṃsa eva bu­ddhi­pū­rva­kā­vi­cchā­dve­ṣau na punaḥ khā­de­ri­ti­ni­śca­yaḥ ? <lb n="70,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,11</span>puṃsa eva pra­ya­tnā­d iti cet, prayatno 'py ātmana eveti ku­taḥ­saṃ­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="70,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,12</span>tyayaḥ ? pra­vṛ­tte­r iti cet sā ta­rhi­pra­vṛ­tti­rū­pā­dā­na­pa­ri­tyā­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="70,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,13</span>lakṣaṇā kuśalā vā­'­ku­śa­lā vā ma­no­vā­kkā­ya­ni­mi­ttā prayatna<span type="hard-break">- </span><lb n="70,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,14</span>viśeṣaṃ bu­ddhi­pū­rva­ka­m a­nu­mā­pa­yaṃ­tī puṃsa eveti ku­taḥ­sā­dha­ye­t ? <lb n="70,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,15</span>śa­rī­rā­dā­v a­ce­ta­ne ta­da­saṃ­bha­vā­t pā­ri­śe­ṣyā­d ātmana eva se­ti­ce­t­, <lb n="70,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,16</span>nātmano 'pi svayam a­ce­ta­na­tvā­bhyu­pa­ga­mā­t | ce­ta­nā­sa­ma­vā­yā­dā­tmā <lb n="70,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,17</span>cetana iti cet, na svato '­ce­ta­na­sya ce­ta­nā­sa­ma­vā­ye khādi<span type="hard-break">- </span><lb n="70,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,18</span>ṣv api ta­tpra­saṃ­gā­t­, svataś ce­ta­na­tve­ce­ta­nā­sa­ma­vā­ya­vai­ya­rthyā­t | <lb n="70,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,19</span>sva­rū­pa­ce­ta­na­yā sā­dhā­ra­ṇa­rū­pa­yā ce­ta­na­sya­sā­dhā­ra­ṇa­ce­ta­nā­sa­ma­vā­ya <lb n="70,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,20</span>iti cet, nā­sā­dhā­ra­ṇa­ce­ta­nā­yāḥ puṃso '­na­rthā­nta­ra­tve­sā­dhā­ra­ṇa <lb n="70,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,21</span>ce­ta­nā­yā apy a­na­rthā­nta­ra­tva­m a­ti­pra­saṃ­gā­cce­ta­nā­vi­śe­ṣa­sā­mā­nya­yoḥ <lb n="70,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 070,22</span>puṃsas tā­dā­tmya­si­ddhau ca pa­ra­ma­tā­nu­sa­ra­ṇaṃ du­rni­vā­raṃ | ce­ta­nā­vi<span type="hard-break">- </span><pb n="071"/><lb n="71,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,01</span>śe­ṣa­syā­pi ce­ta­nā­sā­mā­nya­va­d ātmano '­rthā­nta­ra­tve kutona gaganā<span type="hard-break">- </span><lb n="71,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,02</span>der viśeṣo '­ce­ta­na­tvā­d iti śa­rī­rā­dā­v iva puṃsy api pra­vṛ­tti­rna si<span type="hard-break">- </span><lb n="71,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,03</span>dhyet ta­da­si­ddhau na tatraiva pra­ya­tna­si­ddhi­ri­cchā­dve­ṣa­si­ddhi­r vā sukha<span type="hard-break">- </span><lb n="71,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,04</span>duḥ­kha­bu­ddhi­ś ceti na ka­rtā­'­tmā si­dhye­t­, kāryaṃ vā ya­taḥ­kā­lāṃ­ta­ra­sthe <lb n="71,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,05</span>buddhyādau ka­rtṛ­kā­rye na vi­ru­dhye­te kṣa­ṇa­sthi­ti­bu­ddhyā­di­va­t | </p><p n="a_114" rend="justify"><lb n="71,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,06</span>athavā ma­ha­dā­diḥ kā­laṃ­ta­ra­sthā­yī nityāt pra­dhā­nā­da­pṛ­tha­gbhū­taḥ <lb n="71,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,07</span>pṛ­tha­gbhū­to vā ? pra­tha­ma­pa­kṣe na ka­rtṛ­kā­rye­, vi­kā­ra­sya­hā­neḥ­, kartṛ <lb n="71,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,08</span>pra­dhā­naṃ­, kāryaṃ ma­ha­dā­di­vya­ktaṃ­, ta­yo­ścā­pṛ­tha­gbhā­ve ya­thā­pra­dhā­nā­ma­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="71,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,09</span>kāri tathā ma­ha­dā­di vyaktam api ta­da­pṛ­tha­ktvā­tpra­dhā­na­sva­rū­pa­va­t <lb n="71,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,10</span>tathā ca na kāryaṃ pra­dhā­na­va­t­, kā­ryā­bhā­ve ca kasya ka­rtṛ­pra­dhā­naṃ <lb n="71,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,11</span>syād vi­kā­ra­sya kā­rya­syā­bhā­vā­t tato nā­pṛ­tha­ktve vya­ktā­vya­kta<span type="hard-break">- </span><lb n="71,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,12</span>yoḥ ka­rtṛ­kā­rye vya­ktā­vya­kte syātāṃ | dvi­tī­ya­pa­kṣe 'pi na­ka­rtṛ­kā­rye­, <lb n="71,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,13</span>tathā hi — na pradhānaṃ kartṛ ma­ha­dā­di­kā­ryā­t pṛ­tha­gbhū­ta­tvā­t <lb n="71,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,14</span>pu­ru­ṣa­va­t­, vi­pa­rya­ya­pra­saṃ­go vā ma­ha­dā­di ca na kā­ryaṃ­ka­rttu­r abhā<span type="hard-break">- </span><lb n="71,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,15</span>vāt pu­ru­ṣa­va­t | na hi pradhānaṃ ma­ha­dā­deḥ ka­rtṛ­ta­syā­vi­kā­ri­tvā­t puru<span type="hard-break">- </span><lb n="71,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,16</span>ṣavad iti nāsiddhaḥ kartur abhāvaḥ | ya­di­pu­na­rvya­ktā­vya­kta­yo­r apṛtha<span type="hard-break">- </span><lb n="71,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,17</span>ktva­pṛ­tha­ktva­bhyā­m a­vā­cya­tā svī­kri­ya­te ta­dā­'­pya­pṛ­tha­ktva­pṛ­tha­ktvā<span type="hard-break">- </span><lb n="71,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,18</span>va­ca­nī­ya­tā­yāṃ na ka­rtṛ­kā­rye vi­kā­ra­sya hā­neḥ­pu­ru­ṣa­bho­ktṛ­tvā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="71,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,19</span>vat | pu­ru­ṣā­d dhi bho­kttṛ­tvā­di­ra­pṛ­tha­ktva­pṛ­tha­ktvā­bhyā­ma­va­ca<span type="hard-break">- </span><lb n="71,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,20</span>nīyo 'nyathā ta­da­pṛ­tha­ktve­na bhoktā nityaḥ sa­rva­ga­to 'kriyo <lb n="71,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,21</span>nirguṇo 'karttā śuddho vā sidhyet puruṣa eva bho­ktṛ­tva­ni­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="71,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 071,22</span>tva­sa­rva­ga­ta­tvā­kri­ya­tva­ni­rgu­ṇa­tvā­ka­rtṛ­ttva­śu­ddha­tva­dha­rmā­ṇā­ma­nta­rbhā­vā<span type="hard-break">- </span><pb n="072"/><lb n="72,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,01</span>t | teṣāṃ pu­ru­ṣā­t pṛ­tha­gbhā­ve vā sa eva doṣaḥ syā­tbho­ktṛ­tvā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="72,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,02</span>bhyo 'nyasya bho­ktṛ­tvā­di­vi­ro­dhā­t | pra­dhā­na­va­da­pṛ­tha­ktva­pṛ­tha­kttva<span type="hard-break">- </span><lb n="72,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,03</span>bhyām a­va­ca­nī­ya­tve ca na karttātmā bho­ktṛ­tvā­de­r nā­pi­bho­ktṛ­tvā­diḥ <lb n="72,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,04</span>kāryaṃ pu­ru­ṣa­sye­ti no­dā­ha­ra­ṇaṃ sā­dhya­sā­dha­na­vi­ka­laṃ­ka­rtṛ­kā­rya­tvā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="72,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,05</span>va­sā­dha­na­sya vi­kā­rā­bhā­va­sya sā­dhya­sya­pṛ­tha­ktvā­pṛ­tha­ktvā­va­ca­nī­ya­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="72,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,06</span>sya ca sā­dha­na­sya sa­dbhā­vā­t­, tato ya­trā­na­nya­tvā­nya­tvā­bhyā­ma­va­ca<span type="hard-break">- </span><lb n="72,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,07</span>nīyatā tatra vi­kā­ra­hā­niḥ sādhyate | yatra ca vi­kā­ra­hā­ni­sta­tra <lb n="72,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,08</span>ka­rtṛ­kā­rya­tvā­bhā­va iti kā­lā­nta­ra­sthe 'pi ma­ha­dā­dau na­ka­rtṛ­kā­rye | <lb n="72,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,09</span>pṛ­tha­ktvā­pṛ­tha­ktvā­va­ca­nī­ya­tā­yā vi­kā­ra­hā­ne­r i­ti­vā­kya­bhe­de­nā­pṛ­tha<span type="hard-break">- </span><lb n="72,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,10</span>ktve pṛthaktve ca vya­ktā­vya­kta­yo­r a­pṛ­tha­ktva­pṛ­tha­ktvā­bhyā­ma­va­ca­nī<span type="hard-break">- </span><lb n="72,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,11</span>yatāyāṃ ceti pa­kṣa­tra­ye 'pi dṛṣaṇaṃ yo­ja­nī­ya­m | tathā casāṃkhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="72,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,12</span>nām api jina ! tava vidviṣāṃ vṛthā śramaḥ sa­ka­lo­ya­ma­ni­ya­mā­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="72,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,13</span>na­prā­ṇā­yā­ma­pra­tyā­hā­ra­dhyā­na­dhā­ra­ṇā­sa­mā­dhi­la­kṣa­ṇa­yo­gāṃ­gā­nu­ṣṭhā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="72,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,14</span>prayāsaḥ khedo vṛthaiva syād vai­śe­ṣi­ka­nai­yā­yi­kā­nā­m i­ve­ti­vā­kyā<span type="hard-break">- </span><lb n="72,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,15</span>rthaḥ | tad evaṃ sa­maṃ­ta­do­ṣaṃ matam a­nya­dī­ya­m i­ti­sa­ma­rthi­taṃ | jina ! <lb n="72,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,16</span>tvadīyaṃ matam a­dvi­tī­ya­m iti pra­kā­śi­taṃ ca | tatas tvam e­va­ma­hā<span type="hard-break">- </span><lb n="72,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,17</span>n i­tī­ya­tpra­ti­va­ktu­m īśā eva vayam iti pra­kṛ­ta­si­ddhiḥ | </p><p n="a_115" rend="justify"><lb n="72,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 072,18</span>sāmprataṃ <span resp="?" rend="underline">cā­rvā­ka­ma­ta</span>m anūdya dū­ṣa­ya­nti — </p><lg n="YA-IŚ_35 a_116" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_35a"><lb n="72,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 35a</span>ma­dyāṃ­ga­va­d bhū­ta­sa­mā­ga­me jñaḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_35b"><lb n="72,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 35b</span>śa­ktya­nta­ra­vya­kti­r a­dai­va­sṛ­ṣṭiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_35c"><lb n="72,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 35c</span>ity ā­tma­śi­śno­da­ra­pu­ṣṭi­tu­ṣṭai<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_35d"><pb n="073"/><lb n="73,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 35d</span>r ni­rhrī­bha­yai­r hā ! mṛdavaḥ pralabdhāḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">35</ref> || </l></lg><p n="a_117" rend="justify"><lb n="73,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,02</span>ma­dyāṃ­gā­ni pi­ṣṭo­da­ka­gu­ḍa­dhā­ta­kyā­dī­ni teṣv iva <lb n="73,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,03</span>ta­ddhe­tu­bhū­tā­ni pṛ­thi­vya­pte­jo­vā­yu­ta­ttvā­ni teṣāṃ sa­mā­ga­maḥ­sa­mu­dā­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="73,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,04</span>s tasmin sati jñaś cetanaḥ pa­ri­ṇā­ma­vi­śe­ṣaḥ­su­kha­dukha­ha­rṣa­vi­ṣā­dā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="73,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,05</span>vi­va­rttā­tma­ko ga­rbhā­di­ma­ra­ṇa­pa­rya­ntaḥ prā­du­rbha­va­tyā­vi­rbha­va­ti vā <lb n="73,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,06</span>kā­rya­vā­dā­bhi­vya­kti­vā­dā­śra­yi­ṇā­m iti bhāvaḥ | pṛ­thi­vya­pte­jo<span type="hard-break">- </span><lb n="73,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,07</span>vāyur iti tattvāni ta­tsa­mu­da­ye śa­rī­re­ndri­ya­vi­ṣa­ya­saṃ­jñā­ste­bhya­ś cai<span type="hard-break">- </span><lb n="73,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,08</span>tanyam ity atra sūtre kā­rya­vā­di­bhi­r aviddha­ka­rmā­di­bhi­ru­tpa­dya­te iti <lb n="73,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,09</span>kri­yā­dhyā­hā­rā­t­, ta­thā­'­bhi­vya­kti­vā­di­bhiḥ pu­raṃ­da­rā­di­bhi­ra­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="73,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,10</span>vyajyata iti kri­yā­dhyā­hā­rā­t | bhū­ta­sa­mā­ga­me jña i­ti­bhū­ta­sa­mu<span type="hard-break">- </span><lb n="73,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,11</span>dāyasya pa­raṃ­pa­ra­yā kā­ra­ṇa­tva­m a­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvaṃ vā pratyeyaṃ | sākṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="73,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,12</span>c cha­rī­re­ndri­ya­vi­ṣa­ya­saṃ­jñe­bhya e­va­jña­syo­tpā­dā­bhi­vya­kti­va­ca­nā­t <lb n="73,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,13</span>ahaṃ cakṣaṣā rūpaṃ jā­nā­mī­ti jñātuḥ pra­tī­te­s te­ṣā­ma­nya­ta­ma­syā­py a<span type="hard-break">- </span><lb n="73,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,14</span>pāye jña­syā­pra­tī­te­r jñā­na­kri­yā­yāḥ­ka­rtṛ­ka­ra­ṇa­ka­rma­nā­nta­rī­ya­ka­tvā­t | <lb n="73,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,15</span>tatra śa­rī­ra­saṃ­jña­sya ka­rtṛ­tvā­ccai­ta­nya­vi­śi­ṣṭa­kā­ya­vya­ti­re­ke­ṇā­pa­ra­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="73,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,16</span>tmanas ta­ttvāṃ­ta­ra­sya ku­ta­ści­t pra­mā­ṇā­d a­pra­ti­pa­tte­śca­kṣu­rā­dīṃ­dri­ya­saṃ­jña­sya <lb n="73,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,17</span>ka­ra­ṇa­tvā­c cai­ta­nya­vi­śi­ṣṭe­ndri­ya­vya­ti­re­ke­ṇa­ka­ra­ṇā­syā­'­saṃ­pra­tya­yā­t | <lb n="73,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,18</span>vi­ṣa­ya­saṃ­jña­sya vā ka­rma­tvā­t tasya jñe­ya­ta­yā­'­va­sthi­ta­tvā­t | na ca <lb n="73,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,19</span>mṛ­ta­śa­rī­re­ndri­ya­vi­ṣa­ye­bhya­ś cai­ta­nya­syā­nu­da­ya­da­rśa­nā­tte­bhya­ś cai­ta­nya­m iti <lb n="73,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,20</span>duḥ­sā­dha­naṃ­, cai­ta­nya­vi­śi­ṣṭā­nā­m e­va­jī­va­śa­rī­re­ndri­ya­vi­ṣa­ya­saṃ­jñā­nāṃ <lb n="73,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 073,21</span>saṃ­jñā­na­ni­baṃ­dha­na­tva­va­ca­nā­t­, kutaḥ pu­na­rbhū­tā­nāṃ sa­rve­ṣā­ma­pi sa­mā­ga­me <pb n="074"/><lb n="74,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,01</span>śa­rī­re­ndri­ya­vi­ṣa­ya­saṃ­jñā a­saṃ­bha­vaṃ­tyaḥ­pra­ti­ni­ya­myaṃ­te ? śa­rī­rā­dhyā­raṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="74,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,02</span>B­ha­ka­bhū­tā­nā­m eva sa­mu­dā­ye sati saṃ­bha­vaṃ­ti na pu­naḥ­pi­ṭha­rā­di­bhū­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="74,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,03</span>sa­mu­dā­ya iti na codyaṃ teṣāṃ śa­ktya­nta­ra­vya­kteḥ | ya­thai­va­hi madyāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="74,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,04</span>ganāṃ pi­ṣṭo­da­kā­dī­nāṃ sa­mā­ga­me ma­da­he­toḥ śa­ktyaṃ­ra­sya vyakti<span type="hard-break">- </span><lb n="74,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,05</span>s tathā pṛ­thi­vyā­di­bhū­tā­nāṃ jñā­na­he­toḥ śa­ktyaṃ­ta­ra­sya vyaktiḥ <lb n="74,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,06</span>syāt | tarhi śa­ktyaṃ­ta­ra­vya­kti­pra­ti­ni­ya­te­ṣv eva bhū­te­ṣu­sa­mu­di­te­ṣu <lb n="74,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,07</span>saṃ­bha­va­ntī dai­va­ni­mi­ttā syāt, dṛ­ṣṭā­kā­ra­ṇa­vya­bhi­cā­raditi ca na <lb n="74,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,08</span>śaṃ­ka­nī­yaṃ daivasya ta­tsṛ­ṣṭi­ni­mi­tta­sya kā­dā­ci­tka­ta­yā­dai­vā­nta<span type="hard-break">- </span><lb n="74,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,09</span>rāt sṛ­ṣṭi­pra­saṃ­gā­t | yadi pu­na­rdai­va­vya­ktiḥ kā­dā­ci­tky apisvā<span type="hard-break">- </span><lb n="74,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,10</span>bhā­vi­kī­ti na tasyā dai­va­tsṛ­ṣṭiḥ pa­ra­smā­da­nya­thā­na­va­sthā­pra­saṃ­gā<span type="hard-break">- </span><lb n="74,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,11</span>d iti mataṃ tadā śa­ktyaṃ­ta­ra­vya­kti­r apy a­dai­va­sṛ­ṣṭiḥ si­ddhā­su­dū­ra­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="74,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,12</span>pi gatvā sva­bhā­va­syā­va­śya­m ā­śra­ya­ṇī­ya­tvā­t | śa­ktyaṃ­ta­raṃ hi <lb n="74,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,13</span>śa­kti­vi­śe­ṣo '­nta­ra­śa­bda­sya vi­śe­ṣa­vā­ci­naḥ pra­yo­gā­t tato yathā <lb n="74,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,14</span>ma­dyāṃ­gā­nāṃ sa­mā­ga­me kā­la­vi­śe­ṣa­vi­śi­ṣṭe pā­trā­di­vi­śe­ṣa­vi­śi­ṣṭe <lb n="74,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,15</span>cā­'­vi­ka­le '­nu­pa­ha­te ca ma­da­ja­na­na­śa­kti­vi­śe­ṣa­vya­kti­ra­dai­va­sṛ­ṣṭi<span type="hard-break">- </span><lb n="74,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,16</span>rdṛṣṭā ma­dyāṃ­gā­nā­m a­sā­dhā­ra­ṇā­nāṃ sā­dhā­ra­ṇā­nāṃ ca sa­mā­ga­me­sa­ti <lb n="74,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,17</span>sva­bhā­va­ta eva bhā­vā­t­, tathā jñā­na­he­tu­śa­kti­vi­śe­ṣa­vya­kti­r apya<span type="hard-break">- </span><lb n="74,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,18</span>dai­va­sṛ­ṣṭi­re­va jñā­nāṃ­gā­nāṃ bhū­tā­nā­m a­sā­dha­ra­ṇā­nāṃ ca­sa­mā­ga­me sati <lb n="74,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,19</span>sva­bhā­va­ta eva bhā­vā­t­, jñā­na­ja­na­na­sa­ma­rtha­syai­va­ka­la­lā­di­śa­rī­ra <lb n="74,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,20</span>syā­sā­dhā­ra­ṇa­sya śa­rī­ra­saṃ­jña­tva­va­ca­nā­t tathā jñā­na­kri­yā­yāṃ­sā­dha­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="74,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,21</span>ta­ma­syai­ve­ndri­ya­syā­sā­dha­ra­ṇa­sye­ndri­ya­saṃ­jña­tva­si­ddhe­rvi­ṣa­ya­sya ca jñā<span type="hard-break">- </span><lb n="74,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 074,22</span>na­kri­yā­śra­ya­syai­vā­sā­dhā­ra­ṇa­sya vi­ṣa­ya­saṃ­jña­tvo­pa­pa­tte­r nasarve śa<span type="hard-break">- </span><pb n="075"/><lb n="75,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,01</span>rī­rā­da­yaḥ śa­rī­rā­di­saṃ­jñā­tvaṃ labhante ya­taḥ­pra­ti­ni­ya­mo na syā<span type="hard-break">- </span><lb n="75,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,02</span>t kā­lā­hā­rā­de­r eva sā­dhā­ra­ṇa­syā­ni­yā­mā­tta­to dṛ­ṣṭa­ni­ya­tā­ni­ya­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="75,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,03</span>kā­ra­ṇa­sṛ­ṣṭi­tvā­c cai­ta­nya­śa­ktya­bhi­vya­kte­r na sā dai­va­sṛ­ṣṭi­rma­da­śa­ktya<span type="hard-break">- </span><lb n="75,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,04</span>bhi­vya­kti­va­d vi­re­ca­na­śa­ktya­bhi­vya­kti­va­d vā, ha­rī­ta­kyā­di­sa­mu­da­ye na <lb n="75,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,05</span>hi devatāṃ prāpya ha­rī­ta­kī vi­re­ca­ya­tī­ti yuktaṃ va­ktuṃ­ka­dā­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="75,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,06</span>t tataḥ ka­sya­ci­d a­vi­re­ca­ne 'pi ha­rī­ta­kyā­di­yo­ga­sya­pu­rā­ṇa­tvā­di­nā <lb n="75,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,07</span>śaktti­vai­ka­lya­syai­va siddher u­pa­yo­ktuḥ­pra­kṛ­ti­vi­śe­ṣa­sya cāpratī<span type="hard-break">- </span><lb n="75,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,08</span>ter iti yair a­bhi­ma­nya­te tair mṛdavaḥ pra­la­bdhāḥ­su­ku­mā­ra­pra­jñā­nā­m eva <lb n="75,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,09</span>mṛdūnāṃ vi­pra­laṃ­bha­yi­tuṃ śa­kya­tvā­t | kī­dṛ­śai­s tairnirhvībhayaiḥ śiśno<span type="hard-break">- </span><lb n="75,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,10</span>da­ra­pu­ṣṭa­tu­ṣṭai­r iti | ye hi strī­pā­nā­di­vya­sa­ni­no ni­rla­jjā­ni­rbha<span type="hard-break">- </span><lb n="75,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,11</span>yās ta eva mṛdūn vi­pra­la­bhaṃ­te pa­ra­lo­ki­no '­bhā­vā­t pa­ra­lo­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="75,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,12</span>bhāvaḥ pu­ṇa­ya­pā­pa­ka­rma­ṇa­s tu dai­va­syā­bhā­vā­t­, ta­tsā­dha­na­sya­śu­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="75,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,13</span>śu­bhā­nu­ṣṭhā­na­syā­bhā­va iti yatheṣṭaṃ pra­va­rtti­ta­vyaṃ­, ta­paḥ­saṃ­ya­mā­dī­nāṃ <lb n="75,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,14</span>ca yā­ta­nā­bho­ga­vaṃ­ca­mā­tra­tvā­d a­gni­ho­trā­di­ka­rma­ṇo 'pi bālakrī<span type="hard-break">- </span><lb n="75,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,15</span>ḍo­pa­ma­tvā­t | tad uktam — </p><lg n="a_118"><l><lb n="75,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,16</span><span resp="?" rend="underline">tapāṃsi yā­ta­nā­ś citrāḥ saṃyamo bho­ga­vaṃ­ca­kaḥ | </span></l><l><lb n="75,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,17</span><span resp="?" rend="underline">a­gni­ho­trā­di­kaṃ karma bā­la­krī­ḍe­va lakṣyate || </span></l></lg><p n="a_119" rend="justify"><lb n="75,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,18</span>iti nā­nā­vi­dha­vi­pra­laṃ­bha­na­va­ca­na­sa­dbhā­vā­t | pa­ra­mā­rtha­to­'­nā­di­ni­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="75,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,19</span>na­syo­pa­yo­ga­la­kṣa­ṇa­syā­tma­no jñasya pra­mā­ṇa­taḥ pra­si­ddhaḥ­bhū­ta­sa­mā­ga­me <lb n="75,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,20</span>jña iti vya­va­sthā­pa­yi­tu­m aśakteḥ | tāni hi pṛ­thi­vyā­dī­ni­bhū­tā­ni <lb n="75,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,21</span>kā­yā­kā­ra­pa­ri­ṇa­tā­ni saṃ­ga­tā­ny api a­vi­ka­lā­nu­pa­ha­ta­vī­ryā­ṇi <lb n="75,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 075,22</span>cai­ta­nya­śa­ktiṃ satīm eva prā­ga­sa­tī­m eva vā­'­bhi­vyaṃ­ja­ye­yuḥ­sa­da­sa­tīṃ <pb n="076"/><lb n="76,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,01</span>vā ? ga­tyaṃ­ta­rā­bhā­vā­t | pra­tha­ma­ka­lpa­nā­yā­ma­nā­di­tva­si­ddhi­r a­naṃ­ta­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="76,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,02</span>siddhiś ca ce­ta­nā­śa­kteḥ sarvadā satyā e­vā­bhi­vya­kti­si­ddheḥ | tathā <lb n="76,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,03</span>hi — ka­thaṃ­ci­n nityā cai­ta­nya­śa­ktiḥ sa­da­kā­ra­ṇa­tva­tpṛ­thi­vyā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="76,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,04</span>sā­mā­nya­va­t na pṛ­thi­vyā­di­vya­ktyā­ne­kā­nta­s tasyās tatsattve 'pi <lb n="76,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,05</span>sa­kā­ra­ṇa­tvā­t­, nā'pi prā­ga­bhā­ve­na vya­bhi­cā­ra­s ta­syā­kā­ra­ṇa­tve­'<span type="hard-break">- </span><lb n="76,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,06</span>pi sa­drū­pa­tvā­si­ddhe­s tataḥ sa­mu­di­to hetur na vya­bhi­cā­rī­sa­rva­thā vi<span type="hard-break">- </span><lb n="76,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,07</span>pa­kṣā­vṛ­tti­tvā­t tata eva na vi­ru­ddho­, nāpy asiddhaḥ sa­to­'­bhi­vyaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="76,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,08</span>gyasya sa­da­kā­ra­ṇa­tva­si­ddhe­r a­bhi­byaṃ­ja­ka­syā­kā­ra­ṇa­tvā­t | nanuca <lb n="76,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,09</span>madyāṃgaiḥ pi­ṣṭo­da­kā­di­bhi­r a­bhi­vya­jya­mā­nā­'­pi ma­da­śa­ktiḥ­prā­ksa­tī <lb n="76,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,10</span>na ni­tyā­bhyu­pe­ya­te tatas tayā sa­da­kā­ra­ṇa­yā vya­bhi­cā­ra e­va­he­to­r iti <lb n="76,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,11</span>cet, na tasyā api ka­thaṃ­ci­n ni­tya­tva­si­ddhe­śce­ta­na­dra­vya­syai­va mada<span type="hard-break">- </span><lb n="76,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,12</span>śa­kti­sva­bhā­va­tvā­t sa­rva­thā­'­py a­ce­ta­ne­ṣu ma­da­śa­kte­ra­saṃ­bha­vā­t | manaso <lb n="76,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,13</span>ma­da­śa­kti­r iti cet, na tasyāpy a­ce­ta­na­tvā­d bhā­va­ma­na­sa e­va­ce­ta­na­sya <lb n="76,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,14</span>ma­da­śa­kti­saṃ­bha­vā­t | e­te­ne­dri­yā­ṇā­m a­ce­ta­nā­nāṃ ma­da­śa­kte­ra­saṃ­bha­vaḥ <lb n="76,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,15</span>pra­ti­pā­di­taḥ | bhā­ve­ndri­yā­ṇāṃ tu ce­ta­nā­nā­m e­va­ma­da­śa­kti­saṃ­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="76,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,16</span>vanāyāṃ ca kiṃcid a­ce­ta­na­dra­vyaṃ mādyati nā­ma­ma­dya­bhā­ja­na­syā­pi <lb n="76,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,17</span>ma­da­pra­saṃ­gā­t | na caivaṃ mu­ktā­nā­m api ma­da­śa­ktiḥ pra­sa­jya­te­te­ṣāṃ <lb n="76,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,18</span>ta­da­bhi­vya­kti­kā­ra­ṇā­saṃ­bha­vā­t | ma­da­śa­kti­r hiva­hi­raṃ­ga­kā­ra­ṇa­m abhi<span type="hard-break">- </span><lb n="76,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,19</span>vyaktau madyādi ce­ta­na­syā­tma­na­s ta­syā­ni­ya­ta­tvā­t | a­nta­raṃ­gaṃ­tu <lb n="76,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,20</span>kāraṇaṃ mo­ha­nī­yā­khyaṃ | na ca muktānāṃ ta­du­bha­ya­kā­ra­ṇa­m a­sti­ya­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="76,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,21</span>s teṣāṃ ma­da­śa­kte­r a­bhi­vya­ktiḥ syāt | ta­trā­na­bhi­vya­ktā­ma­da­śa­kti<span type="hard-break">- </span><lb n="76,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 076,22</span>r astv iti cet, sā yadi cai­ta­nya­dra­vya­rū­pā tadāsty eva, moho<span type="hard-break">- </span><pb n="077"/><lb n="77,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,01</span>da­ya­ru­pā­tu na saṃ­bha­va­ti mo­ha­syā­tyaṃ­ta­pa­ri­kṣa­yā­tka­rmā­nta­ra­va­t­, tan na <lb n="77,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,02</span>ma­da­śa­ktyā vya­bhi­cā­raḥ sā­dha­na­sya­, ma­da­ja­na­na­sya śa­ktyā­ma­dyāṃ­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="77,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,03</span>sa­mā­ga­me­nā­bhi­vya­jya­mā­na­yā satyā kā­ra­ṇa­yā vya­bhi­cā­ra iti cet, <lb n="77,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,04</span>na tasyāḥ su­rāṃ­ga­sa­mā­ga­ma­kā­rya­tvā­t­, tataḥ pūrvaṃ pra­tye­kaṃ­pi­ṣṭā<span type="hard-break">- </span><lb n="77,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,05</span>diṣu ta­tsa­dbhā­vā­ve­da­ka­pra­mā­ṇā­bhā­vā­t | etena mo­ho­da­ya­ni­mi<span type="hard-break">- </span><lb n="77,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,06</span>tta­yā­'­'­tma­no ma­da­śa­ktyā pa­rā­bhyu­pa­ga­ta­yā vya­bhi­cā­ro­dbhā­va­na­ma­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="77,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,07</span>staṃ tasyāś ca mo­ho­da­ya­kā­rya­tvā­t kṣī­ṇā­mo­ha­syā­saṃ­bha­vā­t tato <lb n="77,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,08</span>ni­ra­va­dyo hetuś cai­ta­nya­śa­kte­r ni­tya­tva­sā­dha­ne­sa­da­kā­ra­ṇa­tvā­d iti <lb n="77,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,09</span>siddhaḥ pa­ra­lo­ki­tva­m a­ni­ccha­tāṃ na satī cai­ta­nya­śa­kti­ra­bhi­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="77,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,10</span>jyata iti vaktavyaṃ | yadi punaḥ prā­ga­sa­tī cai­ta­nya­śa­kti­ra­bhi­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="77,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,11</span>jyate tadā pra­tī­ti­vi­ro­dhaḥ sa­rva­thā­py asataḥ ka­sya­ci­da<span type="hard-break">- </span><lb n="77,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,12</span>bhi­vya­ktya­da­rśa­nā­t | ka­thaṃ­ci­t satī vāsatī vā­'­bhi­vya­jya­tai­ti <lb n="77,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,13</span>cet, pa­ra­ma­ta­si­ddhiḥ­, ka­thaṃ­ci­d dravyataḥ sa­tyā­ścai­ta­nya­śa­kteḥ paryā<span type="hard-break">- </span><lb n="77,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,14</span>yataś cāsatyāḥ kā­yā­kā­ra­pa­ri­ṇa­ta­pu­dga­lai­r a­bhi­vya­kte­ra­bhī­ṣṭa­tvā­t syā<span type="hard-break">- </span><lb n="77,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,15</span>dvā­di­bhi­s tato vi­pra­la­bdhā e­va­cai­ta­nya­śa­ktya­bhi­vya­kti­vā­di­bhiḥ <lb n="77,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,16</span>su­ku­mā­ra­pra­jñāḥ­, sarvathā cai­ta­nyā­bhi­vya­kteḥ­pra­mā­ṇa­bā­dhi­ta­tvā­t | <lb n="77,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,17</span>yeṣāṃ tu bhū­ta­sa­mā­ga­ma­kā­ryaṃ cai­ta­nya­śa­kti­s te­ṣāṃ­sa­rva­cai­ta­nya­śa­ktī<span type="hard-break">- </span><lb n="77,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,18</span>nām a­vi­śe­ṣa­pra­saṃ­gā­t pra­ti­prā­ṇi bu­ddhyā­di­cai­ta­nya­vi­śe­ṣo na <lb n="77,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,19</span>syāt | </p><p n="a_120" rend="justify"><lb n="77,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,20</span>pra­ti­sa­ttvaṃ bhū­ta­sa­mā­ga­ma­sya vi­śi­ṣṭa­tvā­tta­dvi­śe­ṣa­si­ddhi­r iti <lb n="77,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 077,21</span>vadantaṃ prati prāhuḥ sūrayaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_36 a_121" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_36a"><pb n="078"/><lb n="78,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 36a</span>dṛṣṭe '­vi­śi­ṣṭe ja­na­nā­di­he­tau</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_36b"><lb n="78,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 36b</span>vi­śi­ṣṭa­tā kā pra­ti­sa­ttva­m eṣām | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_36c"><lb n="78,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 36c</span>sva­bhā­va­taḥ kiṃ na parasya siddhi<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_36d"><lb n="78,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 36d</span>r a­tā­va­kā­nā­m api hā prapātaḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">36</ref> || </l></lg><p n="a_122" rend="justify"><lb n="78,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,05</span>dṛṣṭa e­vā­vi­śi­ṣṭe hetau pṛ­thi­vyā­di­sa­mu­da­ye tanni<span type="hard-break">- </span><lb n="78,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,06</span>mitte vā śa­rī­re­ndri­ya­vi­ṣa­ya­saṃ­jñe '­bhyu­pa­ga­mya­mā­ne­dai­va­sṛ­ṣṭe­r a­na­bhyu­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="78,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,07</span>gamāt kā nāma vi­śi­ṣṭa­tā sattvaṃ sattvaṃ pra­ti­bhū­ta­sa­mā­ga­ma­sya <lb n="78,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,08</span>syāt, na kācid vi­śi­ṣṭa­tā saṃ­bha­va­tī­ty arthaḥ | sva­bhā­va­ta­e­va <lb n="78,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,09</span>vi­śi­ṣṭa­bhū­tā­nā­m iti cet, pa­ra­syā­'­pi pṛ­thi­vyā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="78,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,10</span>bhūtebhyo '­nya­syā­pi paṃ­ca­ma­syā­tma­ta­ttva­sya siddhiḥ kiṃ nasyāt <lb n="78,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,11</span>kiṃ bhū­ta­kā­rya­cai­ta­nya­vā­de­na ? </p><p n="a_123" rend="justify"><lb n="78,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,12</span>syān mataṃ, kā­yā­kā­ra­pa­ri­ṇa­ta­bhū­ta­kā­rya­tvā­c cai­ta­nya­sya­sva­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="78,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,13</span>vataḥ siddhis tarhi bhūtāni kim u­pā­dā­na­kā­ra­ṇaṃ cai­ta­nya­sya­sa­ha<span type="hard-break">- </span><lb n="78,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,14</span>kā­ri­kā­ra­ṇaṃ vā ? yady u­pā­dā­na­kā­ra­ṇaṃ tadā cai­ta­nya­sya­bhū­tā­nva­ya <lb n="78,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,15</span>prasaṃgaḥ su­va­rṇo­pā­dā­ne ki­rī­ṭā­dau su­va­rṇa­nva­ya­va­t | pṛ­thi­vyā­dyu<span type="hard-break">- </span><lb n="78,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,16</span>pādāne vā kāye pṛ­thi­vyā­dya­nva­ya­va­t | pra­dī­po­pā­dā­ne­na­ka­jja­le­na <lb n="78,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,17</span>pra­dī­pā­na­nvi­te­na vya­bhi­cā­ra iti cet, na ka­jja­la­sya pradīpo<span type="hard-break">- </span><lb n="78,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,18</span>pā­dā­na­tvā­si­ddheḥ | pra­dī­pa­jvā­lā hi­pra­dī­pa­jvā­lā­nta­ra­syo­pā­dā­naṃ <lb n="78,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,19</span>na ka­jja­la­sya­, tasya tai­la­va­rtyu­pā­dā­na­tvā­t­, pra­dī­pa­ka­li­kāṃ­sa­ha­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="78,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,20</span>riṇīm āsādya tailaṃ ka­jja­la­rū­pe­ṇa pa­ri­ṇa­ma­dū­rdhvaṃ ga­ccha­du­pa­la­bhya­te | <lb n="78,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 078,21</span>na ca ta­ttai­lā­nvi­taṃ rū­pā­di­bhiḥ sa­ma­nva­ya­da­rśa­nā­t | ekasya <pb n="079"/><lb n="79,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,01</span>pu­dga­la­dra­vya­sya tai­la­rū­pa­tāṃ pa­ri­tya­jya­ka­jja­la­rū­pa­tā­pā­sā­da­ya­taḥ <lb n="79,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,02</span>pra­dī­pa­sa­ha­kā­ri­vi­śe­ṣa­va­śā­d rū­pā­di­nā­nvi­ta­sya­pra­tī­ti­si­ddha­syā­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="79,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,03</span>thā vaktum a­śa­kteḥ­, tya­ktā­tya­ktā­tma­rū­pa­sya pū­rvā­pū­rve­ṇa­va­rtta­mā­na­sya <lb n="79,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,04</span>kā­la­tra­ye 'pi vi­ṣa­ya­sya dra­vya­syo­pā­dā­na­tva­si­ddheḥ | ta­du­kta­m — </p><lg n="a_124"><l><lb n="79,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,05</span>tya­ktā­tya­ktā­tma­rū­paṃ ya­tpū­rvā­pū­rve­ṇa varttate | </l><l><lb n="79,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,06</span>kā­la­tra­ye 'pi ta­ddra­vya­m u­pā­dā­na­m iti smṛtam || </l></lg><p n="a_125" rend="justify"><lb n="79,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,07</span>na caivaṃ bhū­ta­sa­mu­dā­yaḥ pūrvam a­ce­ta­nā­kā­raṃ pa­ri­tya­jya­ce­ta­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="79,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,08</span>kāraṃ gṛhṇan dhā­ra­ṇe­re­ṇa dra­vo­ṣṇa­tā­la­kṣa­ṇe­na­bhū­ta­sva­bhā­ve­nā­nvi­taḥ <lb n="79,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,09</span>saṃ­la­kṣya­te cai­ta­nya­sya dhā­ra­ṇā­di­sva­bhā­va­ra­hi­ta­sya­saṃ­ve­da­nā­t | <lb n="79,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,10</span>na cā­tyaṃ­ta­vi­jā­tī­yaṃ kāryaṃ kurvāṇaḥ kaścid arthaḥ pra­ti­ya­te­pā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="79,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,11</span>dādiḥ pā­ra­dī­yaṃ kurvann api nā­tyaṃ­ta­vi­jā­tī­yaṃ ku­ru­te­rū­pā­di­tve­na <lb n="79,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,12</span>sa­jā­tī­ya­tvā­t­, tarhi cai­ta­nya­m api nā­tyaṃ­ta­vi­jā­tī­yaṃ­bhū­ta­sa­mu<span type="hard-break">- </span><lb n="79,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,13</span>dāyaḥ kurute | tasya sa­ttvā­rtha­kri­yā­kā­ri­tvā­di­bhi­r dha­rmaiḥ­sa­jā­tī­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="79,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,14</span>tvād iti cet, kim idānīṃ ja­lā­na­lā­dī­nāṃ pa­ra­spa­ra­m upādā<span type="hard-break">- </span><lb n="79,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,15</span>no­pā­de­ya­bhā­vo na bhavet tata eva teṣāṃ ta­ttvā­nta­ra­tvā­t | dhāraṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="79,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,16</span>dya­sā­dhā­ra­ṇa­pa­ra­spa­ra­vi­la­kṣa­ṇa­tvā­n no­pā­dā­no­pā­de­ya­bhā­va i­ti­ce­t­, <lb n="79,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,17</span>kim evaṃ bhū­ta­cai­ta­nya­yo­r a­sā­dhā­ra­ṇa­la­kṣa­ṇa­yoḥ­pa­ra­spa­ra­vi­la­kṣa­ṇa­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="79,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,18</span>r u­pā­dā­no­pā­de­ya­bhā­vo '­bhya­nu­jñā­ya­te | dhā­ra­ṇā­di­la­kṣa­ṇaṃ hibhūta<span type="hard-break">- </span><lb n="79,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,19</span>ca­tu­ṣṭa­ya­m u­pa­la­bhya­te na caitanyaṃ tad a­pi­jñā­na­da­rśa­no­pa­yo­ga­la­kṣa­ṇa­m upa<span type="hard-break">- </span><lb n="79,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,20</span>lakṣyate na bhū­ta­ca­tu­ṣṭa­ya­m iti na­pa­ra­spa­ra­vi­la­kṣa­ṇa­la­kṣa­ṇa­tvaṃ <lb n="79,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,21</span>bhū­ta­cai­ta­nya­yo­r asiddhaṃ tato no­pā­dā­no­pā­de­ya­bhā­vo yuktaḥ | sā<span type="hard-break">- </span><lb n="79,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 079,22</span>dhā­ra­ṇa­sa­ttvā­di­dha­rma­sā­dha­rmya­mā­trā­t tayor u­pā­dā­no­pā­de­ya­tve­'­ti­pra­saṃ<span type="hard-break">- </span><pb n="080"/><lb n="80,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,01</span>gasya du­rni­vā­ra­tvā­t | yadi punaḥ sa­ha­kā­ri­kā­ra­ṇaṃ­bhū­ta­sa­mu­da­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="80,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,02</span>ś cai­ta­nyo­tpa­ttau pra­ti­pā­dya­te ta­do­pā­dā­na­kā­ra­ṇa­ma­nya­dvā­cyaṃ­, niru<span type="hard-break">- </span><lb n="80,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,03</span>pā­dā­na­sya ka­sya­ci­t kā­rya­syā­nu­pa­la­bdheḥ | śa­bda­vi­dyu­tpra­dī­pā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="80,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,04</span>va­nni­ru­pā­dā­naṃ cai­ta­nya­m iti cet, na, tasyāpi svo­pā­dā­na­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="80,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,05</span>siddheḥ | tathā hi svo­pā­dā­na­kā­ra­ṇa­pū­rva­kaḥ śa­bdā­diḥ­kā­rya­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="80,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,06</span>t pa­ṭā­di­va­t | kiṃ punas ta­syo­pā­dā­naṃ tā­lvā­di­sa­ha­kā­ri­vya­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="80,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,07</span>riktaṃ dṛṣṭam iti cet, śa­bdā­di­pu­dga­vya­m iti brūmas tathā hi <lb n="80,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,08</span>śabdādiḥ pu­dga­la­dra­vyo­pā­dā­na eva vā­hye­ndri­ya­pra­tya­kṣa­tvā­tgha­ṭa­va­t | <lb n="80,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,09</span>sā­mā­nye­na vya­bhi­cā­ra iti cet, na, ta­syā­pi­mū­rtta­dra­vyā­dhā­ra­sya <lb n="80,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,10</span>sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­la­kṣa­ṇa­sya vā­hye­ndri­ya­grā­hya­sya­pu­dga­la­dra­vyo­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="80,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,11</span>dā­na­tva­si­ddheḥ | tathā sati sā­mā­nya­syā­ni­tya­tva­pra­saṃ­gaḥ iti <lb n="80,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,12</span>cet, ka­thaṃ­ci­d i­ṣṭa­tvā­d adoṣa iti sarvathā nityasya sāmānya<span type="hard-break">- </span><lb n="80,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,13</span>sya sva­pra­tya­ya­he­tu­tva­vi­ro­dhā­t | dra­vye­ṇa­saṃ­gra­ha­na­ya­vi­ṣa­ye­ṇa sā<span type="hard-break">- </span><lb n="80,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,14</span>mā­nye­nā­ne­kāṃ­ta iti cet, na tasyāpy a­tī­ndri­ya­sya­vā­hye­ndi­ra­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="80,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,15</span>pra­tya­kṣa­tvā­t tena vya­bhi­cā­rā­bhā­vā­t | yatra vā­hye­ndri­grā­hyaṃ <lb n="80,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,16</span>pu­dga­la­skaṃ­dha­dra­vyaṃ vya­va­hā­ra­na­ya­si­ddhaṃ­ta­tsū­kṣma­pu­dga­lo­pā­dā­na­m eveti <lb n="80,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,17</span>kathaṃ te­nā­ne­kāṃ­ta iti ca | tato nā­nu­pā­dā­naṃ śa­bdā­di­ka­m asti <lb n="80,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,18</span>yatas ta­dva­tsa­ha­kā­ri­mā­trā­c cai­ta­nya­m a­nu­pā­dā­na­m u­tpa­dya­te­i­ti pra­pa­dye­ma­hi | <lb n="80,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,19</span>na co­pā­dā­na­sa­ha­kā­ri­pa­kṣa­dva­ya­vya­ti­r ekeṇa kiṃcit kā­ra­ṇa­ma­sti yena <lb n="80,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,20</span>bhū­ta­ca­tu­ṣṭa­yaṃ cai­ta­nya­sya ja­na­ka­m u­ra­rī­kri­ya­te | ta­taḥ­sva­bhā­va­ta eva <lb n="80,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,21</span>cai­ta­nya­sya siddhir astu pṛ­thi­vyā­di­bhū­ta­vi­śe­ṣa­va­d i­ti­ta­ttvā­nta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="80,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 080,22</span>siddhis tām a­pa­nha­vā­nā­m a­tā­va­kā­nāṃ­da­rśa­na­mo­ho­da­yā­ku­li­ta­ce­ta­sāṃ <pb n="081"/><lb n="81,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,01</span>jī­vi­kā­mā­tra­taṃ­trā­ṇāṃ vi­cā­ra­ya­tā­m api hā ! ka­ṣṭaṃ­pra­kṛ­ṣṭaḥ <lb n="81,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,02</span>pātaḥ saṃ­sā­ra­sa­mu­drā­va­rtta­pa­ta­na­la­kṣa­ṇaḥ saṃjāta iti sū­ra­yaḥ­ka­ru<span type="hard-break">- </span><lb n="81,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,03</span>ṇā­vi­ṣa­ya­tvaṃ da­rśi­ta­va­ntaḥ | </p><p n="a_126" rend="justify"><lb n="81,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,04</span>dīkṣāta eva muktir iti ma­nya­mā­nā­n maṃ­tri­ṇaḥ­pra­tyā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_37 a_127" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_37a"><lb n="81,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 37a</span>sva­ccha­nda­vṛ­tte­rja­ga­taḥ svabhāvā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_37b"><lb n="81,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 37b</span>d uccair a­nā­cā­ra­pa­the­ṣv a­do­ṣa­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_37c"><lb n="81,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 37c</span>nirghuṣya dī­kṣā­sa­ma­m u­kti­mā­nā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_37d"><lb n="81,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 37d</span>s tva­ddṛ­ṣṭi­vā­hyā vata vi­bhra­maṃ­ti || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">37</ref> || </l></lg><p n="a_128" rend="justify"><lb n="81,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,09</span>hiṃ­sā­'­nṛ­ta­ste­yā­bra­hma­pa­ri­gra­hā uccair a­nā­cā­ra­pa­thāḥ <lb n="81,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,10</span>paṃca ma­hā­pā­ta­kā­ni teṣv a­nu­ṣṭhī­ya­mā­ne­ṣv apy a­do­ṣaṃ­ni­rgho­ṣa­ya­nti ke<span type="hard-break">- </span><lb n="81,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,11</span>cit, sva­bhā­va­ta eva jagataḥ sva­ccha­nde­na vṛtter i­tyu­pa­pa­tti­m ā­ca­kṣa­te | <lb n="81,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,12</span>tathā hi — jagato '­nā­cā­ra­pa­thā mahānto 'pi na do­ṣa­he­ta­vaḥ sva<span type="hard-break">- </span><lb n="81,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,13</span>bhāvato ya­the­ccha­va­rtta­mā­na­tvā­t pra­si­ddha­jī­va­nmu­kta­va­d i­ti­ni­rghu<span type="hard-break">- </span><lb n="81,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,14</span>ṣya dī­kṣā­sa­ma­kā­lāṃ muktiṃ manyante | dīkṣayā samā sa­ma­kā­lā <lb n="81,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,15</span>dī­kṣā­sa­mā sā cāsau muktiś ca sā dī­kṣā­sa­ma­m uktis ta­syāṃ­mā­no­'<span type="hard-break">- </span><lb n="81,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,16</span>bhimāno yeṣāṃ te dī­kṣā­sa­ma­m u­kti­mā­nā iti pa­da­gha­ṭa­nā | te catva<span type="hard-break">- </span><lb n="81,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,17</span>ddṛ­ṣṭe­rbaṃ­dha­mo­kṣa­ta­tkā­ra­ṇā­ni­śca­ya­ni­baṃ­dha­na­syā­dvā­da­da­rśa­nā­tvā­hyāḥ <lb n="81,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,18</span>sa­rva­thai­kāṃ­ta­vā­di­tvā­t vi­bhra­maṃ­ty eva kevalaṃ vata kaṣṭaṃ, punas ta­ttva­ni­śca­yaṃ <lb n="81,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,19</span>nā­sā­da­ya­ntī­ty arthaḥ | dīkṣā hi maṃ­tra­vi­śe­ṣā­ro­pa­ṇa­m u­pa­sa­nna­ma­na­sī<span type="hard-break">- </span><lb n="81,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,20</span>ṣyate, sā ca yadi ya­ma­ni­ya­ma­sa­hi­tā tadā tva­dṛ­ṣṭi­r e­ve­ti­bha­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="81,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 081,21</span>va­dda­rśa­nā­d avāhyā eva dī­kṣā­vā­di­na­s ta­thā­ta­ttva­vi­ni­śca­ya­prā­pteḥ | <pb n="082"/><lb n="82,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,01</span>atha ya­ma­ni­ya­ma­ra­hi­tā dīkṣā ka­kṣī­kri­ya­te tadā na sā­do­ṣa­vi­pa­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="82,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,02</span>bhū­tā­'­nā­cā­ra­pra­ti­pa­kṣa­bhū­tā vā yato '­nā­cā­ra­kṣa­ya­kā­ri­ṇī syāt, <lb n="82,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,03</span>na cā­nā­cā­ra­kṣa­ya­kā­ra­ṇa­m a­nta­re­ṇa dī­kṣā­sa­ma­kā­la­m eva mu­kti­ryu­kti<span type="hard-break">- </span><lb n="82,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,04</span>m a­va­ta­ra­ty a­ti­pra­saṃ­gā­t | syān matir eṣā bhavatāṃ sa­ma­rthā­dī­kṣo­ccai­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="82,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,05</span>nā­cā­ra­pa­tha­m atha na pa­ṭī­ya­sī na punar a­sa­ma­rthā ya­to­dī­kṣā­sa­ma­ye evā<span type="hard-break">- </span><lb n="82,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,06</span>'­nā­cā­ra­ni­rā­ka­ra­ṇa­m u­pa­sa­nn a­ja­nā­nā­m a­nu­ṣa­jya­ta iti sā'pi na <lb n="82,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,07</span>śreyasī dīkṣāyāḥ sāmarthye 'pi ta­tsa­ma­kā­laṃ mu­ktya­na­va­lo<span type="hard-break">- </span><lb n="82,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,08</span>kanāt | tathā hi — sāmarthyaṃ dīkṣāyāḥ sva­bhā­va­bhū­ta­ma­rthā­nta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="82,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,09</span>bhūtaṃ vā ? sva­bhā­va­bhū­taṃ cet, kathaṃ ka­dā­ci­t kva­ci­tka­syā­ści<span type="hard-break">- </span><lb n="82,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,10</span>d eva syāt | dīkṣāto '­rthā­nta­ra­bhū­taṃ sā­ma­rthya­m iti cet <lb n="82,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,11</span>tat kiṃ kā­la­vi­śe­ṣa­rū­paṃ de­śa­vi­śe­ṣa­rū­paṃ da­kṣi­ṇā­di­vi­śe­ṣa­rū­paṃ <lb n="82,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,12</span>vā ? kā­la­vi­śe­ṣa­rū­paṃ cet, na, ti­thi­vā­ra­na­kṣa­tra­ve­lā­di­kā­la<span type="hard-break">- </span><lb n="82,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,13</span>vi­śe­ṣa­syā­vi­śe­ṣe 'pi ka­sya­ci­d dī­kṣā­sa­ma­kā­le mu­ktya­da­rśa­nā­t | <lb n="82,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,14</span>kṣe­tra­vi­śe­ṣa­sā­ma­rthya­m iti cet, na­tī­rtha­snā­na­de­va­tā­la­ya­maṃ­ḍa<span type="hard-break">- </span><lb n="82,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,15</span>lā­di­vi­śe­ṣa­sā­mye 'pi ka­syā­ci­n mu­ktya­bhā­vā­t | da­kṣi­ṇā­di­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="82,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,16</span>śe­ṣa­rū­paṃ sā­ma­rthya­m iti cet, na, gu­ru­da­kṣi­ṇā­yāṃ ya­tho­ktā­yāṃ <lb n="82,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,17</span>satyām api vi­na­ya­pra­ṇa­ma­na­na­ma­skā­rā­tma­sa­ma­rpa­ṇa­sa­dbhā­ve 'pico<span type="hard-break">- </span><lb n="82,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,18</span>ccair a­nā­cā­ra­pa­tha­pra­vṛ­tti­da­rśa­nā­t | sakalā sā­ma­grī­śra­ddhā­vi­śe­ṣo<span type="hard-break">- </span><lb n="82,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,19</span>pa­gṛ­hī­ta­dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­la­kṣa­ṇā ni­va­rtta­ka­dha­rma­vi­śe­ṣa­ja­ni­kā­dī­kṣā­yāḥ <lb n="82,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,20</span>sā­ma­rthya­m iti cet, kaḥ punaḥ śra­ddhā­vi­śe­ṣo nāma ? he­ye­ji­hā­sā <lb n="82,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,21</span>śa­śva­du­pā­de­ye co­pā­di­tsā śra­ddhā­vi­śe­ṣa iti cet, tarhi heyaṃ <lb n="82,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 082,22</span>duḥkham a­nā­ra­taṃ ta­tkā­ra­ṇaṃ ca mi­thyā­da­rśa­naṃ rā­gā­di­do­ṣa­pa­śce­ti <pb n="083"/><lb n="83,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,01</span>katham a­nā­cā­ra­pa­the­ṣv adoṣo ni­rghu­ṣya­te | śra­ddhā­vi­śe­ṣa­ś ca samyagda<span type="hard-break">- </span><lb n="83,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,02</span>rśanaṃ ta­da­nu­gṛ­hī­tā dīkṣā sa­mya­gjñā­na­pū­rvi­kā sa­mya­kcā­ri­trā­mi­ti <lb n="83,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,03</span>sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri­tra­tra­yā­d eva sā­tmī­bhā­va­m ā­pa­nnā­nmu­kti­r uktā <lb n="83,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,04</span>syāt tathā ca tva­ddṛ­ṣṭi­r eva śreyasī | ta­dvā­hyā­s tu­vi­bhra­ma­nty eveti <lb n="83,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,05</span>sūktam | </p><p n="a_129" rend="justify"><lb n="83,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,06</span>athavā dīkṣāsaṃ yathā bhavaty evam a­mu­kti­mā­nā mīmāṃsa<span type="hard-break">- </span><lb n="83,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,07</span>kās tva­ddṛ­ṣṭi­vā­hyā vata kaṣṭaṃ vi­bhra­maṃ­ti ! kiṃ kṛ­tvā­u­ccai­r anā<span type="hard-break">- </span><lb n="83,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,08</span>cā­ra­pa­the­ṣv adoṣaṃ nirghuṣya — </p><lg n="a_130"><l><lb n="83,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,09</span>"<span resp="?" rend="underline">na māṃ­sa­bha­kṣa­ṇe doṣo na madye na ca maithune</span> | "</l></lg><p n="a_131" rend="justify"><lb n="83,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,10</span><span resp="?" rend="underline">iti va­ca­nā­t</span> | kutaḥ ? ity u­pa­pa­tti­m ā­ca­kṣa­te — sva­cchaṃ­da­vṛ­tte­r ja<span type="hard-break">- </span><lb n="83,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,11</span>gataḥ sva­bhā­vā­d iti pra­vṛ­tti­r eva bhū­tā­nā­m iti va­ca­nā­t­, nakadā<span type="hard-break">- </span><lb n="83,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,12</span>cid a­nī­dṛ­śaṃ jagad ity a­bhyu­pa­ga­mā­c ca | kutas te­ṣāṃ­vi­bhra­ma iti cet, <lb n="83,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,13</span>doṣe 'py a­do­ṣa­ni­rgho­ṣa­ṇā­t ve­da­vi­hi­te­ṣū­ccai­r a­nā­cā­ra­pa­the­ṣu­pa­śu­va­dhā<span type="hard-break">- </span><lb n="83,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,14</span>diṣv adoṣo ni­rghu­ṣya­te na punar ve­da­vā­hye­ṣu bra­hma­ha­tyā­di­ṣu­ta­tra doṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="83,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,15</span>syaiva ni­rgho­ṣa­ṇā­t­, <span resp="?" rend="underline">"­brā­hma­ṇo na hantavyaḥ surā na­pā­ta­vye­ti­" <lb n="83,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,16</span>ni­ṣe­dha­va­ca­nā­t</span> | sva­ccha­nda­vṛ­tte­r api jagataḥ sva­bhā­vā­dve­de­na śreyaḥ<span type="hard-break">- </span><lb n="83,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,17</span>pra­tya­vā­ya­sā­dha­na­pra­kā­śi­nā ni­ya­mi­ta­tvā­t­, ta­thā­ve­da­vi­hi­ta­dī­kṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="83,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,18</span>yāś cā­pra­ti­kṣe­pā­t pā­khaṃ­ḍi­dī­kṣā­yā eva ni­ra­sa­nā­t | nā­mu­kti­mā­nāḥ <lb n="83,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,19</span>śrotriyāḥ pa­ra­ma­bra­hma­pa­dā­vā­pti­la­kṣa­ṇa­sya­mo­kṣa­syā­naṃ­da­rū­pa­sya taiḥ <lb n="83,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,20</span>svayam a­bhyu­pa­ga­mā­t | a­naṃ­ta­jñā­nā­di­rū­pā­yā eva mu­kte­rni­rā­ka­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="83,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,21</span>ṇād iti kecit te 'pi sva­gṛ­ha­mā­nyā eva, ve­da­vi­hi­te­ṣv apy a<span type="hard-break">- </span><lb n="83,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 083,22</span>nā­cā­re­ṣu do­ṣā­bhā­va­sya vya­va­sthā­pa­yi­tu­m aśakteḥ | khā­ra­pa­ṭi­ka­śā<span type="hard-break">- </span><pb n="084"/><lb n="84,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,01</span>stra­vi­hi­te­ṣu sa­dha­na­ga­rbhi­ṇī­va­dhā­di­ṣu­do­ṣā­bhā­vā­nu­ṣaṃ­gā­t | khāra<span type="hard-break">- </span><lb n="84,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,02</span>pa­ṭi­kā­ga­ma­jñā­na­syā­py a­pra­mā­ṇa­tvā­n na ta­dvi­hi­te­ṣv a­nā­cā­re­ṣu­do­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="84,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,03</span>bhā­va­pra­saṃ­ga iti cet, ve­da­jñā­na­sya kutaḥ prāmāṇyaṃ ye­na­ta­dvi<span type="hard-break">- </span><lb n="84,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,04</span>hiteṣu pa­śu­va­dhā­di­ṣu do­ṣā­bhā­vo vya­va­ti­ṣṭha­te | do­ṣa­va­rji­taiḥ <lb n="84,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,05</span>kā­ra­ṇai­r ja­nya­mā­na­tvā­d iti cet, na svarūpe 'pi ve­da­jñā­na­sya­prā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="84,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,06</span>ṇya­pra­saṃ­gā­t­, do­ṣā­śra­ya­pu­ru­ṣe­ṇā­kṛ­ta­sya sva­rū­pa­vā­da­syā­pi­si­ddheḥ | </p><lg n="a_132"><l><lb n="84,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,07</span>ta­trā­pū­rvā­rtha­vi­jñā­naṃ niścitaṃ bā­dha­va­rji­ta­m | </l><l><lb n="84,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,08</span>a­du­ṣṭa­kā­ra­ṇā­ra­bdhaṃ pramāṇaṃ lo­ka­sa­mma­ta­m || </l></lg><p n="a_133" rend="justify"><lb n="84,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,09</span>kā­rya­vā­da­va­t do­ṣa­va­rji­taiḥ kā­ra­ṇai­r ja­nya­mā­na­tvā­vi­śe­ṣā­t <lb n="84,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,10</span>bā­dha­va­rji­ta­tvā­c co­da­nā­jñā­na­sya prā­mā­ṇya­m iti cet, nāsi<span type="hard-break">- </span><lb n="84,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,11</span>ddhatvād a­nā­cā­ra­vi­dhā­yi­na­ś co­da­nā­jñā­na­sya bā­dha­sa­dbhā­vā­t | tathā <lb n="84,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,12</span>hi — pa­śu­ba­dhā­da­yaḥ pra­tya­vā­ya­he­ta­va eva pra­ma­tta­yo­gā­tprā­ṇā­ti­pā­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="84,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,13</span>ditvāt kha­ra­pa­ṭā­ga­ma­vi­hi­ta­sa­dha­na­va­dhā­di­va­t | pra­ma­tta­yo­go­'­si­ddha <lb n="84,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,14</span>iti cet na, kā­myā­nu­ṣṭhā­na­sya rā­gā­di­pra­mā­da­pū­rva­ka­sya­pra­ma­tta<span type="hard-break">- </span><lb n="84,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,15</span>yo­ga­ni­baṃ­dha­na­tvā­t | saty api rā­gā­di­pra­mā­da­yo­ge­pa­śu­va­dhā­di­ṣu <lb n="84,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,16</span>pra­tya­vā­yā­saṃ­bha­ve sa­dha­na­va­dhā­di­ṣv api kutaḥ pra­tya­vā­yaḥ­saṃ­bhā­vya­te <lb n="84,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,17</span>sarvathā vi­śe­ṣā­bhā­vā­t | pa­śu­va­dhā­dī­nāṃ­sva­rgā­di­śre­yaḥ­sā­dha­na<span type="hard-break">- </span><lb n="84,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,18</span>tvān na pra­tya­vā­ya­sā­dha­na­tva­m iti cet, na sa­dha­na­va­dhā­dī­nā­ma­pi dhanai<span type="hard-break">- </span><lb n="84,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,19</span>śva­ryā­di­śre­yaḥ­sā­dha­na­tvā­t pra­tya­vā­ya­he­tu­tvaṃ mā bhūt, tadātv a<span type="hard-break">- </span><lb n="84,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,20</span>sto­ka­śre­yaḥ­sā­dha­na­tve 'pi sa­dha­na­va­dhā­dī­nāṃ­pā­ra­tri­ka­bṛ­ha­tpra<span type="hard-break">- </span><lb n="84,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,21</span>tya­vā­ya­sā­dha­na­tva­m api vi­ru­ddha­m eveti cet ta­rhi­pa­śu­va­dhā­dī­nā­m api <lb n="84,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 084,22</span>pa­śu­lā­bhā­rtha­lā­bhā­di­sva­lpa­śre­yaḥ­sā­dha­na­tve '­pi­pā­ra­tri­ka­bṛ­ha­tpra­tya<span type="hard-break">- </span><pb n="085"/><lb n="85,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,01</span>vā­ya­sā­dha­na­tvā­d eva sva­rgā­di­śre­yaḥ­sā­dha­na­tvaṃ mā bhū­dvi­ro­dhā­t | <lb n="85,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,02</span>ṛ­tvi­gā­di­da­kṣi­ṇā­vi­śe­ṣā­d dī­nā­nā­tha­sa­ka­la­ja­nā­naṃ­di­dā­na­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="85,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,03</span>ṣāc ca śra­ddhā­pū­rva­ka­vra­ta­ni­ya­mā­bhi­saṃ­baṃ­dhā­c ca ya­ja­mā­na­sya­sva­rgā<span type="hard-break">- </span><lb n="85,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,04</span>di­śre­yaḥ­sā­dha­na­tvaṃ pa­śu­va­dhe 'pi na vi­ru­dhya­ta iti cet kimevaṃ <lb n="85,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,05</span>pa­śu­va­dhā­di­nā­, da­kṣi­ṇā­di­bhya eva śre­yaḥ­saṃ­prā­pte­s ta­da­bhā­ve <lb n="85,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,06</span>pra­tya­vā­ya­syai­va siddhes tasya śre­yaḥ­sā­dha­na­tvā­saṃ­bha­vā­t | kathaṃ <lb n="85,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,07</span>cāyaṃ sa­dha­na­va­dha­kā­dī­nā­m api dā­nā­di­vi­dhā­yi­nāṃ dha­rmā­dya­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="85,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,08</span>saṃ­dhi­śra­ddhā­vi­śe­ṣa­śā­li­nāṃ svā­ga­ma­vi­hi­ta­mā­rgā­di­gā­mi­nāṃ sva<span type="hard-break">- </span><lb n="85,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,09</span>rgā­di­śre­yaḥ­prā­pti­pra­ti­ṣe­dha­sa­ma­rthaḥ | nanu ca­dha­rmā­bhi­saṃ­dhī­nāṃ <lb n="85,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,10</span>sa­dha­na­va­dhā­di­r a­dha­rma­he­tu­r viruddha iti cet, pa­śu­va­dhā­di­stā­dṛ­k katha<span type="hard-break">- </span><lb n="85,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,11</span>m a­vi­ru­ddhaḥ ? tathā ve­da­vi­hi­ta­tvā­d iti ce­tkha­ra­pa­ṭa­śā­stra­vi­hi­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="85,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,12</span>tvāt sa­dha­na­va­dhā­di­r api viruddho mā bhūt | dha­na­lo­bhā­di­ni­baṃ­dha­na<span type="hard-break">- </span><lb n="85,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,13</span>tvāt sa­dha­na­va­dhā­de­r dha­rmā­bhi­saṃ­dhi­vi­ro­dhe­sva­rgā­di­lo­bha­ni­mi­tta­ttvā<span type="hard-break">- </span><lb n="85,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,14</span>t pa­śu­va­dhā­de­r dha­rmā­bhi­saṃ­dhi­vi­ro­dho 'stu vi­śe­ṣā­bhā­vā­t | dṛ­ṣṭā­rtha­dha­na<span type="hard-break">- </span><lb n="85,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,15</span>lo­bhā­de­r a­dṛ­ṣṭā­rtha­sva­rgā­di­lo­bhā­dī­nāṃ ma­ha­ttvā­c ca­ta­nni­baṃ­dha­na­syai­va <lb n="85,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,16</span>pa­śu­va­dhā­de­r dha­rma­vi­ro­dho ma­hā­ne­ve­ti ca yuktaṃ vaktuṃ | nanv anaṃta<span type="hard-break">- </span><lb n="85,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,17</span>ni­rvā­ṇa­su­kha­lo­bha­ni­baṃ­dha­na­sya sva­pa­ra­kā­ya­pa­ri­tā­pa­na­syā­pye­vaṃ dha<span type="hard-break">- </span><lb n="85,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,18</span>rma­vi­ro­dhaḥ kathaṃ ma­ha­tta­mo na syād iti cet na, yo­gi­nāṃ­ni­rvā<span type="hard-break">- </span><lb n="85,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,19</span>ṇa­su­kha­śra­ddhā­yā­m api lo­bhā­bhā­vā­d iti, brūmas te­ṣā­mā­tma­sva­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="85,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,20</span>pra­ti­baṃ­dhi­ka­rma­ma­la­vi­ga­mā­yai­va sa­mā­dhi­vi­śe­ṣa­pra­vṛ­tteḥ­kva­ci­l lobhamā<span type="hard-break">- </span><lb n="85,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,21</span>tre 'pi ni­rvā­ṇa­prā­pti­vi­ro­dhā­t | tad uktam — "mokṣe 'pi nayasya <lb n="85,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 085,22</span>kāṃkṣā sa mokṣam a­dhi­ga­ccha­tī­ti­" | tarhi yā­jñi­kā­nā­m a­pi­pra­tya<span type="hard-break">- </span><pb n="086"/><lb n="86,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,01</span>vā­ya­ji­hā­sa­yā ni­tya­nai­mi­tti­ka­yo­r ve­da­vi­hi­ta­yoḥ­pra­vṛ­tte­r na sva<span type="hard-break">- </span><lb n="86,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,02</span>rgā­di­lo­bha­ni­baṃ­dha­na­tva­m iti cet, kim evaṃ khā­ra­pa­ṭi­kā­nāṃ­dau­rga­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="86,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,03</span>ji­hā­sa­yā sa­dha­na­va­dhā­di­ṣu pra­vṛ­tti­rdha­na­lo­bha­ni­baṃ­dha­nā­'­bhi­dhī­ya­te ? <lb n="86,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,04</span>dau­rga­tya­ji­hā­sai­va dha­na­lo­bha iti cet, pra­tya­vā­ya­ji­hā­sai­va <lb n="86,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,05</span>sva­rgā­di­śre­yo­lo­bhaḥ kathaṃ na syāt | na caivaṃ yogināṃ <lb n="86,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,06</span>saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­kro­dha­lo­bhā­di­ni­rā­ci­kī­rṣai­va ni­śre­ya­so lobha <lb n="86,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,07</span>iti vaktuṃ yuktaṃ vyā­ghā­tā­t­, mo­kṣā­rthi­nāṃ sa­rva­trā­pra­vṛ­tte­rna <lb n="86,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,08</span>lo­bha­ni­baṃ­dha­nā pra­vṛ­tti­r iti viṣamo 'yam u­pa­nyā­saḥ | ta­taḥ­sū­kta<span type="hard-break">- </span><lb n="86,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,09</span>m ida pa­śu­va­dhā­di­ya­jña­vā­di­nāṃ ve­da­vā­kyā­nāṃ bā­dha­ka­ma­nu­mā­naṃ­, paśu<span type="hard-break">- </span><lb n="86,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,10</span>va­dhā­da­yaḥ pra­tya­vā­ya­he­ta­vaḥ pra­ma­tta­yo­gā­t­, prā­ṇā­ti­pā­tā­di­tvā­t <lb n="86,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,11</span>sa­dha­na­va­dhā­di­va­d iti | cai­tyā­la­ya­ka­ra­ṇā­di­ṣu­nā­nā­prā­ṇi­ga­ṇa­prā<span type="hard-break">- </span><lb n="86,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,12</span>ṇā­ti­pā­tā­di­bhi­r a­ne­kāṃ­ta iti cet, na pra­ma­tta­yo­gā­d iti vaca<span type="hard-break">- </span><lb n="86,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,13</span>nāt, na ca cai­tyā­la­ya­ka­ra­ṇā­di­ṣu pra­ma­tta­yo­go 'sti samya<span type="hard-break">- </span><lb n="86,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,14</span>ktva­va­rdha­na­kri­yā­yāḥ sa­mī­hi­ta­tvā­t­, ta­trā­'­pi ni­dā­na­ka­ra­ṇe­pra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="86,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,15</span>vā­ya­he­tu­tva­syā­bhya­nu­jñā­nā­t pa­kṣā­nta­ra­va­rtti­tvā­n na tai­re­nai­kāṃ­ti­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="86,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,16</span>to­dbhā­va­yi­tuṃ yuktā | tan na vā­dha­va­rji­ta­tve­nā­'­pi­co­da­nā­pra­mā­ṇaṃ <lb n="86,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,17</span>bā­dha­ka­sya vya­va­sthi­teḥ khā­ra­pa­ṭi­ka­śā­stra­va­t a­pra­mā­ṇa­kaṃ <lb n="86,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,18</span>coccair a­nā­cā­ra­pa­the­ṣv adoṣaṃ ni­rgho­ṣa­ya­ntaḥ kathaṃ na­vi­bhra­ma­yaṃ­ti <lb n="86,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,19</span>mī­māṃ­sa­kāḥ | </p><p n="a_134" rend="justify"><lb n="86,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,20</span>iti tva­ddṛ­ṣṭi­bā­hyā­nāṃ kaṣṭam a­ni­vā­ryaṃ tatas tama e­va­pra­rū­ḍhaṃ <lb n="86,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 086,21</span>yā­jñi­kā­nāṃ sa­rva­ce­ṣṭi­ta­m iti sūrayo ni­ve­da­ya­nti — </p><lg n="YA-IŚ_38 a_135" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_38a"><lb n="86,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 38a</span>pra­vṛ­tti­ra­ktaiḥ śa­ma­tu­ṣṭi­ri­ktai<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_38b"><pb n="087"/><lb n="87,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 38b</span>r upetya hiṃ­sā­'­bhyu­da­yā­ṅga­ni­ṣṭhā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_38c"><lb n="87,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 38c</span>pra­vṛ­tti­taḥ śāṃtir api prarūḍhaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_38d"><lb n="87,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 38d</span>tamaḥ pareṣāṃ tava su­pra­bhā­ta­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">38</ref> || </l></lg><p n="a_136" rend="justify"><lb n="87,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,04</span>hiṃ­sā­nṛ­ta­ste­yā­bra­hma­pa­ri­gra­he­ṣu ni­ya­ma­m aṃ­ta­re­ṇa­pra­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="87,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,05</span>rṣeṇa vṛttiḥ pra­vṛ­tti­s tatra raktā mī­māṃ­sa­kā­sta­thā­'­bhi­ni­ve­śā­t | <lb n="87,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,06</span>tair upetya pravṛttiṃ svayaṃ pra­ti­pa­dya hiṃ­sā­bhyu­da­ya­ka­sya­sva­rgā­de­r aṃgaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="87,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,07</span>kāraṇaṃ niṣṭhā, kiṃ bhūtais taiḥ śa­ma­tu­ṣṭi­ri­ktai­r i­ti­he­tu­va­ca­naṃ tena śama<span type="hard-break">- </span><lb n="87,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,08</span>tu­ṣṭi­ri­kta­tvā­d ity arthaḥ, kro­dhā­di­śā­ntiḥ śamaḥ, tuṣṭiḥ, santoṣaḥ <lb n="87,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,09</span>śamena tuṣṭiḥ śa­ma­tu­ṣṭi­s tayā riktair iti pratyeyaṃ | ta­de­ta­t prarūḍhaṃ <lb n="87,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,10</span>vṛ­ha­tta­maṃ tamaḥ pareṣāṃ ya­jña­vā­di­nā­m a­jñā­na­tva­m ity arthaḥ, ta­thā­pra­vṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="87,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,11</span>ttitaḥ śāntir api prarūḍhaṃ tamaḥ pareṣāṃ ta­syāḥ­śāṃ­ti­pra­ti­pa­kṣi<span type="hard-break">- </span><lb n="87,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,12</span>tvāt | pra­vṛ­tti­r hi rā­gā­dyu­dre­ka­sya kāraṇaṃ na pu­nā­rā­gā­di­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="87,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,13</span>nter vyā­ghā­tā­t | </p><p n="a_137" rend="justify"><lb n="87,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,14</span>syān mataṃ, teṣāṃ, pra­vṛ­tti­r dvedhā, rā­gā­di­he­tuḥ­śāṃ­ti­he­tu­ś ca | <lb n="87,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,15</span>tatra yā ve­da­vā­kye­nā­vi­hi­tā sā rā­gā­dyu­da­ya­ni­mi­ttaṃ yathā brā<span type="hard-break">- </span><lb n="87,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,16</span>hma­ṇa­va­dha­su­rā­pā­nā­di | ve­da­vi­hi­tā tu śāṃ­ti­he­tu­r yathā ya­jñe­pa­śu<span type="hard-break">- </span><lb n="87,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,17</span>va­dhā­di­s tasyā a­dṛ­ṣṭā­rtha­tvā­tkro­dhā­dyu­da­ya­ni­baṃ­dha­na­tvā­bhā­vā­d iti | <lb n="87,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,18</span>tad apy asat | ve­da­vi­hi­tā­yāḥ pra­vṛ­tteḥ­śāṃ­ti­he­tu­tva­ni­ya­mā­nu­pa­pa­tteḥ <lb n="87,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,19</span>anyathā mā­ta­ra­m upaihi sva­sā­ra­m u­pai­hī­ti ve­da­vā­kya­vi­hi­tā­yā­mā­tṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="87,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,20</span>sva­sṛ­ga­ma­na­la­kṣa­ṇā­yāḥ pravṛtteḥ śāṃ­ti­he­tu­tva­pra­saṃ­gā­t | ve­dā­vi­hi<span type="hard-break">- </span><lb n="87,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 087,21</span>tāyāś ca pravṛtteḥ sa­tpā­tra­dā­nā­di­la­kṣa­ṇā­yāḥ­śāṃ­ti­pra­ti­pa­kṣa­tvā<span type="hard-break">- </span><pb n="088"/><lb n="88,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,01</span>patteḥ | atha matam etat — pa­raṃ­pa­ra­yā pra­vṛ­tti­r a­pi­śāṃ­ti­he­tu­r u­pa­pa­dya­ta eva <lb n="88,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,02</span>yathā de­va­tā­rā­dha­nā­di­pra­vṛ­tti­r iti | tad apy a­saṃ­bhā­vyaṃ­, ve­da­vi­hi<span type="hard-break">- </span><lb n="88,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,03</span>ta­hiṃ­sā­di­pra­vṛ­tteḥ­, pa­raṃ­pa­ra­yā śāṃ­ti­he­tu­tvā­nu­pa­pa­tteḥ | naca śāntya<span type="hard-break">- </span><lb n="88,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,04</span>rthinaḥ śāṃ­ti­pra­ti­kū­le­ṣu hiṃ­sā­di­ṣu va­rta­mā­nāḥ­pre­kṣā­pū­rva­kā­ri­ṇaḥ <lb n="88,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,05</span>syur ma­dā­bhā­vā­ya ma­dya­pā­ne pra­va­rtta­mā­na­ja­na­va­t | sa­tpā­tra­dā­na­de­va­tā­rca<span type="hard-break">- </span><lb n="88,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,06</span>nādiṣu svayam a­na­bhi­saṃ­dhi­ta­sū­kṣma­prā­ṇi­va­dhā­di­pra­vṛ­tti­s tu­pa­raṃ­pa­ra­yā <lb n="88,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,07</span>śāṃ­ti­he­tu­r u­pa­pa­dya­ta e­va­da­rśa­na­vi­śu­ddhi­pa­ri­gra­ha­pa­ri­tyā­ga­pra­dhā­na­ta­yā <lb n="88,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,08</span>tasyāḥ sa­ma­va­sthi­ta­tvā­d anyathā ta­da­bhā­va­vi­ro­dhā­t | i­ti­sū­kta<span type="hard-break">- </span><lb n="88,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,09</span>m etat pra­vṛ­tti­taḥ śāṃtir iti vacanaṃ ma­hā­ta­mo­vi­jṛ­mbhi­taṃ­pa­re­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="88,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,10</span>m iti tatas tavaiva mataṃ su­pra­bhā­taṃ­sa­ka­la­ta­mo­ni­ra­sa­na­pa­ṭī­ya­stvā<span type="hard-break">- </span><lb n="88,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,11</span>d iti siddham | </p><p n="a_138" rend="justify"><lb n="88,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,12</span>sāmprataṃ ma­tā­nta­raṃ ni­rā­ci­kī­rṣa­vaḥ prāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_39 a_139" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_39a"><lb n="88,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 39a</span>śī­rṣo­pa­hā­rā­di­bhi­r ā­tma­duḥ­khai<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_39b"><lb n="88,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 39b</span>r devān ki­lā­rā­dhya su­khā­bhi­gṛ­ddhāḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_39c"><lb n="88,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 39c</span>siddhyanti do­ṣā­pa­ca­yā­na­pe­kṣā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_39d"><lb n="88,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 39d</span>yuktaṃ ca teṣāṃ tvam ṛṣir na yeṣām || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">39</ref> || </l></lg><p n="a_140" rend="justify"><lb n="88,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,17</span>śī­rṣo­pa­hā­raḥ sva­śi­ro­va­li­ś chā­gā­di­śi­ro­va­li­r vā | sa <lb n="88,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,18</span>ādir yeṣāṃ gu­ggu­la­dhā­ra­ṇa­ma­ka­ra­bho­ja­na­bhṛ­gu­pa­ta­na­pra­kā­rā­ṇāṃ­te śī<span type="hard-break">- </span><lb n="88,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,19</span>rṣo­pa­hā­rā­da­ya­s tair ā­tma­duḥ­khai­r jī­va­duḥ­kha­ni­mi­ttai­r de­vā­nya­kṣa­ma­he­śva­rā­dī<span type="hard-break">- </span><lb n="88,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,20</span>n ārādhya sidhyanti do­ṣā­pa­ca­yā­na­pe­kṣā do­ṣā­pa­ca­ya­ma­na­pe­kṣa­mā­ṇāḥ <lb n="88,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 088,21</span>su­khā­bhi­gṛ­ddhāḥ kā­ma­su­khā­di­lo­lu­pāḥ kileti sūrayaḥ pramā<span type="hard-break">- </span><pb n="089"/><lb n="89,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,01</span>ṇā­nu­pa­pa­nna­tve­na ruciṃ pra­kā­śa­ya­nti | keṣāṃ pu­na­ri­daṃ yuktam ity abhi<span type="hard-break">- </span><lb n="89,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,02</span>dhīyate — "yuktaṃ ca teṣāṃ tvam ṛṣir na ye­ṣā­m­" iti | yeṣāṃ natva<span type="hard-break">- </span><lb n="89,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,03</span>m ṛṣir gurur vī­ta­do­ṣaḥ sa­rva­jña­svā­mī na bhavasi teṣām e­va­mi­thyā­dṛ­śāṃ <lb n="89,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,04</span>yuktaṃ u­pa­pa­nna­m e­vai­ta­t prarūḍhaṃ tamo na punar yeṣāṃ tvaṃguruḥ śuddhi<span type="hard-break">- </span><lb n="89,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,05</span>śaktyoḥ parāṃ kāṣṭhām a­dhi­ti­ṣṭha­nn a­bhi­ma­to 'si te­ṣāṃ­sa­bhya­gdṛ­ṣṭī<span type="hard-break">- </span><lb n="89,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,06</span>nāṃ hiṃ­sā­di­vi­ra­ti­ce­ta­sāṃ da­yā­da­m a­tyā­ga­sa­mā­dhi­ni­ṣṭhaṃ­tva­dī­yaṃ ma<span type="hard-break">- </span><lb n="89,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,07</span>tam a­dvī­tī­yaṃ pra­ti­pa­dya­mā­nā­nāṃ­na­ya­pra­mā­ṇa­vi­ni­ści­ta­pa­ra­mā­rtha­ya­thā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="89,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,08</span>tā­ri­jī­vā­di­ta­ttvā­rtha­pra­ti­pa­tti­ku­śa­la­ma­na­sāṃ pra­mā­da­to­'­śa­kti­to vā | <lb n="89,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,09</span>kvacit pra­vṛ­tti­m ā­ca­ra­tā­m api te­ṣāṃ­ta­trā­bhi­ni­ve­śa­pā­śā­na­va­kā­śā­t | <lb n="89,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,10</span>tad itthaṃ sa­maṃ­ta­do­ṣaṃ matam a­nya­dī­yaṃ saṃ­kṣe­pa­to da­rśi­ta­m | vistara<span type="hard-break">- </span><lb n="89,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,11</span>to de­vā­ga­me tasya sa­ma­nta­bha­dra­svā­mi­bhiḥ pra­ti­pā­da­nā­t­"­bhā­vai­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="89,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,12</span>nte pa­dā­rthā­nā­" mi­tyā­di­nā | tata eva tvadīyaṃ ma­ta­ma­dvi­tī­ya­m iti <lb n="89,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,13</span>ca sa­mā­sa­to vya­va­sthi­taṃ | vyāsato de­vā­ga­me eva tasya ta<span type="hard-break">- </span><lb n="89,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,14</span>thā vya­va­sthā­pi­ta­tvā­t­, "­ka­tha­ñci­t te sa­de­ve­ṣṭaṃ ka­thaṃ­ci­da­sa­d eva <lb n="89,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,15</span>tad" i­tyā­di­nā tathaiva svā­mi­bhi­r a­bhi­dhā­nā­t | </p><lg n="a_141"><l><lb n="89,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,16</span>stotre yu­ktya­nu­śā­sa­ne ji­na­pa­te­r vīrasya niḥ­śe­ṣa­taḥ</l><l><lb n="89,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,17</span>saṃ­prā­pta­sya vi­śu­ddhi­śa­kti­pa­da­vīṃ kāṣṭhāṃ pa­rā­mā­śri­tā­m | </l><l><lb n="89,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,18</span>nirṇītaṃ matam a­dvi­tī­ya­m amalaṃ saṃ­kṣe­pa­to '­pā­kṛ­taṃ</l><l><lb n="89,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,19</span>tad vāhyaṃ vitathaṃ mataṃ ca sakalaṃ sa­ddhī­dha­nai­r bu­dhya­tā­m || </l></lg><p n="a_142" rend="justify"><lb n="89,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 089,20</span>iti yu­ktya­nu­śā­sa­ne pa­ra­me­ṣṭhi­sto­tre prathamaḥ prastāvaḥ | </p><p n="a_143" rend="justify"><pb n="090"/><lb n="90,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,01</span>atha bhe­dā­bhe­dā­tma­kaṃ sā­mā­nya­vi­śe­ṣā­tma­ka­ma­rtha­ta­ttvaṃ madīyaṃ <lb n="90,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,02</span>matam a­dvi­tī­yaṃ na­ya­pra­mā­ṇa­pra­kṛ­tāṃ­ja­sā­rtha­tvā­d astu nā­ma­ke­va­laṃ sāmā<span type="hard-break">- </span><lb n="90,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,03</span>nyaniṣṭhāḥ viśeṣāḥ syur vi­śe­ṣa­ni­ṣṭhaṃ vā sāmānyaṃ syā­du­bha­yaṃ vā <lb n="90,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,04</span>pa­ra­spa­ra­ni­ṣṭha­m iti bha­ga­va­tpa­rya­nu­yo­ge sūrayaḥ prāhuḥ — </p><p n="a_144" rend="justify"><lb n="90,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,05</span>"­sā­mā­nya­ni­ṣṭhā vividhā vi­śe­ṣāḥ­" iti sāmānyaṃ <lb n="90,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,06</span>dvi­vi­dha­m ū­rdhva­tā­sā­mā­nyaṃ ti­rya­ksā­mā­nyaṃ ceti | ta­tro­rdhva­tā­sā­mā­nyaṃ <lb n="90,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,07</span>kra­ma­bhā­vi­ṣu pa­ryā­ye­ṣv e­ka­tvā­nva­ya­pra­tya­grā­hyaṃ dravyaṃ | ti­rya­ksā­mā­nyaṃ <lb n="90,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,08</span>nā­nā­dra­vye­ṣu pa­ryā­ye­ṣu ca sā­dṛ­śya­pra­tya­ya­grā­hyaṃ­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­rū­paṃ | <lb n="90,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,09</span>tatra sāmānye niṣṭhā pa­ri­sa­mā­pti­r yeṣāṃ te sā­mā­nya­ni­ṣṭhāḥ | ke te ? <lb n="90,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,10</span>viśeṣāḥ paryāyāḥ | kiṃ prakārāḥ ? vividhāḥ kecit kra­ma­bhu­vaḥ <lb n="90,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,11</span>kecit sa­ha­bhu­va e­ka­dra­vya­vṛ­tta­yaḥ | tatra kra­ma­bhu­vaḥ­pa­ri­spaṃ­da­rū­pā <lb n="90,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,12</span>u­tkṣe­pa­ṇā­da­yaḥ­, a­pa­ri­spaṃ­dā­tma­kāḥ sā­dhā­ra­ṇāḥ sā­dhā­ra­ṇā­sā­dhā<span type="hard-break">- </span><lb n="90,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,13</span>raṇāś ca a­sā­dhā­ra­ṇā­ś ceti trividhāḥ | sā­dhā­ra­ṇa­dha­rmāḥ­sa­ttva­pra­me<span type="hard-break">- </span><lb n="90,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,14</span>ya­tvā­da­yaḥ­, sā­dhā­ra­ṇā­sā­dhā­ra­ṇāḥ dra­vya­tva­jī­va­tvā­da­yaḥ­, asādhā<span type="hard-break">- </span><lb n="90,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,15</span>raṇāḥ pra­ti­dra­vyaṃ pra­bhi­dya­mā­nāḥ pra­ti­ni­ya­tā a­rtha­pa­ryā­yā­i­ti <lb n="90,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,16</span>vi­vi­dha­pra­kā­rā viśeṣā e­ka­dra­vya­ni­ṣṭha­tvā­dū­rdhva­tā­sā­mā­nya­ni­ṣṭhā<span type="hard-break">- </span><lb n="90,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,17</span>s ta­dvya­ti­re­ke­ṇā­saṃ­bhā­vya­mā­na­tvā­t | nanv evaṃ vi­dhaṃ­vi­śe­ṣa­ni­ṣṭhaṃ sā<span type="hard-break">- </span><lb n="90,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,18</span>mānyaṃ kasmān na syād iti cet, na, ka­sya­ci­d vi­śe­ṣa­syā­pā­ye­'­pi <lb n="90,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,19</span>sā­mā­nya­sya vi­śe­ṣā­nta­re­ṣū­pa­la­bdheḥ­sa­rva­vi­śe­ṣa­ni­ṣṭha­tva­vi­ro­dhā­t | <lb n="90,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,20</span>ka­ti­pa­ya­vi­śe­ṣa­ni­ṣṭha­tve tu sā­mā­nya­sya ta­da­nya­vi­śe­ṣā­ṇāṃ niḥ<span type="hard-break">- </span><lb n="90,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,21</span>sā­mā­nya­tva­pra­saṃ­gā­t | vi­na­ṣṭā­nu­tpa­nna­vi­śe­ṣa­ni­ṣṭha­tve­sā­mā­nya­sya vi<span type="hard-break">- </span><lb n="90,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 090,22</span>nā­śā­nu­tpā­da­pra­saṃ­go vyāhataḥ pra­sa­jye­ta | vi­śe­ṣā­ṇāṃ vi­nā­śe­'­pi <pb n="091"/><lb n="91,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,01</span>sā­mā­nya­syā­vi­nā­śe­nā­ga­ta­tve 'pi va­rtta­mā­na­tve ca­vi­ru­ddha­dha­rmā­dhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="91,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,02</span>sāt bhe­da­pra­saṃ­gā­n na vi­śe­ṣa­ni­ṣṭha­tvaṃ sā­mā­nya­sya­pra­sa­jye­tā­ti­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="91,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,03</span>saṃgāt | vi­śe­ṣe­ṣu vya­kti­rū­pe­ṣu dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­su sā­mā­nya­sya­sa­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="91,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,04</span>vāyād vi­śe­ṣa­ni­ṣṭhaṃ sā­mā­nya­m iti cet na, ta­sya­ti­rya­ksā­mā­nya­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="91,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,05</span>tvāt, na caitad api vi­śe­ṣa­ni­ṣṭhaṃ dra­vya­tva­sya­sa­ka­la­dra­vya­vya­kti­ni­ṣṭha­tve <lb n="91,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,06</span>kā­rya­dra­vya­vya­kti­vi­nā­śa­pra­saṃ­gā­tka­ti­pa­ya­dra­vya­vya­kti­ni­ṣṭha­tve dravya<span type="hard-break">- </span><lb n="91,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,07</span>vya­ktyaṃ­ta­rā­ṇāṃ niḥ­sā­mā­nya­tva­pra­saṃ­ga­sya ta­da­va­stha­tvā­t | nitya<span type="hard-break">- </span><lb n="91,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,08</span>sa­rva­ga­ta­tvā­t sā­mā­nya­syā­ya­ma­do­ṣa iti cet, na, sa­rva­vya­ktī­nāṃ <lb n="91,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,09</span>ni­tya­tva­pra­saṃ­gā­t tatra ni­tya­sā­mā­nya­sya ni­ṣṭha­nā­t | ya­di­pu­na<span type="hard-break">- </span><lb n="91,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,10</span>r vyāpakaṃ sāmānyaṃ vyāpyās tu vya­kta­ya­s ta­to­vyā­pyā<span type="hard-break">- </span><lb n="91,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,11</span>bhāve 'pi vyā­pa­ka­sya sa­dbhā­vā­vi­ro­dhā­t saty api nitye sāmānye <lb n="91,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,12</span>vya­ktī­nā­m a­bhā­vā­vi­ro­dhā­n na ni­tya­tā­pa­tti­r iti matam tadā <lb n="91,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,13</span>sā­mā­nya­ni­ṣṭhā eva viśeṣāḥ syur a­va­sthi­te sāmānye vi­śe­ṣā­ṇā­mu<span type="hard-break">- </span><lb n="91,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,14</span>tpādād vi­nā­śā­c ceti siddhāḥ sā­mā­nya­ni­ṣṭhā vividhā vi­śe­ṣāḥ­, <lb n="91,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,15</span>na pu­na­rvi­śe­ṣa­ni­ṣṭhaṃ sāmānyaṃ | etena pa­ra­spa­ra­ni­ṣṭha­mu­bha­ya­m ity api <lb n="91,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,16</span>pakṣaḥ pra­ti­kṣi­ptaḥ | </p><p n="a_145" rend="justify"><lb n="91,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,17</span>yadi sā­mā­nya­ni­ṣṭhā vi­śe­ṣā­s tadā padaṃ kiṃ viśeṣaṃ nayate <lb n="91,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,18</span>sāmānyaṃ vā tad ubhayaṃ vā­'­nu­bha­yaṃ veti śaṃ­kā­yā­m i­da­ma­bhi­dhī­ya­te <lb n="91,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,19</span>sūribhiḥ — "padaṃ vi­śe­ṣā­nta­ra­pa­kṣa­pā­ti­" viśeṣaṃ nayata iti <lb n="91,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,20</span>viśeṣo dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­bhe­dā­t trividhaḥ | tatra dna­vye­pra­va­rtta­mā­naṃ <lb n="91,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,21</span>padaṃ dra­vya­dvā­re­ṇa vi­śe­ṣāṃ­ta­raṃ guṇaṃ karma vā svī­ka­ro­tī­ti­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="91,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 091,22</span>ṣā­nta­ra­pa­kṣa­pā­ti­, pa­kṣa­pā­to hi svīkāraḥ pa­ri­gra­haḥ so­'­syā­stī­ti <pb n="092"/><lb n="92,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,01</span>pa­kṣa­pā­ti vi­śe­ṣāṃ­ta­re pa­kṣa­pā­ti vi­śe­ṣā­nta­ra­pa­kṣa­pā­ti | yathā daṃḍī<span type="hard-break">- </span><lb n="92,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,02</span>tipadaṃ saṃ­yo­gi­dra­vya­dvā­re­ṇa dravye de­va­da­ttā­dau­pra­va­rta­mā­naṃ guṇam api <lb n="92,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,03</span>daṃ­ḍa­pu­ru­ṣa­saṃ­yo­ga­la­kṣa­ṇaṃ pa­ri­gṛ­hṇā­ti­, karma ca daṃ­ḍa­ga­taṃ­pu­ru­ṣa­ga­taṃ ca <lb n="92,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,04</span>pa­ri­spa­nda­la­kṣa­ṇaṃ vi­śe­ṣā­nta­raṃ svī­ka­ro­tī­ti | ta­da­svī­kā­ra­ṇe­daṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="92,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,05</span>ḍī­ti­pa­da­sya dravye pra­vṛ­tti­vi­ro­dhā­t | tathā vi­ṣā­ṇī­ti pa­daṃ­sa­ma­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="92,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,06</span>yi­dra­vya­vi­ṣa­yaṃ sa­ma­vā­yi­vi­ṣā­ṇi­dvā­re­ṇa­, ga­vā­di­sa­ma­vā­yi­ni­pra­va<span type="hard-break">- </span><lb n="92,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,07</span>rta­mā­na­tvā­t | tatra ca vi­ṣā­ṇi­dra­vye pra­va­rtta­mā­naṃ­ta­dgu­ṇa­ma­pi viśe<span type="hard-break">- </span><lb n="92,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,08</span>ṣāṃtaraṃ dha­va­lā­di gṛhṇāty eva, kriyāṃ ca vi­śe­ṣāṃ­ta­raṃ­ga­vā­di­ga­taṃ <lb n="92,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,09</span>vi­ṣā­ṇa­ga­taṃ vā svī­kā­ro­ty eveti vi­śe­ṣāṃ­ta­ra­pa­kṣa­pā­tī­ty ucyate | <lb n="92,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,10</span>tathā śukla iti padaṃ, gu­ṇa­dvā­re­ṇa dravye pra­va­rtta­mā­naṃ­gu­ṇa­vi­ṣa­ya­tāṃ <lb n="92,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,11</span>svī­ku­rva­t ta­da­nva­ya­dra­vyaṃ vi­śe­ṣāṃ­ta­raṃ pa­ri­gṛ­hṇā­tī­ti­vi­śe­ṣā­nta­ra­pa­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="92,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,12</span>pāti | tatā ca­ra­tī­ti padaṃ kri­yā­dvā­re­ṇa dra­vye­pra­va­rtta­mā­naṃ kri<span type="hard-break">- </span><lb n="92,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,13</span>yā­vi­ṣa­ya­tāṃ pra­ti­pa­dya­mā­na­m api vi­śe­ṣāṃ­ta­raṃ­ta­dā­dhā­ra­dra­vyaṃ tadekā<span type="hard-break">- </span><lb n="92,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,14</span>rtha­sa­ma­vā­yi karma ca svī­ka­ro­tī­ti vi­śe­ṣāṃ­ta­ra­pa­kṣa­pā­ti­si­ddhaṃ­, <lb n="92,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,15</span>viśeṣaṃ nayata iti dravyaṃ guṇaṃ karma ca nayate prā­pa­ya­tī­tya­rthaḥ | </p><p n="a_146" rend="justify"><lb n="92,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,16</span>ca­tu­rvi­dhaṃ hi padaṃ nā­mā­khyā­ta­ni­pā­to­pa­sa­rga­bhe­dā­t keci<span type="hard-break">- </span><lb n="92,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,17</span>d a­maṃ­sa­ta | ka­rma­pra­va­ca­nī­yaṃ ca padam i­ti­pa­caṃvidham anye | tatra nāma <lb n="92,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,18</span>padaṃ kiṃcid dra­vya­ma­bhi­dha­tte guṇaṃ vā, ta­dva­nni­pā­ta­pa­daṃ | ākhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="92,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,19</span>tapadaṃ tu kriyam a­bhi­da­dhā­ti tathā co­pa­sa­rga­pa­daṃ ta­sya­kri­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="92,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,20</span>dyo­ta­ka­tvā­t | ka­rma­pra­va­ca­nī­ya­pa­daṃ tu pā­ri­bhā­ṣi­kaṃ ka­rme­ti­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="92,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,21</span>pra­ti­pa­dya­te | tad evaṃ su­pti­ṅa­nta­vi­ka­lpā­d vi­vi­dha­m a­pi­pa­daṃ cā­tu­rvi­dhyaṃ <lb n="92,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 092,22</span>pāṃ­ca­vi­dhyaṃ vā sa­mā­ska­nda­dvi­śe­ṣāṃ­ta­ra­vṛ­tti­sa­dvi­śe­ṣaṃ na­ya­te­sa­mā­na<span type="hard-break">- </span><pb n="093"/><lb n="93,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,01</span>bhāvaṃ sa­mā­na­tva­m iti | na­ya­te­r dvi­ka­rma­ka­tvā­da­bhi­sa­baṃ­dhaḥ ka­rtta­vya­s tad a<span type="hard-break">- </span><lb n="93,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,02</span>nena pra­dhā­na­bhā­ve­na dra­vyā­di­vya­kti­rū­paṃ viśeṣaṃ gu­ṇī­bhū­taṃ­sā­mā­nyaṃ <lb n="93,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,03</span>padaṃ pra­ti­pā­da­ya­tī­ty a­bhi­hi­ta­m | a­nya­tpa­daṃ jā­ti­vi­ṣa­yaṃ­sa­mā­na­bhā­vaṃ <lb n="93,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,04</span>sāmānyaṃ viśeṣaṃ nayate yathā gaur iti pa­daṃ­go­tva­jā­ti­dvā­re­ṇa <lb n="93,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,05</span>dravye pra­va­rtta­mā­naṃ jā­ti­pa­daṃ svā­śra­ya­bhū­ta­dra­vya­vi­śe­ṣa­ma­pi sāmānya<span type="hard-break">- </span><lb n="93,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,06</span>rūpaṃ prā­pa­ya­ti tathā gu­ṇa­tva­jā­ti­pa­daṃ gu­ṇa­tva­jā­ti­dvā­re­ṇa­gu­ṇe <lb n="93,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,07</span>va­rtta­mā­naṃ guṇam api svāśrayaṃ viśeṣaṃ jā­ti­rū­pa­tāṃ nayate | tathā <lb n="93,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,08</span>ka­rma­tva­jā­ti­pa­daṃ ka­rma­tva­jā­ti­dvā­re­ṇa karmaṇi pra­va­rta­mā­naṃ­ka­rmā­pi <lb n="93,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,09</span>svā­dhi­ka­ra­ṇaṃ viśeṣaṃ sa­mā­na­bhā­vaṃ nayate | kuta ity u­cya­te­, "a<span type="hard-break">- </span><lb n="93,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,10</span>nta­rvi­śe­ṣā­nta­ra­vṛ­tti­taḥ­" iti a­nta­rga­taṃ vi­śe­ṣāṃ­ta­ra­m a­sye­tyaṃ­ta­rvi<span type="hard-break">- </span><lb n="93,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,11</span>śe­ṣā­nta­raḥ sa­mā­na­bhā­vaḥ sa­mā­na­pa­ri­ṇā­ma­s tatra vṛ­tteḥ­pra­va­rtta­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="93,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,12</span>t pa­da­sye­ty a­rtha­va­śā­d vi­bha­kti­pa­ri­ṇā­maḥ | tad e­te­na­pra­dhā­na­bhū­ta­sā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="93,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,13</span>nyaṃ gu­ṇī­bhū­taṃ viśeṣaṃ padaṃ pra­kā­śa­ya­tī­ti ni­ga­di­taṃ | ta­to­ni­rvi<span type="hard-break">- </span><lb n="93,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,14</span>śeṣam eva pada na nayate sāmānyaṃ ni­ra­pe­kṣaṃ ta­syā­saṃ­bhā­vā­tkha­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="93,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,15</span>vi­ṣā­ṇa­va­d iti na vya­kti­vā­de padārthaḥ sa­ga­ccha­te ta­tra­ta­syā­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="93,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,16</span>tya­tva­pra­saṃ­gā­t | nā'pi sāmānyaṃ kevalaṃ vi­śe­ṣa­ni­ra­pe­kṣaṃ­pa­daṃ <lb n="93,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,17</span>pra­kā­śa­ya­ti ta­syā­'­py a­saṃ­bha­vā­t kū­rma­ro­gā­di­va­d iti | na­jā­ti­r vā <lb n="93,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,18</span>vyaktir vā'sya padārthaḥ sa­ma­va­ti­ṣṭha­te tasyāpi ta­nmā­tre­pra­va­rtta­mā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="93,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,19</span>syā­sa­tya­tā­pa­tteḥ | na ca pa­ra­spa­rā­ni­ra­pe­kṣa­m u­bha­yaṃ­pa­dā­rtha­s tasyā<span type="hard-break">- </span><lb n="93,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,20</span>py a­pra­tī­ya­mā­na­tvā­t vaṃ­dhyā­pu­trā­di­va­t | ta­tra­pra­va­rtta­mā­na­sya pada<span type="hard-break">- </span><lb n="93,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,21</span>syā­ya­thā­rtha­tva­pra­sa­kteḥ | na cāpy a­nu­bha­yaṃ padam ā­ve­da­ya­ti­ta­syā­py anya<span type="hard-break">- </span><lb n="93,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 093,22</span>thā vṛ­tti­mā­tra­syā­va­stu­bhū­ta­sya pra­ti­pā­da­ne pa­dā­tpra­vṛ­tti­vi­ro­dhā­t | <pb n="094"/><lb n="94,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,01</span>jā­tya­nta­raṃ tu sā­mā­nya­vi­śe­ṣā­tma­kaṃ va­stu­pra­dhā­na­gu­ṇa­bhā­ve­na padaṃ <lb n="94,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,02</span>pra­kā­śa­ya­t ya­thā­rtha­tāṃ nā­ti­krā­ma­ti pra­ti­pa­ttuḥ­pra­vṛ­tti­prā­pti­gha­ṭa­nā­t <lb n="94,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,03</span>pra­tya­kṣā­di­pra­mā­ṇā­d iveti de­vā­ga­ma­pa­dya­vā­rti­kā­laṃ­kā­re­ni­rū­pi<span type="hard-break">- </span><lb n="94,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,04</span>ta­prā­ya­m | tadyathā — </p><lg n="YA-IŚ_40 a_147" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_40a"><lb n="94,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 40a</span>sā­mā­nya­ni­ṣṭhā vividhā viśeṣāḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_40b"><lb n="94,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 40b</span>padaṃ vi­śe­ṣāṃ­ta­ra­pa­kṣa­pā­ti | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_40c"><lb n="94,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 40c</span>a­nta­rvi­śe­ṣā­nta­ra­vṛ­tti­to 'nya<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_40d"><lb n="94,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 40d</span>t sa­mā­na­bhā­vaṃ nayate vi­śe­ṣa­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">40</ref> || </l></lg><p n="a_148" rend="justify"><lb n="94,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,09</span>iti vṛttaṃ khaṃḍaśo vyā­khyā­ta­m | </p><p n="a_149" rend="justify"><lb n="94,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,10</span>athavā padaṃ kiṃcid viśeṣaṃ saṃ­ke­ta­kā­la­va­rti­naṃ­sa­mā­na­bhā­vaṃ <lb n="94,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,11</span>nayate kuto yasmād vi­śe­ṣā­nta­ra­pa­kṣa­pā­ti­, saṃ­ke­ta­kā­la­va­rti­no­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="94,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,12</span>śeṣād a­vya­va­hā­ra­kā­la­va­rti­vi­śe­ṣo 'nyo vi­śe­ṣāṃ­ta­raṃ­ta­tpa­kṣa­pā­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="94,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,13</span>tvād ity arthaḥ | a­nya­tpa­daṃ sa­mā­na­bhā­va­m api viśeṣaṃ na­ya­te­ka­smā<span type="hard-break">- </span><lb n="94,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,14</span>d a­nta­rvi­śe­ṣā­nta­ra­vṛ­tti­taḥ­, vi­śe­ṣā­nta­rā­ṇā­m a­ntaḥ­a­nta­rvi­śe­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="94,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,15</span>ntaraṃ | aṃ­taḥ­śa­bda­sya pū­rva­ni­pā­to "­a­nta­rā­de­ṣṭha­ṇ­" i­ti­jñā­pa­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="94,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,16</span>d a­nta­rmu­hū­rtta­va­t | a­nta­rvi­śe­ṣā­nta­re vṛ­tti­ra­nta­rvi­śe­ṣā­nta­ra­vṛ­tti­s tato <lb n="94,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,17</span>vi­śe­ṣā­nta­rā­ṇāṃ saṃ­ke­ta­sa­ma­ya­va­rtti­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­ṇa­vi­śe­ṣe­bhyo­'<span type="hard-break">- </span><lb n="94,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,18</span>nyeṣāṃ vi­śe­ṣā­ṇā­m a­nta­rvṛ­tti­ttvā­d vi­śe­ṣā­nta­rā­dva­hi­rbhā­vā­d ity arthaḥ | <lb n="94,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,19</span>kutaḥ ? punaḥ kiṃcit padaṃ viśeṣe dravyādau pra­va­rtta­mā­naṃ­taṃ viśeṣaṃ <lb n="94,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,20</span>sā­mā­nya­rū­pa­tāṃ nayate parantu sāmānye pra­va­rtta­mā­naṃ­dra­vya­tvā­dau <lb n="94,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 094,21</span>sā­mā­nya­m api vi­śe­ṣa­rū­pa­tāṃ prā­pa­ya­tī­ti cet, yataḥ sāmānya<span type="hard-break">- </span><pb n="095"/><lb n="95,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,01</span>niṣṭhā vividhā viśeṣā ity u­pa­pa­tti­r a­bhi­hi­tā ya­smā­tsā­mā­nye <lb n="95,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,02</span>niṣṭhā vi­śe­ṣā­ṇāṃ tasmāt padaṃ viśeṣaṃ sā­mā­nya­rū­pa­tāṃ na­ya­te­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="95,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,03</span>smāc ca sā­mā­nya­m api padaṃ viśeṣaṃ nayata ity arthaḥ | </p><p n="a_150" rend="justify"><lb n="95,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,04</span>kiṃ punas tatpadaṃ va­hi­rbhū­taṃ va­rṇā­tma­ka­ma­nta­rbhū­taṃ vā cidātma<span type="hard-break">- </span><lb n="95,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,05</span>kim iti śaṃkāyāṃ padasya vi­śe­ṣa­ṇa­m antar iti | te­nai­vaṃ­vyā­khyā<span type="hard-break">- </span><lb n="95,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,06</span>yate — yad a­ntaḥ­pa­daṃ jñā­nā­tma­kaṃ tad anyad e­va­va­rṇā­tma­ka­pa­dā­t viśe<span type="hard-break">- </span><lb n="95,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,07</span>ṣāṃ­ta­ra­vṛ­tti­to vi­śe­ṣā­nta­ra­pa­kṣa­pā­ti sa­dvi­śe­ṣaṃ sa­mā­na­bhā­vaṃ­na­ya­te <lb n="95,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,08</span>na punar va­rṇa­sa­mū­ha­la­kṣa­ṇaṃ va­rṇā­nā­m u­tpa­nnā­pa­va­rgi­tvā­tsa­mū­hā­nu­pa­pa­tteḥ <lb n="95,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,09</span>pa­da­syai­vā­saṃ­bha­vā­t | va­rṇa­ni­tya­tā­yā­m api ta­da­bhi­vya­kte­ra­ni­tya­tvā­d a<span type="hard-break">- </span><lb n="95,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,10</span>bhi­vya­kta­va­rṇa­sa­mū­hā­tma­kaṃ padaṃ na saṃ­bhā­va­yi­tuṃ śakyaṃ, gaur iti pade <lb n="95,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,11</span>ga­kā­rā­bhi­vya­kti­kā­le ta­da­va­ya­va­bhū­ta­yo­r au­kā­ra­vi­sa­rga­yo­ra­bhi­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="95,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,12</span>ktya­bhā­vā­t ta­da­bhi­vya­kti­kā­le ca ga­kā­rā­bhi­vya­kte­r vi­nā­śā­t | na <lb n="95,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,13</span>cā­bhi­vya­ktā­n a­bhi­vya­kta­va­rṇā­nāṃ samūhaḥ saṃ­bha­va­ti | ya­di­pu­naḥ krame<span type="hard-break">- </span><lb n="95,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,14</span>ṇo­tpa­nnā­nā­m a­bhi­vya­ktā­nāṃ vā buddhau vi­pa­ri­va­rta­mā­nā­nāṃ­kra­ma­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="95,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,15</span>ṣātmakaḥ samūhaḥ padam ity a­bhi­dhī­ya­te ta­dā­'­pye­ka­va­rṇa­bu­ddhi­kā­le <lb n="95,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,16</span>va­rṇā­nta­ra­bu­ddhe­r a­nu­tpa­tte­r u­tta­ra­va­rṇa­bu­ddhe­r u­tpa­tti­kā­le­ca pū­rva­va­rṇa­bu­ddheḥ <lb n="95,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,17</span>pra­dhvaṃ­sā­nne­ka­bu­ddhau varṇānāṃ nā­nā­tma­nāṃ vi­pa­ri­va­rtta­naṃ­saṃ­bha­va­ti | na <lb n="95,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,18</span>caikā buddhir nā­nā­kraṃ­ma­va­rttyai­ka­va­rṇa­kā­la­vyā­pi­nī­saṃ­bha­va­ti tasyāḥ <lb n="95,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,19</span>kā­lā­nta­ra­sthā­yi­tvā­saṃ­bha­vā­t | bu­ddhi­ja­ni­ta­saṃ­skā­raḥ­kā­lā­nta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="95,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,20</span>sthāyīti cet, na, nā­nā­va­rṇa­vi­jñā­na­ja­ni­ta­saṃ­skā­rā­ṇāṃ krama<span type="hard-break">- </span><lb n="95,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,21</span>bhuvāṃ va­rṇa­sma­ra­ṇa­ja­na­ya­tā­m a­sa­tka­lpa­tvā­t­, ja­na­ya­tāṃ tu na­yu­ga­pa­t <lb n="95,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 095,22</span>smaraṇaṃ saṃ­bha­va­ti­, kramato va­rṇa­sma­ra­ṇa­saṃ­bha­ve '­pi­nai­ka­va­rṇa­sma­ra­ṇa­kā<span type="hard-break">- </span><pb n="096"/><lb n="96,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,01</span>le va­rṇā­nta­ra­sma­ra­ṇa­m asti vi­ro­dhā­t ku­taḥ­sma­rya­mā­ṇā­nā­m api <lb n="96,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,02</span>varṇānāṃ sa­mū­haḥ­, tata eva pa­da­spho­ṭaḥ­pa­dā­rtha­pra­ti­pa­tti­ni­mi­ttaṃ­, <lb n="96,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,03</span>varṇānāṃ pra­tye­ka­m a­rtha­pra­ti­pa­tti­ni­mi­tta­tve­va­rṇā­nta­ra­vai­ya­rthya­pra­saṃ­gā­t sa<span type="hard-break">- </span><lb n="96,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,04</span>mū­ha­syā­saṃ­bha­vā­t ta­dbu­ddhi­sma­ra­ṇa­sa­mū­ha­va­d ity apare | te­ṣā­ma­pi pada<span type="hard-break">- </span><lb n="96,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,05</span>sphoṭo nityo niraṃśaḥ sa­rva­ga­to 'mūrtaḥ kim a­na­bhi­vya­kta­e­vā­rtha­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="96,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,06</span>pa­tti­he­tu­r a­bhi­vya­kto vā ? pra­tha­ma­pa­kṣe­va­rṇo­ccā­ra­ṇā­na­rtha­kyaṃ sarva<span type="hard-break">- </span><lb n="96,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,07</span>dā sarvatra sa­rva­thā­'­pra­ti­ha­tā­rtha­pra­ti­pa­ttiḥ pra­sa­jye­ta ? ka­dā­ci­t kva<span type="hard-break">- </span><lb n="96,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,08</span>cit ka­thaṃ­ci­d a­saṃ­bha­vā­bhā­vā­t | dvi­tī­ya­pa­kṣe tu pa­da­spho­ṭo­'­bhi­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="96,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,09</span>jyamānaḥ pratyekaṃ va­rṇe­nā­bhi­vya­jya­te va­rṇa­sa­mū­he­na vā ? yadi pratyekaṃ <lb n="96,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,10</span>va­rṇe­nā­bhi­vya­jya­te ta­dai­ka­va­rṇe­na sa­rvā­tma­nāṃ­ta­syā­bhi­vya­kta­tvā­t <lb n="96,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,11</span>sarvatra sarvathā va­rṇā­nta­ro­ccā­ra­ṇa­vai­ya­rthyaṃ ka­thaṃ­vi­ni­vā­rye­ta ? | <lb n="96,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,12</span>pa­dā­rthā­nta­ra­pra­ti­pa­tti­vya­va­cche­dā­rtha­tvā­dva­rṇā­nta­ro­ccā­ra­ṇa­sya na vai<span type="hard-break">- </span><lb n="96,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,13</span>yarthyam iti cet na, va­rṇā­nta­ro­ccā­ra­ṇā­d a­pi­pa­dā­rthā­nta­ra­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="96,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,14</span>patter e­vā­nu­ṣaṃ­gā­t­, yathā hi gaur iti pa­da­syā­rtho­ga­kā­ro­ccā­ra­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="96,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,15</span>t pra­tī­ye­ta ta­thau­kā­ro­ccā­ra­ṇa­dau­śa­na­sa iti pa­da­syā­rthaḥ­pra­ti­pa­dye­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="96,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,16</span>dyena ga­kā­re­ṇa gaur iti pa­da­sye­va pra­tha­ma­mau­kā­re­ṇau­śa­na­sai­ti <lb n="96,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,17</span>padasya spho­ṭa­syā­bhi­vya­kteḥ | tathā ca gaur iti padād e­va­gau­r au<span type="hard-break">- </span><lb n="96,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,18</span>śanasa iti vā­kyā­rtha­pra­ti­pa­ttiḥ pra­sa­jye­ta­, saṃśayo vā syāt | <lb n="96,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,19</span>kim e­ka­pa­da­spho­ṭā­bhi­vya­kta­ye­, ga­kā­rā­dya­ne­ka­va­rṇo­ccā­ra­ṇaṃ­pa­dāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="96,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,20</span>ta­ra­spho­ṭa­vya­va­cche­de­na­, kiṃ­vā­'­ne­ka­pa­da­spho­ṭā­bhi­vya­kta­ye­ga­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="96,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,21</span>rā­dya­ne­ka­va­rṇo­ccā­ra­ṇa­m iti tato nai­ke­nai­va va­rṇe­na­pa­da­spho­ṭa­sya sa<span type="hard-break">- </span><lb n="96,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 096,22</span>rvā­tma­nā­'­bhi­vya­kti­r ghaṭate | nā'py e­ka­de­śe­na­sāṃ­śa­tva­pra­saṃ­gā­t­, <pb n="097"/><lb n="97,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,01</span>sāṃśasya ca svāṃśebhyo '­na­rthā­nta­ra­tve­nā­nā­tva­pra­saṃ­go nānā<span type="hard-break">- </span><lb n="97,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,02</span>va­ya­ve­bhyo­na­rthā­nta­ra­syai­ka­tva­vi­ro­dhā­t | e­ka­smā­da­na­rthā­nta­ra­bhū­tā­nāṃ <lb n="97,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,03</span>nā­nā­va­ya­vā­nāṃ nā­nā­tva­vi­ro­dha­va­t | svāṃśebhyo '­rthā­nta­ra­tve <lb n="97,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,04</span>ta­syā­na­bhi­vya­kti­pra­sa­kti­s tato bhi­nnā­nā­m e­vāṃ­śā­nāṃ­nā­nā­va­rṇai­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="97,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,05</span>bhi­vya­kti­tvā­t | yadi pu­na­rnā­nā­va­rṇā­bhi­vya­ktaiḥ­pa­ṭa­spho­ṭa­syāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="97,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,06</span>śair a­bhi­vya­kti­r a­bhi­dhī­ya­te­ta­dai­ka­va­rṇā­bhi­vya­kta­pa­da­spho­ṭā­va­ya­ve­na <lb n="97,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,07</span>sa­rvā­tma­nā pa­da­spho­ṭa­syā­bhi­vya­ktau­va­rṇā­nta­rā­bhi­vya­kta­ta­da­va­ya­va<span type="hard-break">- </span><lb n="97,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,08</span>vai­ya­rthya­m ā­sa­jye­ta­, ta­syai­ka­de­śe­nā­'­bhi­vya­ktau­nā­nā­va­ya­va­tva­m a­va­ya­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="97,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,09</span>ntarair iti, tebhyo '­pi­ta­syā­na­rthā­nta­ra­tvā­rthā­nta­ra­tva­vi­ka­lpa­yo­s tad e<span type="hard-break">- </span><lb n="97,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,10</span>va dū­ṣa­ṇa­m a­na­va­sthā ca du­rni­vā­rā syāt | yadi va­rṇa­sa­mū­he­na­pa­da<span type="hard-break">- </span><lb n="97,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,11</span>sphoṭo '­bhi­vya­jya­ta iti mataṃ, tadāpi kṣa­ṇa­pra­dhvaṃ­si­nāṃ­va­rṇā­nāṃ <lb n="97,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,12</span>kathaṃ samūhaḥ siddhyet yo '­bhi­vyaṃ­ja­kaḥ syāt, ni­tyā­nā­m api <lb n="97,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,13</span>va­rṇā­nā­m a­na­bhi­vya­ktā­nāṃ samūho na vyaṃ­ja­kaḥ­sa­rva­dā­bhi­vya­kti<span type="hard-break">- </span><lb n="97,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,14</span>pra­saṃ­gā­t | a­bhi­vya­ktā­nāṃ tu samūho na saṃ­bha­va­ty e­va­ta­de­ka­va­rṇā­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="97,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,15</span>vya­kti­sa­ma­ye va­rṇā­nta­rā­bhi­vya­ktya­yo­gā­t­, vya­ktā­vya­ktā­tma­kā­nāṃ <lb n="97,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,16</span>tu varṇānāṃ samūho na pa­da­spho­ṭa­syā­bhi­vyaṃ­ja­kaḥ syāt tadu<span type="hard-break">- </span><lb n="97,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,17</span>bha­ya­do­ṣā­nu­ṣaṃ­gā­t | </p><p n="a_151" rend="justify"><lb n="97,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,18</span>syān mataṃ, pū­rva­pū­rva­va­rṇa­śra­va­ṇa­jñā­nā­hi­ta­saṃ­skā­ra­syā­tma­no­'<span type="hard-break">- </span><lb n="97,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,19</span>ntya­va­rṇa­śra­va­ṇa­jñā­nā­naṃ­ta­raṃ pa­da­spho­ṭa­syā­bhi­vya­kteḥ­pa­dā­rtha­pra­ti­pa­tti<span type="hard-break">- </span><lb n="97,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,20</span>r iti | tad apy asat | tathaiva pa­dā­rtha­pra­ti­pa­tti­si­ddheḥ­spho­ṭa­pa­ri­ka­lpa<span type="hard-break">- </span><lb n="97,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,21</span>nā­na­rtha­kyā­t | ci­dā­tma­vya­ti­r ekeṇa ta­ttvāṃ­ta­ra­sya­spho­ṭa­syā­rtha­pra­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="97,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 097,22</span>śa­na­sā­ma­rthyā­nu­pa­pa­tteḥ | sa eva cidātmā vi­śi­ṣṭa­śa­ktiḥ spho<span type="hard-break">- </span><pb n="098"/><lb n="98,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,01</span>ṭo 'stu "­spho­ṭa­ti pra­ka­ṭī­bha­va­tya­rtho 'sminn i­ti­spho­ṭa­" ś ci­dā­tmā­, <lb n="98,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,02</span>pa­dā­rtha­jñā­nā­va­ra­ṇa­vī­ryā­nta­rā­ya­kṣa­yo­pa­śa­ma­vi­śi­ṣṭaḥ­pa­da­spho­ṭo­, vā<span type="hard-break">- </span><lb n="98,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,03</span>kyā­rtha­jñā­nā­va­ra­ṇa­vī­ryā­nta­rā­ya­kṣa­yo­pa­śa­ma­vi­śi­ṣṭo vā­kya­spho­ṭai­ti <lb n="98,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,04</span>pra­ka­ra­ṇā­hni­kā­dhyā­ya­śā­stra­ma­hā­śā­strā­di­raṃ­ga­pra­vi­ṣṭāṃ­ga­vā­hya­vi­ka­lpaḥ <lb n="98,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,05</span>sphoṭaḥ prasiddho bha­va­ti­, bhā­va­śru­ta­jñā­na­pa­ri­ṇa­ta­syā­tma­na­sta­thā­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="98,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,06</span>dhā­nā­vi­ro­dhā­t | na hi ni­ra­ti­śa­ya­ni­tyai­kā­nta­sva­bhā­vo '­ya­mā­tmā <lb n="98,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,07</span>nā­nā­rtha­gra­ha­ṇa­pa­ri­ṇā­ma­vi­ro­dhā­nni­ra­nva­ya­vi­na­śva­ra­kṣa­ṇi­ka­ci­tta­va­t <lb n="98,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,08</span>kra­ma­yau­ga­pa­dya­vi­ro­dhā­t | nā­pi­sā­ti­śa­ya­ni­tyai­kā­nta­sva­bhā­vo­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="98,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,09</span>ntā­rthā­nta­ra­bhū­tai­r a­ti­śa­yaiḥ saṃ­baṃ­dhā­nu­pa­pa­tteḥ | jñā­nā­di­pa­ri­ṇā­mā­nā­m ā<span type="hard-break">- </span><lb n="98,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,10</span>tmani sa­ma­vā­ya­saṃ­baṃ­dha iti cet na, ta­sya­ka­thaṃ­ci­ttā­dā­tmya­vya­ti­r eke<span type="hard-break">- </span><lb n="98,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,11</span>ṇa pa­dā­rthā­nta­ra­syā­saṃ­bha­vā­t | pa­ri­ṇā­mi­n astu pra­mā­ṇa­ba­lā­de­va sthita<span type="hard-break">- </span><lb n="98,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,12</span>syātmano nā­nā­rtha­gra­ha­ṇa­pa­ri­ṇā­mo­pa­pa­tte­r a­ntaḥ­sva­rū­paṃ pa­daṃ­ci­dā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="98,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,13</span>kam iti vya­va­ti­ṣṭha­te | tasmin sati va­ktuḥ­kra­ma­vi­śe­ṣa­vi­śi­ṣṭa­va­rṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="98,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,14</span>sa­mū­ha­la­kṣa­ṇaṃ vāhyaṃ padaṃ śro­tra­jñā­na­vi­ṣa­ya­bhā­va­mā­pa­dya­mā­na­m a­nu­ma­nyā<span type="hard-break">- </span><lb n="98,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,15</span>mahe ta­syai­va­śro­tri­ja­na­pa­dā­rtha­jñā­na­ja­na­na­ni­baṃ­dha­na­tva­ni­rṇa­yā­t | tata<span type="hard-break">- </span><lb n="98,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,16</span>s tad eva viśeṣaṃ sa­mā­na­bhā­vaṃ na­ya­te­vi­śe­ṣāṃ­ta­ra­pa­kṣa­pā­ti­tvā­t sā<span type="hard-break">- </span><lb n="98,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,17</span>mānyaṃ ca viśeṣaṃ nayate vi­śe­ṣā­nta­ra­vṛ­tteḥ svayaṃ sā­mā­nya­ni­ṣṭha­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="98,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,18</span>vi­dha­vi­śe­ṣa­vi­ṣa­yī­ka­ra­ṇa­sa­ma­rtha­tvā­t | </p><p n="a_152" rend="justify"><lb n="98,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,19</span>e­te­nāṃ­ta­raṃ­gaṃ vākyaṃ pra­ka­ra­ṇa­mā­nhi­ka­m adhyāyaḥ śāstrādi <lb n="98,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,20</span>bhā­va­śru­ta­vi­śe­ṣaṃ vividhaṃ sa­mā­na­bhā­vaṃ na­ya­te­, sāmānyaṃ vā­nai­ka­pra­kā­raṃ <lb n="98,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 098,21</span>viśeṣaṃ nayata iti pra­ti­pa­tta­vya­m | </p><p n="a_153" rend="justify"><pb n="099"/><lb n="99,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,01</span>a­thā­'­sti jīva ity a­trā­'­sty eva jīva i­tya­va­dhā­rya­te vā <lb n="99,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,02</span>na veti pra­tha­ma­ka­lpa­nā­yāṃ dū­ṣa­ṇa­m ā­ve­da­yaṃ­ti sūrayaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_41 a_154" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_41a"><lb n="99,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 41a</span>yad eva kā­ro­pa­hi­taṃ padaṃ ta<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_41b"><lb n="99,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 41b</span>d a­svā­rtha­taḥ svārtham a­va­cchi­na­tti | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_41c"><lb n="99,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 41c</span>pa­ryā­ya­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­sa­rvaṃ­, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_41d"><lb n="99,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 41d</span>pa­dā­rtha­hā­ni­ś ca vi­ro­dhi­va­t syāt || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">41</ref> || </l></lg><p n="a_155" rend="justify"><lb n="99,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,07</span>eva kā­re­ṇā­va­dhā­ra­ṇā­rthe­na ni­pā­te­no­pa­hi­taṃ viśiṣṭaṃ <lb n="99,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,08</span>yat padaṃ tat svārtham a­svā­rthā­d vya­va­cchi­na­tti yathā ta­thā­svā­rtha­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="99,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,09</span>ryāyān vya­va­cchi­na­tty eva | tadyathā — jīva eveti pa­da­sya­jī­va­tvaṃ <lb n="99,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,10</span>svārthas ta­dvi­ro­dhī cāsvārthaḥ syād a­jī­va­tvaṃ tac ca­ya­thai­va jīvatvaṃ <lb n="99,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,11</span>vya­va­cchi­na­tti tathā jī­va­pa­ryā­yā­n api su­ra­va­jñā­nā­dī­n vyava<span type="hard-break">- </span><lb n="99,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,12</span>cchinatty e­vā­nya­thā su­khā­di­pa­do­pa­nyā­sa­vai­ya­rthyā­tjī­va­pa­de­nai­va <lb n="99,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,13</span>teṣāṃ vi­ṣa­yī­kṛ­ta­tvā­t­, tathā cāhaṃ sukhīty ā­di­pra­yo­go na <lb n="99,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,14</span>bhavet | sā­mā­nya­m api dra­vya­tva­ce­ta­na­tvā­di sa­rvaṃ­vya­va­cchiṃ­dyā­t <lb n="99,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,15</span>anyathā dra­vya­ma­haṃ cetano 'ham iti prayogo vi­ru­dhya­te­jī­va­pa­de<span type="hard-break">- </span><lb n="99,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,16</span>naiva dra­vya­tvā­de­r a­bhi­dhā­nā­t | tathā vi­śe­ṣā­n a­pya­rtha­pa­ryā­yā­n a­naṃ­tā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="99,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,17</span>bhi­dhā­nā­vi­ṣa­yā­n vya­va­cchiṃ­dyā­d a­nya­thā­ta­dvi­ṣa­yī­ka­ra­ṇa­pra­saṃ­gā­t | <lb n="99,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,18</span>tathā ca pa­ryā­yā­ṇāṃ kra­ma­bhu­vāṃ dharmāṇāṃ sā­mā­nyā­nāṃ ca­sa­ha­bhu­vāṃ <lb n="99,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,19</span>vi­śe­ṣā­ṇāṃ cā­na­bhi­dhe­yā­nāṃ vya­va­cche­de pa­dā­rtha­sya­jī­va­pa­dā­bhi­dhe<span type="hard-break">- </span><lb n="99,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,20</span>yasya jī­va­tva­syā­'­pi hāniḥ syāt ta­dvi­ro­dhya­jī­va­tva­va­t te­ṣā­ma­bhā­ve <lb n="99,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 099,21</span>py a­jī­va­tva­va­t teṣām abhāve ta­da­saṃ­bha­vā­t | pra­ti­yo­gi­na­m e­vā­jī­va­pa­daṃ <pb n="100"/><lb n="100,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,01</span>vya­va­cchi­na­tti na punar a­pra­ti­yo­gi­na­sta­tpa­ryā­ya­sā­mā­nya vi­śe­ṣā­n <lb n="100,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,02</span>teṣām a­pra­stu­ta­tvā­d iti cet, nai­vaṃ­syā­dvā­dā­nu­pra­ve­śa­pra­saṃ­gā­t | </p><p n="a_156" rend="justify"><lb n="100,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,03</span>tarhi dvi­tī­ya­ka­lpa­nā­s tu sarvaṃ padam a­ne­va­kā­ra­m i­ti­va­daṃ­taṃ pratyāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_42 a_157" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_42a"><lb n="100,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 42a</span>a­nu­kta­tu­lyaṃ yad a­ne­va­kā­raṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_42b"><lb n="100,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 42b</span>vyā­vṛ­ttya­bhā­vā­n ni­ya­ma­dva­ye 'pi | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_42c"><lb n="100,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 42c</span>pa­ryā­ya­bhā­ve '­nya­ta­rā­pra­yo­ga<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_42d"><lb n="100,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 42d</span>s tat sarvam a­nya­cyu­ta­m ā­tma­hī­na­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">42</ref> || </l></lg><p n="a_158" rend="justify"><lb n="100,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,08</span>asti jīva ity a­trā­stī­ti yat padam a­ne­va­kā­raṃ tada<span type="hard-break">- </span><lb n="100,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,09</span>nu­kta­tu­lyaṃ nā­sti­tva­vya­va­cche­dā­bhā­vā­nnā­sti­tva­syā­pra­ti­pā­da­nā­t | <lb n="100,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,10</span>tathā jīva iti padam a­ne­va­kā­ra­m a­jī­va­tva­syā­pi te­nā­ka­tha­nā­t | niya<span type="hard-break">- </span><lb n="100,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,11</span>madvaye 'pi vyā­vṛ­ttya­bhā­vā­t | asty eveti pū­rvā­va­dhā­ra­ṇaṃ­, jīva eve<span type="hard-break">- </span><lb n="100,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,12</span>ty u­tta­rā­va­dhā­ra­ṇaṃ ni­ya­ma­dva­yaṃ | tasminn iṣṭhe '­pye­va­kā­rā­bhā­ve vyāvṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="100,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,13</span>ttya­bhā­vā­t pra­ti­pa­kṣa­ni­vṛ­ttya­saṃ­bha­vā­d ity arthaḥ | ta­thā­cā­sti­nā­sti<span type="hard-break">- </span><lb n="100,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,14</span>pa­da­yo­r jī­vā­jī­va­pa­da­yo­ś ca pa­ryā­ya­bhā­vaḥ syā­ddha­ṭa­ku­ṭa­śa­bda­va­t astī<span type="hard-break">- </span><lb n="100,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,15</span>ti padena nā­sti­tva­syā­pi pra­ti­pā­da­nā­n nāstīti pa­de­na­cā­sti­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="100,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,16</span>syāpi pra­ti­pā­da­nā­t | tathā jī­va­pa­de­nā­jī­vā­rtha­syā­pi va­ca­nā­t­, a<span type="hard-break">- </span><lb n="100,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,17</span>jī­va­pa­de­nā­pi jī­vā­rtha­syā­pī­ti­, pa­ryā­ya­bhā­ve ca­pa­ra­spa­ra­pra­ti­yo­gi­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="100,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,18</span>dayor api sa­ka­la­ja­na­syā­nya­ta­rā­pra­yo­gaḥ syāt gha­ṭa­ku­ṭa­pa­da­va­de­va­, tada<span type="hard-break">- </span><lb n="100,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,19</span>nya­ta­rā­pra­yo­ge ca sarvam a­bhi­dhe­yaṃ va­stu­jā­ta­m a­nye­na­pra­ti­yo­gi­nā cyutaṃ <lb n="100,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,20</span>tyaktaṃ syād astitvaṃ nā­sti­tva­ra­hi­taṃ bhaved i­ti­sa­ttā­dvai­ta­m ā­pa­dye­ta | <lb n="100,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 100,21</span>nā­sti­tvā­bhā­ve ca sa­ttā­dvai­ta­m ā­tma­hī­naṃ pra­sa­jye­ta­, pa­ra­rū­pā­po­ha­nā<span type="hard-break">- </span><pb n="101"/><lb n="101,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,01</span>bhāve sva­rū­po­pā­dā­nā­nu­pa­pa­tteḥ ku­ṭa­syā­ku­ṭā­po­ha­nā­bhā­ve­svā­tmo­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="101,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,02</span>dā­nā­saṃ­bha­vā­t | nā­sti­tva­sya cā­sti­tva­cyu­tau śū­nya­vā­dā­nu­ṣaṃ­gaḥ | <lb n="101,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,03</span>na cābhāvo bhāvam a­nta­re­ṇa saṃ­bha­va­tī­ti śūnyam apy ā­tma­hī­na­me­va syāt, <lb n="101,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,04</span>śūnyasya sva­rū­pe­ṇā­'­py abhāve pa­ra­rū­pā­po­ha­nā­saṃ­bha­vā­t paṭasya <lb n="101,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,05</span>sva­rū­po­pā­dā­nā­bhā­ve śa­śva­da­pa­ṭa­rū­pā­po­ha­nā­saṃ­bha­vā­t­, sva­pa­ra­rū­po­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="101,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,06</span>dā­nā­po­ha­na­vya­va­sthā­pā­dya­tvā­d vastuno va­stu­tva­sya | nanv e­vaṃ­va­stu­no '<span type="hard-break">- </span><lb n="101,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,07</span>py avastupo­ha­ne­na bha­vi­ta­vyaṃ va­stu­tvo­pā­dā­na­va­t ta­thā­cā­va­stu kiṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="101,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,08</span>cid a­bhyu­pa­ga­nta­vya­m iti cet, na vastuna e­va­pa­ra­dra­vya­kṣe­tra­kā­la<span type="hard-break">- </span><lb n="101,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,09</span>bhā­va­ca­tu­ṣṭa­yā­pe­kṣā­yā­m a­va­stu­tva­si­ddheḥ­sa­ka­la­sva­rū­pa­śū­nya­syā­va­stu<span type="hard-break">- </span><lb n="101,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,10</span>no 'py a­saṃ­bha­vā­t | </p><p n="a_159" rend="justify"><lb n="101,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,11</span>tathā coktam — </p><p n="a_160" rend="justify"><lb n="101,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,12</span>vasv e­vā­va­stu­tāṃ yāti pra­kri­yā­yā vi­pa­rya­yā­d iti <lb n="101,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,13</span>tato na kiṃcid va­stu­pra­ti­pa­kṣa­bhū­tā­va­stu­va­rji­ta­m ā­tmā­naṃ­la­bha­te yataḥ <lb n="101,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,14</span>sarvam a­nya­cyu­ta­m ā­tma­hī­naṃ bhavet | su­dū­ra­m apy a­nu­sṛ­tya­ka­sya­ci­d iṣṭasya <lb n="101,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,15</span>ta­ttva­syā­tma­hī­na­tva­m a­na­bhyu­pa­ga­ccha­tā­nya­hī­na­tvaṃ­nā­nu­ma­nta­vyaṃ | tad a<span type="hard-break">- </span><lb n="101,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,16</span>py a­na­nu­ma­nya­mā­ne­na nā­nya­ta­rā­pra­yo­go '­nu­ma­nta­vyaḥ­, taṃ­cā­na­nu­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="101,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,17</span>cchatā na pa­ryā­ya­bhā­vaḥ pra­tye­ya­s tam a­pra­tī­ya­tā ni­ya­ma­dva­ye­'­pi vyāvṛtya<span type="hard-break">- </span><lb n="101,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,18</span>bhāvo nā­bhya­nu­jñā­ta­vyaḥ | tam apy a­na­bhya­nu­jā­na­tā­nā­ne­va­kā­raṃ pada<span type="hard-break">- </span><lb n="101,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,19</span>m aṃ­gī­ka­rtta­vya­m iti sarvaṃ padam e­va­kā­ro­pa­hi­ta­m e­va­va­kta­vyaṃ tatra cokto <lb n="101,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,20</span>doṣaḥ | nanv e­va­kā­ra­pra­yo­gā­bhā­ve 'pi pra­ti­pa­ttu­ra­rtha­pra­ka­ra­ṇa­liṃ­ga­śa<span type="hard-break">- </span><lb n="101,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,21</span>bdāṃ­ta­ra­sa­nni­dhi­sā­ma­rthyā­t sā­mā­nya­vā­ci­nā­m api viśeṣe sthitirbha<span type="hard-break">- </span><lb n="101,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 101,22</span>vi­ṣya­tī­ti tathaiva vya­va­hā­ra­sya pravṛtteḥ | </p><p n="a_161" rend="justify"><pb n="102"/><lb n="102,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,01</span>ta­du­kta­m — </p><lg n="a_162"><l><lb n="102,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,02</span>arthaḥ pra­ka­ra­ṇaṃ liṃgaṃ śa­bda­syā­nya­sya sannidhiḥ | </l><l><lb n="102,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,03</span>sā­mā­nya­vā­ci­śa­bdā­nāṃ viśeṣe sthi­ti­he­ta­vaḥ || iti || </l></lg><p n="a_163" rend="justify"><lb n="102,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,04</span>tad apy a­nā­lo­ci­tā­bhi­dhā­naṃ | a­rtha­pra­ka­ra­ṇā­di­bhi­r a­pi­ya­dy evakā<span type="hard-break">- </span><lb n="102,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,05</span>rārthe viśeṣe sthitiḥ kri­ya­te­ta­dai­va­kā­ro­pa­hi­ta­pa­da­pra­yo­ga­pa­kṣa­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="102,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,06</span>vi­dū­ṣa­ṇa­ga­ṇaḥ pa­ri­ha­rtu­m aśakyaḥ | atha tato 'nyatra vi­śe­ṣe­sthi<span type="hard-break">- </span><lb n="102,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,07</span>ti­he­ta­vo '­rtha­pra­ka­ra­ṇā­da­ya­s ta­dā­'­ne­va­kā­ra­pa­da­pra­yo­ga e­va­sa­ma­rthi­taḥ <lb n="102,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,08</span>syāt | tatra cokto doṣaḥ | </p><p n="a_164" rend="justify"><lb n="102,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,09</span>syān mataṃ — kvacid e­va­kā­ro­pa­hi­taṃ padaṃ kvacid a­ne­va­kā­raṃ­ya­thā <lb n="102,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,10</span>pū­rvā­va­dhā­ra­ṇe pūrvaṃ padam e­va­kā­ro­pa­hi­ta­m u­tta­ra­ma­ne­va­kā­raṃ­, u­tta­rā­va­dhā<span type="hard-break">- </span><lb n="102,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,11</span>raṇe punar uttaraṃ padam e­va­kā­ro­pa­la­kṣi­taṃ pūrvam a­ne­va­kā­ra­mi­ti | tad apy a<span type="hard-break">- </span><lb n="102,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,12</span>sat pa­kṣa­dva­yā­kṣi­pta­do­ṣa­nu­ṣaṃ­gā­t | yadi punar astīti padenā<span type="hard-break">- </span><lb n="102,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,13</span>bhi­dhe­ya­m a­sti­tva­m a­ne­va­kā­re­ṇā­pi nā­nye­na­ta­tpra­ti­pa­kṣa­bhū­te­na nāsti<span type="hard-break">- </span><lb n="102,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,14</span>tvena cyutaṃ bha­va­ti­, tasya ta­da­bhe­di­tvā­t­, sa­ttvā­dvai­ta­vā­di­no '<span type="hard-break">- </span><lb n="102,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,15</span>sti­tva­vya­ti­re­ke­ṇa nā­sti­tvā­saṃ­bha­vā­da­nya­trā­nā­dya­vi­dyo­pa­pla­vā­t | <lb n="102,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,16</span>tat sarvathā śū­nya­vā­di­no nā­sti­tva­vya­ti­re­ke­ṇā­sti­tve ca <lb n="102,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,17</span>va­rtta­ne­nā­tma­hī­naṃ pra­saṃ­ja­na­yi­tuṃ śakyam iti mataṃ ta­dā­pi­dū­ṣa­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="102,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,18</span>m āhuḥ svāminaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_44 a_165" ana="base-text"><l ana="base-text" rend="right" n="YA-IŚ_44a"><lb n="102,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 44a</span>virodhi cā­bhe­dya­vi­śe­ṣa­bhā­vā­t </l></lg><p n="a_166" rend="justify"><lb n="102,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,20</span>nā­sti­tva­m a­sti­tvā­t sa­rva­thā­py abhedi ye­nā­bhi­dhī­ya­te tasya <lb n="102,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,21</span>ta­dvi­ro­dha­sya bhe­da­va­d bhavet sa­ttā­dvai­te­'­bhi­dhā­nā­bhi­dhe­ya­yo­r vi­ro­dhā­t | <lb n="102,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 102,22</span>kasmād ? a­vi­śe­ṣa­bhā­vā­d a­vi­śe­ṣa­tvā­t sa­ka­la­vi­śe­ṣā­ṇā­m abhāvā<span type="hard-break">- </span><pb n="103"/><lb n="103,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,01</span>d ity arthaḥ | a­nā­dya­vi­dyā­va­śā­d vi­śe­ṣa­sa­dbhā­vā­da­do­ṣa iti cet, na, <lb n="103,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,02</span>vi­dyā­vi­dyā­vi­śe­ṣa­yo­r apy a­yo­gā­t­, anyathā dvai­ta­pra­saṃ­gā­t | athavā <lb n="103,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,03</span>nā­sti­tva­m a­sti­tvā­d a­bhe­dī­ti virodhi ca syān na ke­va­la­mā­tma­hī­na­m i<span type="hard-break">- </span><lb n="103,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,04</span>ti ca­śa­bdā­rthaḥ | kasmāt ? a­vi­śe­ṣa­bhā­vā­dvi­śe­ṣa­sya­bhe­da­syā­sti­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="103,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,05</span>nā­sti­tva­yo­ra­bhā­vā­t | yo hi brū­yā­di­da­ma­smā­da­bhe­dī­ti te­na­ta­yoḥ <lb n="103,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,06</span>ka­thaṃ­ci­dbhe­do­'­bhyu­pa­ga­taḥ syā­da­nya­thā ta­dva­ca­nā­yo­gā­t­, ka­thaṃ­ci­da­pi <lb n="103,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,07</span>bhe­di­no­ra­bhā­ve ta­tpra­ti­ṣe­dha­vi­ro­dhā­t | a­tha­śa­bdā­dvi­ka­lpa­bhe­dā­dbhe<span type="hard-break">- </span><lb n="103,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,08</span>dinoḥ sva­rū­pa­bhe­daḥ pra­ti­ṣi­dhya­te ta­dā­pi­śa­bda­yo­rvi­ka­lpa­yo­śca bhedaṃ <lb n="103,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,09</span>sva­ya­ma­ni­ccha­nne­va saṃjñino bhedaṃ ka­tha­ma­pā­ku­rvī­ta ? pa­rā­bhyu­pa­ga­mā­de­va <lb n="103,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,10</span>śa­bda­vi­ka­lpa­bhe­da­sye­ṣṭe­rna doṣa iti cet, na, sva­pa­ra­bhe­dā­na­bhyu­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="103,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,11</span>game pa­rā­bhyu­pa­ga­mā­si­ddheḥ | vi­cā­rā­t pūrvaṃ sva­pa­ra­bhe­daḥ­pra­si­ddha eveti <lb n="103,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,12</span>cet, na, ta­dā­'­pi pū­rvā­pa­ra­kā­la­bhe­da­syā­si­ddheḥ | ta­tsa­rva­thā­bhe­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="103,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,13</span>yahnave syā­de­vā­bhe­dī­ti vaco virodhi vi­śe­ṣā­bhā­vā­di­ti sthitaṃ | </p><p n="a_167" rend="justify"><lb n="103,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,14</span>nanvem a­sti­tva­vi­ro­dhā­n nāstitvaṃ vastuni ka­tha­ma­bhi­dhī­ya­te <lb n="103,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,15</span>syā­dvā­di­bhi­r e­va­kā­ro­pa­hi­te­nā­stī­ti­pa­de­na tasya vya­va­cche­dā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="103,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,16</span>ne­va­kā­re­ṇa tasya vaktum a­śa­kya­tvā­d a­nu­kta­sa­ma­tvā­t | ta­ta­ścā­vā­cya<span type="hard-break">- </span><lb n="103,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 103,17</span>tai­vā­pa­te­t pra­kā­rāṃ­ta­rā­bhā­vā­d ity ā­śaṃ­kā­yā­m idam ucyate — </p><lg n="YA-IŚ_44 a_168" ana="base-text"><l ana="base-text" rend="right" n="YA-IŚ_44b"><lb n="103,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 44b</span>ta­ddyo­ta­naḥ syād guṇato nipātaḥ | </l><l ana="base-text" rend="left" n="YA-IŚ_44c"><lb n="103,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 44c</span>vi­pā­dya­sa­ndhi­ś ca ta­thāṃ­ga­bhā­vā<span type="hard-break">-</span></l><l ana="base-text" rend="right" n="YA-IŚ_44d"><lb n="103,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 44d</span>d a­vā­cya­tā śrā­ya­sa­lo­pa­he­tuḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">44</ref> || </l></lg><p n="a_169" rend="justify"><pb n="104"/><lb n="104,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,01</span>tasya vi­ro­dhi­no dharmasya dyotanaḥ syād itini<span type="hard-break">- </span><lb n="104,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,02</span>pātaḥ syā­dvā­di­bhiḥ saṃ­pra­yu­jya­te | yady evaṃ vi­dhya­rthi­naḥ­pra­ti­ṣe­dhe<span type="hard-break">-</span><lb n="104,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,03</span>'pi pra­vṛ­tti­r bhavet dvayor api pra­kā­śa­na­pra­ti­pā­da­nā­d iti na­ma­nta­vyaṃ <lb n="104,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,04</span>guṇa iti va­ca­nā­t | vidhau pra­yu­jya­mā­naṃ padam a­stī­ti­pra­ti­ṣe­dhaṃ <lb n="104,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,05</span>gu­ṇa­bhā­ve­na pra­kā­śa­ya­ti syād iti ni­pā­te­na tathaiva dyo­ta­nā­t | tathā <lb n="104,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,06</span>vi­pā­dya­sya vi­pa­kṣa­bhū­ta­sya dharmasya saṃdhiś ca syā­daṃ­ga­bhā­vā­d aṃ­ga­syā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="104,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,07</span>yavasya bhāvād a­va­ya­va­tvā­d ity arthaḥ | sa­rva­thā­'­py a­vā­cya­tā­tu na yuktā <lb n="104,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,08</span>tasyāḥ śrā­ya­sa­lo­pa­he­tu­tvā­n niśre­ya­sa­ta­ttva­syā­pya­vā­cya­tvā­t tadupā<span type="hard-break">- </span><lb n="104,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,09</span>ya­ta­ttva­va­t | na co­pe­ya­syo­pā­ya­sya va­ca­nā­bhā­ve ta­du­pa­de­śaḥ­saṃ­bha­va­ti­, <lb n="104,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,10</span>na co­pa­de­śā­bhā­ve śrā­ya­so­pā­yā­nu­ṣṭhā­naṃ saṃ­bha­va­ti­, nā­pyu­pā­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="104,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,11</span>nu­ṣṭhā­nā­nu­pa­pa­ttau śrā­ya­sa­mi­tya­vā­cya­tā śrā­ya­sa­lo­pa­he­tuḥ syāttataḥ <lb n="104,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,12</span>syā­tkā­ra­lā­ñcha­naṃ padam e­va­kā­ro­pa­hi­ta­m a­rtha­va­tpra­ti­pa­tta­vya­m iti <lb n="104,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,13</span>tā­tpa­ryā­rthaḥ | </p><p n="a_170" rend="justify"><lb n="104,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,14</span>nanv evaṃ sarvatra syād iti ni­pā­ta­sya pra­yo­ga­pra­saṃ­gā­tpra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="104,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,15</span>padaṃ ta­da­pra­yo­gaḥ śāstre loke ca kutaḥ pra­tī­ya­ta iti śaṃkāṃ <lb n="104,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,16</span>pra­ti­ghnaṃ­ti sūrayaḥ — </p><lg n="YA-IŚ_45 a_171" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_45a"><lb n="104,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 45a</span>tathā pra­ti­jñā­śa­ya­to prayogaḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_45b"><lb n="104,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 45b</span>sā­ma­rthya­to vā pra­ti­ṣe­dha­yu­ktiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_45c"><lb n="104,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 45c</span>iti tvadīyā ji­na­nā­ga ! dṛṣṭiḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_45d"><lb n="104,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 45d</span>pa­rā­pra­dhṛ­ṣyā pa­ra­dha­rṣi­ṇī ca || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">45</ref> || </l></lg><p n="a_172" rend="justify"><lb n="104,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 104,21</span>tathā syāj jīva eveti pra­kā­re­ṇa yā pratijñā <pb n="105"/><lb n="105,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,01</span>tasyām āśayo '­bhi­prā­ya­s tathā pra­ti­jñā­śa­yaḥ­pra­ti­pā­da­yi­tu­r abhiprā<span type="hard-break">- </span><lb n="105,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,02</span>yas tasmāt pra­ti­pa­daṃ syād iti ni­pā­ta­syā­pra­yo­gaḥ śāstre loke <lb n="105,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,03</span>ca pra­tī­ya­te e­va­kā­rā­pra­yo­ga­va­t | śāstre tā­va­tsa­mya­gda­rśa­na­jñā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="105,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,04</span>cā­ri­trā­ṇi mo­kṣa­mā­rga ity ādau na kvacit syātkāra e­va­kā­ro vā <lb n="105,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,05</span>pra­yu­jya­te­, śā­stra­kā­rai­r a­pra­yu­kto 'pi vi­jñā­ya­te teṣāṃ ta­thā­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="105,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,06</span>jñā­śa­ya­sa­dbhā­vā­t sā­ma­rthya­to vā pra­ti­ṣe­dha­sya­sa­rva­thai­kā­nta­vya­va­cche<span type="hard-break">- </span><lb n="105,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,07</span>dasya yuktiḥ syā­dvā­di­nā­m anyathā ta­da­yo­gā­t­, na hi syātkā<span type="hard-break">- </span><lb n="105,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,08</span>ra­pra­yo­ga­m a­nta­re­ṇā­ne­kā­ntā­tma­ka­tva­si­ddhi­re­va­kā­ra­pra­yo­ga­ma­nta­re­ṇa sa<span type="hard-break">- </span><lb n="105,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,09</span>mya­ge­kā­ntā­va­dhā­ra­ṇa­si­ddhi­va­t | "sad eva sarvaṃ ko ne­cche­tsva­rū<span type="hard-break">- </span><lb n="105,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,10</span>pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­d­" ity ādau syā­tkā­rā­pra­yo­ga iti na ma­nta­vyaṃ­, <lb n="105,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,11</span>sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­d iti va­ca­nā­t syā­tkā­rā­rtha­pra­ti­pa­tteḥ­, "kathaṃ <lb n="105,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,12</span>cit te sad e­ve­ṣṭaṃ­' ityādau ka­thaṃ­ci­d iti va­ca­nā­tta­tpra­yo­ga­va­t­, <lb n="105,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,13</span>tathā loke gha­ṭa­mā­na­ye­tyā­di­ṣu ta­da­pra­yo­gaḥ siddha eva | ityevaṃ <lb n="105,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,14</span>ji­na­nā­ga ! ji­na­kuṃ­ja­ra ! tvadīyā dṛṣṭiḥ pa­raiḥ­sa­rva­thai­kā­nta­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="105,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,15</span>dibhir a­pra­dhṛ­ṣyā pra­mā­ṇa­na­ya­si­ddhā­rtha­tvā­t | pa­re­ṣāṃ­bhā­vai­kā­nta­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="105,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,16</span>dināṃ pra­dha­rṣi­ṇī ca tvadīyā dṛṣṭir iti saṃbaṃdhaḥ | te­ṣāṃ­sa­rva­thā­'<span type="hard-break">- </span><lb n="105,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,17</span>vi­cā­rya­mā­ṇā­nā­m a­pra­yo­gaḥ — yathā cā­bhā­vai­kā­ntā­di­pa­kṣā nyakṣeṇa <lb n="105,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,18</span>pra­ti­kṣi­ptā de­vā­ga­mā­pta­mī­māṃ­sā­yāṃ tatheha pra­ti­pa­tta­vyā i­tya­la­m iha <lb n="105,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,19</span>vi­sta­re­ṇa | </p><p n="a_173" rend="justify"><lb n="105,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,20</span>kathaṃ pu­na­rvi­pā­dya­saṃ­dhi­ś ca pa­da­syā­bhi­dhe­yaḥ syād i­ti­sva­yaṃ <lb n="105,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 105,21</span>sūrayaḥ pra­kā­śa­ya­nti — </p><lg n="YA-IŚ_46 a_174" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_46a"><lb n="105,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 46a</span>vidhir niṣedho '­na­bhi­lā­pya­tā ca</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_46b"><pb n="106"/><lb n="106,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 46b</span>tri­re­ka­śā­stri­dvi­śa eka eva | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_46c"><lb n="106,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 46c</span>trayo vi­ka­lpā­s tava sa­pta­dhā­mī</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_46d"><lb n="106,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 46d</span>syā­ccha­bda­ne­yāḥ sakale '­rtha­bhe­de || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">46</ref> || </l></lg><p n="a_175" rend="justify"><lb n="106,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,04</span>syād asty eveti vidhiḥ syān nāsty eveti niṣedhaḥ <lb n="106,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,05</span>syād a­na­bhi­lā­pya­m eva sarvam a­rtha­jā­ta­m ity a­na­bhi­lā­pya­tā­, te 'mī trayo <lb n="106,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,06</span>vikalpāḥ e­ka­śa­stri­r iti va­ca­nā­t­, pa­da­sye­ty a­rtha­va­śā­dvi­bha­kti­pa­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="106,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,07</span>ṇāmaḥ | eṣāṃ vi­pā­dye­na vi­pa­kṣe­ṇa saṃdhiḥ saṃ­yo­ja­nā syād asti <lb n="106,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,08</span>nāsty eva syād asty a­va­kta­vya­m eva syān nāsty a­va­kta­vya­me­ve­ti trir dviśo <lb n="106,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,09</span>bhavati | dvābhyāṃ dviśa iti dvi­saṃ­yo­ga­jā vi­ka­lpā­s trir i­ti­tri­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="106,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,10</span>kārā bhavanti | syād asti nāsty a­va­kta­vya­m evety eka e­va­vi­ka­lpo <lb n="106,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,11</span>bhavati | tad evaṃ vi­pā­dya­saṃ­dhi­pra­kā­re­ṇa trayo '­mī­mū­la­vi­ka­lpāḥ <lb n="106,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,12</span>saptadhā bhavaṃti | kiṃ kvacid evārthe kiṃ vā sa­rva­tre­ti­śaṃ­kā­yā­m i<span type="hard-break">- </span><lb n="106,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,13</span>dam ucyate — sakale '­rtha­bhe­de ni­ra­va­śe­ṣe­jī­vā­di­ta­ttvā­rtha­pa­ryā­ye­, na <lb n="106,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,14</span>punaḥ kvacid e­vā­rtha­pa­ryā­ya­bhe­de­, pra­ti­pa­ryā­yaṃ­sa­pta­bhaṃ­gī­ti va­ca­nā­t | <lb n="106,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,15</span>vikalpāḥ saptadhā bhavaṃti taveti va­ca­nā­t­, na ca pa­re­ṣā­m apyamī | <lb n="106,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,16</span>nanv astitvaṃ prati vi­pra­ti­pa­nna­ma­na­sāṃ ta­tpra­tyā­ya­nā­ya­ya­thā syād a<span type="hard-break">- </span><lb n="106,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,17</span>sty eveti padaṃ pra­yo­ga­m arhati tathā syān nāsty e­ve­tyā­di­pa­dā­ny api <lb n="106,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,18</span>pra­yo­ga­m arheyuḥ sa­pta­dhā­va­ca­na­mā­rga­sya vya­va­sthi­te­r i­ti­pa­rā­kū­taṃ ni<span type="hard-break">- </span><lb n="106,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,19</span>rā­ci­kī­rṣa­vaḥ syā­ccha­bda­ne­yā iti pra­ti­pā­da­yaṃ­ti | ya­thā­vi­dhi­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="106,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,20</span>kalpasya pra­yo­ga­s ta­dvi­vā­da­vi­ni­vṛ­tta­ye syā­dvā­di­bhi­rvi­dhī­ya­te tadā <lb n="106,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 106,21</span>ni­ṣe­dhā­di­vi­ka­lpāḥ śeṣāḥ ṣaḍ api syā­ccha­bde­na neyāḥ syuḥ | na <pb n="107"/><lb n="107,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,01</span>punaḥ pra­yo­ga­m aṃrhati tadarthe vi­vā­dā­bhā­vā­tta­dvi­vā­de tu kra­ma­śa­s tatpra<span type="hard-break">- </span><lb n="107,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,02</span>yoge 'pi na kaścid doṣaḥ pra­ti­bhā­ti pra­ti­pā­dya­syai­ka­syā­pi­sa­pta­dhā­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="107,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,03</span>pra­ti­pa­tti­sa­dbhā­vā­t | tāvat kṛtvaḥ saṃ­śa­yo­pa­ja­na­nā­t tā­va­jji­jñā­so<span type="hard-break">- </span><lb n="107,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,04</span>pa­pa­tte­s tāvad eva ca pra­śna­va­ca­na­pra­vṛ­tteḥ "­pra­śna­va­śā­de­ka­va­stu­nya­vi­ro­dhe­na <lb n="107,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,05</span>vi­dhi­pra­ti­ṣe­dha­ka­lpa­nā sa­pta­bhaṃ­gī­ti­" vā­rtti­ka­kā­ra­va­ca­nā­t | nānā<span type="hard-break">- </span><lb n="107,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,06</span>pra­ti­pā­dya­ja­nā­ni­vai­ka­pra­ti­pā­dya­ja­na­m api pra­ti­pā­da­yi­tu­ma­na­sāṃ sapta<span type="hard-break">- </span><lb n="107,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,07</span>vi­ka­lpa­va­ca­naṃ na vi­ru­dhya­ta eva | nanu ca syād iti ni­pā­to­'­ne<span type="hard-break">- </span><lb n="107,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,08</span>kāṃtasya dyotako vācako vā, gu­ṇa­bhā­ve­na bha­ve­tpra­dhā­na­bhā­ve­na vā ? <lb n="107,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,09</span>tatra yadi gu­ṇa­ka­lpa­na­yā dyotako '­bhi­dhī­ya­te ta­dā­ta­dvā­ca­ka­pa­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="107,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,10</span>nta­re­ṇā­'­pi gu­ṇa­ka­lpa­na­yai­va vā­cya­tva­pra­saṃ­gaḥ sa­rva­tra­pa­dā­bhi­dhe­ya­syai<span type="hard-break">- </span><lb n="107,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,11</span>va ni­pā­te­na dyo­ta­yi­tuṃ śa­kya­tvā­t­, ta­da­nu­kta­syā­rtha­sya te­na­dyo­ta­ne <lb n="107,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,12</span>tasya vā­ca­ka­tva­pra­sa­kte­s ta­tpra­yo­ga­sā­ma­rthyā­tta­da­rtha­pra­ti­pa­tteḥ | </p><p n="a_176" rend="justify"><lb n="107,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,13</span>syān matam etat — astīti padena ni­pā­te­na tāvad a­sti­tvaṃ­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="107,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,14</span>dhā­na­ka­lpa­na­yo­cya­te syād iti padena ni­pā­te­na nā­sti­tvā­da­yo <lb n="107,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,15</span>dharmā dyotyaṃta i­ti­pra­dhā­na­gu­ṇa­ka­lpa­na­yā­'­ne­kā­nta­pra­ti­pa­tti­r eva<span type="hard-break">- </span><lb n="107,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,16</span>kā­ra­pra­yo­gā­d a­nya­vya­va­cche­da­si­ddhe­r iti | tad apy a­sa­mya­k­;­a­stī<span type="hard-break">- </span><lb n="107,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,17</span>ti pa­de­nā­nu­ktā­nāṃ nā­sti­tvā­di­dha­rmā­ṇāṃ syāc chabdena dyotane <lb n="107,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,18</span>sa­rvā­rtha­dyo­ta­na­pra­saṃ­gā­t | sa­rvā­rthā­nā­m e­va­kā­re­ṇa­vya­va­cche­dā­n na tad<span type="hard-break">- </span><lb n="107,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,19</span>dyo­ta­na­pra­saṃ­ga iti vacanaṃ na yu­kti­ma­t nā­sti­tvā­dī­nā­m a­pi­te­na <lb n="107,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,20</span>vya­va­cche­dā­d a­nu­dyo­ta­na­pra­saṃ­gā­t tato na dyotakaḥ syācchabdo 'ne<span type="hard-break">- </span><lb n="107,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,21</span>kāṃtasya yujyate nā'pi vācakaḥ syād iti ni­pā­ta­pra­yo­gā­d eva <lb n="107,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 107,22</span>ta­tpra­ti­pa­tte­r a­stī­tyā­di­pa­da­pra­yo­gā­na­rtha­kyā­t | </p><p n="a_177" rend="justify"><pb n="108"/><lb n="108,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,01</span>sa­rvā­rtha­pra­ti­pā­da­ne tenaiva pa­ryā­pta­tbā­tpa­dā­nta­ra­sya prayogo vā <lb n="108,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,02</span>pu­na­ru­kta­tva­m a­ni­vā­rya­m iti ke­ci­t­, tān prati sū­ra­yaḥ­prā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_47 a_178" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_47a"><lb n="108,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 47a</span>syād ity api syād gu­ṇa­mu­khya­ka­lpai<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_47b"><lb n="108,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 47b</span>kānto ya­tho­pā­dhi­vi­śe­ṣa­vī­kṣyaḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_47c"><lb n="108,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 47c</span>tattvaṃ tv a­ne­kāṃ­ta­m a­śe­ṣa­rū­paṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_47d"><lb n="108,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 47d</span>dvidhā bha­vā­rtha­vya­va­hā­ra­va­ttvā­t || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">47</ref> || </l></lg><p n="a_179" rend="justify"><lb n="108,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,07</span>a­syā­ya­m arthaḥ syād ity api nipāto gu­ṇa­mu­khya<span type="hard-break">- </span><lb n="108,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,08</span>ka­lpai­kā­ntaḥ syāt, guṇaś ca mukhyaś ca gu­ṇa­mu­khyau svabhāvau <lb n="108,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,09</span>tābhyāṃ kalpyanta iti gu­ṇa­mu­khya­ka­lpāḥ­, gu­ṇu­ma­khya­ka­lpā <lb n="108,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,10</span>ekāntā yasya so 'yaṃ gu­ṇa­mu­khya­ka­lpai­kā­ntaḥ syād bha­ve­nna­yā­de­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="108,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,11</span>d ity a­bhi­prā­yaḥ | śu­ddha­dra­vyā­rthi­ka­pra­dhā­na­bhā­vā­da­sti­tvai­kā­nto <lb n="108,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,12</span>mukhyaḥ, śeṣā nā­sti­tvā­dyai­kā­ntā guṇāḥ, pra­dhā­na­bhā­ve­nā­na­rpa­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="108,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,13</span>d a­ni­rā­ka­ra­ṇā­c ca nā­sti­tvā­di­ni­ra­pe­kṣa­syā­sti­tva­syā­saṃ­bha­vā­t <lb n="108,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,14</span>kha­ra­vi­ṣā­ṇa­va­t | syā­ccha­bda­s tu ta­ddyo­ta­naḥ­pra­dhā­na­gu­ṇa­bhā­ve­nai­va <lb n="108,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,15</span>bhavet ta­thai­vā­stī­ti pa­de­nā­bhi­dhā­nā­t pa­dā­nta­re­ṇa­ya­thā­bhi­dhā­naṃ <lb n="108,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,16</span>ni­pā­ta­pa­de­na dyo­ta­yi­tuṃ śa­kya­tvā­t | vya­va­hā­ra­na­yā­de­śā­t tunā<span type="hard-break">- </span><lb n="108,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,17</span>sti­tvai­kā­ntā mukhyāḥ syur a­sti­tvai­kāṃ­ta­s tu gu­ṇaḥ­prā­dhā­nye­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="108,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,18</span>vi­va­kṣi­ta­tvā­t ta­da­pra­ti­kṣe­pā­c ca ta­trā­sti­tva­ni­rā­ka­ra­ṇe tunāsti<span type="hard-break">- </span><lb n="108,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,19</span>tvā­di­dha­rmā­ṇā­m a­nu­pa­pa­tteḥ kū­rma­ro­mā­di­va­t | nā­sti­tvā­di­bhi­ra­pe­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="108,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,20</span>māṇaṃ tu vastuno 'stitvaṃ syā­ccha­bde­na dyotyata i­ti­pra­dhā­na­gu<span type="hard-break">- </span><lb n="108,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 108,21</span>ṇa­bhā­ve­nai­va syād iti nipātaḥ ka­lpa­ya­ty e­kāṃ­tā­c chu­ddha­na­yā­de­śā<span type="hard-break">- </span><pb n="109"/><lb n="109,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,01</span>n nānyathā | kuta iti cet, ya­tho­pā­dhi ya­thā­vi­śe­ṣa­ṇaṃ­vi­śe­ṣa­sya <lb n="109,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,02</span>bhedasya bhāvāt sa­dbhā­vā­t "dharme dharme 'nya e­vā­'­rtho­dha­rmi­ṇo<span type="hard-break">- </span><lb n="109,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,03</span>'­naṃ­ta­dha­rmi­ṇaḥ " ity a­nya­trā­pi va­ca­nā­t | na­yā­de­śo hi­va­stu­no <lb n="109,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,04</span>dha­rma­bhe­dā­d viśeṣo na pra­mā­ṇa­de­śa iti | jīvādi tattvam a­pi­ta­rhi <lb n="109,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,05</span>pra­dhā­na­gu­ṇa­bhū­tai­kā­nta­mā­yā­ta­m iti na śaṃ­ka­nī­yaṃ | "­ta­ttvaṃ­tv ane<span type="hard-break">- </span><lb n="109,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,06</span>kāntam a­śe­ṣa­rū­paṃ­" iti va­ca­nā­t | tattvaṃ jī­vā­di­pra­mā­ṇā­rpi­taṃ <lb n="109,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,07</span>sa­ka­lā­de­śā­t "­sa­ka­lā­de­śaḥ pra­mā­ṇā­dhī­naḥ­" iti va­ca­nā­t <lb n="109,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,08</span>ta­da­ne­kā­nta­m eva syād a­ne­kā­nto 'py a­ne­kāṃ­to na punar e­kā­nta­sta<span type="hard-break">- </span><lb n="109,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,09</span>sya na­yā­rpa­ṇa­yo­kta­tvā­t | kutas ta­da­ne­kāṃ­ta­m ity ucyate — ya­to­'­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="109,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,10</span>ṣarūpaṃ aśeṣaṃ sakalaṃ rūpaṃ yasya ta­da­śe­ṣa­rū­paṃ­vi­ka­la­rū­pa­sya tattvai<span type="hard-break">- </span><lb n="109,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,11</span>ka­de­śa­tvā­t | </p><p n="a_180" rend="justify"><lb n="109,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,12</span>katham idānīṃ syāj jīva eva syād ajīva e­ve­tyā­di­nā <lb n="109,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,13</span>pra­mā­ṇa­vā­kye­nā­bhi­dhī­ya­ta iti śaṃ­kā­yā­m idam ucyate — </p><lg n="a_181"><l><lb n="109,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,14</span>"dvidhā bha­vā­rtha­vya­va­hā­ra­va­ttvā­d iti"</l></lg><p n="a_182" rend="justify"><lb n="109,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,15</span>tattvaṃ dvābhyāṃ pra­kā­rā­bhyāṃ vya­va­sthi­taṃ dra­vya­rū­paṃ­bha­vā­rtha<span type="hard-break">- </span><lb n="109,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,16</span>vattvāt pa­ryā­ya­rū­paṃ vya­va­hā­ra­va­ttvā­t | bhavārtho hi­sa­ddra­vyaṃ vidhi<span type="hard-break">- </span><lb n="109,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,17</span>r vya­va­hā­ro '­sa­ddra­vyaṃ guṇaḥ paryāyaḥ pra­ti­ṣe­dhaḥ­, ta­tta­ttva­m eva vastuna <lb n="109,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,18</span>iti dvi­pra­kā­raṃ tattvaṃ pra­kā­rā­nta­rā­bhā­vā­t | tatra yadā ya­dā­sa­ddra­vyaṃ <lb n="109,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,19</span>jīvo dha­rmā­sti­kā­yo '­dha­rmā­sti­kā­ya ākāśaṃ kālaḥ pudgalo <lb n="109,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,20</span>ma­nu­ṣyā­di­r iti vā vi­dhi­la­kṣa­ṇa­bha­vā­rtha­pra­rū­pa­ṇā­yāṃ sad i­ti­śa­bdaḥ <lb n="109,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,21</span>pra­yu­jya­te ta­dā­kā­lā­tma­rū­pa­saṃ­sa­rga­gu­ṇi­de­śā­rtha­saṃ­baṃ­dho­pa­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="109,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 109,22</span>śabdair a­bhe­de­nā­bhe­dā­tma­ka­sya vastuno '­bhi­dhā­nā­tsa­ka­lā­de­śa­sya <pb n="110"/><lb n="110,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,01</span>pra­mā­ṇā­dhī­na­sya pra­yo­gā­da­śe­ṣa­rū­paṃ ta­ttva­ma­bhi­dhī­ya­te | sad iti <lb n="110,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,02</span>śabdo hi sa­ka­la­sa­dvi­śe­ṣā­tma­kaṃ sa­di­ta­rā­tma­kā­sa­dvi­śe­ṣā­tma­kaṃ <lb n="110,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,03</span>ca tattvaṃ pra­ti­pā­da­ya­ti kā­lā­di­bhi­r a­bhe­dā­t | tathā dra­vya­mi­ti <lb n="110,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,04</span>śabdo niḥ­śe­ṣa­dra­vya­vi­śe­ṣā­tma­kaṃ dra­vya­ta­ttvaṃ­sa­ka­la­pa­ryā­ya­vi­śe­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="110,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,05</span>tmakam a­dra­vya­gu­ṇā­dyā­tma­kaṃ ca pra­kā­śa­ya­ti | tathaiva jīvaiti śabdo <lb n="110,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,06</span>jī­va­ta­ttvaṃ sa­ka­la­jī­va­vi­śe­ṣā­tma­kaṃ jī­va­pa­ryā­ya­rū­paṃ­jī­vā­jī­va­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="110,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,07</span>śe­ṣā­tma­kaṃ ca ka­tha­ya­ti | tathaiva dharma ity adharma i­tyā­kā­śa iti <lb n="110,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,08</span>kāla iti ca śabdo dharmam a­dha­rma­m ākāśaṃ kālaṃ ca­sa­ka­la­sva­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="110,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,09</span>ṣātmakaṃ ni­ve­da­ya­ti | pudgala iti śa­bdo­'­khi­la­pu­dga­la­vi­śe­ṣā­tma­kaṃ <lb n="110,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,10</span>pu­dga­la­dra­vya­m eveti pra­ti­pa­tta­vyaṃ vi­dhi­rū­pa­sya­bha­vā­rtha­sya prā­dhā­nyā­t | <lb n="110,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,11</span>yadā punar a­sa­di­ti­śa­bdaḥ pra­yu­jya­te ta­dā­'­py a­sa­tta­ttvaṃ­pa­ra­rū­pā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="110,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,12</span>ca­tu­ṣṭa­yā­pe­kṣaṃ kā­lā­di­bhi­r a­bhe­de­nā­bhe­do­pa­cā­re­ṇa­sa­ka­lā­sa­dvi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="110,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,13</span>ṣātmakaṃ tattvaṃ khyā­pa­ya­ti­, vya­va­hā­ra­sya bhe­da­prā­dhā­nyā­t | tathaivā<span type="hard-break">- </span><lb n="110,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,14</span>dravyam ajīva ityādi pra­ti­ṣe­dha­śa­bdaḥ sa­ka­lā­sa­dvi­śe­ṣā­tma­ka­ma­dra­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="110,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,15</span>tvam a­jī­vā­di­ta­ttvaṃ ca pra­tyā­ya­ya­ti | syād iti ni­pā­te­na­ta­thā <lb n="110,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,16</span>ta­syo­dyo­ta­nā­d e­va­kā­re­ṇā­nya­thā­bhā­va­ni­rā­ka­ra­ṇā­t | va­stu­tva­mi­ti <lb n="110,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,17</span>śabdas tu syā­tkā­ra­lāṃ­cha­naḥ sai­va­kā­raḥ­sa­ka­la­va­stu­vi­śe­ṣa­sa­da­sa­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="110,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,18</span>dirūpaṃ tattvaṃ kā­lā­di­bhi­r a­bhe­de­nā­bhe­do­pa­cā­re­ṇa­pra­khyā­pa­ya­ti tasya <lb n="110,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,19</span>bha­vā­rtha­vya­va­hā­ra­va­ttvā­d vi­dhi­ni­ṣe­dha­prā­dhā­nye­na­yu­ga­pa­da­bhi­dhā­nā­t­, <lb n="110,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,20</span>yatkāle vastuno vastutvaṃ tatkāla e­va­sa­ka­la­va­stu­vi­śe­ṣā­sta­sya <lb n="110,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,21</span>ta­dvyā­pa­ka­tvā­d iti kā­le­nā­bhe­da­s te­bhyo­dra­vyā­rthi­ka­prā­dhā­nyā­t | <lb n="110,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 110,22</span>yathā ca vastuno va­stu­tva­m ā­tma­rū­paṃ tathā sa­rve­va­stu­vi­śe­ṣāḥ <pb n="111"/><lb n="111,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,01</span>ity ā­tma­rū­pe­ṇā­bhe­daḥ | yathā ca va­stu­tve­na va­stu­naḥ­saṃ­sa­rga­s tathā <lb n="111,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,02</span>va­stu­vi­śe­ṣai­r api, sa­vi­śe­ṣa­syai­va tasya samyak sṛṣṭau vyāpā<span type="hard-break">- </span><lb n="111,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,03</span>rāt tataḥ saṃ­sa­rge­ṇā­py abhedaḥ | yas tu va­stu­tva­sya guṇasya <lb n="111,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,04</span>va­stu­gu­ṇi­de­śaḥ sa eva va­stu­vi­śe­ṣā­ṇā­m iti gu­ṇi­de­śe­nā­'­pi <lb n="111,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,05</span>ta­da­bhe­daḥ | ya eva cārtho va­stu­tva­syā­dhi­ka­ra­ṇa­la­kṣa­ṇo­va­stvā­tmā sa <lb n="111,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,06</span>eva sa­ka­la­va­stu­dha­rmā­ṇā­m ity arthato 'pi ta­da­bhe­daḥ | yaś ca­va­stu­ni <lb n="111,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,07</span>va­stu­tva­saṃ­baṃ­dhaḥ sa­ma­vā­yo '­vi­ṣva­gbhā­va­la­kṣa­ṇaḥ sa e­va­sa­ka­la­dha­rmā<span type="hard-break">- </span><lb n="111,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,08</span>ṇām iti saṃ­baṃ­dhe­na ta­da­bhe­daḥ | ya eva co­pa­kā­ro va­stu­no­va­stu<span type="hard-break">- </span><lb n="111,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,09</span>tvena kriyate '­rtha­kri­yā­sā­m a­rthya­la­kṣa­ṇaḥ sa e­va­sa­ka­la­dha­rmai­r ity u<span type="hard-break">- </span><lb n="111,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,10</span>pa­kā­re­ṇai­va ta­da­bhe­daḥ | yathā ca va­stu­śa­bdo va­stu­tvaṃ­pra­ti­pā­da­ya­ti <lb n="111,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,11</span>tathā sa­ka­la­va­stu­dha­rmā­n api tair vinā ta­sya­va­stu­tvā­nu­pa­pa­tte­r iti śa<span type="hard-break">- </span><lb n="111,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,12</span>bde­nā­'­pi ta­da­bhe­daḥ | pa­ryā­yā­rthi­ka­prā­dhā­nye­na tu­pa­ra­mā­rtha­taḥ kā<span type="hard-break">- </span><lb n="111,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,13</span>lā­di­bhi­r bheda eva dha­rma­dha­rmi­ṇo­r a­bhe­do­pa­cā­rā­t | va­stu­śa­bde­na sakala<span type="hard-break">- </span><lb n="111,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,14</span>dha­rma­vi­śi­ṣṭa­sya vastuno '­bhi­dhā­nā­t sa­ka­lā­de­śo na vi­ru­dhya­te | <lb n="111,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,15</span>tataḥ syād vastv evety ā­di­śa­bdaḥ tattvam a­śe­ṣa­rū­paṃ­pra­ti­pā­da­ya­tī­ti nā<span type="hard-break">- </span><lb n="111,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,16</span>nā­tva­rū­pa­syā­pi vastuno vā­ca­ka­saṃ­bha­vaḥ sa­ka­lā­de­śa­vā­kye­na­ta­sya <lb n="111,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,17</span>tathā vaktuṃ śa­kya­tvā­t | nanu ca dra­vya­mā­traṃ tattvaṃ ta­sya­dra­vya­pa­de­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="111,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,18</span>bhi­dhā­nā­t pa­dā­nta­rā­ṇā­ma­pi tatraiva vyā­pā­rā­t ta­dvya­ti­re­ke­ṇa <lb n="111,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,19</span>pa­dā­rthā­saṃ­bha­vā­d ity eke | pa­ryā­ya­mā­tra­m eva ta­ttvaṃ­dra­vya­sya sa­ka­la­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="111,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,20</span>ryā­ya­vyā­pi­no vi­cā­rya­mā­ṇa­syā­yo­gā­t­, dra­vyā­di­pa­de­nā­pi paryā<span type="hard-break">- </span><lb n="111,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,21</span>ya­mā­tra­syai­va ka­tha­nā­t tatra pra­vṛ­tti­prā­pti­da­rśa­nā­c cetyanye | dravyaṃ pa<span type="hard-break">- </span><lb n="111,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 111,22</span>ryāyaś ca pṛthag eva tattvaṃ tayos tā­dā­tmya­vi­ro­dhā­tdra­vya­pa­de­na dravya<span type="hard-break">- </span><pb n="112"/><lb n="112,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,01</span>syai­vā­bhi­dhā­nā­t pa­ryā­ya­pa­de­na pa­ryā­ya­syai­va­ni­ve­da­nā­d a­nya­thā­saṃ­ka­ra­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="112,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,02</span>ti­ka­ra­pra­saṃ­gā­d ity apare | dra­vya­pa­ryā­ya­dva­yā­tma­kaṃ­ta­ttvaṃ­, dra­vya­pa­de­na pa<span type="hard-break">- </span><lb n="112,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,03</span>ryā­ya­pa­de­na vā ta­syai­vā­bhi­dhā­nā­t sa­rva­trā­pa­ryā­yā­tma­ka­sya­dra­vya­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="112,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,04</span>saṃ­bha­vā­t sa­ka­la­pa­ryā­ya­śū­nya­sya ca dra­vya­syā­pra­tī­te­r i­tī­ta­re | </p><p n="a_183" rend="justify"><lb n="112,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,05</span>tān prati sūrayo vaktum ā­ra­bha­nte — </p><lg n="YA-IŚ_48 a_184" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_48a"><lb n="112,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 48a</span>na dra­vya­pa­ryā­ya­pṛ­tha­gvya­va­sthā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_48b"><lb n="112,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 48b</span>dvai­yā­tmya­m e­kā­rpa­ṇa­yā vi­ru­ddha­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_48c"><lb n="112,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 48c</span>dharmaś ca dharmī ca mithas tridhemau<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_48d"><lb n="112,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 48d</span>na sarvathā te '­bhi­ma­tau viruddhau || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">48</ref> || </l></lg><p n="a_185" rend="justify"><lb n="112,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,10</span>na tāvat dravyam eveti dravyasya vya­va­sthā­sa­ka­la­pa­ryā­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="112,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,11</span>ra­hi­ta­sya pra­mā­ṇā­go­ca­ra­tvā­t­, na hi pratyakṣaṃ dra­vya­vi­ṣa­yaṃ­ta­sya va<span type="hard-break">- </span><lb n="112,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,12</span>rta­mā­na­vi­ṣa­ya­tvā­t dra­vya­sya­tri­kā­la­go­ca­rā­naṃ­ta­vi­va­rta­vyā­pi­tvā­t | <lb n="112,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,13</span>na ca va­rta­mā­na­mā­tra­vi­ṣa­ya­tve pra­tya­kṣa­sya sa­rvā­tma­nā­tri­kā­la­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="112,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,14</span>ṣa­ya­dra­vya­grā­hi­tvaṃ yuktaṃ yo­gi­pra­tya­kṣa­tva­pra­saṃ­gā­t | ta­rhi­yo­gi­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="112,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,15</span>tyakṣam eva dra­vya­vi­ṣa­ya­m iti cet na, a­sma­dā­di­pra­tya­kṣa­sya <lb n="112,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,16</span>ni­rvi­ṣa­ya­tva­pra­saṃ­gā­t | nanu a­sma­dā­di­pra­tya­kṣa­syā­pi­vi­dhā­tṛ­tvā­t <lb n="112,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,17</span>sarvadā ni­ṣe­ddhṛ­tve vi­dhi­vi­ṣa­ya­tva­vi­ro­dhā­tni­ṣe­dhyā­nā­mā­naṃ­tyā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="112,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,18</span>naṃ tenāpi kālena ni­ṣe­dha­sya kartum a­śa­kte­sta­trai­vo­pa­kṣī­ṇa­śa­kti­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="112,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,19</span>tvāt ka­dā­ci­t ka­sya­ci­d vidhau pra­vṛ­ttya­nu­pa­pa­tte­rvi­dhi­vi­ṣa­ya­tva­syai­va <lb n="112,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,20</span>yu­kti­ma­ttva­m iti cet, nai­ta­tsā­raṃ­, sa­ddra­vya­mā­tre­pra­tya­kṣa­sya pravṛttau <lb n="112,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 112,21</span>śa­śva­da­sa­ttve pra­vṛ­ttya­bhā­vā­t ta­da­vya­va­cche­da­pra­saṃ­gā­t | yadi punaḥ <pb n="113"/><lb n="113,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,01</span>sanmātre vidhau pra­va­rta­mā­naṃ pra­tya­kṣaṃ­ta­dvi­ru­ddha­m asattvaṃ vya­va­cchi­na<span type="hard-break">- </span><lb n="113,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,02</span>ttīti kathyate ta­dā­'­pi niṣeddhṛ pratyakṣaṃ kathaṃ na syāt ? yadi pu<span type="hard-break">- </span><lb n="113,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,03</span>naḥ pra­tha­mā­kṣa­sa­nni­pā­ta­ve­lā­yāṃ ni­rvi­ka­lpaṃ pra­tya­kṣaṃ­sa­nmā­tra­m eva <lb n="113,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,04</span>sā­kṣā­tku­ru­te­, paścād a­nā­dya­vi­dyā­vā­sa­nā­sā­ma­rthyā­d a­sa­t­, nivṛtti<span type="hard-break">- </span><lb n="113,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,05</span>vi­ka­lpo­tpa­tteḥ pra­ti­ṣe­dha­vya­va­hā­ro '­sma­dā­deḥ pra­va­rtta­ta i­ti­ma­taṃ­, <lb n="113,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,06</span>tadā pa­ra­mā­rtha­to nā­sa­ttva­ni­vṛ­tti­r i­ti­sa­da­sa­dā­tma­ka­va­stu­vi­ṣa­yaṃ <lb n="113,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,07</span>pratyakṣaṃ pra­sa­jye­ta | sa­nmā­tra­sya vi­dhi­re­vā­sa­ttva­pra­ti­ṣe­dha iti cet, <lb n="113,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,08</span> katham evaṃ vi­dhā­tre­va pratyakṣaṃ ni­ṣe­ddhṛ­tva­syā­pi­ta­tre­ṣṭeḥ ? kathaṃ ca <lb n="113,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,09</span>svayam eva na niṣeddhṛ pra­tya­kṣa­m iti bruvāṇaḥ pra­ti­ṣe­dhaṃ­sa­rva­thā nirā<span type="hard-break">- </span><lb n="113,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,10</span>kurvīta na ce­da­sva­sthaḥ | a­thā­vi­dyā­ba­lā­n na ni­ṣe­ddhṛ­pra­tya­kṣa­m iti <lb n="113,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,11</span>ni­ṣe­dha­vya­va­hā­raḥ kriyate pa­ra­mā­rtha­ta­s tasyāpy a­na­bhi­dhā­nā­tki­m e<span type="hard-break">- </span><lb n="113,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,12</span>vam avācyaṃ pra­tya­kṣa­m iṣyate ? tatheṣṭau sa­nmā­tra­m a­pya­vā­cyaṃ syāt, <lb n="113,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,13</span>ta­ttva­yu­kta­ta­raṃ pa­ra­pra­tyā­ya­nā­yo­gā­t — sanmātraṃ hi ta­ttvaṃ­pa­raṃ <lb n="113,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,14</span>pra­tyā­ya­ye­n na saṃ­vi­nmā­tre­ṇa pa­rā­pra­tya­kṣe­ṇa pra­tyā­ya­yi­tu­mī­śaḥ­, <lb n="113,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,15</span>pa­ra­mā­rtha­taḥ pra­tyā­yya­pra­tyā­ya­ka­bhā­vā­bhā­vā­t na kva­ci­tkiṃ­ci­t <lb n="113,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,16</span>ka­thaṃ­ci­t pra­tyā­ya­ya­ti sarvasya svata e­va­sa­nmā­tra­ta­ttva­pra­ti­pa­tte­r iti <lb n="113,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,17</span>cet, na vi­pra­ti­pa­ttya­bhā­va­pra­saṃ­gā­t | yadi punaḥ sa­nmā­tre­ta­ttve <lb n="113,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,18</span>sva­pa­ra­vi­bhā­gā­bhā­vā­t sarvasya bhedasya ta­trai­vā­nu­pra­ve­śā­n nakaści<span type="hard-break">- </span><lb n="113,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,19</span>t ku­ta­ści­t ka­thaṃ­ci­t ka­dā­ci­d vi­pra­ti­pa­dya­ta iti cet, na syā­de­ta­d e<span type="hard-break">- </span><lb n="113,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,20</span>vaṃ yadi sva­pa­ra­vi­bhā­gā­bhā­vaḥ si­ddhye­t­, sa hi na tā­va­tpra­tya­kṣa­taḥ <lb n="113,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,21</span>siddhas ta­syā­bhā­va­vi­ṣa­ya­tva­pra­saṃ­gā­t­, nā'py a­nu­mā­nā­tpa­kṣa­he­tu­dṛ­ṣṭāṃ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="113,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 113,22</span>bhe­dā­bhā­ve '­nu­mā­nā­nu­pa­pa­tteḥ­, ka­lpi­ta­syā­py a­nu­mā­na­sya­vi­dhi­vi<span type="hard-break">- </span><pb n="114"/><lb n="114,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,01</span>ṣa­ya­tva­ni­ya­mā­t­, tasya pra­ti­ṣe­dha­vi­ṣa­ya­tve­pra­tya­kṣa­syā­pi pra­ti­ṣe­dha­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="114,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,02</span>ṣa­ya­tva­si­ddheḥ kutaḥ sa­nmā­tra­tva­si­ddhiḥ­? | ā­ga­mā­tsva­pa­ra­vi­bhā­gā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="114,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,03</span>vaḥ sādhyata iti cet, na, sva­pa­ra­vi­bhā­gā­bhā­ve kvacid āgamā<span type="hard-break">- </span><lb n="114,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,04</span>nu­pa­pa­tteḥ | āgamo hy ā­pta­va­ca­na­m a­pau­ru­ṣe­yaṃ vā va­ca­naṃ­syā­t ? na <lb n="114,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,05</span>tāvad āptasya ta­tpra­ti­pā­dya­sya ca vi­ne­ya­syā­bhā­ve va­ca­na­mā­pta­sya pra<span type="hard-break">- </span><lb n="114,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,06</span>varttate | ta­tsa­dbhā­ve ca siddhaḥ sva­pa­ra­vi­bhā­ga iti ka­tha­mā­ga­mā­t ta<span type="hard-break">- </span><lb n="114,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,07</span>dabhāvaḥ sidhyet ? yadi punar a­pau­ru­ṣe­yaṃ va­ca­na­m ā­ga­ma­sta­dā­'­pi <lb n="114,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,08</span>sva­pa­ra­vi­bhā­gaḥ siddhas ta­dvyā­khyā­tuḥ śrotuś ca si­e­ddheḥ­sva­pa­ra­vi­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="114,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,09</span>go­pa­pa­tteḥ | syān mataṃ, sva­pa­ra­vi­bhā­gā­bhā­vo 'pi na ku­ta­ści­tpra­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="114,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,10</span>ṇāt sādhyate pra­tya­kṣa­taḥ sa­nmā­tra­si­ddhe­r e­va­sva­pa­ra­vi­bhā­gā­bhā­va­sya <lb n="114,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,11</span>sā­dha­nā­t ke­va­la­m a­vi­dyā­vi­lā­sa­mā­traṃ­pra­ti­pā­dya­pra­ti­pā­da­ka­bhā­vaḥ saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="114,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,12</span>ve­dya­saṃ­ve­da­ka­bhā­va­va­d iti | tad apy a­sa­mya­k­, saṃ­ve­dya­saṃ­ve­da­ka­bhā­va­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="114,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,13</span>ti­pā­dya­pra­ti­pā­da­ka­bhā­vā­bhā­ve sva­pa­ra­pra­ti­pa­tti­vi­ro­dhā­tsa­rva­thā <lb n="114,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,14</span>śū­nya­vā­dā­va­kā­śa­pra­saṃ­gā­t | </p><p n="a_186" rend="justify"><lb n="114,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,15</span>tad uktam — </p><lg n="a_187"><l><lb n="114,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,16</span><span resp="?" rend="underline">sarvathā sa­du­pā­yā­nāṃ vā­da­mā­rgaḥ pra­va­rtta­te</span> | </l><l><lb n="114,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,17</span><span resp="?" rend="underline">a­dhi­kā­ro '­nu­pā­ya­tvā­n na vāde śū­nya­vā­di­naḥ</span> || iti || </l></lg><p n="a_188" rend="justify"><lb n="114,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,18</span>tad etad atrāpi saṃprāptaṃ | tathā hi — </p><lg n="a_189"><l><lb n="114,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,19</span><span resp="?" rend="underline">sarvathā sa­du­pā­yā­nāṃ vā­da­mā­rgaḥ pra­va­rta­te</span> | </l><l><lb n="114,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,20</span><span resp="?" rend="underline">a­dhi­kā­ro '­nu­pā­ya­tvā­n na vāde sa­ttva­vā­di­naḥ</span> || </l></lg><p n="a_190" rend="justify"><lb n="114,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,21</span>nanu ca vi­cā­rā­tpū­rvaṃ ta­ttvā­bhyu­pa­ga­maḥ paścād vā ? ya­di­pū­rvaṃ tadā <lb n="114,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 114,22</span>niṣphalo vicāraḥ syāt, ta­ttvā­bhyu­pa­ga­ma­pha­la­tvā­d vi­cā­ra­sya­, <pb n="115"/><lb n="115,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,01</span>tasya vi­cā­rā­t prāg eva siddheḥ | paścāc ce­tsa­rva­syā­vi­cā­ra­ra­ma­ṇī­ye­na <lb n="115,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,02</span>lo­ka­vya­va­hā­re­ṇa vi­cā­ra­sya pra­vṛ­tte­r na pa­rya­nu­yo­go yuktaḥ, vicā<span type="hard-break">- </span><lb n="115,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,03</span>rakāle hi na kaścid api śū­nya­vā­dī sa­ttā­dvai­ta­vā­dī vā, yena <lb n="115,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,04</span>sa­rva­thā­'­nu­pā­ya­tvā­d vāde '­na­dhi­kā­raḥ pra­sa­jye­ta !­a­ne­kā­nta­vā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="115,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,05</span>nām api ta­dvi­cā­ro­tta­ra­kā­la­m eva sarvam a­ne­kā­ntā­tma­kaṃ­ta­ttva­m iti <lb n="115,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,06</span>pra­ti­pa­tta­vyaṃ­, katham anyathā pa­ra­spa­rā­śra­yā­khyo doṣo na­syā­t­, <lb n="115,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,07</span>prasiddhe '­ne­kā­nta­tve vi­cā­ra­pra­vṛ­tti­s tasyāṃ ca sa­tyā­ma­ne­kā­nta­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="115,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,08</span>siddhir iti ga­tyaṃ­ta­rā­bhā­vā­t | kiṃcid api ta­ttva­ma­na­bhyu­pa­ga­mya <lb n="115,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,09</span>pa­rī­kṣā­pra­vṛ­ttau tu na kaścid doṣaḥ pa­rī­kṣo­tta­ra­kā­laṃ ya­dvi­ni­ści­taṃ <lb n="115,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,10</span>tat tattvam iti vya­va­sthā­nā­t | tathā ca sa­ttā­dvai­ta­vā­di­no­'­pi vi<span type="hard-break">- </span><lb n="115,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,11</span>cā­ra­sā­ma­rthyā­t sa­ttā­dvai­ta­ta­ttva­vya­va­sthi­tau ya­thā­da­rśa­naṃ­saṃ­ve­dya­saṃ­ve­da<span type="hard-break">- </span><lb n="115,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,12</span>ka­bhā­va­sya pra­ti­pā­dya­pra­ti­pā­da­ka­bhā­va­sya vā­sva­pa­ra­vi­bhā­ga­bhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="115,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,13</span>nā­dhī­na­sya pra­ti­baṃ­dha­ka­bhā­vā­t sarvam a­na­va­dya­m iti kecit | tad apy ati<span type="hard-break">- </span><lb n="115,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,14</span>mu­gdha­bu­ddhi­vi­jṛṃ­bhi­taṃ­, kiṃcin ni­rṇī­ta­m a­nā­śri­tya­vi­cā­ra­sthai­vā­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="115,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,15</span>vṛttes tasya saṃ­śa­ya­pū­rva­ka­tvā­t­, saṃ­śa­ya­sya ca­ni­rṇa­ya­ni­baṃ­dha­na­tvā­t pū<span type="hard-break">- </span><lb n="115,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,16</span>rvam a­ni­rṇī­ta­vi­śe­ṣa­sya paścāt kvacit saṃ­śa­ya­syā­nu­pa­la­bdheḥ­sthā<span type="hard-break">- </span><lb n="115,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,17</span>ṇu­pu­ru­ṣa­saṃ­śa­ya­va­t | ya eva hi­pū­rva­ni­ści­ta­sthā­ṇu­pu­ru­ṣa­vi­śe­ṣaḥ pra<span type="hard-break">- </span><lb n="115,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,18</span>tipattā ta­syai­vā­nya­tro­rdhva­tā­sā­mā­nyaṃ pra­tya­kṣa­to­ni­ści­ta­va­ta­sta<span type="hard-break">- </span><lb n="115,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,19</span>dvi­śe­ṣa­yoḥ smarataḥ saṃ­śa­yo­tpa­tti­da­rśa­nā­t | na cai­vaṃ­sa­ttā­dvai­ta­ta­ttvaṃ <lb n="115,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,20</span>kiṃ vā sarvathā śūnyam iti saṃśaya u­tpa­dya­te pū­rvaṃ­ta­dvi­ṣa­ya­ni­rṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="115,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,21</span>yā­nu­pa­pa­tteḥ | kvacit ta­nni­rṇa­yo­tpa­ttau vā na­sa­ttā­dvai­ta­vā­di­naḥ śūnya<span type="hard-break">- </span><lb n="115,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 115,22</span>vādino va sve­ṣṭa­si­ddhiḥ | yadi punaḥ sarvam a­bhyu­pa­ga­bhya­sa­ttā<span type="hard-break">- </span><pb n="116"/><lb n="116,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,01</span>dvai­ta­śū­nya­vā­da­yo­r api kvacit ka­dā­ci­t ta­nni­rṇa­yā­tpu­na­r anyatra tattva<span type="hard-break">- </span><lb n="116,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,02</span>sā­mā­nya­m u­pa­la­bdha­va­ta­s tayoś cā­nu­sma­ra­taḥ saṃ­śa­ya­pra­vṛ­tte­rvi­cā­raḥ­, prava<span type="hard-break">- </span><lb n="116,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,03</span>rttata eveti mataṃ, tadāpi ye­nā­tma­nā sa­ttā­dvai­taṃ pū­rvaṃ­ni­rṇī­taṃ tenaiva <lb n="116,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,04</span>sa­rva­śū­nya­tvaṃ rū­pā­nta­re­ṇā vā ? na tāvat prathamaḥ pa­kṣo­vyā­dhā­tā­t­, <lb n="116,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,05</span>rū­pā­nta­re­ṇa tu ta­nni­rṇa­ye syā­dvā­da­m āśritya vi­cā­raḥ­pra­va­rtta­ta <lb n="116,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,06</span>ity etad āyātaṃ | tathā ca nā­ne­kāṃ­ta­vā­di­nāṃ vi­cā­rā­t pū­rva­ma­ne­kāṃ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="116,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,07</span>tvā­pra­si­ddhi­s ta­da­pra­si­ddhau vi­cā­rā­pra­vṛ­tteḥ | na ca vi­cā­rā­de­vā­ne­kāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="116,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,08</span>ta­tva­si­ddhiḥ­, pra­tya­kṣa­taḥ pa­ra­mā­ga­mā­c ca­su­ni­ści­tā­saṃ­bha­va­dbā­dha­ka­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="116,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,09</span>māṇād a­ne­kāṃ­ta­tva­si­ddhe­r a­pra­ti­baṃ­dhā­t­, na cai­vaṃ­vi­cā­rā­na­rtha­kyaṃ tadba<span type="hard-break">- </span><lb n="116,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,10</span>lād eva ta­ttva­si­ddhe­r a­bhyu­pa­ga­mā­t­, pra­tya­kṣā­d ā­ga­mā­c ca­pra­ti­pa­nna­ta­ttva­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="116,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,11</span>pi ku­ta­ści­d dṛ­ṣṭā­dṛ­ṣṭā­ni­mi­tta­va­śā­t ka­sya­ci­t kvacit ka­thaṃ­ci­tsaṃ­śa<span type="hard-break">- </span><lb n="116,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,12</span>yotpattau vi­cā­ra­syā­va­kā­śā­tsa­rva­trā­'­he­tu­vā­da­he­tu­vā­dā­bhyā­mā­jñā<span type="hard-break">- </span><lb n="116,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,13</span>pra­dhā­na­yu­kti­pra­dhā­na­yo­s ta­ttva­pra­ti­pa­tti­vi­dhā­nā­t | ta­to­'­ne­kā­nta­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="116,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,14</span>dina eva vāde '­dhi­kā­raḥ sa­du­pā­ya­tvā­t | kvacit ka­dā­ci­tka­thaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="116,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,15</span>cit ku­ta­ści­t ka­sya­ci­n ni­śca­ya­sa­dbhā­vā­t | kiṃcin ni­rṇī­ta­m ā<span type="hard-break">- </span><lb n="116,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,16</span>śritya kvacid a­nya­trā­ni­rṇī­te vi­cā­ra­pra­vṛ­tteḥ sa­rva­tra­vi­pra­ti­pa­dya­mā­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="116,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,17</span>nāṃ ni­rā­śra­ya­vi­cā­ra­ṇā­nu­pa­pa­tteḥ | </p><p n="a_191" rend="justify"><lb n="116,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,18</span>tathā coktaṃ <span resp="?" rend="underline">ta­ttvā­rthā­laṃ­kā­re</span> — </p><lg n="a_192"><l><lb n="116,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,19</span><span resp="?" rend="underline">kiṃcin ni­rṇī­ta­m āśritya vicāro 'nyatra varttate</span> | </l><l><lb n="116,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,20</span><span resp="?" rend="underline">sa­rva­vi­pra­ti­pa­ttau tu kvacin nāsti vi­cā­ra­ṇā || iti || </span></l></lg><p n="a_193" rend="justify"><lb n="116,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,21</span>tato na vi­cā­ra­sā­ma­rthyā­t sa­ddra­vya­ta­ttva­vya­va­sthā nā­'­pi­pa­ryā­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="116,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 116,22</span>ta­ttva­vya­va­sthā­, dra­vya­vi­ka­la­sya pa­ryā­ya­mā­tra­sya­sa­ka­la­pra­mā­ṇā­vi<span type="hard-break">- </span><pb n="117"/><lb n="117,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,01</span>ṣa­ya­tvā­t dra­vyai­kā­nta­va­t | pra­tya­kṣa­to­va­rtta­mā­na­pa­ryā­yaḥ pratibhā<span type="hard-break">- </span><lb n="117,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,02</span>sata eva sa­rva­sye­dā­nīṃ­ta­na­ta­yā pra­ti­bhā­sa­mā­na­tvā­t | na­ṣṭā­nu­tpa­nna<span type="hard-break">- </span><lb n="117,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,03</span>yor i­dā­nīṃ­ta­na­ta­yā pra­ti­bhā­sā­bhā­vā­d iti cet, ne­dā­nīṃ­ta­na­tā­yā <lb n="117,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,04</span>eva dra­vyā­bhā­ve pra­ti­bhā­sa­vi­ro­dhā­t­, na­ṣṭā­nu­tpa­nnā­va­sthā­dvi­ta­ya­ma­na­pe<span type="hard-break">- </span><lb n="117,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,05</span>kṣa­mā­ṇa­sya va­rta­mā­na­tā­pra­tī­te­r a­yo­gā­t­, ni­tya­tva­sā­dha­nā­cce­dā­nīṃ­ta­na<span type="hard-break">- </span><lb n="117,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,06</span>tā­pra­tī­teḥ śa­śva­da­vi­cche­dā­dā­tma­no '­haṃ­tā­pra­tī­ti­va­t — ya­thai­va­hy ātmā <lb n="117,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,07</span>sukhy ahaṃ duḥkhy aham iti sa­rva­dā­'­py a­va­cchi­nnā­haṃ­pra­tya­ya­vi­ṣa­ya­bhā­va­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="117,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,08</span>nu­bha­va­n na ka­dā­ci­d ahaṃtāṃ saṃ­tya­ja­tī­ti nityaḥ, tathāva­hi­rva­stv api <lb n="117,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,09</span>sa­ta­ta­m i­dā­nīṃ­ta­na­tāṃ na jahāti prāg api idānīṃ pa­śyā­mi­pa­ścā<span type="hard-break">- </span><lb n="117,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,10</span>d a­pī­dā­nīṃ pa­śyā­mī­ti na sakalo deśo vā kaścid vidyate yatre<span type="hard-break">- </span><lb n="117,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,11</span>dā­nīṃ­ta­na­tā­pra­tī­ti­r nāstīti ta­da­vya­va­cche­daḥ siddhaḥ | tataḥ <lb n="117,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,12</span>samastaṃ vastu vi­vā­dā­pa­nnaṃ nityam e­ve­dā­nī­nta­na­ta­yā­pra­tī­ya­mā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="117,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,13</span>tvāt, pra­ti­kṣa­ṇa­vi­nā­śi­tve ta­dvi­ro­dhā­t | </p><p n="a_194" rend="justify"><lb n="117,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,14</span>syā­nma­taṃ­, pū­rve­dā­nīṃ­ta­na­tā­nyā pāścātyā ca­va­rtta­mā­ne­dā­nīṃ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="117,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,15</span>natā, na tatas tayoḥ saṃ­tā­nā­vi­cche­daḥ­, pra­ti­kṣa­ṇaṃ­ta­dvi­cche­dā­d i<span type="hard-break">- </span><lb n="117,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,16</span>ti | tad a­sa­t­, ta­dvi­cche­da­grā­hi­ṇaḥ ka­sya­ci­d a­saṃ­bha­vā­t | nahi tā<span type="hard-break">- </span><lb n="117,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,17</span>vat sāṃ­pra­ti­ka­m i­da­nīṃ­ta­na­tā­yāḥ saṃ­ve­da­naṃ­pū­rvā­pa­re­dā­nīṃ­ta­na­tā­saṃ­ve<span type="hard-break">- </span><lb n="117,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,18</span>da­na­vi­cche­daṃ gra­hī­tu­m alaṃ tadā svayam a­bhā­vā­t | nā­pya­nu­mā­naṃ ta<span type="hard-break">- </span><lb n="117,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,19</span>dvi­cche­dā­vi­nā­bhā­vi­liṃ­ga­gra­ha­ṇā­saṃ­bha­vā­t | yo hi ka­dā­ci­t <lb n="117,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,20</span>kvacit pū­rvā­pa­re­dā­nīṃ­ta­na­vi­cche­da­m u­pa­la­bha­te sa e­va­ta­tsva­bhā­va­sya <lb n="117,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,21</span>ta­tkā­rya­sya vā liṃgasya te­nā­vi­nā­bhā­vaṃ sā­ka­lye­na ta­rka­ye­t <lb n="117,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 117,22</span>na punar anyo '­ti­pra­saṃ­gā­t | na ca sva­yaṃ­pū­rvā­pa­ra­kā­la­ma­vyā­pnu­va­n <pb n="118"/><lb n="118,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,01</span>pū­rvā­pa­re­dā­nīṃ­ta­na­tā­saṃ­va­de­na­yo­r vi­cche­da­mu­pa­la­bdhuṃ samarthaḥ | santāna<span type="hard-break">- </span><lb n="118,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,02</span>s tādṛk samartha iti cet, na, ta­syā­va­stu­tve sa­ka­la­sā­ma­rthyā<span type="hard-break">- </span><lb n="118,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,03</span>nu­pa­pa­tteḥ­, vastutve punar ātmana eva saṃtāna i­ti­nā­ma­ka­ra­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="118,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,04</span>n ni­tyā­tma­si­ddheḥ | syān matir eṣā te, pū­rvā­pū­rve­dā­nīṃ­ta­na­tā­saṃ­ve­da<span type="hard-break">- </span><lb n="118,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,05</span>nā­hi­ta­vā­sa­nā­pra­bo­dhā­t ta­dvi­cche­da­ni­śca­yo­tpa­tte­r na­ni­tyā­tma­saṃ­si<span type="hard-break">- </span><lb n="118,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,06</span>ddhir iti, sā'pi na samyak | pū­rvā­pa­re­dā­nīṃ­ta­na­tā­ni­śca­ya­syai­va <lb n="118,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,07</span>ta­tsaṃ­ve­da­nā­hi­ta­vā­sa­nā­pra­bo­dhā­d u­tpa­tte­rya­thā­nu­bha­va­ni­śca­yo­pa­ja­na­na­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="118,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,08</span>bhavāt na pū­rvā­pū­rva­vi­cche­do '­nu­bhū­taḥ | nanu pra­tya­kṣa­taḥ­sva­rū­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="118,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,09</span>nubhava eva saṃ­ve­da­na­sya pū­rvā­pa­ra­saṃ­ve­da­na­vi­cche­dā­nu­bha­vai­ti cen na <lb n="118,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,10</span>ta­da­vi­cche­dā­nu­bha­va­syā­pi sva­rū­pā­nu­bha­va­rū­pa­tva­si­ddhe­ra­pra­ti­baṃ­dhā­t | <lb n="118,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,11</span>pū­rva­smā­t pa­ra­smā­c ca saṃ­ve­da­nā­d idaṃ saṃ­ve­da­naṃ vi­cchi­nna­mi­ti niśca<span type="hard-break">- </span><lb n="118,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,12</span>yotpatteḥ saṃ­ve­da­na­sva­rū­pā­nu­bha­va­s ta­dvi­cche­dā­nu­bha­va e­ve­ti­ce­t­, <lb n="118,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,13</span>nā­vi­cchi­nna­m aham ā­mu­hū­rttā­de­r a­nva­bha­va­m i­tya­vi­cche­da­ni­śca­ya­prā­du­rbhā­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="118,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,14</span>t ta­da­vi­cche­dā­nu­bha­va­syai­va siddhes tato ni­raṃ­ta­ra­mi­dā­nīṃ­ta­na­ta­yā <lb n="118,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,15</span>va­hi­ra­nta­ś ca vastunaḥ pra­tī­ya­mā­na­tvaṃ ka­thaṃ­ci­nni­tya­tva­m eva sādha<span type="hard-break">- </span><lb n="118,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,16</span>yatīti nātaḥ kṣa­ṇa­sthi­ti­pa­ryā­ya­mā­tra­si­ddhiḥ nāpy a­nu­mā­nā­lliṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="118,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,17</span>gā­bhā­vā­t | yat sat tat sarvaṃ kṣa­ṇa­sthi­tī­ti pa­ryā­ya­mā­traṃ­ni­tya­dra<span type="hard-break">- </span><lb n="118,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,18</span>vyamātre kra­ma­yau­ga­pa­dyā­bhyā­ma­rtha­kri­yā­vi­ro­dhā­tsa­rvā­nu­pa­pa­tte­r ity anu<span type="hard-break">- </span><lb n="118,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,19</span>mānaṃ pa­ryā­ya­mā­tra­va­stu­sā­dha­na­m iti cet, na, vi­ru­ddha­sā­dha­nā­d asya <lb n="118,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,20</span>vi­ru­ddha­tvā­t | tathā hi — yat sat tat sa­rvaṃ­dra­vya­pa­ryā­ya­rū­paṃ <lb n="118,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,21</span>jā­tyaṃ­ta­raṃ pa­ryā­ya­mā­tre sa­rva­thā­'­rtha­kri­yā­vi­ro­dhā­tdra­vya­mā­tra­va­t <lb n="118,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 118,22</span>sa­ttvā­yo­gā­d iti ni­rū­pi­ta­prā­yaṃ | tataḥ sūktaṃ na­pa­ryā­yai­kāṃ­ta<span type="hard-break">- </span><pb n="119"/><lb n="119,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,01</span>vyavasthā pra­mā­ṇā­bhā­vā­t dra­vyai­kāṃ­ta­vi­d iti | pṛ­tha­gbhū­ta­pa­ra­spa­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="119,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,02</span>ni­ra­pe­kṣa­dra­vya­pa­ryā­ya­vya­va­sthā­'­py anena pratyuktā ta­trā­'­pi­pra­mā­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="119,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,03</span>bhā­vā­vi­śe­ṣā­t | na hi pra­tya­kṣa­taḥ sarvathā pṛ­tha­gbhū­ta­yo­rdra­vya­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="119,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,04</span>ryāyayoḥ pra­tī­ti­r asti tayor a­vi­ṣva­gbhū­ta­yo­r eva sa­rva­dā­saṃ­ve­da­nā­t | <lb n="119,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,05</span>sa­ma­vā­yā­t tathā pra­tī­ti­r iti cet, so 'pi sa­ma­vā­ya­s tābhyāṃ <lb n="119,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,06</span>pa­dā­rthā­nta­ra­bhū­to na pra­tya­kṣa­taḥ siddhas ta­dā­tma­ka­syai­va­ka­thaṃ­ci­t tasya <lb n="119,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,07</span>pratīteḥ | atha sa­ma­vā­ya­sa­ma­vā­yi­noḥ pa­ra­spa­ra­m ā­tma­no­ś catābhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="119,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,08</span>m a­bhe­da­pra­tya­ya­he­tu­r ity a­bhi­dhī­ya­te­, na tarhi pra­tya­kṣa­to­bhe­da­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="119,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,09</span>bhāso nā'py a­nu­mā­nā­t dra­vya­pa­ryā­ya­yo­r bhe­dai­kā­ntaḥ si­ddha­sta­thā­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="119,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,10</span>dha­he­tva­bhā­vā­t | nanu dra­vya­pa­ryā­yau mitho bhi­nnau­bhi­nna­pra­ti­bhā­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="119,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,11</span>tvāt | yau yau bhi­nna­pra­ti­bhā­sau tau tau bhinnau ya­thā­gha­ṭa­pa­ṭau tathā <lb n="119,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,12</span>ca dra­vya­pa­ryā­yau bhi­nna­pra­ti­bhā­sau tasmād bhinnāv i­tya­nu­mā­nā­t mitho <lb n="119,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,13</span>bhi­nna­dra­vya­pa­ryā­ya­vya­va­sthā bhavaty eveti cet, na, he­to­ra­si­ddha­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="119,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,14</span>t, bhi­nna­pra­ti­bhā­sa­tvaṃ hi dra­vya­pa­ryā­ya­yo­r na pra­tya­kṣa­taḥ­sa­rva­thā­'­stī<span type="hard-break">- </span><lb n="119,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,15</span>ti sa­ma­rthi­taṃ prāk | a­nu­mā­nā­d bhi­nna­pra­ti­bhā­sa­tva­m iti cetkim a<span type="hard-break">- </span><lb n="119,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,16</span>smād e­vā­nu­mā­nā­d a­nu­mā­nā­nta­rā­d vā | na tā­va­dā­dyaḥ pa­kṣaḥ­pa­ra­spa­rā<span type="hard-break">- </span><lb n="119,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,17</span>śra­yā­nu­ṣaṃ­gā­t | siddhe hy ato '­nu­mā­nā­d bhi­nna­pra­ti­bhā­si­tve­sa­tī­da­m anu<span type="hard-break">- </span><lb n="119,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,18</span>mānaṃ si­dhya­ti­, siddhe vā­'­smi­nn a­nu­mā­ne bhi­nna­pra­ti­bhā­sa­tva­mi­ti <lb n="119,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,19</span>ga­tya­nta­rā­bhā­vā­t | a­nu­mā­nā­nta­rā­d bhi­nna­pra­ti­bhā­sa­tva­si­ddhau­ta­d eva <lb n="119,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,20</span>vācyaṃ dra­vya­pa­ryā­yau bhi­nna­pra­ti­bhā­sau­vi­ru­ddha­dha­rmā­dhi­ka­ra­ṇā­tvā­t <lb n="119,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,21</span>yau yau vi­ru­ddha­dha­rmā­dhi­ka­ra­ṇau tau tau sa­rva­thā­bhi­nna­pra­ti­bhā­sau yathā <lb n="119,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 119,22</span>ja­lā­na­lau tathā ca dra­vya­pa­ryā­yau tasmād bhi­nna­pra­ti­bhā­sā­vi­ty anumā<span type="hard-break">- </span><pb n="120"/><lb n="120,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,01</span>nasya pra­tya­kṣa­vi­ru­ddha­pa­kṣa­tvā­tkā­lā­tya­yā­pa­di­ṣṭa­tvā­c ca hetor nātaḥ <lb n="120,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,02</span>sā­dhya­si­ddhiḥ | e­te­nā­va­ya­vā­va­ya­vi­no­r gu­ṇa­gu­ṇi­noḥ kriyākri<span type="hard-break">- </span><lb n="120,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,03</span>yāvatoḥ sā­mā­nya­ta­dva­toḥ vi­śe­ṣa­ta­dva­to­ś ca pa­ra­spa­ra­taḥ­sa­rva­thā bhede <lb n="120,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,04</span>sādhye pra­yu­jya­mā­na­sya hetoḥ kā­lā­tya­yā­pa­di­ṣṭa­tvaṃ­pra­ti­va­rṇi­taṃ <lb n="120,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,05</span>pakṣasya pra­tya­kṣa­bā­dhi­ta­tvā­t | ka­thaṃ­ci­t tā­dā­tmya­va­rtti­no­re­vā­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="120,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,06</span>ṣva­gbhū­ta­yo­s tayoḥ pra­tya­kṣa­bu­ddhau pra­ti­bhā­sa­nā­t | ka­thaṃ­ci­dbhe­de sādhye <lb n="120,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,07</span>si­ddha­sā­dhya­tā­pa­tti­s tatra pra­tya­kṣa­sya bhrāṃ­ta­tvā­da­bā­dha­ka­tve vahiraṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="120,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,08</span>taś ca na kiṃcit pra­tya­kṣa­taḥ sidhyet bhrāṃtād a­pi­pra­tya­kṣā­t <lb n="120,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,09</span>ka­sya­ci­t siddhau pra­tya­kṣa­ta­dā­bhā­sa­vya­va­sthā kim a­rtha­mā­sthī­ye­ta ? <lb n="120,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,10</span>na ca bhrāṃtaṃ pra­tya­kṣaṃ­dha­rmi­dṛ­ṣṭā­nta­he­tu­vya­va­sthā­pa­nā­yā­laṃ­, yato '<span type="hard-break">- </span><lb n="120,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,11</span>nu­mā­na­m a­tyaṃ­ta­bhe­da­m a­va­ya­vā­va­ya­vyā­dī­nāṃ­vya­va­sthā­pa­ya­da­bhe­da­pra­ti­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="120,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,12</span>sinaḥ pra­tya­kṣa­sya bā­dha­ka­m a­nu­ma­nye­ma­hi tato '­nu­mā­naṃ­ka­sya­ci­d bā<span type="hard-break">- </span><lb n="120,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,13</span>dhakaṃ sādhakaṃ vā svayam a­nu­ru­cya­mā­ne­na pra­tya­kṣa­ma­bhrā­ntaṃ dha­rmi­dṛ­ṣṭāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="120,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,14</span>ta­he­tu­vi­ṣa­ya­m u­ra­rī­ka­rtta­vyaṃ tac co­ra­rī­ku­rva­tā na­dra­vya­pa­ryā­yau para<span type="hard-break">- </span><lb n="120,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,15</span>sparam a­tyaṃ­ta­bhi­nnau pra­ti­jñā­ta­vyau pra­tya­kṣa­bu­ddhau sa­kṛ­da­pi tathā <lb n="120,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,16</span>pra­ti­bhā­sā­bhā­vā­t tato na dra­vya­pa­ryā­ya­pṛ­tha­gvya­va­sthā­yu­kti­ma­tī <lb n="120,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,17</span>dra­vya­vya­va­sthā­va­t pa­ryā­ya­vya­va­sthā­va­c ceti pra­paṃ­ca­to­'­nya­tra pa­rī­kṣi­taṃ <lb n="120,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,18</span>pra­ti­pa­tta­vya­m | </p><p n="a_195" rend="justify"><lb n="120,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,19</span>atrā<span resp="?" rend="underline">paraḥ</span> prāha, dva­yā­tma­ka­m ekaṃ ta­ttvaṃ­vya­va­ti­ṣṭha­te dra­vya­mā­tra­sya <lb n="120,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,20</span>pa­ryā­ya­mā­tra­sya ca pṛ­tha­gbhū­ta­dra­vya­pa­ryā­ya­mā­tra­va­tvya­va­sthā­nu­pa­pa­tte­r iti | <lb n="120,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,21</span>so 'py evaṃ pra­ṣṭa­vyaḥ­, kiṃ sarvathā dvai­yā­tma­ka­me­ka­syā­rpya­te ka­thaṃ­ci­d vā ? <lb n="120,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 120,22</span>pra­tha­ma­pa­kṣe dvai­yā­tmya­m e­kā­rpa­ṇa­yā viruddhaṃ na­vya­va­ti­ṣṭha­ta eva, yo hy ātma<pb n="121"/><lb n="121,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,01</span>dra­vya­pra­tī­ta­he­tu­r yaś ca pa­ryā­ya­pra­tī­ti­ni­mi­ttaṃ taucet pa­ra­spa­raṃ bhinnāv ā<span type="hard-break">- </span><lb n="121,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,02</span>tmānau kathaṃ ta­dā­tma­ka­m ekaṃ tattvaṃ sa­rva­thā­vya­va­ti­ṣṭha­te bhi­nnā­bhyā­mā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="121,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,03</span>bhyām a­bhi­nna­syai­ka­tva­vi­ro­dhā­t | yadā tv e­ka­smā­d a­bhi­nnau­tā­vā­tmā­nau <lb n="121,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,04</span>syātāṃ tadāpy ekam e­vā­va­ti­ṣṭha­te sa­rva­thai­ka­smā­d a­bhi­nna­yo­sta­yo­r ekatva<span type="hard-break">- </span><lb n="121,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,05</span>siddher iti na dvaiyātmyaṃ vi­ru­ddha­tvā­t | ko hy a­bā­li­śaḥ­pra­mā­ṇa­m aṃgī<span type="hard-break">- </span><lb n="121,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,06</span>kurvan dvā­vā­tmā­nau sa­rva­thai­ka­sya vastuno bhinno sva­ya­ma­rpa­ye­t­, tato dvaiyā<span type="hard-break">- </span><lb n="121,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,07</span>tmyaṃ dvyā­tma­ka­tvaṃ tattvaṃ sa­rva­thai­kā­rpa­ṇa­yā vi­ru­ddha­me­ve­ti ma­nta­vya­m | <lb n="121,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,08</span>katham i­dā­nī­m a­vi­ru­ddhaṃ tattvaṃ sidhyed iti cet, ucyate — <lb n="121,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,09</span>"dharmī ca dharmaś ca mithas tridhemau na sarvathā te­'­bhi­ma­tau vi­ru­ddhau­" | <lb n="121,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,10</span>te tavaḥ bha­ga­va­to 'rhataḥ syā­dvā­di­na imau pra­tya­kṣa­taḥ­pra­ti­bhā­sa­mā­nau <lb n="121,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,11</span>sarvathā sa­rve­ṇā­'­pi pra­kā­re­ṇā­nu­mā­nā­di­pra­ti­bhā­sa­vi­śe­ṣe­ṇa vi<span type="hard-break">- </span><lb n="121,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,12</span>ruddhau neti saṃbaṃdhaḥ | kau tāv imau dharmī ca dha­rma­śce­ti dha­rmi­dha­rmā­v i<span type="hard-break">- </span><lb n="121,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,13</span>ty arthaḥ | kiṃ tau sarvathā mitho bhinnāv e­vā­bhi­nnā­v e­va­bhi­nnā­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="121,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,14</span>nnāv eva tridhā vā kalpyete | na tāvat prathamaḥ pa­kṣaḥ­pra­mā­ṇa­vi­ro­dhā­t | <lb n="121,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,15</span>nā'pi dvitīyaḥ sa­hā­na­va­sthā­vi­ro­dhā­t | nā'pi tṛtīyo vi­ka­lpaḥ­, <lb n="121,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,16</span>bhinnau cābhinnau cety u­bha­ya­do­ṣā­nu­ṣaṃ­ge­ṇa vi­ru­ddha­tvā­d i­ti­ka­tha­m avi<span type="hard-break">- </span><lb n="121,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,17</span>ruddhau tau yatas te '­bhi­ma­tā­v iti na ma­nta­vya­m­, tri­dhā­pi­ta­yo­r a­bhi­ma­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="121,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,18</span>tvāt | tathā hi — dha­rmi­dha­rmau syād a­bhi­nnau­dra­vyā­rthi­ka­prā­dhā­nyā­t­, <lb n="121,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,19</span>syād bhinnau pa­ryā­yā­rthi­ka­prā­dhā­nyā­t­, syān mitho bhi­nnau­cā­bhi­nnau <lb n="121,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,20</span>ca kra­mā­rpi­ta­dva­yā­d iti tribhiḥ pra­kā­raiḥ­syā­dvā­da­nyā­ya­vā­di­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="121,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 121,21</span>r vya­va­sthā­pya­te | na punaḥ sa­rva­thā­'­rpi­tau tri­dhā­pi­dha­rma­dha­rmi­ṇau pratya<span type="hard-break" ana="fixed-break">- </span><pb n="122"/><lb n="122,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,01</span>kṣā­di­pra­mā­ṇa­vi­ru­ddhau te '­bhi­ma­tau­, tato vākyaṃna dha­rma­mā­traṃ na dha<span type="hard-break">- </span><lb n="122,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,02</span>rmimātraṃ vā pra­ti­pā­da­ya­tī­ti na sa­rva­thā­py a­bhi­nnau­dha­rma­dha­rmi­ṇau na <lb n="122,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,03</span>sarvathā bhinnau nā'pi sarvathā bhi­nnā­bhi­nnau­pra­tī­ti­vi­ro­dhā­t | <lb n="122,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,04</span>dra­vyai­kā­nta­sya pa­ryā­yai­kā­nta­sya ca­pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣa­pṛ­tha­gbhū­ta­dra<span type="hard-break">- </span><lb n="122,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,05</span>vya­pa­ryā­yai­kā­nta­va­t vya­va­sthā­nu­pa­pa­tteḥ sa­ma­rtha­nā­t­, ta­tra­yu­ktya­nu­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="122,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,06</span>sa­nā­yo­gā­t | kiṃ punar yu­ktya­nu­śā­sa­na­m ity āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_49 a_196" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_49a"><lb n="122,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 49a</span>dṛ­ṣṭā­ga­mā­bhyā­m a­vi­ru­ddha­m artha<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_49b"><lb n="122,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 49b</span>pra­rū­pa­ṇaṃ yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ te | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_49c"><lb n="122,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 49c</span>pra­ti­kṣa­ṇaṃ sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tma<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_49d"><lb n="122,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 49d</span>ta­ttva­vya­va­sthaṃ sad i­hā­rtha­rū­pa­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">49</ref> || </l></lg><p n="a_197" rend="justify"><lb n="122,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,11</span>darśanaṃ dṛṣṭaṃ pra­tya­kṣaṃ­, ā­pta­va­ca­na­m āgamaḥ | dṛṣṭaṃ cā­ga­ma­ś ca <lb n="122,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,12</span>dṛ­ṣṭā­ga­mau tābhyām a­vi­ru­ddha­m a­bā­dhi­ta­vi­ṣa­yaṃ yad a­rthā­tsā­dha­na­rū­pā­d a<span type="hard-break">- </span><lb n="122,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,13</span>rthasya sādhyasya pra­rū­pa­ṇaṃ tad eva yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ­yu­kti­va­ca­naṃ te tava <lb n="122,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,14</span>bha­ga­va­to '­bhi­ma­tā­m iti pa­da­gha­ṭa­nā | ta­trā­rtha­sya­pra­rū­pa­ṇaṃ yu­ktya­nu­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="122,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,15</span>sanam iti vacane pra­tya­kṣa­m api yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ pra­sa­jye­ta­ta­dvya<span type="hard-break">- </span><lb n="122,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,16</span>va­cche­dā­rtha­m arthāt pra­rū­pa­ṇa­m iti vyā­khyā­ya­te sā­ma­rthyā­da­rtha­sya ta<span type="hard-break">- </span><lb n="122,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,17</span>d iti pratīteḥ | ta­thā­'­pi śīto 'gnir dra­vya­tvā­j ja­la­va­d iti, pre<span type="hard-break">- </span><lb n="122,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,18</span>tyā­su­kha­pra­do dharmaḥ ka­rma­tvā­d a­dha­rma­va­d iti ca­pra­tya­kṣa­vi­ru­ddha­m ā­ga­ma­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="122,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,19</span>ruddhaṃ cā­rtha­pra­rū­pa­ṇaṃ yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ prāptam iti na­śaṃ­ka­nī­ya­m | dṛṣṭā<span type="hard-break">- </span><lb n="122,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,20</span>ga­mā­bhyā­m a­vi­ru­ddha­m ity ā­bhi­dhā­nā­t | ta­thā­cā­nya­thā­'­nu­pa­pa­nna­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="122,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 122,21</span>ni­ya­ma­ni­śca­ya­la­kṣa­ṇā­t sā­dha­nā­t sā­dhyā­rtha­pra­rū­pa­ṇaṃ­yu­ktya­nu­śā­sa­na<span type="hard-break">- </span><pb n="123"/><lb n="123,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,01</span>m iti pra­kā­śi­taṃ bhavati dṛ­ṣṭā­ga­mā­bhyā­ma­vi­ro­dha­syā­nya­thā­nu­pa­pa­tte<span type="hard-break">- </span><lb n="123,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,02</span>r iti de­vā­ga­mā­dau ni­rṇī­ta­prā­ya­m | a­tro­dā­ha­ra­ṇā­mu­cya­te — prati<span type="hard-break">- </span><lb n="123,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,03</span>kṣaṇaṃ sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tmā­rtha­rū­paṃ sattvād iti | na tā­va­tpra­tya­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="123,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,04</span>viruddhaḥ pakṣaḥ, sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tma­no '­rtha­rū­pa­sya­va­hi­rgha­ṭā­de­r ivāṃta<span type="hard-break">- </span><lb n="123,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,05</span>rātmano 'pi sā­kṣā­da­nu­bha­vā­t­, sthi­ti­mā­tra­sya­sa­rva­trā­sā­kṣā­tka­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="123,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,06</span>ṇād u­da­ya­vya­ya­mā­tra­va­t | na cāyaṃ sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tma­no­'­rtha­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="123,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,07</span>syā­nu­bha­vaḥ su­ni­ści­tā­saṃ­bha­va­d bā­dha­ka­pra­mā­ṇā­t pra­ti­kṣa­ṇa­ma­nu­pa­pa­nnaḥ <lb n="123,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,08</span>kā­lā­nta­re sthi­tyu­da­ya­vya­ya­da­rśa­nā­t ta­tpra­tī­ti­si­ddhe­r a­nya­thā­sa­kṛ­d api <lb n="123,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,09</span>ta­da­yo­gā­t kha­ra­vi­ṣā­ṇā­di­va­d iti na pra­tya­kṣa­vi­ro­dhaḥ | nā­'­pyā­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="123,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,10</span>ma­vi­ro­dho 'sya yu­ktya­nu­śā­sa­na­sya saṃ­bhā­vya­te | "­u­tpā­da­vya­ya­dhrau­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="123,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,11</span>yuktaṃ sad iti" pa­ra­mā­ga­ma­sya pra­si­dgha­tvā­tsa­rva­thai­kā­ntā­ga­ma­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="123,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,12</span>pra­si­ddhe­r dṛ­ṣṭe­ṣṭa­vi­ru­ddhā­rthā­bhi­dhā­yi­tvā­tpra­tā­ra­ka­pu­ru­ṣa­va­ca­na­va­d iti ni<span type="hard-break">- </span><lb n="123,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,13</span>ravadyaḥ pakṣaḥ pra­ti­kṣa­ṇaṃ sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tma­ka­sya­vi­vā­dā­dhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="123,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,14</span>sitasya sā­dhya­dha­rma­sya jī­vā­de­r a­rtha­rū­pa­sya ca­sā­dhya­dha­rmi­ṇaḥ pra<span type="hard-break">- </span><lb n="123,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,15</span>si­ddha­syā­bhi­dhā­nā­t | tathā hetuś ca sattvād iti nā­si­ddhaḥ­sa­rva<span type="hard-break">- </span><lb n="123,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,16</span>trā­rtha­rū­pe ta­da­bhā­ve sa­rvā­bhā­va­pra­saṃ­gā­t | nā'pi saṃ­di­gdhaḥ­sa­rva­tra <lb n="123,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,17</span>sattvasya saṃdehe saṃ­de­ha­syā­'­pi sa­ttva­ni­śca­ya­vi­ru­ddha­tvā­t | nāpy a<span type="hard-break">- </span><lb n="123,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,18</span>jñā­tā­si­ddho hetuḥ sarvasya vādinaḥ sa­ttva­pa­ri­jñā­nā­bhā­ve­vā­di­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="123,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,19</span>vi­ro­dhā­t | nāpy a­nai­kā­nti­kaḥ kārtsnyato deśato vā vi­pa­kṣā­vṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="123,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,20</span>ttitvāt | dravyeṇa sthi­ti­ma­tā ja­nma­vya­ya­ra­hi­te­na sa­tā­pa­ryā­ya­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="123,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,21</span>treṇa co­tpā­da­vya­ya­va­tā sthi­ti­śū­nye­na hetor a­ne­kā­nta iti cet, na <lb n="123,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 123,22</span>sattvasya va­stu­tva­sva­rū­pa­sya he­tu­tvā­t sa­ttva­dha­rma­sya­na­ya­vi­ṣa­ya­sya <pb n="124"/><lb n="124,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,01</span>he­tu­tvā­na­bhyu­pa­ga­mā­t | na ca dra­vya­mā­traṃ va­stu­pa­ryā­ya­mā­traṃ vā tasya <lb n="124,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,02</span>va­stve­ka­de­śa­tvā­t dra­vya­pa­ryā­yā­tma­no jā­tyaṃ­ta­ra­sya va­stu­naḥ­pra­mā­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="124,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,03</span>si­ddha­tvā­t | na ca dravyasya pa­ryā­ya­sya vā­va­stu­tvā­bhā­vā­da­va­stu<span type="hard-break">- </span><lb n="124,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,04</span>tva­pra­saṃ­ga­s tasya va­stve­ka­de­śa­tve­na va­stu­tvā­va­stu­tvā­bhyā­ma­vya­va­sthā<span type="hard-break">- </span><lb n="124,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,05</span>nāt sa­mu­drai­ka­de­śa­sya sa­mu­dra­tvā­sa­mu­dra­tvā­bhyā­ma­vya­va­sthā­na­va­t | <lb n="124,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,06</span>na ca va­stu­tva­sya sattvasya hetutve ta­de­ka­de­śe­na­dra­vya­sa­ttve­na paryā<span type="hard-break">- </span><lb n="124,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,07</span>ya­sa­ttve­na vā vya­bhi­cā­ro­dbhā­va­nā yuktā sarvasya he­to­rvya­bhi­cā­ra­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="124,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,08</span>saṃgāt sa­ka­la­ja­na­pra­si­ddha­sya va­hnyā­di­si­ddhau­dhū­mā­di­sā­dha­na<span type="hard-break">- </span><lb n="124,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,09</span>syāpi ta­de­ka­de­śe­na pāṃ­ḍu­tvā­di­nā vya­bhi­cā­ra­m u­dbhā­va­ya­nka­tha<span type="hard-break">- </span><lb n="124,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,10</span>m a­ne­nā­pā­kri­ye­ta ? dhūmasya hetutve ta­de­ka­de­śe­na­pāṃ­ḍu­tvā­di­nā na <lb n="124,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,11</span>vya­bhi­cā­ra­s ta­nmā­tra­syā­he­tu­tvā­d iti cet tarhi sa­ttva­sya­va­stu<span type="hard-break">- </span><lb n="124,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,12</span>tva­rū­pa­sya he­tu­tve­na ta­de­ka­de­śe­na dra­vya­sa­ttve­na­pa­ryā­ya­sa­ttve­na vā <lb n="124,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,13</span>katham a­nai­kāṃ­ti­ka­tva­m u­dbhā­va­ye­t na ced asvasthaḥ | nanu casattvaṃ <lb n="124,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,14</span>va­stu­tva­vi­ru­ddhaṃ vi­pa­rya­ya­syai­va sā­dha­nā­d iti na ma­nta­vya­m | <lb n="124,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,15</span>sthi­ti­mā­tra i­vo­da­ya­vya­ya­mā­tre 'pi ta­da­saṃ­bha­vā­t | tathāhi — sattva<span type="hard-break">- </span><lb n="124,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,16</span>m idam a­rtha­kri­ya­yā vyāptaṃ ta­da­bhā­ve ta­dvi­ro­dhā­tkha­pu­ṣpa­va­t­, sā ca <lb n="124,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,17</span>kra­ma­yau­ga­pa­dyā­bhyāṃ vyāptā ta­da­bhā­ve ta­da­bhā­vā­t tadvat | teca <lb n="124,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,18</span>kra­ma­yau­ga­pa­dye pra­ti­kṣa­ṇaṃ sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tma­ka­tve­na­vyā­pte tadsthi<span type="hard-break">- </span><lb n="124,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,19</span>tye­kā­ntā­d u­da­ya­vya­yai­kā­ntā­d iva ni­va­rtta­mā­naṃ ta­taḥ­kra­ma­yau­ga­pa­dye <lb n="124,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,20</span>ni­va­rtta­ye­t­, te ca ni­va­rtta­mā­ne sva­vyā­pyā­m a­rtha­kri­yāṃ­ni­va­rtta­ya­taḥ­, <lb n="124,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,21</span>sā ca ni­va­rtta­mā­nā svavyāpyaṃ sattvaṃ ni­va­rtta­ya­tī­ti­, tato <lb n="124,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 124,22</span>ni­va­rtta­mā­naṃ sattvaṃ tī­rā­da­rśi­śa­ku­ni­nyā­ye­na pra­ti­kṣa­ṇaṃ­sthi­tyu<span type="hard-break">- </span><pb n="125"/><lb n="125,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,01</span>da­ya­vya­yā­tma­nye­vā­rtha­rū­pe bya­ti­ṣṭha­ta iti ka­thaṃ­vi­pa­rya­yaṃ sādha<span type="hard-break">- </span><lb n="125,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,02</span>yed yato vi­ru­ddha­m a­bhi­dhī­ye­ta | sapakṣe sa­ttvā­bhā­vā­da­sā­dhā­ra­ṇā­nai<span type="hard-break">- </span><lb n="125,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,03</span>kāntiko hetur iti cet, ko 'yam a­sā­dhā­ra­ṇo nāma ? sa­pa­kṣa­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="125,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,04</span>pa­kṣa­yo­r asann a­sā­dhā­ra­ṇa iti cet sa kiṃ ta­tra­ni­ści­tā­sa­dbhā­vaḥ <lb n="125,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,05</span>saṃ­di­gdhā­sa­dbhā­vo vā ? pra­tha­ma­pa­kṣe nā­nai­kāṃ­ti­kaḥ syāt, sarvathā <lb n="125,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,06</span>vipakṣe ni­ści­tā­sa­ttva­sya sa­mya­gdhe­tu­tvā­t­, sa­mya­ghe­to­rvi­pa­kṣā­sa­ttva<span type="hard-break">- </span><lb n="125,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,07</span>ni­ya­ma­ni­śca­ya­la­kṣa­ṇa­tvā­t ta­da­bhā­ve sapakṣe sato '­pi­ga­ma­ka­tvā­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="125,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,08</span>gāt | sa­pa­kṣa­sa­ttva­ni­ya­ma­sya he­tu­la­kṣa­ṇa­tvā­vya­va­sthi­te­sta­da­bhā­ve<span type="hard-break">- </span><lb n="125,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,09</span>'pi hetor ga­ma­ka­tva­si­ddheḥ | yadi pu­na­rdvi­tī­yaḥ pa­kṣaḥ­sa­pa­kṣa­vi­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="125,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,10</span>kṣayoḥ saṃ­di­gdhā­sa­dbhā­vo '­nai­kāṃ­ti­ka iti cet tadā na sa­ttvā­di­ti <lb n="125,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,11</span>hetur a­sā­dhā­ra­ṇā­nai­kāṃ­ti­kaḥ pra­mā­ṇa­ba­lā­d vi­pa­kṣe­ta­syā­sa­dbhā­va­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="125,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,12</span>ścayāt saṃ­śa­yā­saṃ­bha­vā­d a­nai­kāṃ­ti­ka­tva­vi­ro­dhā­t | saṃ­śa­ya­he­tu­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="125,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,13</span>nai­kāṃ­ti­ka iti sā­mā­nya­to '­nai­kā­nti­ka­la­kṣa­ṇa­pra­si­ddheḥ | <lb n="125,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,14</span>tato '­si­ddha­vi­ru­ddhā­nai­kāṃ­ti­ka­tva­vi­mu­kta­tvā­t sūktam i­daṃ­yu­ktya­nu­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="125,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,15</span>sa­no­dā­ha­ra­ṇaṃ pra­ti­kṣa­ṇaṃ sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tma­ka­ma­rtha­rū­paṃ­sa­ttvā­d i<span type="hard-break">- </span><lb n="125,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,16</span>ti | nanu ca yena rūpeṇa sthitir va­stu­na­s tena sthitir e­va­ye­no­da<span type="hard-break">- </span><lb n="125,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,17</span>yas te­no­da­ya eva yena vyayas tena vyaya eveti vya­va­sthā­yāṃ­nā­ne<span type="hard-break">- </span><lb n="125,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,18</span>kā­ntā­tma­ka­va­stu­si­ddhiḥ sthi­tyā­dye­kā­nta­syai­va pra­si­ddheḥ­, itina <lb n="125,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,19</span>ma­nta­vyaṃ­, ta­ttva­vya­va­stha­m iti va­ca­nā­t­, ta­tra­sthi­tyu­da­ya­vya­yā­tmā­rtha<span type="hard-break">- </span><lb n="125,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,20</span>rūpaṃ pra­ti­kṣa­ṇa­m a­vya­va­sthaṃ na vidyate vya­va­sthā­'­sye­ti­vyā­khyā­nā­t | <lb n="125,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,21</span>yena hi rūpeṇa vastu tiṣṭhati te­no­tpa­dya­te naśyati ca, sthitaṃ <lb n="125,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 125,22</span>sthāsyati ca u­tpa­nna­m u­tpa­tsya­te ca naṣṭaṃ naṃkṣyati ca | yena <pb n="126"/><lb n="126,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,01</span>co­tpa­dya­te tena tiṣṭhati naśyati ca utpannaṃ sthi­taṃ­na­ṣṭaṃ ca utpa<span type="hard-break">- </span><lb n="126,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,02</span>tsyamānaṃ sthā­sya­nnaṃ­kṣyaṃ­ś ca | yena ca na­śya­ti­te­no­tpa­dya­te tiṣṭhati <lb n="126,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,03</span>ca tathā naṣṭam utpannaṃ sthitaṃ ca naṃkṣyaty u­tpa­tsya­te­sthā­sya­ti ceti na <lb n="126,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,04</span>kvacid vyavasthā ye­nai­kā­nta­pra­saṃ­gaḥ­; ka­thaṃ­ci­da­vya­va­sthi­ta­syai­va <lb n="126,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,05</span>ta­ttva­syā­rtha­kri­yā­kā­ri­tva­pra­si­ddheḥ | paṭam u­dā­ha­ra­ṇī­kṛ­tya­sa­rva­m eta<span type="hard-break">- </span><lb n="126,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,06</span>d va­kta­vyaṃ­, tathā hi — paṭaḥ prā­raṃ­bha­kṣa­ṇā­pe­kṣa­yo­tpa­dya­te­ti­ṣṭha­ti vi­na­śya­ti <lb n="126,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,07</span>cā­nā­raṃ­bha­sa­ma­yā­pe­kṣa­yā dvi­tī­ya­kṣa­ṇā­pe­kṣa­yā tū­tpa­tsya­te­sthā­sya­ti <lb n="126,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,08</span>naṃkṣyati ca ni­rvṛ­tta­sva­rū­pā­pe­kṣa­yo­tpa­nnaḥ sthito naṣṭaś ca­pū­rvā­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="126,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,09</span>ni­rvṛ­tta­rū­pe­ṇe­ti­, prā­tī­ti­ka­m etat | </p><p n="a_198" rend="justify"><lb n="126,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,10</span>nanu caikam eva vastu nā­nā­sva­bhā­va­m evam āyātaṃ tac ca­vi­ru­ddhaṃ <lb n="126,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,11</span>kuto '­va­ti­ṣṭha­ta ity āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_50 a_199" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_50a"><lb n="126,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 50a</span>nā­nā­tma­tā­m a­pra­ja­ha­t tad eka<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_50b"><lb n="126,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 50b</span>m e­kā­tma­tā­m a­pra­ja­ha­c ca nānā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_50c"><lb n="126,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 50c</span>aṃ­gāṃ­gi­bhā­vā­t tava vastu tad yat</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_50d"><lb n="126,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 50d</span>krameṇa vāg vācyam a­naṃ­ta­rū­pa­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">50</ref> || </l></lg><p n="a_200" rend="justify"><lb n="126,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,16</span>yad ekaṃ vastu sa­ttvai­ka­tva­pra­tya­bhi­jñā­nā­t siddhaṃ <lb n="126,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,17</span>tan nā­nā­tma­tā­m a­pa­ri­tya­ja­d eva vastutvaṃ la­bha­te­, sa­mī­cī­na­nā­nā­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="126,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,18</span>tya­ya­vi­ṣa­ya­tvā­t yat tu nā­nā­tma­tāṃ jahāti na tad vastu ya­thā­pa­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="126,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,19</span>pa­ri­ka­lpi­tā­tmā­dya­dvai­taṃ­, vastu ca vi­vā­dā­pa­nnaṃ jī­vā­di­ta­smā­n nā<span type="hard-break">- </span><lb n="126,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,20</span>nā­tma­tā­m a­pra­ja­ha­d eva pra­ti­pa­tta­vyaṃ | tathā ya­da­bā­dhi­ta­nā­nā­pra­tya­ya­ba<span type="hard-break">- </span><lb n="126,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 126,21</span>lān nānā prasiddhaṃ tad e­kā­tma­tā­m a­ja­ha­d eva tava va­stu­sa­mma­taṃ tasyā<span type="hard-break">- </span><pb n="127"/><lb n="127,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,01</span>nyathā va­stu­tva­vi­ro­dhā­tpa­rā­bhyu­pa­ga­ta­ni­ra­nva­ya­nā­nā­kṣa­ṇa­va­t | <lb n="127,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,02</span>tato jī­vā­di­pa­dā­rtha­jā­taṃ pa­ra­spa­rā­ja­ha­dvṛ­ttye­kā­ne­ka­sva­bhā­vaṃ­va­stu<span type="hard-break">- </span><lb n="127,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,03</span>tvā­nya­thā­nu­pa­pa­tte­r iti yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ | tat kathaṃ vā­cā­va­ktuṃ <lb n="127,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,04</span>śakyata iti na śaṃ­ka­nī­yaṃ krameṇa tasya vā­gvā­ci­tvā­t | na hi <lb n="127,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,05</span>yu­ga­pa­d e­kā­tma­ta­yā nā­nā­tma­ta­yā ca va­stū­cya­te vācā tādṛśyā <lb n="127,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,06</span>vāco '­saṃ­bha­vā­t | na caivaṃ krameṇa pra­va­rtta­mā­nā­yā vā­co­'­sa­tya­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="127,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,07</span>pra­saṃ­ga­s tasyāḥ sva­vi­ṣa­ye nānātve caikatve cāṃ­gāṃ­gi­bhā­vā­tpra­vṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="127,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,08</span>tteḥ | syād ekam eveti vācā hi pra­dhā­na­bhā­ve­nai­ka­tvaṃ vā­cyaṃ­gu­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="127,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,09</span>bhāvena nānātvaṃ syān nānaiva vastv iti vācā pra­dhā­nye­na­nā­nā­tvaṃ <lb n="127,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,10</span>vācyaṃ gu­ṇa­bhā­ve­nai­ka­tva­m iti katham e­va­me­ka­tva­nā­nā­tva­vā­co­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="127,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,11</span>satyatā syāt ? sa­rva­thai­ka­tva­vā­cā nā­nā­tva­ni­rā­ka­ra­ṇā­t nānā<span type="hard-break">- </span><lb n="127,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,12</span>tva­ni­rā­ka­ra­ṇe hi ta­thai­ka­tva­syā­pi ta­da­vi­nā­bhā­vi­no­ni­rā­ka­ra­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="127,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,13</span>pra­saṃ­gā­d a­sa­tya­tva­pa­ri­prā­pte­r a­bhī­ṣṭa­tvā­tta­thā­'­nu­pa­la­bhya­mā­na­tvā­t | <lb n="127,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,14</span>nā­nā­tva­vā­cā cai­ka­tva­sya ni­rā­ka­ra­ṇā­t ta­nni­rā­ka­ra­ṇe ta­da­vi­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="127,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,15</span>bhā­vi­nā­nā­tva­ni­rā­kṛ­ti­pra­saṃ­gā­t sa­tya­tva­vi­ro­dhā­t | ta­taḥ­kra­me<span type="hard-break">- </span><lb n="127,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,16</span>ṇā­naṃ­ta­rū­paṃ yad vastu tat ta­vāṃ­gāṃ­gi­bhā­vā­d eva vā­gvā­cyaṃ­bo­ddha­vya­m | <lb n="127,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,17</span>aṃgaṃ hy a­pra­dhā­na­maṃ­gi pradhānaṃ ta­dbhā­vo­gu­ṇa­pra­dhā­na­bhā­va­s tam ā<span type="hard-break">- </span><lb n="127,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,18</span>śritya nā­nā­tvai­ka­tva­va­ca­ne ya­thā­rthā­bhi­dhā­yi­tva­m eva vā­cyaṃ­vya­va<span type="hard-break">- </span><lb n="127,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,19</span>tiṣṭhate | </p><p n="a_201" rend="justify"><lb n="127,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,20</span>nanu ca bhavatu nā­mā­naṃ­ta­dha­rma­vi­śi­ṣṭaṃ vastu te tudharmāḥ para<span type="hard-break">- </span><lb n="127,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,21</span>spa­ra­ni­ra­pe­kṣā eva, pṛ­tha­gbhū­ta­ś ca tebhyo dharmīti ma­ta­ma­pā­ci­kī<span type="hard-break">- </span><lb n="127,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 127,22</span>rṣavaḥ prāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_51 a_202" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_51a"><pb n="128"/><lb n="128,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 51a</span>mitho '­na­pe­kṣāḥ pu­ru­ṣā­rtha­he­tu<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_51b"><lb n="128,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 51b</span>r nāṃśā na cāṃśī pṛthag asti tebhyaḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_51c"><lb n="128,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 51c</span>pa­ra­spa­re­kṣāḥ pu­ru­ṣā­rtha­he­tu<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_51d"><lb n="128,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 51d</span>r dṛṣṭā nayās tadvad asi kri­yā­yā­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">51</ref> || </l></lg><p n="a_203" rend="justify"><lb n="128,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,05</span>aṃśā dharmā vastuno '­va­ya­vā­ste ca pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe<span type="hard-break">- </span><lb n="128,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,06</span>kṣāḥ pu­ru­ṣā­rtha­sya hetavo na saṃ­bha­va­nti­ta­thā­'­nu­pa­la­bhya­mā­na­tvā­t | <lb n="128,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,07</span>yad ya­thā­'­nu­pa­la­bhya­mā­naṃ tat tathā na vya­va­ti­ṣṭha­te­ya­thā­'­gniḥ śītata<span type="hard-break">- </span><lb n="128,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,08</span>yā­'­nu­pa­la­bhya­mā­na­s ta­drū­pa­ta­yā­'­nu­pa­la­bhya­mā­nā­ś ca­pu­ru­ṣā­rtha­he­tu­ta­yā <lb n="128,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,09</span>pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣāḥ sa­ttvā­da­yo dharmāḥ kvacid a­va­ya­vā vā­ta­smā­n na <lb n="128,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,10</span>pu­ru­ṣā­rtha­he­tu­ta­yā vya­va­ti­ṣṭha­nta iti yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ­dṛ­ṣṭā­ga­mā­bhyā<span type="hard-break">- </span><lb n="128,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,11</span>m a­vi­ru­ddha­tvā­t­, tathāṃśāḥ pa­ra­spa­rā­pe­kṣāḥ­pu­ru­ṣā­rtha­he­tu­ta­yā vyava<span type="hard-break">- </span><lb n="128,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,12</span>tiṣṭhaṃte tathaiva dṛ­ṣṭa­tvā­t | yad yathā dṛṣṭaṃ tat ta­thai­va­vya­va­ti­ṣṭha­te­, yathā <lb n="128,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,13</span>dahano da­ha­na­ta­yā dṛṣṭaḥ, ta­tsva­bhā­va­ta­yā dṛṣṭāś ca­pu­ru­ṣā­rtha­he­tu<span type="hard-break">- </span><lb n="128,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,14</span>ta­yāṃ­'­śāḥ pa­ra­spa­rā­pe­kṣāḥ tasmāt tathaiva vya­va­ti­ṣṭhaṃ­ta i­ti­sva­bhā­vo<span type="hard-break">- </span><lb n="128,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,15</span>palabdhiḥ sva­bhā­va­vi­ru­ddho­pa­la­bdhi­r vā­sva­pa­ra­pa­kṣa­vi­dhā­na­pra­ti­ṣe­dha­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="128,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,16</span>r boddhavyā | tathā nāṃśebhyo 'ṃśī pṛthag a­sti­ta­thā­'­nu­pa­la­bhya­mā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="128,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,17</span>tvāt, yad ya­thā­'­nu­pa­la­bhya­mā­naṃ tat tathā nāsty eva ya­thā­te­jaḥ śīta<span type="hard-break">- </span><lb n="128,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,18</span>tayā, sa­rva­dā­'­nu­pa­la­bhya­mā­na­ś cāṃśebhyaḥ pṛ­tha­gaṃ­śī tasmānnā<span type="hard-break">- </span><lb n="128,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,19</span>stīti sva­bhā­vā­nu­pa­la­bdhiḥ | na cātra dṛ­ṣṭi­vi­ro­dhaḥ­pa­ra­spa­ra­vi­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="128,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,20</span>nnānām arthānāṃ sa­hya­viṃ­dhyā­dī­nā­m aṃ­śāṃ­śi­bhā­va­syā­dṛ­ṣṭa­tvā­t | na <lb n="128,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 128,21</span>cā­ga­ma­vi­ro­dha­s ta­tpra­ti­pā­da­kā­ga­mā­bhā­vā­t­, pa­ra­spa­ra­vi­bhi­nnāṃ­śāṃ<span type="hard-break">- </span><pb n="129"/><lb n="129,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,01</span>śi­bhā­va­pra­ti­pā­da­kā­ga­ma­sya yukti vi­ru­ddha­tvā­dā­ga­mā­bhā­sa­tva­si­ddheḥ | </p><p n="a_204" rend="justify"><lb n="129,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,02</span>syān matam aṃśebhyo 'ṃśī pṛ­tha­ge­va­pṛ­tha­kpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tvā­t | yo <lb n="129,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,03</span>yataḥ pṛ­tha­kpra­tya­ya­vi­ṣa­yaḥ sa tataḥ pṛ­tha­ge­va­ya­thā­sta­mbhe­bhyaḥ ku<span type="hard-break">- </span><lb n="129,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,04</span>ḍyaṃ, pṛ­tha­kpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­ś cāṃśebhyo '­ṃ­śī­, tasmāt pṛ­tha­ge­ve­ti | tad apy a<span type="hard-break">- </span><lb n="129,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,05</span>sa­mya­k­, sarvathā pṛ­tha­kpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tva­sya he­to­ra­si­ddha­tvā­t kathaṃci<span type="hard-break">- </span><lb n="129,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,06</span>d a­pṛ­tha­kpra­tya­ya­vi­ṣa­ya­tvā­t | sa­ma­vā­yā­d a­pṛ­tha­ka­pra­tya­ya i­ti­ce­t­, <lb n="129,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,07</span>na, sarvathā bhinnayoḥ sa­ma­vā­yā­saṃ­bha­vā­t sa­hya­viṃ­dhya­va­t | saṃbhava<span type="hard-break">- </span><lb n="129,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,08</span>nn api sa­ma­vā­yaḥ pa­dā­rthā­nta­ra­bhū­taḥ katham i­hāṃ­śe­ṣv aṃ­śī­ti­pra­tya­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="129,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,09</span>hetur u­pa­pa­dya­te ! sahye biṃdhya i­ti­pra­tya­ya­he­tu­tva­pra­saṃ­gā­t | pratyā<span type="hard-break">- </span><lb n="129,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,10</span>sa­tti­vi­śe­ṣā­di­hāṃ­śe­ṣv aṃśīti pra­tya­ya­m u­pa­ja­na­ya­ti sa­ma­vā­yo­na <lb n="129,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,11</span>punar iha sahye viṃdhya iti pra­tya­ya­m u­tpā­da­ya­ti­pra­tyā­sa­tti­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="129,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,12</span>ṣā­bhā­vā­d iti cet, kaḥ punaḥ pra­tyā­ya­sa­tti­vi­śe­ṣaḥ­sa­ma­vā­ya­sa­ma­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="129,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,13</span>yinoḥ saṃ­bhā­vye­ta ? vi­śe­ṣa­ṇa­vi­śe­ṣya­bhā­va iti cet, tarhi <lb n="129,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,14</span>sa­ma­vā­yi­noḥ sa­ma­vā­yo vi­śe­ṣa­ṇaṃ kim a­rthā­nta­ra­bhū­ta­ma­na­rthā­nta­bhū­taṃ <lb n="129,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,15</span>vā ? yady a­rthā­nta­ra­bhū­taṃ vi­śe­ṣa­ṇaṃ ta­dāṃ­śāṃ­śi­no­r i­va­sa­hya­viṃ­dhya­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="129,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,16</span>r api sa­ma­vā­yo vi­śe­ṣa­ṇaṃ syād a­rthā­nta­ra­bhū­ta­tvā­vi­śe­ṣā­t | yadi <lb n="129,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,17</span>punar a­na­rthā­nta­ra­bhū­taṃ vi­śe­ṣa­ṇaṃ sa­ma­vā­yaḥ sa­ma­vā­yi­no­ra­gne­r au­ṣṇa­ya­va­d u<span type="hard-break">- </span><lb n="129,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,18</span>pa­va­rṇya­te tadā ka­thaṃ­ci­ttā­dā­tmya­m eva sa­ma­vā­ya i­ti­nāṃ­śe­bhyo<span type="hard-break">- </span><lb n="129,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,19</span>'ṃśī sarvathā pṛthag a­va­ti­ṣṭha­te­ta­tsa­ma­vā­ya­syā­vi­ṣva­gbhā­va­la­kṣa­ṇa­sya <lb n="129,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,20</span>ka­thaṃ­ci­ttā­dā­tmya­syai­va pra­si­ddhe­s tataḥ pa­ra­spa­rā­pe­kṣā­e­vāṃ­śāṃ­śi­naḥ <lb n="129,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,21</span>pu­ru­ṣā­rtha­he­tu­r iti ni­ści­ta­prā­yaṃ | tadvad eva na­yā­nai­ga­mā­da­yaḥ para<span type="hard-break">- </span><lb n="129,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 129,22</span>spa­rā­pe­kṣā e­vā­si­kri­yā­yāṃ dṛṣṭā iti gha­ṭa­nī­yaṃ | tathā hi<span type="hard-break">- </span><pb n="130"/><lb n="130,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,01</span>nai­ga­mā­da­yo nayāḥ pa­ra­spa­rā­pe­kṣāḥ pu­ru­ṣā­rtha­he­ta­va­sta­thā­dṛ­ṣṭa­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="130,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,02</span>d aṃ­śāṃ­śi­va­t | tad anena sthi­ti­grā­hi­ṇo dra­vyā­rthi­ka­bhe­dā­nai­ga­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="130,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,03</span>saṃ­gra­ha­vya­va­hā­rāḥ­, pra­ti­kṣa­ṇa­m u­tpā­da­vya­ya­grā­hi­ṇā­ś ca­pa­ryā­yā­rthi­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="130,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,04</span>bhedā ṛ­ju­sū­tra­śa­bda­sa­ma­bhi­rū­ḍhai­vaṃ bhūtāḥ pa­ra­spa­rā­pe­kṣā­e­va vastu<span type="hard-break">- </span><lb n="130,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,05</span>sā­dhyā­rtha­kri­yā­la­kṣa­ṇa­pu­ru­ṣā­rtha­ni­rṇa­ya­he­ta­vo nā­nya­the­ti­dṛ­ṣṭā­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="130,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,06</span>mābhyām a­vi­ru­ddha­m a­rtha­pra­rū­pa­ṇaṃ yat sat tat sa­rvaṃ­pra­ti­kṣa­ṇaṃ sthi­tyu­da­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="130,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,07</span>vya­yā­tma­ka­m anyathā sa­ttvā­nu­pa­pa­tte­r iti yu­ktya­nu­śā­sa­na­mu­dā­hṛ­taṃ <lb n="130,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,08</span>pra­ti­pa­tta­vya­m | </p><p n="a_205" rend="justify"><lb n="130,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,09</span>nanu ca pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣāḥ nayāḥ kvacid api pu­ru­ṣā­rtha­ma­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="130,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,10</span>dhayanto 'pi sa­ttā­mā­tre­ṇa vya­va­sthi­tiṃ pra­ti­pa­dyaṃ­ta e­va­sāṃ­khyā<span type="hard-break">- </span><lb n="130,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,11</span>bhi­ma­ta­pu­ru­ṣa­va­d iti na ma­nta­vya­m | teṣām a­si­kri­yā­yā­m a­pi­he­tu<span type="hard-break">- </span><lb n="130,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,12</span>tvā­nu­pa­pa­tte­s ta­dva­t­, yathaiva hi pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣā na­yāḥ­pu­ru­ṣā­rtha<span type="hard-break">- </span><lb n="130,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,13</span>kriyāyāṃ dha­rmā­rtha­kā­ma­mo­kṣa­la­kṣa­ṇā­yāṃ hetavo na saṃ­bha­vaṃ­ti­ta­thā<span type="hard-break">- </span><lb n="130,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,14</span>si­kri­yā­yā­m api sa­ttā­la­kṣa­ṇā­yāṃ kha­ra­vi­ṣā­ṇā­di­va­t­, tataḥ <lb n="130,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,15</span>pa­ra­spa­rā­pe­kṣā eva pra­ti­kṣa­ṇaṃ sthi­tyu­tpa­tti­vya­yāḥ sa­ttvaṃ­va­stu­la<span type="hard-break">- </span><lb n="130,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,16</span>kṣaṇaṃ pra­ti­pa­dyaṃ­ta ity a­ne­kāṃ­ta­si­ddhiḥ | syād ā­kū­taṃ­, jī­vā­di­va<span type="hard-break">- </span><lb n="130,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,17</span>stuno '­ne­kāṃ­tā­tma­ka­tve­na niścaye svā­tma­nī­va pa­rā­tma­nya­pi­rā­gaḥ <lb n="130,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,18</span>syāt ka­thaṃ­ci­t svā­tma­pa­rā­tma­no­r a­bhe­dā­t tathā pa­rā­tma­nī­va­svā­tma­ny api <lb n="130,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,19</span>dveṣaḥ syāt tayoḥ ka­thaṃ­ci­dbhe­dā­t­, rā­ga­dve­ṣa­ni­baṃ­dha­nā­śce­rṣyā­sū<span type="hard-break">- </span><lb n="130,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,20</span>yā­ma­da­mā­nā­da­yo doṣāḥ saṃ­sā­ra­he­ta­vaḥ sa­ka­la­vi­kṣe­pa­kā­ri­ṇaḥ <lb n="130,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,21</span>sva­rgā­pa­va­rga­pra­ti­baṃ­dha­kā­ri­ṇaḥ pra­va­rtta­nte­, te ca­pra­va­rta­mā­nāḥ <lb n="130,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 130,22</span>samatvaṃ manaso ni­va­rttya­ya­nti­, ta­dvi­ni­va­rta­naṃ sa­mā­dhiṃ­ni­ru­ṇa­ddhī­ti <pb n="131"/><lb n="131,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,01</span>sa­mā­dhi­he­tu­kaṃ nirvāṇaṃ ka­sya­ci­n na syāt ta­to­mo­kṣa­kā­ra­ṇaṃ manaḥ<span type="hard-break">- </span><lb n="131,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,02</span>samatvaṃ sa­mā­dhi­la­kṣa­ṇa­m icchatā nā­ne­kāṃ­tā­tma­ka­tvaṃ­jī­vā­di­va­stu<span type="hard-break">- </span><lb n="131,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,03</span>no '­bhyu­pa­ga­nta­vya­m iti | tad api na sa­mī­cī­na­m ity āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_52 a_206" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_52a"><lb n="131,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 52a</span>e­kā­nta­dha­rmā­bhi­ni­ve­śa­mū­lā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_52b"><lb n="131,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 52b</span>rā­gā­da­yo '­haṃ­kṛ­ti­jā ja­nā­nā­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_52c"><lb n="131,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 52c</span>e­kā­nta­hā­nā­c ca sa yat tad eva</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_52d"><lb n="131,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 52d</span>svā­bhā­vi­ka­tvā­c ca samaṃ manaste || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">52</ref> || </l></lg><p n="a_207" rend="justify"><lb n="131,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,08</span>ekānto niyamo '­va­dhā­ra­ṇaṃ­, dharmo ni­tya­tvā­di­sva <lb n="131,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,09</span>bhāvaḥ, e­kā­nte­na niścito dharma e­kā­nta­dha­rma i­ti­ma­dhya­ma­pa­da<span type="hard-break">- </span><lb n="131,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,10</span>lopī samāsaḥ | '­tṛ­tī­yā­ntā­t kta u­tta­ra­pa­de­' ity u­pa­saṃ­khyā­nā­t <lb n="131,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,11</span>"­gu­ḍe­na saṃskṛtā dhānā gu­ḍa­dhā­nāḥ­" i­tyā­di­va­t | e­kā­nta­dha­rme­'<span type="hard-break">- </span><lb n="131,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,12</span>bhi­ni­ve­śa e­kā­nta­dha­rmā­bhi­ni­ve­śaḥ­, nityam eva sarvathā nakathaṃ <lb n="131,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,13</span>cid a­ni­tya­m ityādi mi­thyā­tva­śra­ddhā­naṃ mi­thyā­da­rśa­na­m i­ti­yā­va­t | <lb n="131,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,14</span>e­kāṃ­ta­dha­rmā­bhi­ni­ve­śo mūlaṃ kāraṇaṃ yeṣāṃ te­e­kā­nta­dha­rmā­bhi­ni­ve<span type="hard-break">- </span><lb n="131,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,15</span>śa­mū­lāḥ­, rā­gā­da­yo rā­ga­dve­ṣa­mā­yā­mā­nā a­naṃ­tā­nu­ba­ndhi­no­'­pra­tyā<span type="hard-break">- </span><lb n="131,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,16</span>khyā­nā­va­ra­ṇāḥ pra­tyā­khyā­nā­va­ra­ṇāḥ saṃ­jva­la­nā­ś ca ka­ṣā­yāḥ­, <lb n="131,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,17</span>tathā hā­syā­da­yo nava no­ka­ṣā­yā­ś cā­di­gra­ha­ṇe­na gṛhyante | nanu <lb n="131,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,18</span>ca rāgo lobhas ta­dā­da­yo doṣāḥ kathaṃ mi­thyā­da­rśa­na­mū­lāḥ <lb n="131,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,19</span>syur a­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ­ṣṭyā­di­ṣu sū­kṣma­sāṃ­pa­rā­yāṃ te­ṣu­mi­thyā­da­rśa­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="131,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,20</span>bhāve 'pi bhāvāt iti na ma­nta­vya­m­, teṣām a­na­nta­saṃ­sā­ra­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="131,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 131,21</span>ṇānāṃ mi­thyā­da­rśa­nā­bhā­ve saṃ­bha­vā­bhā­vā­t mi­thyā­dṛ­śāṃ mithyā<span type="hard-break">- </span><pb n="132"/><lb n="132,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,01</span>da­rśa­na­sa­dbhā­va eva bhā­vā­tmi­thyā­da­rśa­na­mū­la­tva­si­ddheḥ | pareṣāṃ <lb n="132,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,02</span>punar a­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ­ṣṭyā­di­ṣu lo­bhā­dī­nā­ma­saṃ­ya­ma­pra­mā­da­ka­ṣā­ya­pa­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="132,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,03</span>ṇā­ma­mū­la­tve 'pi mi­thyā­dṛ­śi mi­thyā­da­rśa­na­sa­dbhā­va eva bhāvā<span type="hard-break">- </span><lb n="132,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,04</span>n mi­thyā­da­rśa­na­mū­la­tva­si­ddhiḥ | yady evam u­dā­sī­nā­va­sthā­yā­ma­pi <lb n="132,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,05</span>mi­thyā­da­rśa­nā­nā­m e­kāṃ­ta­vā­di­nāṃ rā­gā­da­yo jā­ye­ra­nn iti naśaṃka<span type="hard-break">- </span><lb n="132,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,06</span>nīyam a­haṃ­kṛ­ti­jā iti va­ca­nā­t | a­haṃ­kṛ­ti­r a­haṃ­kā­ro '­ha­ma­sya <lb n="132,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,07</span>svāmīti jī­va­pa­ri­ṇā­maḥ sā­ma­rthyā­d idaṃ mama bhogyam ity ātma<span type="hard-break">- </span><lb n="132,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,08</span>pa­ri­ṇā­mo ma­ma­kā­raḥ pra­ti­pā­di­to bha­va­ti­, a­haṃ­kṛ­te­r jātā ahaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="132,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,09</span>kṛtijā ma­ma­kā­rā­haṃ­kā­ra­jā ity arthaḥ | tena mi­thyā­da­rśa­na­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="132,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,10</span>riṇāma eva yadā ma­ma­kā­ro '­haṃ­kā­ra­sa­ci­vo bhavati ta­dai­va­rā­gā<span type="hard-break">- </span><lb n="132,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,11</span>dī­nu­pa­ja­na­ya­ti na punar u­dā­sī­na­da­śā­yā­m ity e­kā­ntā­bhi­ni­ve<span type="hard-break">- </span><lb n="132,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,12</span>śa­ma­hā­mo­ha­rā­ja­ja­ni­tā eva rā­gā­da­yaḥ | </p><p n="a_208" rend="justify"><lb n="132,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,13</span>tathā coktam — </p><lg n="a_209"><l><lb n="132,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,14</span><span resp="?" rend="underline">ma­ma­kā­rā­haṃ­kā­rau sa­ci­vā­v iva mo­ha­nī­ya­rā­ja­sya</span> | </l><l><lb n="132,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,15</span><span resp="?" rend="underline">rā­gā­di­sa­ka­la­pa­ri­ka­ra­pa­ri­po­ṣa­ṇa­ta­tpa­rau sa­ta­ta­m</span> || iti || </l></lg><p n="a_210" rend="justify"><lb n="132,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,16</span>nanu ca bhavaṃtu nāma rā­gā­da­yo '­haṃ­kā­ra­ja­nmā­no jā­nā­nāṃ­mo­ha­va­tāṃ­, <lb n="132,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,17</span>vī­ta­mo­hā­nāṃ tu saty apy a­haṃ­kā­re rā­gā­dya­bhā­vā­t kathaṃ tetajjāḥ <lb n="132,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,18</span>syur iti na codyaṃ, mi­thyā­da­rśa­nā­di­sa­ha­kā­ri­ṇa e­vā­haṃ­kā­ra­sya­rā­gā<span type="hard-break">- </span><lb n="132,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,19</span>di­ja­na­ne sā­ma­rthyā­t ta­dvi­ka­la­syā­sā­ma­rthyā­t | na cā­va­śyaṃ­kā­ra­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="132,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,20</span>ni kāryaṃ ja­na­yaṃ­ti mu­rmu­rāṃ­gāṃ­gā­rā­va­sthā­gni­va­t | na­nu­cai­kā­ntā­bhi­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="132,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,21</span>veśo mi­thyā­da­rśa­na­m iti kuto ni­ścī­ya­ta iti cet, anekāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="132,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 132,22</span>tā­tma­ka­syai­va vastunaḥ pra­mā­ṇa­to ni­śca­yā­t­, sa­nna­yā­c ca­sa­mya­g e<span type="hard-break">- </span><pb n="133"/><lb n="133,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,01</span>kāntasya pra­ti­pa­kṣā­pe­kṣa­sya vya­va­sthā­pa­nā­ccai­kā­ntā­bhi­ni­ve­śa­sya <lb n="133,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,02</span>mi­thyā­da­rśa­na­tva­pra­si­ddhe­r iti ni­rṇī­ta­prā­yaṃ | ta­taḥ­sa­mya­gdṛ­ṣṭe­r e<span type="hard-break">- </span><lb n="133,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,03</span>kāṃ­ta­hā­ne ta­dvi­ro­dhi­no '­ne­kāṃ­ta­sya ni­śca­yā­tta­syai­vai­kāṃ­ta­hā­nā­c ca <lb n="133,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,04</span>sa e­kāṃ­ta­dha­rmā­bhi­ni­ve­śo yat tad eva syāt yat kiṃcit syān na <lb n="133,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,05</span>syād ity arthaḥ | sati hy e­kāṃ­ta­dha­rme ka­sya­ci­tta­da­bhi­ni­ve­śaḥ saṃbhā<span type="hard-break">- </span><lb n="133,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,06</span>vyate tasya ta­dvi­ṣa­ya­tvā­t­, ta­da­bhā­ve tu yad vāstavaṃ rū­pa­mā­tma­no <lb n="133,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,07</span>ya­thā­rtha­da­rśa­naṃ tad eva syād e­kāṃ­tā­bhi­ni­ve­śā­bhā­va­sya­sa­mya­gda­rśa<span type="hard-break">- </span><lb n="133,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,08</span>na­bhā­va­rū­pa­tvā­t­, tasyaiva svā­bhā­vi­ka­tvaṃ siddhyed ā­tma­naḥ­svā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="133,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,09</span>vi­ka­tvā­c ca samaṃ manaste tava bha­ga­va­to '­rha­to­yu­ktya­nu­śā­sa­ne <lb n="133,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,10</span>sa­ddṛ­ṣṭe­r bha­va­tī­ti vākyārthaḥ | da­rśa­na­mo­ho­da­ya­mū­le hi­cā­ri­tra­mo<span type="hard-break">- </span><lb n="133,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,11</span>hodaye jā­ya­mā­nā rā­gā­da­yo ja­nā­nā­m a­svā­bhā­vi­kā eva te<span type="hard-break">- </span><lb n="133,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,12</span>ṣām au­da­yi­ka­tvā­t­, dṛ­ṅmo­ha­hā­nā­c ca cā­ri­tra­mo­ho­da­ya­hā­ne <lb n="133,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,13</span>rā­gā­dī­nā­m a­bha­vā­t sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri­tra­pa­ri­ṇā­mā­nāṃ svā<span type="hard-break">- </span><lb n="133,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,14</span>bhā­vi­ka­tvaṃ | ta­tsa­mya­gda­rśa­na­syau­pa­śa­mi­ka­tvaṃ­kṣā­yo­pa­śa­mi­ka­tvaṃ <lb n="133,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,15</span>kṣā­yi­ka­tvaṃ vā svā­bhā­vi­ka­tva­m ā­tma­rū­pa­tvā­t | sa­mya­gjñā­na­sya­ca <lb n="133,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,16</span>kṣā­yo­pa­śa­mi­ka­tvaṃ kṣā­yi­ka­tvaṃ vā | sa­ccā­ri­tra­sya tu­sa­dda­rśa­na­va­dau<span type="hard-break">- </span><lb n="133,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,17</span>pa­śa­mi­ka­tvā­di­tra­yaṃ svā­bhā­vi­ka­tvaṃ na punaḥ pā­ri­ṇā­mi­ka­tvaṃ <lb n="133,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,18</span>tasya ka­rmo­pa­śa­mā­di­ni­ra­pe­kṣa­tvā­t | ka­tha­ma­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ­ṣṭeḥ samaṃ <lb n="133,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,19</span>manaḥ syā­da­ptaṃ­ya­ma­sya rā­ga­dve­ṣā­tma­naḥ sa­dbhā­vā­d iti cet, kvaci<span type="hard-break">- </span><lb n="133,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,20</span>d ekāṃte rā­gā­bhā­vā­t paratra dve­ṣā­bhā­vā­c ca­vi­va­kṣi­tā­vi­va­kṣi­ta­yo­r e<span type="hard-break">- </span><lb n="133,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,21</span>kā­nta­yo­r u­dā­sī­na­tva­si­ddhe­r a­vi­va­kṣi­ta­syā­py a­ni­rā­ka­ra­ṇā­t­, tanmā<span type="hard-break">- </span><lb n="133,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 133,22</span>trasya ma­naḥ­sa­ma­sya sa­dbhā­vā­d iti brūmaḥ | nanv e­va­ma­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ<span type="hard-break">- </span><pb n="134"/><lb n="134,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,01</span>ṣṭer api saṃ­ya­ta­tva­pra­saṃ­go manasaḥ sa­ma­tva­syai­va­saṃ­ya­ma­rū­pa­tvā­d iti <lb n="134,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,02</span>cet, ka evam āha sarvathā saṃ­ya­ma­syā­bhā­vo­'­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ­ṣṭe­r iti <lb n="134,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,03</span>ta­syā­naṃ­tā­nu­baṃ­dhi­ka­ṣā­yā­tma­no '­saṃ­ya­ma­syā­bhā­vā­tsaṃ­ya­ta­tva­si­ddheḥ | <lb n="134,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,04</span>katham a­syā­saṃ­ya­ta­tva­m iti cet, mo­ha­dvā­da­śa­kā­tma­no­'­saṃ­ya­ma­sya sa<span type="hard-break">- </span><lb n="134,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,05</span>dbhāvāt tata e­vā­naṃ­tā­nu­baṃ­dhya­pra­tyā­khyā­na­ka­ṣā­yā­tma­no­'­saṃ­ya­ma­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="134,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,06</span>bhāvāt pra­tyā­khyā­na­saṃ­jva­la­na­ka­ṣā­yā­tma­no '­saṃ­ya­ma­sya­sa­dbhā­vā­t saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="134,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,07</span>ya­tā­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ­ṣṭiḥ sa­ma­bhi­dhī­ya­te | nanv e­vaṃ­pra­ma­tta­saṃ­ya­tā­di <lb n="134,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,08</span>sū­kṣma­sā­mpa­rā­yā­ntaḥ saṃ­ya­tā­saṃ­ya­taḥ pra­sa­jye­ta­saṃ­jva­la­na­ka­ṣā­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="134,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,09</span>tmano no­ka­ṣā­yā­tma­na­ś cā­saṃ­ya­ma­sya sa­dbhā­vā­d iti cet, na, <lb n="134,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,10</span>saṃ­jva­la­na­ka­ṣā­yā­de­r a­saṃ­ya­ma­tve­nā­vi­va­kṣi­ta­tvā­du­da­ka­rā­ji­sa­mā­na­tve­na <lb n="134,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,11</span>mo­ha­dvā­da­śa­kā­bhā­va­rū­pa­saṃ­ya­mā­vi­ro­dhi­tvā­tpa­ra­ma­saṃ­ya­mā­nu­kū­la­tvā­c ceti <lb n="134,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,12</span>ka­ṣā­ya­prā­bhṛ­tā­d a­va­bo­ddha­vya­m | yathā cā­saṃ­ya­ta­sa­mya­gdṛ­ṣṭeḥ­svā­nu­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="134,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,13</span>ma­naḥ­sā­bhyā­pe­kṣa­yā samaṃ manaḥ siddhaṃ ta­thā­saṃ­ya­tā­saṃ­ya­ta­sya ca <lb n="134,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,14</span>na­va­vi­dha­sye­ti na kiṃcid a­saṃ­bhā­vyaṃ ta­to­'­ne­kā­nta­yu­ktya­nu­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="134,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,15</span>sanaṃ na rā­gā­di­ni­mi­ttaṃ tasya manaḥ sa­ma­tva­ni­mi­tta­tvā­t | </p><p n="a_211" rend="justify"><lb n="134,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,16</span>nanv a­ne­kā­nta­vā­di­no 'py a­ne­kā­nte rāgāt sa­rva­thai­kā­nte ca <lb n="134,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,17</span>dveṣāt katham iva samaṃ manaḥ syāt yato mokṣa u­pa­pa­dya­te ? sarvadā <lb n="134,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,18</span>ma­naḥ­sa­ma­tve vā na baṃdha iti sva­ma­tā­dvā­hyau baṃ­dha­mo­kṣau­syā­tāṃ <lb n="134,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 134,19</span>manasaḥ samatve cā­sa­ma­tve ca ta­da­nu­pa­pa­tte­r iti va­da­ntaṃ­pra­tyā­huḥ — </p><lg n="YA-IŚ_53 a_212" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_53a"><lb n="134,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 53a</span>pra­mu­cya­te ca pra­ti­pa­kṣa­dū­ṣī</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_53b"><lb n="134,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 53b</span>jina ! tvadīyaiḥ pa­ṭu­siṃ­ha­nā­daiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_53c"><pb n="135"/><lb n="135,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 53c</span>ekasya nā­nā­tma­ta­yā­jña­vṛ­tte<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_53d"><lb n="135,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 53d</span>s tau baṃ­dha­mo­kṣau sva­ma­tā­da­vā­hyau || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">53</ref> || </l></lg><p n="a_213" rend="justify"><lb n="135,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,03</span>pra­ti­pa­kṣaṃ pra­ti­dvaṃ­dvi­naṃ dṛ­ṣa­ya­ti ni­rā­ka­ro­ty e­vaṃ­śī­laḥ <lb n="135,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,04</span>pra­ti­pa­kṣa­dū­ṣī pra­ti­dvā­ndvi­ni­rā­kā­rī ni­tya­tvai­kā­nta­vā­dī­kṣa­ṇi­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="135,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,05</span>dye­kā­nta­vā­dī ca | sa pra­mu­cya­te ca pra­mu­cya­ta­e­vā­ne­kāṃ­ta­vā­di­nā na <lb n="135,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,06</span>punas tatra dveṣaḥ kriyate sā­ma­rthyā­t pra­ti­pa­kṣa­svī­kā­rī­vā­'­ne­kāṃ­ta­vā­dī <lb n="135,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,07</span>svīkṛta eva na punas tatra rāgaḥ kriyata iti ca­śa­bda­syai­va­kā­rā­rtha<span type="hard-break">- </span><lb n="135,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,08</span>tvād vyā­khyā­ya­te | kaiḥ punar he­tu­bhū­tai­r ity ucyate — jina !­tva­dī­yaiḥ <lb n="135,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,09</span>pa­ṭu­siṃ­ha­nā­daiḥ | kiṃ rū­pa­ta­ye­ty a­bhi­dhī­ya­te — e­ka­sya­nā­nā­tma­ta­ye­ti <lb n="135,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,10</span>syād ekam eva vastu syān nā­nā­tme­ty ādāyaḥ śabdāḥ siṃ­ha­nā­dāḥ | <lb n="135,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,11</span>siṃ­ha­nā­dā iva siṃ­ha­nā­dā iti samādhiḥ śa­bdā­nta­rai­rnya­kka­rtu­ma­śa<span type="hard-break">- </span><lb n="135,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,12</span>kyatvāt | yathaiva hi siṃ­ha­nā­dā kuṃ­ja­rā­di­nā­dai­r na­ti­ra­ska­rtuṃ śa<span type="hard-break">- </span><lb n="135,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,13</span>kyante tathā ji­na­nā­tha­sya nādāḥ sa­mya­ga­ne­kā­nta­pra­ti­pā­da­kāḥ <lb n="135,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,14</span>kṣa­ṇi­kā­dye­kā­nta­pra­ti­pā­da­kaiḥ su­ga­tā­di­śa­bdai­r na ka­thaṃ­ci­nni­rā­kri<span type="hard-break">- </span><lb n="135,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,15</span>yante ity uktaṃ bhavati | pa­ṭa­va­ś caite niḥ­saṃ­śa­ya­tvā­tsiṃ­ha­nā­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="135,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,16</span>ś cā­bā­dhya­tvā­t pa­ṭu­siṃ­ha­nā­dā­s tair eva he­tu­bhū­taiḥ­pra­ti­pa­kṣa­dū­ṣī pramu<span type="hard-break">- </span><lb n="135,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,17</span>cyate vya­va­cchi­dya­te yu­kti­śā­strā­vi­ro­dhi­bhiḥ­pa­ra­mā­ga­ma­vā­kyai­r nā<span type="hard-break">- </span><lb n="135,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,18</span>nā­tma­kai­ka­va­stu­ni­śca­ya­syai­va sa­rva­thai­kā­nta­pra­mo­ca­na­sya­si­ddhe­s tatra <lb n="135,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,19</span>dve­ṣā­saṃ­bha­vā­d a­ne­kā­nta­rā­gā­saṃ­bha­va­va­t | na hi ta­ttva­ni­śca­ya­e­va <lb n="135,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,20</span>rāgaḥ kṣī­ṇa­mo­ha­syā­pi rā­ga­pra­saṃ­gā­t­, nāpy a­ta­ttva­vya­va­cche­da­e­va <lb n="135,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,21</span>dveṣaḥ śakyaḥ pra­ti­pā­da­yi­tuṃ yato '­ne­kāṃ­ta­vā­di­naḥ samaṃ manona <lb n="135,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 135,22</span>bha­ve­t­, tan ni­mi­tta­ś ca mokṣaḥ kathaṃ na syāt ? na ca­sa­rva­thā sama<span type="hard-break">- </span><pb n="136"/><lb n="136,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,01</span>tvameva manasaḥ sarvatra sa­rva­do­tpa­dya­te ya­to­rā­ga­dve­ṣā­bhā­vā­d baṃ­dhā­bhā­vaḥ <lb n="136,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,02</span>pra­sa­jye­ta ? ka­thaṃ­ci­t kvacit kiṃcit ka­dā­ci­t gu­ṇa­sthā­nā­pe<span type="hard-break">- </span><lb n="136,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,03</span>kṣayā pu­ṇya­baṃ­dha­syo­pa­pa­tte­s tatas tau baṃ­dha­mo­kṣau sva­ma­tā­da­naṃ­tā­tma­ka­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="136,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,04</span>ttva­vi­ṣa­yā­da­vā­hyau tatraiva bhāvāt tayor jñavṛtteḥ | jā­nā­tī­ti jña <lb n="136,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,05</span>ātmā | jñe vṛttir jña­vṛ­tti­s tata iti pradhāne nai­kā­tma­ma­nya­pi tau <lb n="136,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,06</span>ta­syā­jña­tvā­d iti ni­ve­di­taṃ bhavati | </p><p n="a_214" rend="justify"><lb n="136,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,07</span>syān mataṃ, naikasya nā­nā­tma­no 'rthasya pra­ti­pā­da­kāḥ­śa­bdāḥ <lb n="136,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,08</span>ṣa­ṭu­siṃ­ha­nā­dāḥ prasiddhāḥ sau­ga­tā­nā­m a­nyā­po­ha­sā­mā­nya­sya­vā­gā<span type="hard-break">- </span><lb n="136,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,09</span>spa­da­tvā­d vācāṃ va­stu­vi­ṣa­ya­tvā­saṃ­bha­vā­d iti | tad asad e­va­ya­smā­t — </p><lg n="YA-IŚ_54 a_215" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_54a"><lb n="136,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 54a</span>ā­tmā­nta­rā­bhā­va­sa­mā­na­tā na</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_54b"><lb n="136,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 54b</span>vā­gā­spa­daṃ svā­śra­ya­bhe­da­hī­nā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_54c"><lb n="136,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 54c</span>bhāvasya sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­va­ttvā<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_54d"><lb n="136,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 54d</span>d aikye tayor a­nya­ta­ra­nni­rā­tma || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">54</ref> || </l></lg><p n="a_216" rend="justify"><lb n="136,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,14</span>goḥ sva­bhā­vā­da­nyaḥ svabhāvaḥ sva­bhā­vā­nta­ra­m ātmānta<span type="hard-break">- </span><lb n="136,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,15</span>ra­ma­ga­vā­tmā ? ta­syā­bhā­vo vyāvṛttiḥ sa eva sa­mā­na­tā sāmā<span type="hard-break">- </span><lb n="136,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,16</span>nyaṃ, sā vācām āspadaṃ na bhavaty eva, kīdṛśī sā na­vā­gā­spa­daṃ­, <lb n="136,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,17</span>svā­śra­ya­bhe­da­hī­nā svasthā ā­tmā­nta­rā­bhā­va­sa­mā­na­tā­yā āśrayāḥ <lb n="136,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,18</span>svāśrayāḥ | svā­śra­yā­s te ca bhedāś ca, tair hī­nā­a­nyā­po­ha­sā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="136,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,19</span>nya­vi­śe­ṣa­vā­kśū­nye­ti yāvat | kutaḥ sā na tādṛśī vā­gā­spa­da<span type="hard-break">- </span><lb n="136,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,20</span>m iti sādhyate ? bhāvasya vastunaḥ sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­va­ttvā­t | nanu <lb n="136,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 136,21</span>ca sa­mā­nya­vi­śe­ṣa­va­ttve 'pi bhāvasya sā­mā­nya­syai­va­vā­gā­spa­da­tvaṃ <pb n="137"/><lb n="137,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,01</span>yuktaṃ vi­śe­ṣa­sya ta­dā­tma­ka­tvā­t sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­yo­rai­kya­si­ddhi­r iti <lb n="137,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,02</span>vacane dū­ṣa­ṇa­m ucyate — aikye tayoḥ sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­yo­ra­nya­ta­ra­tsā<span type="hard-break">- </span><lb n="137,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,03</span>mā­nya­rū­paṃ vi­śe­ṣa­rū­paṃ vā nirātma syāt | tatra vi­śe­ṣa­rū­pa­sya <lb n="137,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,04</span>ni­rā­tma­tve ta­da­vi­nā­bhā­vi­naḥ sā­mā­nya­rū­pa­syā­pi­ni­rā­tma­tvā­pa­tteḥ <lb n="137,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,05</span>sarvaṃ ni­rā­tma­ka­tvaṃ pra­sa­jye­ta­, sā­mā­nya­rū­pa­sya ca­ni­rā­tma­tve <lb n="137,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,06</span>vi­śe­ṣa­rū­pa­syā­pi ta­da­vi­nā­bhā­vi­no ni­rā­tma­tvā­nu­ṣaṃ­gā­n na tayorai<span type="hard-break">- </span><lb n="137,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,07</span>kyam a­bhyu­pa­ga­nta­vya­m | </p><p n="a_217" rend="justify"><lb n="137,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,08</span>nanu ca sa­rva­ga­taṃ sāmānyaṃ vi­śe­ṣai­r a­śli­ṣṭa­m e­va­vā­gā­spa­daṃ­, <lb n="137,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,09</span>na pu­na­rā­tmā­nta­rā­po­ha­sā­mā­nyaṃ ta­syā­va­stu­tvā­d iti va­daṃ­taṃ­pra­ti <lb n="137,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,10</span>vadanti — </p><lg n="YA-IŚ_55 a_218" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_55a"><lb n="137,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 55a</span>a­me­ya­m a­śli­ṣṭa­m a­me­ya­m eva</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_55b"><lb n="137,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 55b</span>bhede 'pi, ta­dvṛ­ttya­pa­vṛ­tti­bhā­vā­t | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_55c"><lb n="137,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 55c</span>vṛttiś ca kṛ­tsnāṃ­śa­vi­ka­lpa­to na, </l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_55d"><lb n="137,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 55d</span>mānaṃ ca nā­na­nta­sa­mā­śra­ya­sya || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">55</ref> || </l></lg><p n="a_219" rend="justify"><lb n="137,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,15</span>ni­ya­ta­de­śa­kā­lā­kā­ra­ta­yā na mīyata ity a­me­yaṃ­, sarva <lb n="137,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,16</span>vyāpi nityaṃ ni­rā­kā­raṃ sa­ttvā­di­sā­mā­nyaṃ ta­da­śli­ṣṭaṃ vi­śe­ṣai­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="137,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,17</span>meyam e­vā­pra­me­ya­m eva pra­mā­ṇa­taḥ pra­mā­tu­m aśakteḥ | pra­tya­kṣa­ta­s ta­tpra­mi­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="137,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,18</span>r a­pra­si­ddhā tatra ta­da­pra­ti­bhā­sa­nā­t bra­hma­va­t | nā­pya­nu­mā­na­ta­s tat pra<span type="hard-break">- </span><lb n="137,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,19</span>mīyate ta­da­vi­nā­bhā­vi­liṃ­gā­bhā­vā­t | sat sa­di­tyā­dya­nu­vṛ­tti­pra­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="137,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,20</span>yo liṃgam iti cet na, asad asad i­tyā­dya­nu­vṛ­tti­pra­tya­ye­na­vya­bhi­cā<span type="hard-break">- </span><lb n="137,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 137,21</span>rāt, ta­syā­sa­ttva­sā­mā­nyā­bhā­ve 'pi bhā­vā­tpa­dā­rtha­tva­sā­mā­nyā­bhā<span type="hard-break">- </span><pb n="138"/><lb n="138,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,01</span>ve 'pi ṣaṭsu pa­dā­rthe­ṣu padārthaḥ padārtha i­tya­nu­vṛ­tti­pra­tya­ya­sya siddheḥ | <lb n="138,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,02</span>syā­dā­kū­taṃ­, prā­ga­sa­dā­di­ṣv asad asad ity a­nu­vṛ­tti­pra­tya­ye­na­na vyabhi<span type="hard-break">- </span><lb n="138,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,03</span>cāras tasya mi­thyā­tvā­t na hi sa­bhya­ga­nu­vṛ­tti­pra­tya­ya­sya­mi­thyā­tvā­nu<span type="hard-break">- </span><lb n="138,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,04</span>vṛ­tti­pra­tya­ye­na vya­bhi­cā­ro yukto '­ti­pra­saṃ­gā­d iti | tad a­pya­sa­mya­k­, <lb n="138,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,05</span>tasya mi­thyā­tvā­si­ddheḥ | prā­ga­sa­dā­di­ṣu mi­thyai­vā­sa­d i­tya­nu­vṛ­tti<span type="hard-break">- </span><lb n="138,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,06</span>pratyayo bā­dha­ka­sa­dbhā­vā­d iti cet, kiṃ ta­dbā­dha­kaṃ ? prā­ga­bhā­vā­da­yo <lb n="138,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,07</span>na sā­mā­nya­vaṃ­to dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­bhyo '­nya­tvā­tsā­mā­nya­vi­śe­ṣa­sa­ma­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="138,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,08</span>yavad ity a­nu­mā­naṃ ta­dbā­dha­kaṃ | ta­da­vi­ṣa­ya­sya sā­mā­nya­sya­te­na ni­rā­ka­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="138,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,09</span>ṇād iti cet, na, a­syā­nu­mā­na­sya sā­dhyā­vi­nā­bhā­va­ni­ya­ma­ni­śca<span type="hard-break">- </span><lb n="138,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,10</span>yā­sa­ttvā­t | yas tu sā­mā­nya­vā­n na sa dra­vya­gu­ṇa­ka­rma­bhyo '­nyo­ya­thā­'<span type="hard-break">- </span><lb n="138,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,11</span>yam artha iti vya­ti­re­kā­śra­yā­si­ddhiḥ | syān matir e­ṣā­dra­vyā­di­pa­dā­rtha<span type="hard-break">- </span><lb n="138,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,12</span>tvena sā­mā­nya­va­ttvaṃ vyāptaṃ vi­ni­ści­tya prā­ga­bhā­vā­di­ṣu­dra­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="138,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,13</span>gu­ṇa­ka­rma­pa­dā­rtha­tva­sya vyā­pa­ka­tva­syā­bhā­vā­t ta­dvyā­pya­sya­sā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="138,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,14</span>nya­tva­syā­bhā­vaḥ sādhyate tato nā­vi­nā­bhā­va­ni­ya­mo 'siddha iti, <lb n="138,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,15</span>sā'pi na sādhvī dra­vyā­di­pa­dā­rtha­tve­na sā­mā­nya­va­t tv a­sya­vyā­ptya<span type="hard-break">- </span><lb n="138,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,16</span>siddhes teṣām api sā­mā­nya­śū­nya­tvā­t | tathā hi — sā­mā­nya­śū­nyā­ni <lb n="138,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,17</span>dra­vya­gu­ṇa­ka­rmā­ṇi ta­ttvā­tma­ka­tvā­t prā­ga­bhā­vā­di­va­t | ne­ha­sā­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="138,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,18</span>naśūnyo dṛṣṭāntaḥ prā­ga­bhā­vā­de­r a­sa­dva­rga­sya­ta­ttva­rū­pa­tvā­bhya­nu<span type="hard-break">- </span><lb n="138,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,19</span>jñānāt sa­da­sa­dva­rga­s tattvam iti va­ca­nā­t ta­syā­ta­ttva­rū­pa­tve­sa­rva­trā<span type="hard-break">- </span><lb n="138,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,20</span>sa­tpra­tya­ya­sya mi­thyā­tvā­pa­tte­ra­nā­dya­naṃ­ta­sa­rvā­tma­ta­ttvā­nu­ṣaṃ­gā­t | </p><p n="a_220" rend="justify"><lb n="138,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,21</span>tathā coktam — </p><lg n="a_221"><l><lb n="138,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 138,22</span><span resp="?" rend="underline">"­kā­rya­dra­vya­m anādi syāt prā­ga­bhā­va­sya nihnave</span> | </l><l><pb n="139"/><lb n="139,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,01</span><span resp="?" rend="underline">pra­dhvaṃ­sa­sya ca dharmasya pracyave '­naṃ­ta­tāṃ­vra­je­t</span> || </l><l><lb n="139,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,02</span><span resp="?" rend="underline">sa­rvā­tma­kaṃ tadekaṃ syād a­nyā­po­ha­vya­ti­kra­me</span> | </l><l><lb n="139,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,03</span><span resp="?" rend="underline">anyatra sa­ma­vā­ye­na vya­pa­di­śye­ta sarvathā</span> || " iti | </l></lg><p n="a_222" rend="justify"><lb n="139,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,04</span>dra­vya­gu­ṇa­ka­rmā­ṇi sā­mā­nya­vaṃ­ti mu­khya­sa­dva­rga­tvā­t­, ye <lb n="139,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,05</span>tu na sā­mā­nya­vaṃ­ta­s te na mu­khya­sa­dva­rgāṃ ya­thā­sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="139,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,06</span>mavāyā iti ke­va­la­vya­ti­re­ki­ṇā­nu­mā­ne­na pra­ti­pa­kṣe­ṇa satpra<span type="hard-break">- </span><lb n="139,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,07</span>ti­pa­kṣa­tvā­t sā­mā­nya­va­ttvā­bhā­va­sā­dha­na­sya ta­ttvā­tma­ka­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="139,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,08</span>d ity etasya hetor na ga­ma­ka­tva­m iti cet, nā­'­sya­pra­ti­pa­kṣā­nu­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="139,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,09</span>nasya pra­tya­kṣa­bā­dhi­ta­vi­ṣa­ya­ta­yā kā­lā­tya­yā­pā­di­ṣṭa­tvā­t | nahi <lb n="139,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,10</span>pra­tya­kṣa­bu­ddhau dra­vyā­di­ṣu sā­mā­nya­m ekaṃ pa­dā­rthā­nta­raṃ­pra­ti­bhā­sa­te <lb n="139,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,11</span>sa­mā­nā­ni dra­vyā­ṇī­mā­ni guṇā vā karmāṇi veti pra­ti­bhā­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="139,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,12</span>nāt sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­syai­va pra­tī­te­s tad ayam a­nu­vṛ­tti­pra­tya­ya­sta­d e­ve­da­m i<span type="hard-break">- </span><lb n="139,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,13</span>ty ākāro 'siddha eveti | na sāmānye liṃgaṃ yataḥ sā­mā­nya­ma­nu<span type="hard-break">- </span><lb n="139,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,14</span>mānato meyaṃ syāt | tata eva nā­ga­ma­to me­yaṃ­yu­ktya­na­nu­gṛ­hī­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="139,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,15</span>syā­ga­ma­syā­pra­mā­ṇa­tvā­d a­nya­thā­'­ti­pra­saṃ­gā­t | na co­pa­mā­na­to­me­yaṃ <lb n="139,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,16</span>sā­mā­nya­sa­dṛ­śa­sya ka­sya­ci­d vastuno '­saṃ­bha­vā­d iti na sāmānyaṃ <lb n="139,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,17</span>tadvato bhinnam a­ni­ya­ta­de­śa­kā­lā­kā­raṃ pra­me­ya­m a­va­ti­ṣṭha­te | tathā bhe<span type="hard-break">- </span><lb n="139,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,18</span>de py a­bhyu­pa­ga­mya­mā­ne sā­mā­nya­sya svā­śra­ye­bhyo na ta­tpra­me­yaṃ tadvṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="139,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,19</span>ttya­pa­vṛ­tti­bhā­vā­t | teṣu dra­vyā­di­ṣu vṛttis ta­dvṛ­tti­s ta­syā­a­pa­vṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="139,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,20</span>ttir vyā­vṛ­tti­s tasyā bhāvaḥ sa­dbhā­va­s ta­smā­tta­dvṛ­ttya­pa­vṛ­tti­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="139,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,21</span>vān na sāmānyaṃ prameyaṃ bhede 'pīty arthaḥ | sā­mā­nya­sya­svā­śra­ye­ṣu <lb n="139,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 139,22</span>vṛttir na tāvat saṃyogaḥ kuṃḍe va­da­ra­va­t saṃ­bha­va­ti­ta­syā­dra­vya­tvā­t <pb n="140"/><lb n="140,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,01</span>saṃ­yo­gā­nā­śra­ya­tvā­t­, saṃ­yo­ga­sya dra­vya­ni­ṣṭha­tvā­t | nā'pi sama<span type="hard-break">- </span><lb n="140,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,02</span>vāyo vṛ­tti­sta­syā­yu­ta­si­ddhi­vi­ṣa­ya­tvā­t­, na ca sā­mā­nya­ta­dva­to­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="140,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,03</span>yu­ta­si­ddhiḥ saṃ­bha­va­ti | sā hi śāstrīyā vā syāl laukikī vā ? na <lb n="140,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,04</span>tāvat śāstrīyā tayoḥ pṛ­tha­gā­śra­yā­śra­yi­tve­na yu­ta­si­ddhe­r e­va­saṃ­bha­vā­t­, <lb n="140,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,05</span>pṛ­tha­gā­śra­yā­śra­yi­tvaṃ yu­ta­si­ddhi­r iti va­ca­nā­t | yathaiva hikuṃḍe <lb n="140,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,06</span>pa­ra­mā­ṇu­r ity atra pa­ra­mā­ṇoḥ pṛ­tha­gbhū­te­ṣu kuṃ­ḍā­va­ya­ve­ṣu­svā­śra­ye­ṣu kuṃḍa<span type="hard-break">- </span><lb n="140,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,07</span>syā­śra­yi­tvaṃ pṛ­tha­gā­śra­yi­tvaṃ tathā sā­mā­nyā­tpṛ­tha­gbhū­te­ṣu­svā­śra­ye­ṣu <lb n="140,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,08</span>dra­vyā­de­r ā­śra­yi­tvaṃ pṛ­tha­gā­śra­yi­tvaṃ yu­ta­si­ddhi­la­kṣa­ṇaṃ­vi­dya­ta eva | <lb n="140,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,09</span>yadi punaḥ kuṃḍasya svā­śra­ye­ṣu svā­va­ya­ve­ṣu va­da­ra­sya ca­svā­va­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="140,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,10</span>veṣv ā­śra­ye­ṣv ā­śra­yi­tva­m iti kuṃ­ḍa­va­da­ra­yoḥ­pṛ­tha­gā­śra­yā­śra­yi­tvaṃ pṛtha<span type="hard-break">- </span><lb n="140,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,11</span>gā­śra­ya­yo­r ā­śra­ya­ṇī pṛ­tha­gā­śra­ya­ṇī tayor bhā­vaḥ­pṛ­tha­gā­śra­yā­śra­yi­tvaṃ <lb n="140,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,12</span>ca­tu­rā­śra­ya­m e­vā­bhi­dhī­ya­te tadā katham iha kuṃḍe pa­ra­mā­ṇu­ri­ti paramā<span type="hard-break">- </span><lb n="140,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,13</span>ṇu­kuṃ­ḍa­yo­r yu­ta­si­ddhiḥ syāt ta­lla­kṣa­ṇā­bhā­vā­t | atha ma­ta­me­ta­t­, na <lb n="140,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,14</span>pa­ra­mā­ṇoḥ kuṃḍe vṛttis tasya ni­ra­va­ya­va­tvā­d ā­kā­śā­di­va­t | tada<span type="hard-break">- </span><lb n="140,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,15</span>py a­sā­raṃ­, bha­va­da­bhyu­pa­ga­ta­sya sā­mā­nya­sya ni­ra­va­ya­vi­no­gu­ṇā­de­ś ca <lb n="140,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,16</span>kvacid vṛ­ttya­bhā­va­pra­saṃ­gā­n ni­raṃ­śa­tvā­vi­śe­ṣā­t­, pa­ra­mā­ṇu­kuṃ­ḍa­yo­r yutasi<span type="hard-break">- </span><lb n="140,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,17</span>ddhyabhāve cā­yu­ta­si­ddhi­pra­saṃ­gā­t saṃ­yo­ga­vi­ro­dhā­tsa­ma­vā­ya­pra­saṃ­go du<span type="hard-break">- </span><lb n="140,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,18</span>rnivāra iti tayoḥ saṃ­yo­ga­m icchatā pṛ­tha­gā­śra­yā­śra­yi­tvaṃ­yu­ta­si<span type="hard-break">- </span><lb n="140,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,19</span>ddhi­la­kṣa­ṇaṃ tryā­śra­ya­m api pra­ti­pa­tta­vyaṃ | nityānāṃ ca­pṛ­tha­gga­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="140,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,20</span>mattvam iti la­kṣa­ṇāṃ­ta­ra­syā­saṃ­bha­vā­d ā­tmā­kā­śā­dī­nā­ma­yu­ta­si­ddhi<span type="hard-break">- </span><lb n="140,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,21</span>pra­saṃ­gā­t ta­dva­tsā­mā­nya­ta­dva­to­r api ta­tsi­ddha­m iti na­śā­strī­yā­'­yu­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="140,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 140,22</span>siddhiḥ | nā'pi laukikī de­śa­kā­lā­bhe­da­la­kṣa­ṇā du­gdhāṃ­bha­so­ra<span type="hard-break">- </span><pb n="141"/><lb n="141,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,01</span>py a­yu­ta­si­ddhi­pra­saṃ­gā­t tato na sā­mā­nya­sya­dra­vyā­di­ṣu vṛttiḥ saṃbha<span type="hard-break">- </span><lb n="141,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,02</span>vati | '­vṛ­tti­ś ca ku­tsnāṃ­śa­vi­ka­lpa­to na­'­vṛ­tti­ra­bhyu­pa­ga­mya­mā­nā­pi <lb n="141,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,03</span>sā­mā­nya­sya ta­dva­stu­ne­ti saṃ­baṃ­dhaḥ­, ca­śa­bda­syā­pi­śa­bdā­rtha­tvā­t | <lb n="141,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,04</span>tathā hi — ku­tsna­vi­ka­lpe vṛttiḥ syād aṃ­śa­vi­ka­lpe vā ? na tāvat <lb n="141,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,05</span>ku­tsna­vi­ka­lpe kṛtsnasya sā­mā­nya­sya de­śa­kā­lā­kā­ra­bhi­nnā­su <lb n="141,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,06</span>vyaktiṣu sa­kṛ­dvṛ­ttiḥ sā­dha­yi­tuṃ śa­kyā­sā­mā­nya­ba­hu­tva­pra­saṃ­gā­t <lb n="141,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,07</span>ta­syai­ka­syā­naṃ­śa­sya ta­da­yo­gā­t­, sā­mā­nyaṃ­yu­ga­pa­dbhi­nna­de­śa­kā­la­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="141,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,08</span>kti­saṃ­baṃ­dhi sa­rva­ga­ta­ni­tyā­mū­rta­tvā­d ā­kā­śa­va­d ity a­nu­mā­na­ma­pi na <lb n="141,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,09</span>samyak | sā­dha­na­sye­ṣṭa­vi­ghā­ta­kā­ri­tvā­t | yathaiva hy a­yaṃ­he­tuḥ sā<span type="hard-break">- </span><lb n="141,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,10</span>mānyasya yu­ga­pa­dbhi­nna­de­śa­kā­la­vya­kti­saṃ­baṃ­dhi­tvaṃ sā­dha­ya­ti­ta­thā <lb n="141,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,11</span>sāṃ­śa­tva­m api vyo­ma­va­d eva, ni­raṃ­śe­sa­kṛ­tsa­rva­ga­ta­tva­vi­ro­dhā­d e­ka­pa­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="141,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,12</span>mā­ṇu­va­t | nanu ni­raṃ­śa­m e­vā­kā­śa­m a­kā­rya­dra­vya­tvā­tpa­ra­mā­ṇu­va­t­, yat tu <lb n="141,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,13</span>sāṃśaṃ ta­tkā­rya­dra­vyaṃ dṛṣṭaṃ yathā pa­ṭā­di­ka­m a­kā­rya­dra­vyaṃ­cā­kā­śaṃ <lb n="141,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,14</span>tasmān ni­raṃ­śa­m eva tadvat sā­mā­nya­m iti ne­ṣṭa­vi­ghā­ta­kā­rī­he­tuḥ sarva<span type="hard-break">- </span><lb n="141,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,15</span>ga­ta­tvā­di sve­ṣṭa­sā­dhya­sā­dha­na­tvā­d iti cet, ki­ma­ne­nā­kā­rya­dra<span type="hard-break">- </span><lb n="141,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,16</span>vya­tve­nā­raṃ­bha­kā­bhā­vā­n ni­raṃ­śa­tvaṃ sā­dhya­te­, svā­tma­bhū­ta­pra­de­śā­bhā­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="141,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,17</span>d vā ? pra­tha­ma­vi­ka­lpe si­ddha­sā­dhya­tā syā­dā­kā­śa­syā­raṃ­bha­kā­va­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="141,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,18</span>vā­na­bhyu­pa­ga­mā­t ni­ra­va­ya­va­tva­si­ddheḥ | dvi­tī­ya­vi­ka­lpe tusādhya<span type="hard-break">- </span><lb n="141,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,19</span>śūnyo dṛṣṭāṃtaḥ pa­ra­mā­ṇo­r api svā­tma­bhū­te­nai­ke­na pra­de­śe­na­sāṃ­śa­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="141,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,20</span>vya­va­sthi­teḥ | syā­dvā­di­nāṃ mate sā­dha­na­śū­nya­ś ca dṛ­ṣṭāṃ­taḥ­pa­ra­mā­ṇo <lb n="141,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,21</span>r a­kā­rya­dra­vya­tvā­si­ddheḥ | </p><p n="a_223" rend="justify"><lb n="141,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 141,22</span>syān mataṃ te '­kā­rya­dra­vyaṃ pa­ra­mā­ṇu­r ā­raṃ­bha­ka­ra­hi­ta­tvā­dā­kā­śa­va<span type="hard-break">- </span><pb n="142"/><lb n="142,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,01</span>d iti | tad apy atathyaṃ hetor a­si­ddha­tvā­t | ā­raṃ­bha­ka­ra­hi­ta­tvaṃ hi <lb n="142,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,02</span>yady u­tpā­da­ka­kā­ra­ṇa­ra­hi­tvaṃ hetus tadā pa­ra­mā­ṇo­rdvya­ṇu­ka­vi­nā­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="142,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,03</span>d utpattiḥ kathaṃ sidhyet ? dvya­ṇu­ka­vi­nā­śo na pa­ra­mā­ṇo­ru­tpā­da­kaḥ <lb n="142,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,04</span>saṃ­bha­va­ti dvya­ṇu­ko­tpā­dā­t pūrvam api sa­dbhā­vā­t | kā­lā­di­va­di­ti <lb n="142,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,05</span>cet, na, tasya dvya­ṇu­ko­tpā­de vi­nā­śā­d a­vi­nā­śe tu dvyaṇukā<span type="hard-break">- </span><lb n="142,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,06</span>dikāle 'pi pra­tī­ti­pra­saṃ­gā­t | tathā ca gha­ṭa­pra­tī­ti­kā­le 'pigha<span type="hard-break">- </span><lb n="142,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,07</span>ṭā­raṃ­bha­ka­pa­ra­mā­ṇū­pa­la­bdhiḥ kathaṃ vāryeta ? </p><p n="a_224" rend="justify"><lb n="142,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,08</span>syān mataṃ — pa­ṭa­pra­tī­tau ta­dā­raṃ­bha­kā­s taṃtavaḥ pra­tī­ya­nta­e­va sā<span type="hard-break">- </span><lb n="142,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,09</span>kṣāt pa­raṃ­pa­ra­yā tu ta­dā­raṃ­bha­kāḥ pa­ra­mā­ṇa­vo­'­sma­dā­dya­pra­tya­kṣa­tvā­n na <lb n="142,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,10</span>pra­tī­ya­nte '­sma­dā­di­bhi­r a­na­dhya­kṣa­ta­s teṣām a­nu­me­ya­tvā­t | tathā hi <lb n="142,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,11</span>dvya­ṇu­kā­va­ya­vi dravyaṃ sva­pa­ri­mā­ṇā­d a­ṇu­pa­ri­mā­ṇa­kā­ra­ṇā­ra­bdhaṃ­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="142,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,12</span>rya­dra­vya­tvā­t pa­ṭā­di­va­t yad dvya­ṇu­ka­pa­ri­mā­ṇa­kā­ra­ṇaṃ tau­pa­ra­mā­ṇū sa<span type="hard-break">- </span><lb n="142,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,13</span>ma­nu­mī­ye­te | pa­ra­mā­ṇoḥ kā­ra­ṇa­syā­saṃ­bha­vā­n na­ta­dā­ra­bhaṃ­ka­tvaṃ saṃ­bhā­vya­te <lb n="142,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,14</span>yatas tasya kā­rya­dra­vya­tvaṃ syāt tato nā­kā­śā­de­r a­naṃ­śa­tve­sā­dhye <lb n="142,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,15</span>pa­ra­mā­ṇu­va­d iti dṛṣṭāṃtaḥ sā­dha­na­śū­nya iti | tad etad a­pi­sva­da­rśa<span type="hard-break">- </span><lb n="142,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,16</span>na­ru­ci­pra­kā­śa­na­mā­traṃ­, pa­ra­mā­ṇo­r apy a­nu­mā­nā­tkā­rya­dra­vya­tva­si­ddheḥ | <lb n="142,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,17</span>tathā hi — pa­ra­mā­ṇa­vaḥ sva­pa­ri­mā­ṇā­nma­hā­pa­ri­mā­ṇā­va­ya­vi­skaṃ­dha­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="142,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,18</span>nā­śa­kā­ra­ṇa­kā­s ta­dbhā­va­bhā­vi­tvā­t kuṃ­bha­vi­nā­śa­pū­rva­ka­ka­pā­la­va­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="142,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,19</span>d vi­nā­śā­t pa­ra­mā­ṇa­vaḥ prā­du­rbha­vaṃ­ti tat dvya­ṇu­kā­di dra­vya­mi­ty anumā<span type="hard-break">- </span><lb n="142,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,20</span>nasiddhaṃ pa­ra­mā­ṇoḥ kā­rya­dra­vya­tvaṃ tataḥ sā­dha­na­śū­nya­me­vo­dā­ha­ra­ṇaṃ | <lb n="142,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,21</span>na ca pa­ra­mā­ṇū­nāṃ ska­ndha­vi­bhe­da­na­bhā­va­bhā­vi­tva­m a­si­ddhaṃ­dva­ya­ṇu­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="142,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 142,22</span>di­vi­nā­śa­sya bhāve sa­dbhā­vā­bhyu­pa­ga­mā­t | sa­rva­dā­sva­taṃ­tra­pa­ra­mā<span type="hard-break">- </span><pb n="143"/><lb n="143,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,01</span>ṇūnāṃ ska­ndha­bhe­da­m a­nta­re­ṇā­bhā­vā­d a­si­ddho­vya­ti­re­ka­s tatas tadbhāva <lb n="143,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,02</span>eva bha­va­na­śī­la­tvā­bhā­vā­d asiddhaṃ sā­dha­na­m iti cet, na, sadā <lb n="143,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,03</span>sva­taṃ­tra­pa­ra­mā­ṇū­nā­m a­saṃ­bha­vā­t | tathā hi — vi­vā­dā­pa­nnāḥ­pa­ra­mā­ṇa­vaḥ <lb n="143,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,04</span>skaṃ­dha­bhe­da­pū­rva­kāḥ pa­ra­mā­ṇu­tvā­tdvya­ṇu­kā­di­bhe­da­pū­rva­ka­pa­ra­mā­ṇu<span type="hard-break">- </span><lb n="143,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,05</span>vad iti na te sarvadā sva­taṃ­trā­s tatas ta­dbhā­va­bhā­vi­ttvaṃ­sā­dha­naṃ siddha<span type="hard-break">- </span><lb n="143,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,06</span>m eva | etena ka­pā­lā­nāṃ kuṃ­bha­bhe­da­kā­ra­ṇa­tvaṃ sā­dhi­taṃ­ta­dbhā­va­bhā­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="143,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,07</span>tvā­vi­śe­ṣā­t | nanu ca pa­ṭa­bhe­da­pū­rva­kā­ṇāṃ ke­ṣāṃ­ci­t ta­ntū­nā­mu­pa­laṃ­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="143,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,08</span>t tadbhāve bhāvasya pra­si­ddhā­v api pa­re­ṣāṃ­pa­ṭa­pū­rva­kā­la­bhā­vi­nāṃ paṭabhe<span type="hard-break">- </span><lb n="143,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,09</span>dābhāve 'pi bhāvān na tadbhāva eva bhāvaḥ sidhyed iti cetna, <lb n="143,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,10</span>teṣām api kā­rpā­sa­pra­ve­ṇī­bhe­da­pū­rva­ka­tve­no­pā­laṃ­bhā­tskaṃ­dha­bhe­da­pū­rva­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="143,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,11</span>tvasiddheḥ | syān mataṃ, ma­hā­pa­ri­mā­ṇa­pra­śi­thi­lā­va­ya­va­kā­rpā­sa­piṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="143,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,12</span>ḍa­saṃ­ghā­ta­pū­rva­ka­syā­lpa­pa­ri­mā­ṇa­gha­nā­va­ya­va­kā­rpā­sa­piṃ­ḍa­sya­skaṃ­dha­bhe<span type="hard-break">- </span><lb n="143,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,13</span>dam a­nta­re­ṇa bhāvāt kathaṃ pa­ra­mā­ṇū­nāṃ­skaṃ­dha­bhe­da­pū­rva­ka­tva­si­ddhi<span type="hard-break">- </span><lb n="143,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,14</span>r iti | tad apy a­sa­t­, pa­ra­mā­ṇū­nā­m e­va­skaṃ­dha­bhe­da­pū­rva­ka­tva­ni­ya­ma­sā­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="143,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,15</span>nāt, pareṣāṃ skaṃdhānāṃ skaṃ­dhā­nta­ra­saṃ­ghā­ta­pū­rva­ka­tva­syā­'­pi­pra­si<span type="hard-break">- </span><lb n="143,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,16</span>ddheḥ, yad dhi ya­dbhā­va­bhā­vye­va prasiddhaṃ ta­tkā­ra­ṇa­m i­ti­syā­dvā­di­nāṃ <lb n="143,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,17</span>mataṃ, tato ye skaṃ­dha­bhe­da­bhā­va­bhā­vi­na eva te­skaṃ­dha­bhe­da­pū­rva­kā eva <lb n="143,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,18</span>yathā pa­ra­mā­ṇa­vo '­bhe­dā­da­ṇu­r­' iti va­ca­nā­t | ye tu­saṃ­ghā­ta­bhā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="143,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,19</span>bhāvina eva te saṃ­ghā­ta­pū­rva­kā eva yathā ghanaḥ kā­rpā­sa­piṃ­ḍai­ti <lb n="143,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,20</span>sarvam a­na­va­dyaṃ pa­ra­mā­ṇo­r api kā­rya­dra­vya­tva­si­ddheḥ | ta­de­va­m ākāśa<span type="hard-break">- </span><lb n="143,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,21</span>m a­naṃ­śa­m a­kā­rya­dra­vya­tvā­t pa­ra­mā­ṇu­va­d ity a­nu­mā­naṃ na­sā­dhya­si­ddhi<span type="hard-break">- </span><lb n="143,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 143,22</span>ni­baṃ­dha­na­m u­dā­ha­ra­ṇa­sya sā­dha­na­vi­ka­la­tvā­d dhe­to­ścā­si­ddha­tvā­t paryā<span type="hard-break">- </span><pb n="144"/><lb n="144,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,01</span>yā­rthā­de­śā­d ā­kā­śa­syā­pi kā­rya­dra­vya­tva­si­ddheḥ­syā­dvā­di­nāṃ sarvathā <lb n="144,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,02</span>nityasya ka­sya­ci­d a­rtha­syā­bhā­vā­t | kha­syā­naṃ­śa­tvā­pra­si­ddhau­cā­naṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="144,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,03</span>śaṃ sāmānyaṃ sa­rva­ga­ta­tvā­d ā­kā­śa­va­d ity atra sā­dhya­śū­nya­tvā­du­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="144,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,04</span>ha­ra­ṇa­sya nātaḥ sā­mā­nya­sya ni­raṃ­śa­tva­si­ddhiḥ | sa­rva­ga­ta­tvā­di­ty asya <lb n="144,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,05</span>hetor a­si­ddha­tvā­c ca na hi sāmānyaṃ sarvaṃ sa­rva­ga­taṃ­pra­mā­ṇa­taḥ <lb n="144,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,06</span>siddhaṃ | sa­ttā­ma­hā­sā­mā­nyaṃ sarvaṃ sa­rva­ga­taṃ siddham e­va­sa­rva­tra satpra<span type="hard-break">- </span><lb n="144,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,07</span>tya­ya­he­tu­tvā­d iti cet na, ta­syā­naṃ­ta­vya­kti­sa­mā­śra­ya­syai­ka­sya <lb n="144,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,08</span>grā­ha­ka­pra­mā­ṇā­bhā­vā­t | tad evāhuḥ <span resp="?" rend="underline">sūrayaḥ</span> — </p><lg n="a_225"><l><lb n="144,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,09</span>"mānaṃ ca nā­naṃ­ta­sa­mā­śra­ya­sya­" iti | </l></lg><p n="a_226" rend="justify"><lb n="144,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,10</span>na hy a­naṃ­ta­sa­dvya­kti­gra­ha­ṇa­m a­nta­re­ṇa tatra sakṛt sanniti pra­tya­ya­syo<span type="hard-break">- </span><lb n="144,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,11</span>tpattir a­sa­rva­vi­dāṃ saṃ­bha­va­ti yataḥ sa­rva­tra­sa­tpra­tya­ya­he­tu­tvaṃ siddhye<span type="hard-break">- </span><lb n="144,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,12</span>t | ta­da­si­ddhau ca na ta­da­nu­mā­naṃ pramāṇaṃ sā­mā­nya­syā­naṃ­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="144,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,13</span>sa­mā­śra­ya­syā­stī­ti na kṛ­tsna­vi­ka­lpa­to vṛttiḥ sā­mā­nya­sya <lb n="144,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,14</span>sā­mā­nya­ba­hu­tva­pra­saṃ­gā­d iti sthitaṃ | etena vya­kti­sa­rva­ga­taṃ­sā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="144,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,15</span>nyaṃ kutsnataḥ svā­śra­ye­ṣu pra­va­rtta­ta iti vadann a­pi­ni­ra­staḥ tasyā<span type="hard-break">- </span><lb n="144,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,16</span>py a­naṃ­ta­vya­kti­sa­mā­śra­ya­sya mā­nā­bhā­vā­vi­śe­ṣā­t | etena deśataḥ <lb n="144,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,17</span>sā­mā­nya­sya svā­śra­ye­ṣu vṛttir ity api vikalpo dū­ṣi­taḥ­, deśato <lb n="144,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,18</span>'­naṃ­te­ṣu svā­śra­ye­ṣu yu­ga­pa­tsā­mā­nya­sya vṛttir ity a­tra­pra­mā­ṇā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="144,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,19</span>vāt, tato 'sminn api pakṣe "mānaṃ ca nā­naṃ­ta­sa­mā­śra­ya­sya­"­i­ti <lb n="144,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,20</span>saṃ­baṃ­dha­nī­yaṃ | sa­pra­de­śa­tva­pra­saṃ­gā­c ca sā­mā­nya­sya na­cai­va­m a­bhyu­pa­ga­ntuṃ <lb n="144,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,21</span>yuktaṃ sva­si­ddhā­nta­vi­ro­dhā­t tasya ni­raṃ­śa­tva­va­ca­nā­t | ta­to­nai­kaṃ <lb n="144,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 144,22</span>sā­mā­nya­m a­me­ya­rū­paṃ ku­ta­ści­t pra­mā­ṇā­t siddhaṃ yatas ta­da­me­ya­m eva na syāt | </p><p n="a_227" rend="justify"><pb n="145"/><lb n="145,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,01</span>saṃprati sā­mā­nya­m a­naṃ­ta­sa­mā­śra­ya­m a­pra­mā­ṇa­ka­ma­va­sthā­pya pakṣāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="145,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,02</span>taram anūdya dū­ṣa­yaṃ­ti — </p><lg n="YA-IŚ_56 a_228" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_56a"><lb n="145,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 56a</span>nā­nā­sa­de­kā­tma­sa­mā­śra­yaṃ ce<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_56b"><lb n="145,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 56b</span>d a­nya­tva­m a­dvi­ṣṭha­ma­nā­tma­noḥ kva | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_56c"><lb n="145,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 56c</span>vi­ka­lpa­śū­nya­tva­m a­va­stu­na­ś ce<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_56d"><lb n="145,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 56d</span>t tasminn ameye kva khalu pra­mā­ṇa­m || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">56</ref> || </l></lg><p n="a_229" rend="justify"><lb n="145,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,07</span>nānā ca tāni saṃti ca nā­nā­saṃ­ti vi­vi­dha­dra<span type="hard-break">- </span><lb n="145,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,08</span>vya­gu­ṇa­ka­rmā­ṇi teṣāṃ nā­nā­sa­tā­m ekātmā sadātmā vā dravyā<span type="hard-break">- </span><lb n="145,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,09</span>tmā vā guṇātmā vā karmātmā vā sa e­vā­śra­yo yasya sāmā<span type="hard-break">- </span><lb n="145,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,10</span>nyasya ta­nnā­nā­sa­de­kā­tma­sa­mā­śra­yaṃ | eko hi sadātmā samā<span type="hard-break">- </span><lb n="145,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,11</span>śrayaḥ sa­ttā­sā­mā­nya­sya sa cai­ka­sa­dvya­kti­pra­ti­bhā­sa­kā­le <lb n="145,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,12</span>pra­mā­ṇa­taḥ pra­tī­ya­ta e­va­ta­da­nya­dvi­tī­yā­di­sa­dvya­kti­pra­ti­pa­tti<span type="hard-break">- </span><lb n="145,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,13</span>kāle 'pi sa e­vā­bhi­vya­kta­tā­m i­ya­rtī­ti ta­nmā­trā­śra­ya­sya sāmā<span type="hard-break">- </span><lb n="145,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,14</span>nyasya pramāṇaṃ gra­ha­ṇa­ni­mi­tta­m asty e­va­ta­syā­naṃ­ta­sva­bhā­vā­sa­mā­śra­ya­syai­va <lb n="145,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,15</span>mānaṃ nāstiti vya­va­sthi­teḥ | tathaiko dravyātmā sa­mā­śra­yo­dra­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="145,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,16</span>tva­sā­mā­nya­sya­, guṇātmā gu­ṇa­tva­sā­mā­nya­sya­, ka­rmā­tmā­ka­rma­tva­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="145,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,17</span>mā­nya­sye­ti­, tasyaikāṃ dra­vya­vya­ktiṃ dvitīyāṃ ca pra­tī­ya­ndra­vya­sva<span type="hard-break">- </span><lb n="145,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,18</span>bhāvam ekam eva pratyeti ta­tsa­mā­śra­yaṃ ca dra­vya­tva­sā­mā­nya­mi­ti sa<span type="hard-break">- </span><lb n="145,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,19</span>dātmā sa­mā­śra­yaḥ­, na ta­syā­mā­na­tā­, evaṃ gu­ṇa­vya­ktīḥ­ka­rma­vya­ktī­r vā <lb n="145,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,20</span>dvivāḥ paśyan gu­ṇa­sva­bhā­vaṃ ka­rma­sva­bhā­vaṃ ca­pa­śya­tī­ti guṇaikā<span type="hard-break">- </span><lb n="145,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 145,21</span>tma­sa­mā­śra­yaṃ ka­rmai­kā­tma­sa­mā­śra­yaṃ vā gu­ṇa­tva­sā­mā­nyaṃ­ka­rma­tva­sā<span type="hard-break">- </span><pb n="146"/><lb n="146,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,01</span>mānyaṃ vā pratyetuṃ pra­mā­ṇa­taḥ śa­kno­tī­ti na­ta­syā­pra­mā­ṇa­tā <lb n="146,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,02</span>śakyā sa­mā­pā­da­yi­tu­m a­naṃ­ta­sa­mā­śra­ya­syai­va sā­mā­nya­sya­mā­na­tā­'­gha<span type="hard-break">- </span><lb n="146,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,03</span>ṭanād iti yadi manyante sā­mā­nya­vā­di­na­s ta­dai­vaṃ­pra­ṣṭa­vyāḥ<span type="hard-break">-</span><lb n="146,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,04</span>kim etat sāmānyaṃ sva­vya­kti­bhyo 'nyad a­na­nya­d vā ? na tā­va­da­nya­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="146,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,05</span>m asya sa­de­ka­sva­bhā­vā­śra­ya­sā­mā­nya­sya sva­vya­kti­bhyo bhe­de­tā­sā­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="146,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,06</span>sa­dā­tma­ka­tva­pra­saṃ­gā­t prā­ga­bhā­vā­di­va­t­, vyakter a­sa­dā­tma­ka­tve­ca satsā<span type="hard-break">- </span><lb n="146,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,07</span>mā­nya­syā­py a­sa­dā­tma­ka­tvā­pa­tti­r a­sa­dvya­kti­tvā­d a­bhā­vā­mā­tra­va­t | tata<span type="hard-break">- </span><lb n="146,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,08</span>ś cā­nā­tma­no­r vya­kti­sā­mā­nya­yo­r anyatvaṃ kva syān naiva syādity arthaḥ | ta<span type="hard-break">- </span><lb n="146,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,09</span>d a­dvi­ṣṭha­m iha prasiddhaṃ dvayor abhāve pu­na­ra­dvi­ṣṭha­ma­nya­tvaṃ kveti saṃ­baṃ­dha­nī­yaṃ <lb n="146,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,10</span>evaṃ dra­vya­vya­kte­r dra­vyai­kā­tma­sa­mā­śra­ya­sya­dra­vya­tva­sā­mā­nya­sya bhede '<span type="hard-break">- </span><lb n="146,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,11</span>py a­dra­vya­tva­pra­saṃ­go gu­ṇā­di­va­t | ta­da­dra­vya­tve ca­dra­vya­tva­sā­mā­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="146,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,12</span>syā­nā­tma­tvā­pa­tti­r ity a­nā­tma­no­rdra­vya­vya­kti­dra­vya­tva­sā­mā­nya­yo­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="146,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,13</span>nyatvaṃ kva syāt ? ta­syā­dvi­ṣṭha­tve­na ca dvayor a­bhā­ve­kvā­dvi­ṣṭha­ma­nya­tva­m iti <lb n="146,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,14</span>gha­ṭa­nī­yaṃ | tathā gu­ṇa­tva­sā­mā­nya­sya ka­rma­tva­sā­mā­nya­sya­cai­ka­gu<span type="hard-break">- </span><lb n="146,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,15</span>ṇā­tma­sa­mā­śra­ya­syai­ka­ka­rmā­tma­sa­mā­śra­ya­sya ca gu­ṇa­vya­kteḥ­ka­rma­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="146,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,16</span>kter vā bhede gu­ṇa­vya­kte­r a­gu­ṇa­tva­pra­saṃ­gaḥ ka­rma­vya­kte­ścā­ka­rma­tva­pra­saṃ­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="146,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,17</span>s ta­da­nā­tma­ka­tve ca gu­ṇa­tva­sā­mā­nya­sya ka­rma­tva­sā­mā­nya­sya­cā­'<span type="hard-break">- </span><lb n="146,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,18</span>nā­tma­ka­tvā­pa­tti­r ity a­nā­tma­no­r gu­ṇa­vya­kti­gu­ṇa­tva­sā­mā­nya­yoḥ­ka­rma<span type="hard-break">- </span><lb n="146,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,19</span>vya­kti­ka­rma­tva­sā­mā­nya­yo­ś cānyatvaṃ kva syāt ? dvayor a­bhā­ve­cā<span type="hard-break">- </span><lb n="146,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,20</span>dviṣṭham anyatvaṃ kveti pra­ti­pa­tta­vyaṃ tato nānyat sā­mā­nyaṃ­sva­vya­kti­bhyo <lb n="146,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,21</span>vya­va­ti­ṣṭha­te | nā'py a­na­nya­t­, sā­mā­nya­sya vyaktau pra­ve­śe­vya­kti­r eva <lb n="146,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 146,22</span>syān na ca sā­mā­nyā­bhā­ve sā saṃ­bha­va­tī­ty anātmā syā­tta­da­nā­tma­tve <pb n="147"/><lb n="147,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,01</span>sā­mā­nya­syā­py a­nā­tma­tva­m ity a­nā­tma­no­rvya­kti­sā­mā­nya­yo­r a­na­nya­tvaṃ <lb n="147,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,02</span>kveti yo­ja­nī­yaṃ | na ca ta­ddvi­ṣṭha­m a­na­nya­tva­m a­stī­ti­kvā­na­nya­tvaṃ | <lb n="147,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,03</span>e­te­no­bha­ya­m api ni­ra­sta­m u­bha­ya­do­ṣā­nu­ṣaṃ­gā­t | nanu ca­va­stu­bhū­ta­sya <lb n="147,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,04</span>sā­mā­nya­syā­na­bhyu­pa­ga­mā­d a­va­stu­na eva sā­mā­nya­syā­nyā­po­ha­la­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="147,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,05</span>ṇa­sye­ṣṭa­tvā­t tasya cā­nya­tvā­na­nya­tvā­di­vi­ka­lpa­śū­nya­tvaṃ­kha­ra­vi­ṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="147,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,06</span>ṇavad iti cet, tarhi tasminn a­va­stu­ni sāmānye kva kha­lu­pra­mā­ṇaṃ <lb n="147,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,07</span>saṃ­pra­va­rtte­ta naiva kiṃcit pramāṇaṃ syāt ta­syā­me­ya­tvā­da­nyā­po­ha­sya <lb n="147,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,08</span>sa­rva­pra­mā­ṇā­ti­krā­nta­tvā­t | tathāhi — na tāvat pra­tya­kṣa­ma­va­stu­ni prava<span type="hard-break">- </span><lb n="147,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,09</span>rttate tasya va­stu­vi­ṣa­ya­tvā­t | nāpy a­nu­mā­naṃ liṃ­gā­bhā­vā­t | na hi <lb n="147,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,10</span>tatra sva­bhā­va­liṃ­gaṃ niḥ­sva­bhā­va­syā­va­stu­naḥ­sva­bhā­va­vi­ro­dhā­t­, sva<span type="hard-break">- </span><lb n="147,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,11</span>bhāvasya ka­sya­ci­t sadbhāve va­stu­tva­pra­saṃ­gā­t | nā­'­pi­kā­rya­liṃ­gaṃ saka<span type="hard-break">- </span><lb n="147,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,12</span>la­kā­rya­śū­nya­tvā­d a­va­stu­naḥ­, ka­sya­ci­t kāryasya bhā­ve­ta­syā­va­stu­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="147,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,13</span>vi­ro­dhā­t | ta­trā­nu­pa­laṃ­bho liṃgam iti cet, so 'pi kva­ci­da­gnau <lb n="147,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,14</span>ta­da­nya­syā­na­gne­r abhāvo hy a­nyā­po­haḥ sā­mā­nyaṃ­, ta­sya­cā­na­gneḥ ka<span type="hard-break">- </span><lb n="147,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,15</span>syacid e­vo­pa­la­bdhi­la­kṣa­ṇa­prā­pta­sya ja­lā­de­r a­nu­pa­laṃ­bhaḥ syā­tsa­rva­sya <lb n="147,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,16</span>vā ? pra­tha­ma­vi­ka­lpe na sa­rva­smā­d a­na­gne­r apohaḥ sidhyet | dvitīya<span type="hard-break">- </span><lb n="147,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,17</span>vikalpe de­śa­kā­la­sva­bhā­va­vi­pra­kṛ­ṣṭa­sya­dvī­pā­nta­ra­rā­va­ṇa­pa­ra­mā­ṣvā<span type="hard-break">- </span><lb n="147,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,18</span>der a­na­gne­r a­nu­pa­la­bdhi­la­kṣa­ṇa­prā­pta­syā­nu­pa­laṃ­bhaḥ ka­tha­ma­bhā­vaṃ kvacid agnau <lb n="147,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,19</span>sā­dha­ye­d a­bhā­va­vya­va­hā­raṃ vā svā­bhyu­pa­ga­ma­vi­ro­dhā­d iti, nāvastu <lb n="147,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,20</span>sāmānyaṃ ke­na­ci­t pra­mā­ṇe­na meyaṃ, tasmiṃś cāmeye kva kha­lu­pra­mā­ṇaṃ <lb n="147,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,21</span>pra­va­rtta­te pa­rā­bhyu­pa­ga­ta­va­stu­bhū­ta­sā­mā­nya­va­d iti na kiṃ­ci­tsā­mā­nyaṃ <lb n="147,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 147,22</span>pareṣāṃ vya­va­ti­ṣṭha­te pra­mā­ṇā­bhā­vā­t | </p><p n="a_230" rend="justify"><pb n="148"/><lb n="148,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,01</span>nanu cā­nu­vṛ­tti­pra­tya­ya­liṃ­ga sāmānyaṃ ka­tha­ma­pra­mā­ṇa­m ity apare | <lb n="148,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,02</span>a­ta­dvyā­vṛ­tti­pra­tya­ya­sā­dhya­ma­nyā­po­ha­sā­mā­nya­m ity anye | svasvasaṃ <lb n="148,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,03</span>ve­da­na­mā­traṃ sādhyaṃ sanmātraṃ śarīraṃ vrahmeti ke­ci­tsaṃ­pra­ti­pa­dya­nte­, <lb n="148,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,04</span>tān prati prāhur ācāryāḥ — </p><lg n="YA-IŚ_57 a_231" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_57a"><lb n="148,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 57a</span>vyā­vṛ­tti­hī­nā­nva­ya­to na siddhye<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_57b"><lb n="148,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 57b</span>d vi­pa­rya­ye 'py a­dvi­ta­ye 'pi sādhyam | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_57c"><lb n="148,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 57c</span>a­ta­dvyu­dā­sā­bhi­ni­ve­śa­vā­daḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_57d"><lb n="148,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 57d</span>pa­rā­bhyu­pe­tā­rtha­vi­ro­dha­vā­daḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">57</ref> || </l></lg><p n="a_232" rend="justify"><lb n="148,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,09</span>yeṣāṃ tāvat — dvividhaṃ sāmānyaṃ pa­ra­ma­pa­raṃ ce­ti­te­ṣāṃ <lb n="148,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,10</span>ca na paraṃ sāmānyaṃ sattākhyaṃ sādhyaṃ sad ity a­nva­yā­da­sa­dvyā­vṛ­tti<span type="hard-break">- </span><lb n="148,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,11</span>hīnād eva siddhyet sa­da­sa­toḥ saṃ­ka­re­ṇa si­ddhi­pra­saṃ­gā­t | sa­da­nva­ya <lb n="148,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,12</span>e­vā­sa­dvyā­vṛ­tti­r ity a­yu­kta­m a­nu­vṛ­tti­vyā­vṛ­ttyo­rbhā­vā­bhā­va­sva­bhā­va­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="148,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,13</span>r bhe­dā­bhyu­pa­ga­mā­t | sā­ma­rthyā­t sa­da­nva­ye '­sa­dvyā­vṛ­ttiḥ­si­ddhye<span type="hard-break">- </span><lb n="148,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,14</span>d iti cet, tarhi na vyā­vṛ­tti­hī­nā­d a­nva­ya­taḥ sādhyaṃ sidhyet | <lb n="148,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,15</span>e­te­nā­pa­raṃ sāmānyaṃ dra­vya­tvā­di dravyam ity ā­dya­nva­yā­da­dra­vyā­di­vyā<span type="hard-break">- </span><lb n="148,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,16</span>vṛ­tti­hī­nā­n na sidhyed iti ni­ve­di­taṃ­, sā­ma­rthya­si­ddhā­da­dra­vyā­di­vyā<span type="hard-break">- </span><lb n="148,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,17</span>vṛ­tti­sa­hi­tā­d eva dra­vyā­dya­nva­yā­t dra­vya­tvā­di­sā­mā­nya­sya­si­ddheḥ <lb n="148,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,18</span>tata eva tasya sā­mā­nya­vi­śe­ṣā­khya­tva­vya­va­sthā­pa­nā­t | ye 'pike<span type="hard-break">- </span><lb n="148,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,19</span>ṣāṃcid vi­pa­rya­ye ta­dvyā­vṛ­tte­r e­vā­nva­ya­hī­nā­yāḥ sā­mā­nyaṃ­pra­tī­ya­nta <lb n="148,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,20</span>iti tasmin vi­pa­rya­ye 'pi sādhyaṃ na si­ddhye­tsa­rva­thā­nva­ya­ra­hi­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="148,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 148,21</span>d a­ta­dvyā­vṛ­tti­pra­tya­yā­d a­nyā­po­ha­si­ddhā­v api ta­dvi­dhe­ra­si­ddhe­s tatra pravṛ<span type="hard-break">- </span><pb n="149"/><lb n="149,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,01</span>tti­vi­ro­dhā­t ta­da­rtha­kri­yā­la­kṣa­ṇa­sya sā­dhya­sya­si­ddhya­bhā­vā­t | dṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="149,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,02</span>śya­vi­ka­lpya­yo­r e­ka­tvā­dhya­va­sā­yā­t pravṛttau sā­dhyaṃ­si­ddhya­tī­ti <lb n="149,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,03</span>cet, na, ta­de­ka­tvā­dhya­va­sā­ya­syā­saṃ­bha­vā­t­, na hi da­rśa­naṃ­ta­de­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="149,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,04</span>tvam a­dhya­va­sya­ti tasya vi­ka­lpā­vi­ṣa­ya­tvā­t­, nā­pi­ta­tpṛ­ṣṭha­bhā­vi­vi­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="149,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,05</span>lpas tasya dṛ­śyā­vi­ṣa­tvā­n na co­bha­ya­vi­ṣa­yaṃ jñā­nā­nta­ra­m e­kaṃ­saṃ­bha<span type="hard-break">- </span><lb n="149,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,06</span>vati yatas ta­de­ka­tvā­dhya­va­sā­yā­t vyā­vṛ­tti­mā­trā­d a­nva­ya­hī­nā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="149,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,07</span>nyā­po­ha­sā­mā­nyaṃ siddhyet | sva­la­kṣa­ṇe­ṣv iti na sā­dhya­si­ddhiḥ | <lb n="149,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,08</span>ta­thā­nva­ya­vyā­vṛ­tti­hī­nā­d a­dvi­ta­yā­d eva sa­nmā­tra­pra­ti­bhā­sā­tsa­ttā­dvai­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="149,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,09</span>siddhir ity api na sa­mya­k­, sa­rva­thā­'­py a­dvi­ta­ye­sā­dhya­sā­dha­na­yo­r bhe<span type="hard-break">- </span><lb n="149,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,10</span>dāsiddhau kutaḥ sā­dha­nā­t sādhyaṃ siddhyed a­si­ddhau­cā­dvi­ta­ya­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="149,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,11</span>rodhāt | yadi punar a­dvi­ta­ye 'pi saṃ­vi­nmā­tre­'­sā­dha­na­vyā­vṛ­ttyā sā<span type="hard-break">- </span><lb n="149,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,12</span>dhanam a­sā­dhya­vyā­vṛ­ttyā ca sādhyam i­tya­ta­dvyu­dā­sā­bhi­ni­ve­śa­vā­daḥ sa<span type="hard-break">- </span><lb n="149,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,13</span>mā­śrī­ya­te­, ta­dā­'­pi pa­rā­bhyu­pe­tā­rtha­vi­ro­dha­vā­daḥ sau­ga­ta­sya­syā­t | <lb n="149,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,14</span>pa­rā­bhyu­pa­ga­to hi saṃ­vi­da­dvai­ta­la­kṣa­ṇo 'rthas tā­thā­ga­taiḥ sacāta<span type="hard-break">- </span><lb n="149,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,15</span>dvyu­dā­sā­bhi­ni­ve­śa­vā­de­nā­ta­dvyā­vṛ­tti­mā­trā­gra­ha­va­ca­na­rū­pe­ṇa vi<span type="hard-break">- </span><lb n="149,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,16</span>rudhyate ka­sya­ci­d a­sā­dha­na­syā­sā­dhya­sya cā­rthā­bhā­ve­ta­da­vyā­vṛ­ttyā <lb n="149,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,17</span>sā­dhya­sā­dha­na­vya­va­hā­rā­nu­pa­pa­tte­r bhāve ca dvai­ta­si­ddhe­ra­pra­ti­kṣe­pā­rha­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="149,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,18</span>d iti sau­ga­tā­nāṃ pū­rvā­bhyu­pe­tā­rtha­vi­ro­dha­vā­daḥ pra­sa­jye­ta | </p><p n="a_233" rend="justify"><lb n="149,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,19</span>yadi tu sā­dha­na­m a­nā­tma­ka­m eva na vāstavaṃ sau­ga­tai­ra­bhyu­pe­ya­te <lb n="149,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,20</span>nā'pi sādhyaṃ tasya saṃvṛtyā ka­lpi­tā­kā­ra­tvā­t tato na­pa­rā­bhyu<span type="hard-break">- </span><lb n="149,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,21</span>pe­tā­rtha­vi­ro­dha­vā­daḥ syād iti ni­ga­dya­te | tadā dū­ṣa­ṇa­m āve<span type="hard-break">- </span><lb n="149,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 149,22</span>dayanti — </p><lg n="YA-IŚ_58a a_234" ana="base-text"><l ana="base-text" n="YA-IŚ_58a"><pb n="150"/><lb n="150,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 58a</span>a­nā­tma­nā­nā­tma­ga­te­r a­yu­ktiḥ­, <corr resp="SP"> || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">58a</ref> || </corr></l></lg><p n="a_235" rend="justify"><lb n="150,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,02</span>iti | a­nā­tma­nā niḥ­sva­bhā­ve­na sāṃ­vṛ­te­nā­sā­dha­na­vyā­vṛ­tti<span type="hard-break">- </span><lb n="150,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,03</span>mā­tra­rū­pe­ṇa sā­dha­ne­na sā­dhya­syā­pi ta­thā­vi­dha­syā­nā­tma­no yā <lb n="150,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,04</span>gatiḥ pra­ti­pa­tti­s tasyāḥ sa­rva­thā­py a­yu­kti­r ayoga eva | </p><p n="a_236" rend="justify"><lb n="150,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,05</span>atra pa­ri­hā­ra­m āśaṃkya ni­rā­ku­rva­nti — </p><lg n="YA-IŚ_58bc a_237" ana="base-text"><l ana="base-text" n="YA-IŚ_58b"><lb n="150,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 58b</span>va­stu­nya­yu­kte­r yadi pa­kṣa­si­ddhiḥ | </l><l ana="base-text" n="YA-IŚ_58bc"><lb n="150,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 58bc</span>a­va­stva­yu­kteḥ pra­ti­pa­kṣa­si­ddhiḥ­, <corr resp="SP"> || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">58bc</ref> || </corr></l></lg><p n="a_238" rend="justify"><lb n="150,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,08</span>iti | vastuni saṃ­vi­da­dvai­ta­rū­pe sā­dha­ne­nā­nā­tma­nā sā<span type="hard-break">- </span><lb n="150,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,09</span>dhya­syā­nā­tma­no gater ayukteḥ pa­kṣa­si­ddhe­r e­vaṃ­saṃ­vi­da­dvai­ta­vā­di­naḥ <lb n="150,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,10</span>sā­dhya­sā­dha­na­bhā­va­śū­nya­sya saṃ­ve­da­na­mā­tra­sya pa­kṣa­tvā­tsi­ddhaṃ nasta<span type="hard-break">- </span><lb n="150,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,11</span>ttvam iti yadi manyate paras tadāpy a­va­stu­ni vi­ka­lpi­tā­kā­re­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="150,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,12</span>dhya­sā­dha­na­yo­r ayukteḥ pra­ti­pa­kṣa­sya dvaitasya siddhiḥ syāt | na <lb n="150,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,13</span>hy avastu sādhanaṃ sā­dha­ya­ti sādhyam a­dvai­ta­ta­ttva­ma­ti­pra­saṃ­gā­t | </p><p n="a_239" rend="justify"><lb n="150,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,14</span>sā­dha­nā­d vinā svata eva saṃ­vi­da­dvai­ta­sā­dhya­si­ddhi­r i­ti­pa­ra­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="150,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,15</span>tam a­pā­ku­rva­nti — </p><lg n="YA-IŚ_58d a_240" ana="base-text"><l ana="base-text" n="YA-IŚ_58d"><lb n="150,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 58d</span>na ca svayaṃ sā­dha­na­ri­kta­si­ddhiḥ<orig> || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">58</ref> || </orig><corr resp="SP"> || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">58d</ref> || </corr></l></lg><p n="a_241" rend="justify"><lb n="150,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,17</span>sā­dha­ne­na riktā śūnyā siddhiḥ svayaṃ saṃ­vi­da­dvai­ta­sya na <lb n="150,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,18</span>pu­jya­te­, pu­ru­ṣā­dvai­ta­syā­pi svayaṃ si­ddhi­pra­saṃ­gā­t ka­sya­ci­tta­tra <lb n="150,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,19</span>vi­pra­ti­pa­ttya­bhā­va­pra­saṃ­gā­c ca | </p><p n="a_242" rend="justify"><lb n="150,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 150,20</span>tad evam — </p><lg n="YA-IŚ_59 a_243" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_59a"><pb n="151"/><lb n="151,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 59a</span>ni­śā­yi­ta­s taiḥ paraśuḥ paraghnaḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_59b"><lb n="151,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 59b</span>svamūrdhni ni­rbhe­da­bha­yā­na­bhi­jñaiḥ | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_59c"><lb n="151,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 59c</span>vai­ta­ṇḍi­kai­r yaiḥ kusṛtiḥ praṇītā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_59d"><lb n="151,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 59d</span>mune ! bha­va­cchā­sa­na­dṛ­kpra­mū­ḍhaiḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">59</ref> || </l></lg><p n="a_244" rend="justify"><lb n="151,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,05</span>pa­ra­pa­kṣa­dū­ṣa­ṇa­pra­dhā­nai­r vai­ta­ṇḍi­kaiḥ­saṃ­ve­da­nā­dvai­ta­vā­di­bhi­r yaiḥ <lb n="151,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,06</span>kusṛtiḥ kutsitā gatiḥ pratītiḥ praṇītā | mune ! bha­ga­va­n ! <lb n="151,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,07</span>bhavataḥ śā­sa­na­sya syā­dvā­da­sya dṛśi pra­mū­ḍhai­s taiḥ­sva­mū­rdhni ni<span type="hard-break">- </span><lb n="151,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,08</span>rbhe­da­bha­ya­syā­na­bhi­jñai­r ni­rbhe­da­bha­ya­m a­jā­na­dbhiḥ pa­ra­ghnaḥ­pa­ra­śu­r ni­śā­yi­ta <lb n="151,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,09</span>iti vā­kyā­rtha­gha­ṭa­nā | yathaiva hi kaiścit pa­ra­śuḥ­pa­ra­ghā­tā­ya ni<span type="hard-break">- </span><lb n="151,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,10</span>śāyitaḥ svamūrdhni bhedāya ca pra­va­rtta­ta i­ti­ta­dbha­yā­na­bhi­jñā­s te, ta<span type="hard-break">- </span><lb n="151,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,11</span>thaiva vai­ta­ṇḍi­kaiḥ pa­ra­pa­kṣa­ni­rā­ka­ra­ṇā­ya­mā­naiḥ pra­ṇī­ya­mā­no­nyā­yaḥ <lb n="151,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,12</span>sva­pa­kṣa­m api ni­rā­ka­ro­tī­ti te 'pi sva­pa­kṣa­ghā­ta­bha­yā­na­bhi­jñā­e­va | <lb n="151,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,13</span>te hi syā­dvā­da­nyā­ya­nā­ya­ka­sya guroḥ śā­sa­na­dṛ­kpra­mū­ḍhāḥ kiṃjā<span type="hard-break">- </span><lb n="151,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,14</span>naṃte da­rśa­na­mo­ho­da­yā­krā­ntā­ntaḥ­ka­ra­ṇa­tvā­d iti vi­sta­ra­ta­sta­ttvā<span type="hard-break">- </span><lb n="151,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,15</span>rthā­la­ṅkā­ra pra­ti­pa­tta­vyaṃ | </p><p n="a_245" rend="justify"><lb n="151,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,16</span>nanu ca yad uktaṃ "na ca svayaṃ sā­dha­na­ri­kta­si­ddhiḥ­" iti | <lb n="151,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,17</span>tatra, saṃ­vi­da­dvai­ta­syā­pi siddhir mā bhūt sa­rvā­bhā­va­sya­śū­nya­tā­la­kṣa­ṇa­sya <lb n="151,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,18</span>vi­cā­ra­ba­lā­d ā­ga­ta­sya pa­ri­ha­rttu­m a­śa­kya­tvā­d iti ke­ci­dā­ca­kṣa­te <lb n="151,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 151,19</span>tān pratyāhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_60 a_246" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_60a"><lb n="151,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 60a</span>bha­va­tya­bhā­vo 'pi ca va­stu­dha­rmo</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_60b"><lb n="151,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 60b</span>bhā­vā­nta­raṃ bhā­va­va­d a­rha­ta­s te | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_60c"><pb n="152"/><lb n="152,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 60c</span>pra­mī­ya­te ca vya­pa­di­śya­te ca</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_60d"><lb n="152,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 60d</span>va­stu­vya­va­sthāṃ­ga­m a­me­ya­m anyat || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">60</ref> || </l></lg><p n="a_247" rend="justify"><lb n="152,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,03</span>na hi va­hi­ra­nta­ś ca vastuno '­saṃ­bha­ve ta­da­bhā­vaḥ­sa­rva<span type="hard-break">- </span><lb n="152,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,04</span>śū­nya­tā­la­kṣa­ṇaḥ saṃ­bha­va­ti tasya va­stu­dha­rma­tvā­t­, sva­dha­rmi­ṇo '­saṃ­bha­ve <lb n="152,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,05</span>ka­sya­ci­d dha­rma­syā­pra­tī­teḥ | sa hy abhāvaḥ sva­rū­pe­ṇa bha­va­ti­na vā ? <lb n="152,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,06</span>bhavati ced abhāve 'pi va­stu­dha­rma­si­ddheḥ ka­sya­ci­ddha­rma­syā­bhā­ve dharmā<span type="hard-break">- </span><lb n="152,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,07</span>ntaram eva sa ca kathaṃ va­stu­dha­rmo na siddhyet | na bha­va­ti­ce­d abhāva <lb n="152,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,08</span>eva na syād a­bhā­va­syā­bhā­ve bhāvasya vi­dhā­nā­t | a­tha­dha­rmi­ṇo<span type="hard-break">- </span><lb n="152,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,09</span>'­bhā­vā­s tadā bhā­vā­nta­raṃ syā­dbhā­va­va­t kuṃ­bha­syā­bhā­vo hi­bhū­bhā­go <lb n="152,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,10</span>bhā­vā­nta­ra­m e­vā­rha­to bha­ga­va­ta­s te, na punas tu­cchaḥ­sa­ka­la­śa­kti­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="152,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,11</span>ra­ha­la­kṣa­ṇo yau­ga­sye­ve­ti pra­tye­ta­vyaṃ | kuta etat ? ya­smā­tpra­mī­ya­te <lb n="152,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,12</span>cābhāvo vya­pa­di­śya­te ca va­stu­vya­va­sthāṃ­gaṃ ca ni­ga­dya­te | abhāvo <lb n="152,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,13</span>hi dharmasya dharmiṇo vā yadi ku­ta­ści­t pra­mā­ṇā­n na pra­mī­ya­te­ta­dā <lb n="152,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,14</span>kathaṃ vya­va­ti­ṣṭha­te ? pra­mī­ya­te cet, tadā sa ca va­stu­dha­rmo­bhā­vā­nta­raṃ <lb n="152,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,15</span>vā dha­rma­dha­rmi­sva­bhā­va­bhā­va­va­t | tathā yady abhāvo na­vya­pa­di­śya­te tadā <lb n="152,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,16</span>kathaṃ pra­ti­pa­dya­te ? vya­pa­di­śya­te cet, va­stu­dha­rmo­va­stvaṃ­ta­raṃ vā <lb n="152,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,17</span>syād anyathā vya­pa­de­śā­nu­pa­pa­tteḥ­, tathā vastuno gha­ṭā­de­rvya­va­sthā­yā­m aṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="152,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,18</span>gam abhāvo 'naṃgaṃ vā | yady a­naṃ­gaṃ­, kiṃ ta­tpa­ri­ka­lpa­na­yā | ghaṭe pa­ṭā­de­r a<span type="hard-break">- </span><lb n="152,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,19</span>bhāva iti pa­ṭā­di­pa­ri­hā­re­ṇa gha­ṭa­vya­va­sthā­kā­ra­ṇa­ma­bhā­vaḥ pari<span type="hard-break">- </span><lb n="152,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,20</span>ka­la­pya­te 'nyathā va­stu­saṃ­ka­ra­pra­saṃ­gā­d i­ti­va­stu­vya­va­sthāṃ­ga­ma­bhā­vo '<span type="hard-break">- </span><lb n="152,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 152,21</span>bhyu­pa­ga­nta­vyaḥ | tato vastu dharma e­vā­bhā­vo­va­stu­vya­va­sthāṃ­ga­tvā­d bhāva<span type="hard-break">- </span><pb n="153"/><lb n="153,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,01</span>vat | nanu ca yathā pramāṇaṃ pra­me­ya­vya­va­sthāṃ­ga­ma­pi na pra­me­ya­dha­rma<span type="hard-break">- </span><lb n="153,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,02</span>s tathā va­stu­vya­va­sthāṃ­ga­m apy abhāvo na va­stu­dha­rmaḥ syāt, yo yad vya<span type="hard-break">- </span><lb n="153,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,03</span>vasthāṃgaṃ sa tad dharma iti ni­ya­mā­bhā­vā­t­, vya­bhi­cā­ra­da­rśa­nā­t­, na <lb n="153,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,04</span>hy a­bhā­va­vya­sthāṃ­gaṃ gha­ṭa­di­r bhāga iti ta­syā­bhā­va­dha­rma­tvaṃ­pra­tī­ye<span type="hard-break">- </span><lb n="153,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,05</span>teti kaścit | so 'py a­nā­lo­ci­ta­va­ca­naḥ­, pra­mā­ṇa­syā­pi prameya<span type="hard-break">- </span><lb n="153,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,06</span>dha­rma­tvā­vi­ro­dhā­t | pramāṇaṃ hi jñānam a­vi­saṃ­vā­da­ka­m i­ṣya­te­ta­c ca <lb n="153,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,07</span>pra­me­ya­syā­tma­no dharmaḥ ka­ra­ṇa­sā­dha­na­tā­pe­kṣā­yāṃ pra­tī­ya­te­, evaṃ pra<span type="hard-break">- </span><lb n="153,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,08</span>mitiḥ pra­mā­ṇa­m iti bhā­va­sā­dha­nā­pe­kṣā­yāṃ tu­pra­mā­ṇa­syā­tmā­rtha­sya <lb n="153,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,09</span>dha­rma­tva­m apīti siddhaṃ pra­me­ya­dha­rma­tva­m ātmanaḥ pra­mi­ti­ra­rtha­sya pramiti<span type="hard-break">- </span><lb n="153,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,10</span>r iti saṃ­pra­tya­yā­t | tathā gha­ṭā­de­r bhā­va­syā­bhā­va­dha­rma­tva­ma­pi na <lb n="153,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,11</span>vi­ru­ddhya­te­, mṛdo ghaṭa iti yathā mṛddharmo ghaṭa iti ta­thā­su­va­rṇā­dya<span type="hard-break">- </span><lb n="153,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,12</span>bhāvasya mṛdo dharma ity api pra­yu­jya­ta e­va­su­va­rṇā­dya­bhā­va­syā­su­va<span type="hard-break">- </span><lb n="153,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,13</span>rṇa­mṛ­dā­di­sva­rū­pa­tvā­t tato na vya­bhi­cā­raḥ | kiṃ ca he­to­rvi­pa­kṣe kā<span type="hard-break">- </span><lb n="153,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,14</span>rtsnye­nā­bhā­vo he­tu­dha­rma iti svayam icchan ka­thaṃ­he­tu­la­kṣa­ṇa­va­stu­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="153,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,15</span>va­stāṃ­ga­syā­bhā­va­sya he­tu­rū­pa­va­stu­dha­rma­tvaṃ necchet | yattuna vastu <lb n="153,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,16</span>vya­va­sthāṃ­ga­m a­bhā­va­ta­ttvaṃ tad a­me­ya­m e­vaṃ­bhā­vai­kā­nta­ta­ttva­va­t | </p><p n="a_248" rend="justify"><lb n="153,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,17</span>tad evaṃ pa­ra­pa­ri­ka­lpi­taṃ sāmānyaṃ va­stu­rū­pa­m arūpaṃ vāyathā <lb n="153,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,18</span>na vā­kyā­rtha­s tathā vya­kti­mā­traṃ pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣa­m u­bha­yaṃ­vā na vā<span type="hard-break">- </span><lb n="153,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,19</span>kyārthaḥ sa­ma­va­ti­ṣṭha­te ta­syā­me­ya­tvā­tsa­ka­la­pra­mā­ṇa­go­ca­rā­ti­krāṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="153,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,20</span>tattvāt | </p><p n="a_249" rend="justify"><lb n="153,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 153,21</span>kiṃ tarhi vākyam a­bhi­da­dhā­tī­ti sū­ri­bhi­r a­va­sthā­pya­te | — </p><lg n="YA-IŚ_61 a_250" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_61a"><lb n="153,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 61a</span>vi­śe­ṣa­sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da<span type="hard-break">-</span></l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_61b"><pb n="154"/><lb n="154,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 61b</span>vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi vākyam | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_61c"><lb n="154,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 61c</span>a­bhe­da­bu­ddhe­r a­vi­śi­ṣṭa­tā syād</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_61d"><lb n="154,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 61d</span>vya­vṛ­tti­bu­ddhe­ś ca vi­śi­ṣṭa­tā te || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">61</ref> || </l></lg><p n="a_251" rend="justify"><lb n="154,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,04</span>vi­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­mo viśeṣaḥ sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­maḥ sā<span type="hard-break">- </span><lb n="154,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,05</span>mānyaṃ | tābhyāṃ vi­ṣa­ktā­ś ca te ca te bhedāś ca­dra­vya­pa­ryā­ya­vya­kti­rū<span type="hard-break">- </span><lb n="154,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,06</span>pās teṣāṃ vi­dhi­vya­va­cche­dau ta­dvi­dhā­yi vākyam iti ghaṭanā | tatra <lb n="154,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,07</span>gha­ṭa­mā­na­ye­ti vākyaṃ nā­gha­ṭā­na­ya­na­vya­va­cche­da­mā­tra­vi­dhā­yī­ti­gha<span type="hard-break">- </span><lb n="154,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,08</span>ṭā­na­ya­na­vi­dhe­r api te­nā­bhi­dhā­nā­t­, anyathā ta­dvi­dhā­nā­ya­vā­kyā<span type="hard-break">- </span><lb n="154,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,09</span>nta­ra­pra­yo­ga­pra­saṃ­gā­t­, tasyāpy a­ta­dvya­va­cche­da­vi­dhā­yi­tve­ta­dvi­dhā­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="154,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,10</span>yā­pa­ra­vā­kya­pra­yo­ga ity a­na­va­sthā­nu­ṣaṃ­gā­t na ka­dā­ci­dgha­ṭā­na­ya­na<span type="hard-break">- </span><lb n="154,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,11</span>vi­dhi­pra­ti­pa­ttiḥ syād iti pra­dhā­na­bhā­ve­na vya­va­cche­da­vi­dhā­yya­pi <lb n="154,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,12</span>vākyaṃ gu­ṇa­bhā­ve­na vi­dhi­vi­dhā­yi pra­ti­pa­tta­vyaṃ | vi­dhi­mā­tra­vi­dhā<span type="hard-break">- </span><lb n="154,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,13</span>yy eva vākyam ity apy ayuktaṃ ta­da­nya­vya­cche­de­na vi­nā­vi­dhi­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="154,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,14</span>patter a­yo­gā­t­, ta­di­ta­ra­vya­va­cche­dā­ya vā­kyā­nta­ra­pra­yo­gā­pa­tte­sta<span type="hard-break">- </span><lb n="154,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,15</span>syāpi ta­dvi­dhi­mā­tra­vi­dhā­yi­tve '­ta­dvya­va­cche­dā­ya­vā­kyā­nta­ra­pra­yo<span type="hard-break">- </span><lb n="154,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,16</span>gād a­na­va­sthi­ti­pra­saṃ­gā­t­, tataḥ pra­dhā­na­bhā­ve­na­vi­dhi­pra­ti­pā­da­kaṃ <lb n="154,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,17</span>vākyaṃ gu­ṇa­bhā­ve­na vya­va­cche­da­vi­dhā­yi pra­ti­pā­da­nī­yaṃ | </p><p n="a_252" rend="justify"><lb n="154,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,18</span>jāter eva vi­dhi­vya­va­cche­do­bha­yaṃ pra­dhā­na­gu­ṇa­bhā­ve­na vā­kya­ma­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="154,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,19</span>dhatte, gha­ṭā­na­ya­na­sā­mā­nya­sya vi­dhā­nā­da­gha­ṭā­na­ya­nā­di­sā­mā­nya­sya <lb n="154,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,20</span>ta­tpra­ti­pa­kṣa­sya vya­va­cche­dā­d iti ma­tā­nta­ra­m api na yu­kti­ma­t | <lb n="154,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 154,21</span>bhe­da­vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi­tvā­d vā­kya­sya­, bhedo hi vyaktirdraṃ<span type="hard-break">- </span><pb n="155"/><lb n="155,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,01</span>vya­gu­ṇa­ka­rma­la­kṣa­ṇā­, tatra dra­vya­gu­ṇa­yo­r gu­ṇa­bhā­ve­na­kri­yā­yāḥ­, prādhā<span type="hard-break">- </span><lb n="155,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,02</span>nyena vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi­tva­pra­tī­te­r vākyasya na jā­te­re­va vi<span type="hard-break">- </span><lb n="155,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,03</span>dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi vākyaṃ vya­va­ti­ṣṭha­te | etena ka­ro­tya­rtha­sya kri<span type="hard-break">- </span><lb n="155,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,04</span>yā­sā­mā­nya­syā­rtha­bhā­va­nā­rū­pa­sya vi­dhā­ya­kaṃ vā­kyaṃ­śa­bda­bhā­va­nā­rū<span type="hard-break">- </span><lb n="155,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,05</span>pasya vā śa­bda­vyā­pā­ra­la­kṣa­ṇa­sye­ti pra­ti­kṣi­ptaṃ­, ya­jyā­di­kri­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="155,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,06</span>vi­śe­ṣa­syā­pi vā­kye­nā­bhi­dhā­nā­n ni­yo­ga­vi­śe­ṣa­va­d anyathā tadvi<span type="hard-break">- </span><lb n="155,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,07</span>śeṣe pra­vṛ­ttya­bhā­va­pra­saṃ­gā­t­, la­kṣi­ta­la­kṣa­ṇa­yā ta­tra­pra­vṛ­ttau śa­bda­pra­vṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="155,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,08</span>tti­vi­ro­dhā­t­, śa­bda­pra­ti­pa­nna­sā­mā­nya­liṃ­gā­de­va vi­śe­ṣe­pra­va­rtta­nā­t­, <lb n="155,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,09</span>śa­bda­mū­la­tvā­t ta­tpra­vṛ­tteḥ śābdatve pa­raṃ­pa­ra­yā­śro­treṃ­dri­ya­pū­rva­ka­tvā­t <lb n="155,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,10</span>ta­tpra­vṛ­tteḥ a­kṣa­ja­jñā­na­ni­mi­tta­tva­pra­saṃ­gā­t | e­te­nai­va­sa­nmā­tra­sā­mā­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="155,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,11</span>sya vi­dhā­ya­kaṃ vākyam ity api vyudastaṃ sa­dvi­śe­ṣa­syā­pi­vā­kye­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="155,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,12</span>bhi­dhī­ya­mā­na­sya pra­tī­te­r dhā­tva­rtha­vi­śe­ṣa­va­t | bhe­da­syai­va­vi­dhi­vya­va­cche<span type="hard-break">- </span><lb n="155,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,13</span>da­vi­dhā­yi vākyam iti matam api na śreyaḥ, sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da<span type="hard-break">- </span><lb n="155,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,14</span>vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi­tvā­d vā­kya­sya­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­la­kṣa­ṇā­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="155,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,15</span>mā­nya­vi­śi­ṣṭa­syai­va hi bhedasya dra­vya­gu­ṇa­kri­yā­khya­sya­vi­dhi­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="155,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,16</span>va­cche­da­vi­dhā­yi­tā­yāṃ vākyasya saṃ­ke­ta­vya­va­hā­ra­kā­lā­nva­yaḥ­syā<span type="hard-break">- </span><lb n="155,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,17</span>n nā­nya­thā­'­ti­pra­saṃ­gā­t | sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da­syai­va­vi­dhi­vya­va­cche<span type="hard-break">- </span><lb n="155,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,18</span>da­vi­dhā­yi vākyam iti da­rśa­na­m api sva­ru­ci­vi­ra­ci­ta­m eva | viśe<span type="hard-break">- </span><lb n="155,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,19</span>ṣa­sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da­vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi­tvā­d vā­kya­sya­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="155,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,20</span>dṛ­śya­sā­mā­nya­vi­śi­ṣṭa­sye­va vi­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­la­kṣa­ṇa­vi­śe­ṣa­vi­śi<span type="hard-break">- </span><lb n="155,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,21</span>ṣṭasyāpi bhedasya vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­na­pra­tī­te­ra­bā­dhya­mā­nā­yāḥ <lb n="155,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 155,22</span>pre­kṣā­va­dbhi­r ā­śra­ya­ṇī­ya­tvā­t | tatra bhe­da­sya­dra­vyā­di­vya­kti­rū­pa­syā<span type="hard-break">- </span><pb n="156"/><lb n="156,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,01</span>vi­śi­ṣṭa­tā sa­mā­na­tā sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­tā syā­da­bhe­da­bu­ddheḥ samā<span type="hard-break">- </span><lb n="156,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,02</span>na­bu­ddhe­s tena samāno 'yam anena samānaḥ sa i­tya­bhe­da­bu­ddhiḥ sa­dṛ­śa­pa­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="156,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,03</span>ṇā­mā­tma­ka­sā­mā­nya­m aṃ­ta­re­ṇā­nu­pa­pa­dya­mā­nā tad eva sā­dha­ya­tī­ti­kiṃ <lb n="156,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,04</span>na­ści­nta­yā | nanv e­ka­sā­mā­nya­yo­gā­t sa­mā­na­bu­ddhi­r a­nvā­yi­nī napunaḥ <lb n="156,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,05</span>sa­mā­na­pa­ri­ṇā­ma­yo­gā­d iti cet, na, sā­mā­nya­vā­n iti pratyaya<span type="hard-break">- </span><lb n="156,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,06</span>pra­saṃ­gā­t­, sā­mā­nya­ta­dva­to­r bhedāt tayor a­bhe­do­pa­cā­rā­tsa­mā­na­pra­tya­ya iti <lb n="156,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,07</span>cet, na, ta­thā­'­pi sā­mā­nya­m iti pra­tya­ya­pra­saṃ­gā­t | ya­thai­va­hi <lb n="156,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,08</span>ya­ṣṭi­yo­gā­t puruṣo yaṣṭir iti pra­tī­ya­te ta­da­bhe­do­pa­cā­rā­tta­thā <lb n="156,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,09</span>sā­mā­nya­yo­gā­t dravyādiḥ sā­mā­nya­m iti syān na tu samāna iti <lb n="156,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,10</span>bhā­va­pra­tya­ya­lo­pa­la­kṣa­ṇā­bhā­vā­t | </p><p n="a_253" rend="justify"><lb n="156,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,11</span>syān mataṃ, sā­mā­nya­sya vācakaḥ sa­mā­na­tā­śa­bdo 'stīti <lb n="156,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,12</span>tena sa­mā­ne­na yogāt sāmāno dra­vyā­di­r iti pratyayaḥ syād iti <lb n="156,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,13</span>tad apy asad eva | sā­mā­nya­śa­bda­vā­cya­sya va­stu­naḥ­sa­mā­na­śa­bda­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="156,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,14</span>cya­tvā­pra­tī­teḥ sa­mā­nā­nāṃ bhāvaḥ sāmānyaṃ jātir na pu­naḥ­sa­mā­na <lb n="156,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,15</span>eva sā­mā­nya­m iti svā­rthi­ka­ṣṭya­ṇpratyayaḥ kriyate ye­na­sa­mā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="156,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,16</span>śa­vda­vā­cyaṃ sāmānyaṃ syāt | na ca dra­vyā­di­bhyo bhi­nnaṃ­sā­mā­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="156,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,17</span>m a­nva­ya­pra­tya­yā­t siddhyati nāma, pa­rā­pa­ra­sā­mā­nye­ṣu­sā­mā­nyā­nta­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="156,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,18</span>si­ddhi­pra­saṃ­gā­t­, tathā cā­na­va­sthā syāt su­dū­ra­m a­pi­ga­tvā­'­nva­ya­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="156,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,19</span>tyayāt sā­mā­nyā­nta­ra­syā­si­ddhau pra­tha­ma­to '­pi­ta­da­nva­ya­pra­tya­yā­t sā<span type="hard-break">- </span><lb n="156,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,20</span>mānyaṃ mā bhavatu sarvathā vi­śe­ṣā­bhā­vā­t | dra­vyā­di­ṣv anva<span type="hard-break">- </span><lb n="156,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,21</span>ya­bu­ddhi­r a­bā­dhi­ta­ta­yā­'­nu­pa­ca­ri­tā sā­mā­nye­ṣv a­nva­ya­bu­ddhi­ru­pa­ca­ri­tā<span type="hard-break">- </span><lb n="156,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 156,22</span>'­na­va­sthā pra­saṃ­ge­na bā­dhi­ta­tvā­d iti vi­śe­ṣā­bhyu­pa­ga­mo 'pi nayuktaḥ <pb n="157"/><lb n="157,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,01</span>sa­rva­vya­kti­ṣu sā­mā­nya­syai­ka­syā­ne­śa­sya­de­śa­kā­lā­di­bhi­nnā­su yuga<span type="hard-break">- </span><lb n="157,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,02</span>pa­dvṛ­tti­vi­ro­dhe­na bā­dhi­ta­syā­nva­ya­bu­ddha­yā­vi­ṣa­yī­kri­ya­mā­ṇa­syā­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="157,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,03</span>bhavād asyāpy a­nva­ya­pra­tya­ya­syā­nu­pa­ca­ri­ta­tvā­si­ddheḥ­sa­ma­rtha­nā­t | nanv e<span type="hard-break">- </span><lb n="157,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,04</span>vaṃ sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­rū­pa­syā­pi sā­mā­nya­syā­nva­ya­bu­ddheḥ ku­taḥ­pra­si­ddhiḥ <lb n="157,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,05</span>sa­mā­na­pa­ri­ṇā­me­ṣv apy a­nva­ya­bu­ddheḥ­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā­nta­ra­pra­saṃ­gā­d anava<span type="hard-break">- </span><lb n="157,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,06</span>sthāyāḥ bā­dhi­kā­yāḥ saṃ­bha­va­tā­, sa­mā­na­pa­ri­ṇā­ma­syai­kai­ka­tra­bhe­de <lb n="157,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,07</span>bā­dhā­saṃ­bha­vā­t ta­syā­ne­ka­stha­tvā­d iti cet, na, sa­mā­na­pa­ri­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="157,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,08</span>mānām api sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā­nta­ra­pra­tī­te­s teṣām a­na­nta­tvā­da­na­va­sthā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="157,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,09</span>va­kā­śā­t | yathaiva hi ghaṭeṣu gha­ṭā­kā­ra­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­maḥ­pra­tye­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="157,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,10</span>m a­pa­ra­gha­ṭa­pa­ri­ṇā­mā­pe­kṣaḥ pra­tī­ya­te "­sa­mā­nā ete ghaṭāḥ" i­ti­ta­thā <lb n="157,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,11</span>gha­ṭa­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­me­ṣv api mṛ­dā­kā­ra­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā­nta­raṃ­pra­ti­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="157,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,12</span>sata eva '­mṛ­dā­kā­re­ṇa samānā ete gha­ṭa­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­māḥ­' iti <lb n="157,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,13</span>teṣv api mṛ­dā­kā­ra­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā­nta­re­ṣu­pā­rthi­vā­kā­ra­sa­mā­na­pa­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="157,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,14</span>ṇā­mā­nta­rā­ṇi pā­rthi­vā­kā­re­ṇa samānā ete mṛ­dā­kā­ra­sa­mā­na­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="157,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,15</span>riṇāmā iti pra­ti­bhā­sa­nā­t | pā­rthi­vā­kā­ra­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­me­ṣv api <lb n="157,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,16</span>mū­rtta­tvā­kā­ra­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi­, teṣv a­pi­dra­vya­tvā­kā­ra­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="157,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,17</span>mā­na­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi­, teṣv api sa­ttva­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi­, teṣvapi <lb n="157,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,18</span>va­stu­tva­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi­, teṣv api pra­me­ya­tva­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi­, <lb n="157,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,19</span>teṣv api vā­cya­tva­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi­, teṣv a­pi­jñe­ya­tva­pa­ri­ṇā­mā­nta<span type="hard-break">- </span><lb n="157,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,20</span>rāṇi teṣv api punaḥ sa­ttvā­di­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi pra­ti­ca­kā­saṃ­ti <lb n="157,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,21</span>bhe­da­na­ya prā­dhā­nyā­n na teṣāṃ va­la­ya­va­dā­di­r aṃto vā vi­dya­te­ya­to '­na­va­sthā <lb n="157,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 157,22</span>bādhikā syāt | nāpy e­kai­ka­tra bhede sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mo virudhya<span type="hard-break">- </span><pb n="158"/><lb n="158,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,01</span>te tasya saṃyo­ga­va­da­ne­ka­stha­tvā­bhā­bā­t | bi­śe­ṣa­va­da­ne­kā­pe­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="158,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,02</span>yaiva ta­da­bhi­vya­kteḥ kṛ­śa­tvā­dya­pe­kṣa­yā sthū­la­tvā­di­va­t | naca sa<span type="hard-break">- </span><lb n="158,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,03</span>mā­na­pa­ri­ṇā­mo '­rthā­nā­m a­pā­ra­mā­rthi­ka e­vā­pe­kṣi­ka­tvā­d i­ti­ni­śce­tuṃ <lb n="158,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,04</span>śakyaṃ saṃ­vi­dvai­śa­dye­na vya­bhi­cā­rā­t | na hi­vṛ­ddhā­kṣa­saṃ­ve­da­nā­pe<span type="hard-break">- </span><lb n="158,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,05</span>kṣayā ku­mā­ra­saṃ­ve­da­nā­nāṃ vi­śa­da­ta­ra­tva­m ā­pe­kṣi­kaṃ na bha­va­ti­ta­da­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="158,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,06</span>ṣa­pra­saṃ­gā­t | nā'pi ta­da­pā­ri­mā­rthi­kaṃ yena na vya­bhi­cā­raḥ­syā­t | <lb n="158,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,07</span>yadā tu pa­ri­ṇā­ma­pa­ri­ṇā­mi­no­r a­bhe­da­naya­prā­dhā­nyā­t ka­thaṃ­ci­ttā­dā­tmyaṃ <lb n="158,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,08</span>pra­ti­pā­dya­te tadā dravyeṣu dra­vya­tva­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mo­dra­vya­sva­rū­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="158,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,09</span>m eva, tasya ca dra­vya­tva­pa­ri­ṇā­ma­sya sa­ttvā­di­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="158,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,10</span>ntaraṃ dra­vya­syai­va pra­tī­ya­te tato '­rthā­nta­ra­bhū­ta­sya­dra­vya­tva­pa­ri­ṇā­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="158,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,11</span>syā­saṃ­bha­vā­d iti kuto '­na­va­sthā­'­va­kā­śaṃ labhate ? yadi vāyeṣv eva <lb n="158,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,12</span>dravyeṣu dra­vya­tva­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­ma­s teṣv e­va­sa­ttvā­di­pa­ri­ṇā­mā­nta­rā­ṇi <lb n="158,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,13</span>vya­va­ti­ṣṭhaṃ­te­, kevalaṃ tair i­vai­kā­rtha­sa­ma­vā­ya­ba­lā­tdra­vya­tva­sa­mā­na­pa­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="158,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,14</span>ṇāmo vya­pa­di­śya­te saṃ­khyā­di­gu­ṇā­nta­rai­r iva rū­pā­di­gu­ṇā i­ti­sa­rvaṃ <lb n="158,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,15</span>ni­ra­va­dyaṃ­bhe­dā­bhe­do­bha­ya­na­ya­pra­dhā­na­bhā­vā­rpi­ta­sa­mā­na­pa­ri­ṇā­ma­la<span type="hard-break">- </span><lb n="158,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,16</span>kṣa­ṇā­sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da­vi­dhi­vya­va­cche­da­vi­dhā­yi­tva­ni­śca­yā­dvā­kya<span type="hard-break">- </span><lb n="158,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,17</span>syānyathā ni­rvi­ṣa­ya­tva­pra­saṃ­gā­t | yathā cā­bhe­da­bu­ddhe­rdra­vya­tvā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="158,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,18</span>vyakter a­vi­śi­ṣṭa­tā syāt tathā vyā­vṛ­tti­bu­ddhe­ś ca vi­śi­ṣṭa­tā­te bha­ga­va­taḥ <lb n="158,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,19</span>syād vā­da­di­vā­ka­ra­sye­ti saṃ­pra­tī­ya­te­, vi­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­la­kṣa­ṇo­hi <lb n="158,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 158,20</span>vi­śe­ṣa­s ta­dvi­ṣa­kta­tā­vi­śi­ṣṭa­tā sā cedam a­smā­dvyā­vṛ­tta­m itivyā<span type="hard-break" ana="fixed-break">- </span><pb n="159"/><lb n="159,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,01</span>vṛ­tti­bu­ddhe­r a­dhya­va­sī­ya­te | nanu cāyaṃ vi­śe­ṣo­'­smā­dvi­śe­ṣā­nta­rā­d <lb n="159,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,02</span>vyāvṛtta iti vyā­vṛ­tti­bu­ddhe­r api vi­śe­ṣe­ṣu­vi­śe­ṣāṃ­ta­ra­si­ddhi­pra­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="159,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,03</span>gād a­na­va­sthā syāt tatra vi­śe­ṣā­nta­rā­bhā­ve '­pi­vyā­vṛ­tti­bu­ddheḥ saṃbha<span type="hard-break">- </span><lb n="159,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,04</span>ve sarvatra tato vi­śe­ṣa­si­ddhi­r na bhaved iti kecit | te 'pina <lb n="159,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,05</span>sa­mī­cī­na­bu­ddha­yaḥ­, sa­mā­na­pa­ri­ṇā­ma­dbhe­dā­bhe­da­na­ya­prā­dhā­nyā­da­na­va<span type="hard-break">- </span><lb n="159,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,06</span>sthā­nu­pa­pa­tteḥ­, bhe­da­na­yā­d ā­naṃ­tya­si­ddhe­r vi­śe­ṣā­ṇā­ma­bhe­da­na­yā­c ca <lb n="159,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,07</span>dravyeṣv eva vi­śe­ṣā­nta­rā­ṇā­m api saṃ­bha­vā­t­, bhe­dā­bhe­da­na­yā­ttu tade<span type="hard-break">- </span><lb n="159,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,08</span>kā­rtha­sa­ma­vā­yi­bhi­r vi­śe­ṣā­nta­rai­r vi­śe­ṣa­sya­vi­va­kṣi­ta­vya­pa­de­śa­si­ddheḥ <lb n="159,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,09</span>vyā­vṛ­tti­bu­ddhe­r vi­śi­ṣṭa­tā­sā­dha­naṃ sādhīya e­vā­nva­ya­bu­ddheḥ­sa­mā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="159,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,10</span>tā­sā­dha­na­va­t ta­to­vi­śe­ṣa­sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da­vi­dhi­vya­va­cche­da­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="159,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,11</span>vāyi vākyam iti sū­ri­bhi­r a­bhi­dhī­ya­te prā­tī­ti­ka­tvā­t | </p><p n="a_254" rend="justify"><lb n="159,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,12</span>yathā ca vi­śe­ṣa­sā­mā­nya­vi­ṣa­kta­bhe­da­vi­dhi­vya­va­cche­dā­tma­ko <lb n="159,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,13</span>viṣayaḥ pra­tī­ti­ba­lā­d vākyasya vya­va­sthā­pi­ta­s tathā vā­kya­ma­pi <lb n="159,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,14</span>pa­ra­mā­ga­ma­la­kṣa­ṇaṃ ta­dā­tma­ka­m eveti pra­ti­pā­da­ya­nti — </p><lg n="YA-IŚ_62 a_255" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_62a"><lb n="159,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 62a</span>sa­rvā­nta­va­t ta­dgu­ṇa­mu­khya­ka­lpaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_62b"><lb n="159,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 62b</span>sa­rvā­nta­śū­nyaṃ ca mi­tho­na­pe­kṣa­m | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_62c"><lb n="159,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 62c</span>sa­rvā­pa­dā­m a­nta­ka­raṃ nirantaṃ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_62d"><lb n="159,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 62d</span>sa­rvo­da­yaṃ tīrtham idaṃ tavaiva || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">62</ref> || </l></lg><p n="a_256" rend="justify"><lb n="159,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,19</span>sarve ca te 'ntāś ceti sva­pa­dā­rtha­vṛ­tte­rma­tva­rthī­yaḥ pratyayo <lb n="159,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,20</span>yujyate '­nya­pa­dā­rtha­vṛ­tteḥ paratve 'pi sa­rva­śa­dbā­dau­ta­da­pa­vā­dā­j jātya<span type="hard-break">- </span><lb n="159,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 159,21</span>rthā­di­va­t­, sarve 'ntāḥ yasya ta­tsa­rvā­nta­m iti pa­ra­tvā­dba­hu­brīhau sati <pb n="160"/><lb n="160,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,01</span>tenaiva ma­ttva­rtha­sya pra­ti­pā­da­nā­t ma­tva­rthī­yo nasyād vī­ra­pu­ru­ṣa­ko <lb n="160,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,02</span>grāma iti yathā, sa­rva­śa­bdā­de­s tu padād a­nya­tra­ba­hu­brīhir ity apa<span type="hard-break">- </span><lb n="160,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,03</span>vā­da­va­ca­nā­t sa­rva­śa­bdā­deḥ padasya ka­rma­dhā­ra­ya eva bha­va­ti­ya­thā sarva<span type="hard-break">- </span><lb n="160,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,04</span>vījī karṣakaḥ sa­rva­ke­śī naṭa iti tena sarvāntāḥ saṃ­tya­smi­nni­ti <lb n="160,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,05</span>sa­rvā­nta­va­ttī­rtha­m idaṃ pa­ra­mā­ga­ma­vā­kya­m iti saṃ­baṃ­dha­nī­yaṃ | tarati <lb n="160,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,06</span>saṃ­sā­ra­ma­hā­rṇa­vaṃ yena ni­mi­tte­na tat tīrtham iti vyutpatteḥ | sarvā<span type="hard-break">- </span><lb n="160,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,07</span>ntāḥ pu­na­ra­śe­ṣa­dha­rmā­vi­śe­ṣa­sā­mā­nyā­tma­ka­dra­vya­pa­ryā­ya­vya­kti­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="160,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,08</span>dhi­vya­va­cche­dāḥ pra­ti­pa­tta­vyāḥ sa­mā­sa­ta­s tair e­vā­naṃ­tā­nā­ma­pi dharmā<span type="hard-break">- </span><lb n="160,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,09</span>ṇāṃ saṃ­gra­hā­t | tatra syād asty eva vā­kyaṃ­sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="160,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,10</span>d iti vi­dhi­dha­rma­vā­kyaṃ­, syān nāsty eva pa­ra­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­di­ti <lb n="160,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,11</span>vya­va­cche­da­dha­rma­vā­kyaṃ svarūpaṃ tu va­hi­rvā­kya­sya­pa­ra­spa­rā­pe­kṣa­yā <lb n="160,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,12</span>pa­da­sa­mū­ho ni­rā­kāṃ­kṣaḥ sa­ha­bhu­vā­m iva nānā­pra­va­ktṛ­kā­ṇāṃ­kra­ma­bhu­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="160,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,13</span>m api sa­mū­ha­sya vya­va­hā­ra­si­ddheḥ pra­tyā­sa­tti­vi­śe­ṣa­sa­dbhā­vā­t | a<span type="hard-break">- </span><lb n="160,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,14</span>nta­rvā­kya­sya tu pū­rva­pū­rva­pa­da­jñā­nā­hi­ta­saṃ­skā­ra­syā­tma­no­'­ntya­pa­da­jñā<span type="hard-break">- </span><lb n="160,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,15</span>nāt sa­mu­dā­yā­rtha­pra­ti­bhā­sa­s ta­dvya­ti­ri­kta­sya sphoṭasya prāgeva pra<span type="hard-break">- </span><lb n="160,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,16</span>ti­kṣi­pta­tvā­t tad etat dvi­vi­dha­m api vākyaṃ sva­rū­pa­ta e­vā­sti­na punaḥ <lb n="160,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,17</span>pa­ra­rū­pa­taḥ sa­rvā­tma­ka­tva­pra­saṃ­gā­t­, pa­ra­rū­pa­ta eva ca nāstina punaḥ <lb n="160,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,18</span>sva­rū­pa­taḥ sa­rvā­bhā­va­pra­saṃ­gā­t | tato va­stu­tva­si­ddhiḥ­spa­pa­ra­rū­po<span type="hard-break">- </span><lb n="160,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,19</span>pā­dā­nā­po­ha­nā­tma­ka­tvā­d vastunaḥ tathā svadravyaṃ śabdasya tadyogya<span type="hard-break">- </span><lb n="160,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,20</span>pu­dga­la­dra­vyaṃ śa­bdā­tma­no vā­kya­sya­śu­dga­la­pa­ryā­ya­tva­vya­va­sthi­teḥ | <lb n="160,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 160,21</span>paryāyo hi kā­rya­dra­vya­rū­po gu­ṇa­rū­paḥ kri­yā­rū­po­vā­nā­dya­pa­rya­nta­dra<span type="hard-break" ana="fixed-break">- </span><pb n="161"/><lb n="161,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,01</span>vyasya syā­dvā­di­bhi­r a­bhi­dhī­ya­te | ta­tra­pu­dga­la­dra­vya­syā­nā­di­ni­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="161,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,02</span>nasya paryāyaḥ śabdo dravyam a­ni­tya­m iti tāvan ni­ścī­ya­te­, dravyaṃ śabdaḥ <lb n="161,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,03</span>kri­yā­gu­ṇa­yo­gi­tvā­t pṛ­thi­vyā­di­va­t­, kri­yā­vāṃ­ś ca śabdaḥ prava<span type="hard-break">- </span><lb n="161,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,04</span>ktṛ­de­śā­d de­śā­nta­ra­prā­pti­da­rśa­nā­t­, sā­ya­kā­di­va­t ta­thā­saṃ­khyā­saṃ­yo­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="161,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,05</span>vi­bhā­gā­di­gu­ṇā­śra­ya­tve­na pra­tī­ya­mā­na­tvā­t gu­ṇa­vā­n api śabdaḥ <lb n="161,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,06</span>prasiddhaḥ pṛ­thi­vyā­di­va­d eva | na hi śabdeṣu saṃkhyā na­pra­ti­bhā­sa­te <lb n="161,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,07</span>ka­sya­ci­d ekaṃ vākyaṃ dve vākye trīṇi vā­kyā­nī­tyā­di­saṃ­khyā<span type="hard-break">- </span><lb n="161,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,08</span>pra­tya­ya­syā­bā­dhya­mā­na­sya pra­tī­ya­mā­na­tvā­t­, tathā kṣa­kā­rā­dī­nāṃ <lb n="161,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,09</span>saṃ­yu­ktā­kṣa­rā­ṇāṃ pratīteḥ saṃyogo pi śabdānāṃ pra­tī­ya­ta­e­va­, <lb n="161,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,10</span>kṣa­kā­rā­de­r jā­tya­nta­ra­syo­tpa­tte­ra­saṃ­yo­gā­tma­ka­tva­pa­ri­ka­lpa­nā­yāṃ daṃḍa<span type="hard-break">- </span><lb n="161,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,11</span>pu­ru­ṣa­saṃ­yo­go 'pi mā bhūt tathā daṃḍino jā­tyaṃ­ta­ra­sya­dra­vya­sya prādu<span type="hard-break">- </span><lb n="161,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,12</span>rbhāvād iti sarvaṃ pra­ti­ti­bā­dhi­ta­m a­nu­ṣa­jya­te | ta­taḥ­pra­tī­ti­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="161,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,13</span>bā­dhi­tā­m icchadbhiḥ śabdaḥ kri­yā­gu­ṇa­yo­gī tathā pra­tī­te­ra­bhyu­pa­gaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="161,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,14</span>tavyaḥ | etena na kri­yā­gu­ṇa­yo­gī śabdo '­va­ra­gu­ṇa­tvā­tta­nma­ha­ttva­va<span type="hard-break">- </span><lb n="161,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,15</span>d ity a­nu­mā­naṃ pratyuktaṃ pakṣasya pra­tya­kṣā­nu­mā­na­bā­dhi­tvā­tkā­lā­tya<span type="hard-break">- </span><lb n="161,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,16</span>yā­pa­di­ṣṭa­tvā­c ca hetoḥ śa­bda­syā­kā­śa­gu­ṇa­tvā­si­ddhe­ś ca | ā­kā­śa­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="161,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,17</span>śe­ṣa­gu­ṇaḥ śabdaḥ sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­va­ttve­sa­tyā­kā­śā­tma­ka­ka­ra­ṇa­grā­hya<span type="hard-break">- </span><lb n="161,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,18</span>tvāt | yo pa­dā­tma­ka­ka­ra­ṇa­grā­hyaḥ sa ta­dvi­śe­ṣa­gu­ṇo dṛ­ṣṭo­ya­thā pṛthi<span type="hard-break">- </span><lb n="161,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,19</span>vyā­tma­ka­ka­ra­ṇa­grā­hyo gaṃdhaḥ pṛ­thi­vī­vi­śe­ṣa­gu­ṇaḥ­, ā­kā­śā­tma­ka­śro<span type="hard-break">- </span><lb n="161,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,20</span>tra­grā­hya­ś ca śabdas tasmād ā­kā­śa­vi­śe­ṣa­gu­ṇa i­tya­nu­mā­nā­dā­kā­śa­vi<span type="hard-break">- </span><lb n="161,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,21</span>śe­ṣa­gu­ṇa­tva­si­ddhi­r ity api na sa­mya­k­, sa­tpra­ti­pa­kṣa­tvā­da­nu­mā­na­sya | <lb n="161,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 161,22</span>tathā hi — nā­kā­śa­vi­śe­ṣa­gu­ṇaḥ śabdaḥ sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­va­ttve sati <pb n="162"/><lb n="162,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,01</span>vā­hyo­ndri­ya­pra­tya­kṣa­tvā­d gaṃ­dhā­di­va­d i­ti­pra­ti­pa­kṣā­nu­mā­na­sya satyasya <lb n="162,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,02</span>sa­dbhā­vaḥ­, tathā na guṇaḥ śabdaḥ saṃ­skā­ra­va­ttvā­d vā­ṇā­di­va­di­ty anumā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,03</span>nasya ca pra­ti­dvaṃ­dvi­naḥ saṃ­pra­tya­yā­t | saṃ­skā­ra­va­ttva­ma­si­ddhaṃ śa­bda­sye­ti <lb n="162,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,04</span>cet, na, vegasya saṃ­skā­ra­sya śabdeṣu bhāvāt va­ktṛ­vyā­pā­rā­d u<span type="hard-break">- </span><lb n="162,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,05</span>tpannasya śabdasya yāvad vegaṃ pra­sa­rpa­ṇā­t | śa­bda­sya­pra­sa­rpa­ṇa­m asiddhaṃ <lb n="162,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,06</span>śa­bdā­nta­rā­raṃ­bha­ka­tvā­d iti cet, sa tarhi va­ktṛ­vyā­pā­rā­de­kaḥ­śa­bdaḥ <lb n="162,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,07</span>prādur bhavaty aneko vā ? yady ekas tarhi kathaṃ nā­nā­di­kkā­nnā­nā­śa­bdā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,08</span>n ā­ra­bhe­ta sakṛd iti ciṃ­ta­nī­yaṃ | sa­rva­di­kka­nā­nā­tā­lvā­diṃ­saṃ­yo­ga­ja<span type="hard-break">- </span><lb n="162,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,09</span>ni­ta­vā­yvā­kā­śa­saṃ­yo­gā­nā­m a­sa­ma­vā­yi­kā­ra­ṇā­nāṃ bhā­vā­t­, sama<span type="hard-break">- </span><lb n="162,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,10</span>vā­yi­kā­ra­ṇa­sya cā­kā­śa­sya sa­rva­ga­ta­tvā­t­, sa­rvā­di­kka­nā­nā­śa­bdā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,11</span>n ā­ra­bha­te sakṛd eko 'pi śabda iti cet; naivaṃ, te­ṣāṃ­śa­bda­syā­raṃ­bha<span type="hard-break">- </span><lb n="162,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,12</span>ka­tva­syā­py a­nu­pa­pa­tteḥ | yathaiva hy ādyaḥ śabdo na­śa­bdā­nta­ra­ja­stā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,13</span>lvā­dyā­kā­śa­saṃ­yo­gā­d e­vā­sa­ma­vā­yi­kā­ra­ṇā­d u­tpa­tte­s ta­thā­sa­rva­di­kka<span type="hard-break">- </span><lb n="162,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,14</span>śa­bdā­nta­rā­ṇy api na śa­bdā­ra­bdhā­ni tā­lvā­di­vyā­pā­ra­ja­ni­ta­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,15</span>yvā­kā­śa­saṃ­yo­ge­bhya e­vā­sa­ma­vā­yi­kā­ra­ṇe­bhya­s te­ṣā­mu­tpa­tti­gha­ṭa­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,16</span>t, ta­tho­pa­ga­me ca saṃ­yo­gā­d vi­bhā­gā­c chabdāc ca­śa­bdā­syo­tpa­tti­r iti <lb n="162,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,17</span>si­ddhāṃ­ta­vyā­ghā­taḥ | śa­bdā­nta­rā­ṇāṃ prathamaḥ śa­bdo­'­sa­ma­vā­yi­kā­ra­ṇaṃ <lb n="162,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,18</span>ta­tsa­dṛ­śa­tvā­d anyathā ta­dvi­sa­dṛ­śa­śa­bdā­nta­ro­tpa­tti­pra­saṃ­go­ni­yā­ma­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="162,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,19</span>bhāvād iti cet, na, pra­tha­ma­śa­bda­sya­śa­bdā­nta­ra­sa­dṛ­śa­syā­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="162,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,20</span>śabdād a­sa­ma­vā­yi­kā­ra­ṇā­d u­tpa­tti­pra­saṃ­gā­t ta­syā­pya­pa­ra­pū­rva­śa­bdā­d iti <lb n="162,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,21</span>śa­bda­saṃ­tā­na­syā­nā­di­tvā­pa­ttiḥ | yadi punaḥ prathamaḥ śa­bdaḥ­pra­va­ktṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="162,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 162,22</span>vyā­pā­rā­d eva pra­ti­ni­ya­tā­d e­vo­tpa­nnaḥ sva­sa­dṛ­śā­ni­śa­bdā­nta­rā­ṇy ā<span type="hard-break">- </span><pb n="163"/><lb n="163,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,01</span>rabhata iti mataṃ tadā tata eva pra­va­ktṛ­vyā­pā­rā­tpra­ti­ni­ya­ta­vā­yvā­kā<span type="hard-break">- </span><lb n="163,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,02</span>śa­saṃ­yo­ge­bhya­s ta­tsa­dṛ­śā­ni śa­bdā­nta­rā­ṇi prā­du­rbha­va­ntu ki­mā­dye­na <lb n="163,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,03</span>śa­bde­nā­sa­ma­vā­yi­kā­ra­ṇe­ne­ti na śabdāc cha­bda­syo­tpa­tti­rgha­ṭa­te­, <lb n="163,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,04</span>naikaḥ śabdaḥ śa­bdā­nta­rā­ṇā­m ā­raṃ­bha­kaḥ saṃ­bha­va­ti | a­thā­'­ne­kaḥ śabdaḥ <lb n="163,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,05</span>pra­tha­ma­ta utpannaḥ śa­bdā­nta­rā­ṇi nā­nā­di­kkā­nyā­ra­bha­te i­ti­dvi­tī<span type="hard-break">- </span><lb n="163,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,06</span>yaḥ pakṣaḥ ka­kṣī­kri­ya­te ta­trā­'­py e­ka­smā­ttā­lvā­dyā­kā­śa­saṃ­yo­gā­t ka<span type="hard-break">- </span><lb n="163,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,07</span>tham anekaḥ śabdaḥ prā­du­rbha­ve­d a­he­tu­ka­tva­pra­saṃ­gā­d e­ka­smā­de­ka­syai­vo­tpa­tteḥ <lb n="163,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,08</span>śeṣasya he­tva­bhā­vā­t | na cā­ne­ka­tā­lvā­dyā­kā­śa­saṃ­yo­gaḥ sakṛd e<span type="hard-break">- </span><lb n="163,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,09</span>kasya vaktuḥ saṃ­bha­va­ti pra­ya­tnai­ka­tvā­t­, na ca pra­ya­tna­ma­nta­re­ṇa tālvā<span type="hard-break">- </span><lb n="163,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,10</span>di­kri­yā­pū­rva­ko '­nya­ta­ra­ka­rma­ja­s tā­lvā­dyā­kā­śa­saṃ­yo­gaḥ­pra­sū­ya­te <lb n="163,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,11</span>yato 'nekaḥ śabdaḥ syāt | prā­du­rbha­va­n vā ku­ta­ści­d ā­dyaḥ­śa­bdo<span type="hard-break">- </span><lb n="163,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,12</span>'nekaḥ svadeśa śa­bdā­nta­rā­ṇy ā­ra­bha­te de­śā­nta­re vā ? na tāva<span type="hard-break">- </span><lb n="163,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,13</span>t svadeśe de­śā­nta­re­ṣu ta­cchra­va­ṇa­vi­ro­dhā­tbhi­nna­de­śa­stha­śro­tṛ­ja­na<span type="hard-break">- </span><lb n="163,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,14</span>śrotreṣu sa­ma­vā­yā­bhā­vā­t­, ta­trā­sa­ma­ve­ta­syā­py a­ne­ka­sya­śa­bdā­nta­ra­sya <lb n="163,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,15</span>śravaṇo śro­tra­syā­prā­pya­kā­ri­tvā­pa­tteḥ­śa­bdā­nta­rā­raṃ­bha­pa­ri­ka­lpa­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="163,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,16</span>vai­pa­rthyā­c cā­dya­syai­va śabdasya nā­nā­di­kkai­ryau­gya­de­śa­sthaiḥ śrotṛbhiḥ <lb n="163,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,17</span>śra­va­ṇa­syo­tpa­tteḥ­, a­ne­kā­dya­śa­bda­pa­ri­ka­lpa­nā­vai­ya­rthyā­c ca­ta­syai­ka­syai<span type="hard-break">- </span><lb n="163,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,18</span>va svadeśe prā­du­rbhū­ta­sya nā­nā­śro­tṛ­bhi­r u­pa­laṃ­bhā­t sva­de­śe­sa­to <lb n="163,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,19</span>rūpasya nā­nā­dṛ­ṣṭi­bhi­r u­pa­laṃ­bha­va­t | syān mataṃ, nā­ya­na­ra­śa­ma­yaḥ prāpya <lb n="163,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,20</span>rūpam e­ka­de­śa­va­rtty api nā­nā­dra­ṣṭṛ­ja­nā­nāṃ rū­po­pa­laṃ­bhaṃ­ja­na­yaṃ­ti na <lb n="163,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,21</span>punar aprāpya yena rū­po­pa­laṃ­bho dṛ­ṣṭā­ntaḥ­śa­bdo­pa­laṃ­bha­syā­prā­pte­r eva <lb n="163,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 163,22</span>śrotraiḥ sādhyata iti tad api na śreyaḥ | śro­tra­vi­va­tta­vi­śe­ṣaiḥ prā<span type="hard-break">- </span><pb n="164"/><lb n="164,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,01</span>ptasyaiva śa­bda­syo­pa­laṃ­bha­pra­saṃ­gā­t | śakyaṃ hivaktuṃ nā­nā­de­śa­stha<span type="hard-break">- </span><lb n="164,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,02</span>ja­na­ka­ra­ṇā­ni prāpya śabdam ekam u­pa­laṃ­bha­ya­nti sa­kṛ­nnā­nā­di­gde­śa<span type="hard-break">- </span><lb n="164,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,03</span>vartibhiḥ pra­ti­pa­ttṛ­bhi­r u­pa­la­bhya­mā­na­tvā­t rū­pa­va­d iti | gaṃdhena vya<span type="hard-break">- </span><lb n="164,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,04</span>bhicāra iti cet na, tasyāpi pa­kṣī­kṛ­ta­tvā­t­, so 'pi kastūri<span type="hard-break">- </span><lb n="164,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,05</span>kā­di­dra­vya­va­rttī nā­nā­di­gde­śa­va­rti­bhi­r janair u­pa­la­bhya­mā­naḥ­sva­sva<span type="hard-break">- </span><lb n="164,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,06</span>ghrā­ṇa­ka­ra­ṇaiḥ ka­thaṃ­ci­t saṃprāpta e­vo­pa­laṃ­bha­he­tu­r gha­ṭa­te­gaṃ­dha­sya deśānta<span type="hard-break">- </span><lb n="164,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,07</span>ra­stha­ja­na­ghrā­ṇe­ṣu ga­ma­nā­saṃ­bha­vā­d guṇasya ni­ṣkri­ya­tvā­dgaṃ­dha­pa­ra­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="164,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,08</span>ṇūnāṃ gamane 'pi ta­tsa­ma­ve­ta­gaṃ­dha­syā­nu­pa­la­bhya­mā­na­tvā­t­, a­ne­ka­dra­vye<span type="hard-break">- </span><lb n="164,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,09</span>ṇa sa­ma­vā­yā­dru­pa­vi­śe­ṣā­c ca rū­po­pa­la­bdhi­r ity a­nu­va­rtta­mā­ne­, etena gaṃdha<span type="hard-break">- </span><lb n="164,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,10</span>ra­sa­spa­rśe­ṣu jñānaṃ vyā­khyā­ta­m iti vai­śe­ṣi­kai­r a­bhi­dhā­nā­t | gandha<span type="hard-break">- </span><lb n="164,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,11</span>dra­vyā­va­ya­vi­nā­m u­pa­la­bdhi­la­kṣa­ṇa­prā­ptā­nāṃ de­śā­nta­re­ṣu ga­ma­ne­tu maula<span type="hard-break">- </span><lb n="164,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,12</span>ka­stū­ri­kā­di­dra­vya­vya­ya­pra­saṃ­ga­s tasyaiva sa­rva­di­kkaṃ­khaṃ­ḍā­va­ya­vi­rū­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="164,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,13</span>va­ya­vā­nāṃ ta­dā­raṃ­bha­kā­nāṃ ga­ma­nā­t | yadi punane ka­stū­ri­kā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="164,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,14</span>dravyasya pa­ra­mā­ṇa­vo gaṃ­dha­sa­ma­vā­yi­no gacchaṃti nā­'­pi­khaṃ­ḍā­va­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="164,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,15</span>vinas ta­dā­raṃ­bha­kā­va­ya­vā­s tato ga­ndha­dra­vyā­nta­rā­ṇā­m u­tpa­tte­ri­ti mataṃ, <lb n="164,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,16</span>ta­dā­'­pi ta­dā­raṃ­bha­kaiḥ pārthivaiḥ pa­ra­mā­ṇu­bhi­r bha­vi­ta­vyaṃ­dvya­ṇu­kā­di<span type="hard-break">- </span><lb n="164,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,17</span>bhir vā­'­nu­pa­laṃ­bhai­r e­vo­pa­la­bdhi­la­kṣa­ṇa­prā­ptā­nāṃ­pā­rthi­vā­va­ya­vi­nā­m upa<span type="hard-break">- </span><lb n="164,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,18</span>la­bdhi­pra­saṃ­gā­t | na cā­nu­pa­la­bdhi­la­kṣa­ṇa­prā­ptaiḥ­pā­rthi­va­dra­vyai­r ā­ra­bdhe­ṣu <lb n="164,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,19</span>dra­vyāṃ­ta­re­ṣu sa­ma­ve­ta­sya gaṃ­dha­syo­pa­la­bdhi­r yu­jya­te­pa­ra­mā­ṇu­sa­ma­ve­ta­gaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="164,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,20</span>dhavad iti na ga­ndha­dra­vyā­nta­rā­ṇi ka­stū­ri­kā­di­ga­ndha­dra­vyā­mā­ra­bha­nte <lb n="164,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,21</span>yataḥ prāptāny eva dū­ra­stha­pra­ti­pa­ttṛ­ghrā­ṇa­ta­dvi­ṣa­ya­tā­ma­nu­bha­ve­yu­r ghrāṇendri<span type="hard-break">- </span><lb n="164,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 164,22</span>ya­vi­vṛ­ti­bhi­s tu gatvā gandhasya grahaṇe pro­kta­do­ṣā­na­va­kā­śai­ti <pb n="165"/><lb n="165,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,01</span>śro­tra­ghrā­ṇa­ra­sa­na­spa­rśa­nā­ni gatvā sva­vi­ṣa­ya­jñā­naṃ­ja­na­ya­nti vā<span type="hard-break">- </span><lb n="165,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,02</span>hye­ndri­ya­tvā­c ca­kṣu­rva­da­nya­thā teṣām a­prā­pya­kā­ri­tva­pra­saṃ­gā­t | tato na <lb n="165,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,03</span>vya­bhi­cā­raḥ śabdasya nā­nā­di­kka­ja­na­ka­ra­ṇai­rgra­ha­ṇā­sā­dha­na­syo­kta­he<span type="hard-break">- </span><lb n="165,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,04</span>tor iti nādyād a­ne­ka­smā­d api śabdāc chā­bdā­nta­ro­tpa­ttiḥ­saṃ­bha­va<span type="hard-break">- </span><lb n="165,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,05</span>tīti sa­rva­di­kka­pa­rā­pa­ra­śa­bda­pra­sa­rpa­ṇaṃ yāvad ve­ga­ma­bhyu­pa­ga­nta­vyaṃ | tathā ca <lb n="165,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,06</span>saṃ­skā­rā­khya­gu­ṇa­yo­gi­tvaṃ nāsiddhaṃ yataḥ sūktam idaṃ na syā­t­'­na <lb n="165,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,07</span>guṇaḥ śabdaḥ saṃ­skā­ra­va­ttvā­d vā­ṇā­di­va­d iti | '­pu­dga­la­dra­vya­pa­ryā­yā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="165,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,08</span>katve tu gaṃ­dhā­di­va­d ity a­bhya­nu­jñā­ya­mā­ne na kiṃcid bā­dha­ka­ma­sti | nanu <lb n="165,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,09</span>ca na spa­rśa­va­t dra­vya­gu­ṇaḥ śabdo '­sma­dā­di­pra­tya­kṣa­tve­sa­tya­kā­ra­ṇa­gu<span type="hard-break">- </span><lb n="165,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,10</span>ṇa­pū­rva­ka­tvā­t su­khā­di­va­d iti bā­dha­ka­sa­dbhā­vā­n na­pu­dga­la­dra­vya­pa­ryā­ya­tvaṃ <lb n="165,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,11</span>śabdasya vya­va­ti­ṣṭha­te su­khā­de­r api ta­thā­bhā­va­pra­saṃ­gā­d i­ti­ka­ści­t | so '<span type="hard-break">- </span><lb n="165,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,12</span>pi sva­da­rśa­na­pa­kṣa­pā­tī­, pa­rī­kṣya­mā­ṇa­syā­kā­ra­ṇa­gu­ṇa­pū­rva­ka­tva­syā­si­ddha<span type="hard-break">- </span><lb n="165,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,13</span>tvāt, kā­ra­ṇa­gu­ṇa­pū­rva­kaḥ śabdaḥ pu­dga­la­ska­ndha­pa­ryā­ya­tvā­cchā­yā­ta<span type="hard-break">- </span><lb n="165,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,14</span>pā­di­va­t­, pu­dga­la­skaṃ­dha­pa­ryā­yaḥ śa­bdo­'­sma­dā­di­vā­hye­ndri­ya­pra­tya­kṣa­tvā<span type="hard-break">- </span><lb n="165,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,15</span>t tadvat | na gha­ṭa­tvā­di­sā­mā­nye­na vya­bhi­cā­ra­s ta­syā­pi­sa­mā­na­pa­ri­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="165,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,16</span>ma­la­kṣa­ṇa­sya pu­dga­la­dra­vya­pa­ryā­ya­tva­si­ddheḥ ta­da­si­ddha­me­vā­kā­ra­ṇa­gu­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="165,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,17</span>pū­rva­ka­tvaṃ śabdasya na sā­dhya­si­ddhi­ni­baṃ­dha­naṃ­kā­ra­ṇa­gu­ṇa­pū­rva­ka­tve­na <lb n="165,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,18</span>sā­dha­nā­t | he­tu­vi­śe­ṣa­ṇaṃ cā­sma­dā­di­pra­tya­kṣa­tve sa­tī­ti­vya­rtha­m eva | <lb n="165,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,19</span>pa­ra­mā­ṇu­rū­pā­di­vya­bhi­cā­ra­ni­vṛ­ttya­rthaṃ tad iti cet na, pa­ra­mā­ṇu<span type="hard-break">- </span><lb n="165,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,20</span>rū­pā­dī­nā­m api kā­ra­ṇa­gu­ṇa­pū­rva­ka­tva­siṃddheḥ, pa­ra­mā­ṇū­nāṃ skaṃdhabhe<span type="hard-break">- </span><lb n="165,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,21</span>da­kā­rya­tvā­t ta­da­gu­ṇa­pū­rva­ka­vya­va­sthi­teḥ pa­ra­mā­ṇu rū­pā­dī­nā­mi­ti <lb n="165,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 165,22</span>ni­rṇī­ta­prā­yaṃ | yad apy uktaṃ na spa­rśa­va­ddra­vya­gu­ṇaḥ śa­bdo­'­sma­dā­di<span type="hard-break">- </span><pb n="166"/><lb n="166,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,01</span>pra­tya­kṣa­tve sa­tya­yā­va­ddra­vya­bhā­vi­tvā­t su­khā­di­va­di­ti­, tad apy ayuktaṃ <lb n="166,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,02</span>vi­ru­ddha­tvā­t sā­dha­na­sya | tathā hi — spa­rśa­va­ddra­vya­gu­ṇaḥ­śa­bdo 'smadā<span type="hard-break">- </span><lb n="166,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,03</span>di­pra­tya­kṣa­tve sa­tya­yā­va­ddra­vya­bhā­vi­ttvā­d rū­pā­di­vi­śe­ṣa­va­t­, nātra <lb n="166,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,04</span>sā­dha­ni­vi­ka­la­m u­dā­ha­ra­ṇaṃ rū­pā­di­vi­śe­ṣā­ṇāṃ­yā­va­tpu­dga­la­dra­vya­m a<span type="hard-break">- </span><lb n="166,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,05</span>bhāvāt pū­rva­rū­pā­di­vi­nā­śā­d u­tta­ra­rū­pā­di­vi­śe­ṣa­prā­du­rbhā­vā­t | <lb n="166,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,06</span>nā'pi sā­dhya­vi­ka­laṃ rū­pā­di­vi­śe­ṣā­ṇāṃ spa­rśa­va­ddra­vya­gu­ṇa­tvā­va<span type="hard-break">- </span><lb n="166,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,07</span>sthiteḥ | su­khā­di­bhi­r vyā­bhi­cā­raḥ sā­dha­na­sye­ti cet, nāsmadā<span type="hard-break">- </span><lb n="166,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,08</span>di­pra­tya­kṣa­tve satīti vi­śe­ṣa­ṇā­t | na ca su­khā­da­yaḥ­śa­bda­va­d­'­sma<span type="hard-break">- </span><lb n="166,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,09</span>dādīnāṃ bahūnāṃ pra­tya­kṣāḥ­, sva­saṃ­ve­da­na­pra­tya­kṣe­ṇa tu­ka­sya­ci­t <lb n="166,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,10</span>su­khā­da­yaḥ svasyaiva pratyakṣā na punar nā­nā­sma­dā­dī­nā­m itina tai<span type="hard-break">- </span><lb n="166,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,11</span>r vya­bhi­cā­raḥ | svasyāpy a­sma­dā­di­gra­ha­ṇe­na gṛ­hī­ta­tvā­tsva­pra­tya­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="166,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,12</span>tvam apy a­sma­dā­di­pra­tya­kṣa­tvaṃ su­khā­dī­nāṃ­pra­tya­kṣa­sā­mā­nyā­pe­kṣa­yā­sma<span type="hard-break">- </span><lb n="166,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,13</span>dā­di­pra­tya­kṣa­tva­va­ca­nā­d iti cet, ta­thā­'­pi na su­khā­di­bhi­rvya<span type="hard-break">- </span><lb n="166,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,14</span>bhi­cā­raḥ­, syā­dvā­di­bhiḥ sāṃ­sā­ri­ka­su­khā­dī­nāṃ ka­thaṃ­ci­tspa­rśa­va­d<span type="hard-break">- </span><lb n="166,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,15</span>dra­vya­gu­ṇa­tva­sya pra­ti­jñā­nā­t | yathaiva hy ā­tma­pa­ryā­yāḥ­su­khā­da­ya­ś cidrū<span type="hard-break">- </span><lb n="166,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,16</span>pa­sa­ma­nva­yā­s tathā sa­dve­dyā­di­pau­dga­li­ka­ka­rma­dra­vya­pa­ryā­yā­śca­, sva­pa­ra­taṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="166,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,17</span>trī­ka­ra­ṇa­rū­pa­sa­ma­nva­yā­d au­da­yi­ka­bhā­vā­nāṃ­ka­rma­dra­vya­sva­bhā­va­tva­si­ddheḥ | <lb n="166,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,18</span>mu­kta­su­kha­jñā­na­da­rśa­nā­di­bhi­s tu gu­ṇai­ra­spa­rśa­va­ddra­vyā­tma­gu­ṇai­r na vya<span type="hard-break">- </span><lb n="166,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,19</span>bhi­cā­ra­s teṣām a­sma­dā­dya­pra­tya­kṣa­tvā­da­sma­dā­di­vi­śi­ṣṭa­yo­gi­pra­tya­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="166,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,20</span>vi­ṣa­ya­tvā­t teṣām a­yā­va­dūdra­vya­bhā­vi­tvā­bhā­vā­c cā­naṃ­ta­tve­na­yā­va­d ātma<span type="hard-break">- </span><lb n="166,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,21</span>dravyaṃ bha­va­na­śī­la­tvā­t | tato ni­ra­va­dya­m e­va­vi­ru­ddha­sā­dha­na­tva­m etasya <lb n="166,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 166,22</span>hetor iti spa­rśa­va­d dra­vya­pa­ryā­ya eva śabdaḥ pra­tī­ti­ba­lā­tsi­ddhiḥ | <pb n="167"/><lb n="167,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,01</span>śa­bda­yo­gya­pu­dga­lā­nāṃ sarvatra bhāvād a­nya­thā­ka­ci­ttalvā­di­kā­ra­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="167,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,02</span>sadbhāve 'pi śa­bda­pa­ri­ṇā­mā­nu­tpa­tti­pra­saṃ­gā­t | na ca­śa­bda­pa­ri­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="167,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,03</span>ma­ni­mi­tta­sa­nni­dhau kvacit ka­dā­ci­c cha­bdā­nu­tpa­ttiḥ syāt sa caśa<span type="hard-break">- </span><lb n="167,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,04</span>bda­pa­ri­ṇā­mo naika eva nā­nā­śro­tṛ­bhiḥ śra­va­ṇa­vi­ro­dhā­t | śrotrasyā<span type="hard-break">- </span><lb n="167,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,05</span>prā­pya­kā­ri­tvā­n na ta­dvi­ro­dha iti cet; na, ta­syā­prā­pya­kā­ri­tve <lb n="167,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,06</span>ka­rṇa­śa­ṣku­lya­ntaḥ pra­vi­ṣṭa­ma­śa­ka­śa­bda­gra­ha­ṇa­yo­gā­t ca­kṣu­ṣo­'­prā<span type="hard-break">- </span><lb n="167,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,07</span>pya­kā­ri­ṇaḥ tā­ra­kā­prā­ptāṃ­ja­nā­di­gra­ha­ṇa­da­rśa­nā­t tathā ce­da­ma­bhi­dhī<span type="hard-break">- </span><lb n="167,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,08</span>yate — nā­prā­pya­kā­ri śrotraṃ prā­pta­śa­bda­gra­ha­ṇā­t spa­rśa­nā­di­va­t­, yat pu<span type="hard-break">- </span><lb n="167,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,09</span>nar a­prā­pya­kā­ri tan na prā­pta­vi­ṣa­ya­grā­hi dṛṣṭaṃ yathā ca­kṣu­ri­ti ni<span type="hard-break">- </span><lb n="167,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,10</span>ści­ta­vya­ti­re­kā­d a­nu­mā­nā­d a­prā­pya­kā­ri­tva­pra­ti­ṣe­dhaḥ śro­tra­sya­śre­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="167,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,11</span>n eva | nanu cā­prā­pya­kā­ri­ṇā manasā prāptasya su­khā­de­rgra­ha­ṇā­d <lb n="167,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,12</span>vya­bhi­cā­ra iti cen na su­khā­de­r ātmani sa­ma­ve­ta­sya ma­na­sā­prā­ptya<span type="hard-break">- </span><lb n="167,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,13</span>bhāvāt | manasā saṃyukte puṃsi sukhādeḥ sa­ma­vā­yā­tsaṃ­yu­kta­sa<span type="hard-break">- </span><lb n="167,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,14</span>ma­vā­yā­prā­pti­r iti cet na, dū­ra­sthai­r api ma­na­saḥ­prā­pti­pra­saṃ­gā­t­, <lb n="167,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,15</span>manasā saṃ­yu­kta­syā­tma­na­s taiḥ saṃ­yo­gā­t saṃ­yu­kta­saṃ­yo­ga­sya­prā­pti<span type="hard-break">- </span><lb n="167,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,16</span>tvāt, sākṣāt tair a­prā­pti­r manasa iti cet, su­khā­di­bhi­r a­pi­sā­kṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="167,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,17</span>tprāptiḥ kim asti ? pa­raṃ­pa­ra­yā tair bhanasaḥ prāptis tu na­prā­pya­kā­ri­tvaṃ <lb n="167,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,18</span>sā­dha­ya­ti dū­rā­rthai­r iveti sa­rva­trā­'­py a­prā­pya­kā­ri­tve­ma­na­sa­s tato <lb n="167,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,19</span>na tena vya­bhi­cā­ra iti śreyān eva śro­tra­sya­prā­pya­kā­ri­tva­sā­dha­no <lb n="167,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,20</span>hetuḥ | ye tv āhuḥ śabdo 'prāpta e­veṃ­dri­ye­ṇa gṛ­hya­te­dū­rā­di­tve­na <lb n="167,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,21</span>gṛ­hya­mā­ṇa­tvā­d rū­pa­va­d iti | te 'pi na pa­rī­kṣa­kāḥ­, gaṃ­dhe­na­vya­bhi­cā<span type="hard-break">- </span><lb n="167,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 167,22</span>rāt sā­dha­na­sya | ga­ndha­dra­vya­sya ga­ndhā­dhi­ṣṭhā­na­sya­dū­rā­di­tvā­t <pb n="168"/><lb n="168,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,01</span>gaṃdhasya dū­rā­di­tve­na gṛ­hya­mā­ṇa­tvā­n na te­na­vya­bhi­cā­ra iti cet <lb n="168,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,02</span>na, śa­bda­syā­pi ta­da­dhi­ṣṭhā­na­bhe­ryā­di­dū­rā­di­tve­na dūre śa­bdo­dū­ra­ta­re <lb n="168,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,03</span>dū­ra­ta­me veti gra­ha­ṇā­d u­pa­cā­rā­t­, dū­rā­di­tve­na gṛ­hya­mā­ṇa­tva­sya­he­toḥ <lb n="168,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,04</span>pa­ra­mā­rtha­to '­si­ddha­tvā­pa­tteḥ | tataḥ prāpta eva śa­bdo­vi­vā­dā<span type="hard-break">- </span><lb n="168,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,05</span>pannaḥ pa­ri­gṛ­hya­te śa­bda­tvā­tka­rṇa­śa­ṣku­lya­ntaḥ­pra­vi­ṣṭa­ma­śa­ka­śa­bda<span type="hard-break">- </span><lb n="168,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,06</span>vad iti prā­pya­kā­ri śrotraṃ siddhaṃ | tathā caikasya śa­bda­sya­yu­ga<span type="hard-break">- </span><lb n="168,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,07</span>nnā­nā­de­śa­stha­ja­na­śro­traiḥ prā­ptya­saṃ­bha­vā­nnā­nā­śa­bda­pa­ri­ṇā­māḥ sarva<span type="hard-break">- </span><lb n="168,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,08</span>dikkāḥ pra­jā­ya­nte sva­pra­ti­ba­ndha­ka­ku­ḍyā­dya­saṃ­bha­ve­svā­va­ro­dha­ka­na­li<span type="hard-break">- </span><lb n="168,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,09</span>kā­dya­saṃ­bha­ve ca sva­pra­ti­ghā­ta­ka­gha­na­ta­ra­ku­ḍyā­di­vi­ra­he casati gaṃdha<span type="hard-break">- </span><lb n="168,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,10</span>pa­ri­ṇā­ma­va­t­, sa­mā­nā­ś ca sarve ga­vā­di­śa­bda­vi­va­rttāḥ­sa­mā­na­tā­lvā<span type="hard-break">- </span><lb n="168,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,11</span>di­kā­ra­ṇa­pra­bha­va­tvā­t sa­mā­na­ka­sta­ri­kā­di­dra­vya­pra­bha­va­ga­ndha­vi­va­rtta­va­t­, <lb n="168,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,12</span>śa­bdo­pā­dā­na­pu­dga­lā­nāṃ sa­rva­śa­bda­pa­ri­ṇā­ma­sa­ma­rthā­nāṃ sa­rva­tra­sa­dbhā<span type="hard-break">- </span><lb n="168,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,13</span>ve 'pi pra­ti­ni­ya­ta­he­tu­va­śā­t pra­ti­vi­śi­ṣṭa­śa­bda­pa­ri­ṇā­mā­ś caniścī<span type="hard-break">- </span><lb n="168,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,14</span>yante, ga­ndho­pā­dā­na­pu­dga­lā­nāṃ sarveṣāṃ sa­rva­tra­sa­rva­ga­ndha­pa­ri­ṇā­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="168,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,15</span>sa­ma­rthā­nāṃ saṃbhave 'pi pra­ti­ni­ya­ta­he­tu­ga­ndha­va­śā­tpra­ti­vi­śi­ṣṭa­ga­ndha<span type="hard-break">- </span><lb n="168,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,16</span>pa­ri­ṇā­ma­va­t | </p><p n="a_257" rend="justify"><lb n="168,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,17</span>nanu ca vāyava eva śa­bdo­pā­dā­naṃ teṣāṃ sarvatra sa­rva­dā­sa­dbhā<span type="hard-break">- </span><lb n="168,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,18</span>vād anyathā vyaṃ­ja­nā­di­nā ta­da­bhi­vya­kte­r a­yo­gā­dve­ga­va­dvā­yva­nta­re­ṇā<span type="hard-break">- </span><lb n="168,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,19</span>bhi­ghā­tā­c ceti kecit | te 'pi vā­ya­vī­yaṃ śabdam ā­ca­kṣā­ṇāḥ­śro<span type="hard-break">- </span><lb n="168,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,20</span>tragrāhyaṃ katham ā­ca­kṣī­ra­n tasya spa­rśa­na­grā­hya­tva­pra­saṃ­gā­tspa­rśa­va­t | <lb n="168,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,21</span>tathā hi — vā­ya­vī­ya­spa­rśa­ne­ndri­ya­grā­hyaḥ śa­bdo­vā­yva­sā­dhā­ra­ṇa­gu<span type="hard-break">- </span><lb n="168,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 168,22</span>ṇa­tvā­t­, yo ya­da­sā­dhā­ra­ṇa­gu­ṇaḥ sa ta­di­ndri­ya­grā­hyaḥ si­ddho­ya­thā <pb n="169"/><lb n="169,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,01</span>pṛ­thi­vya­pte­jo '­sā­dhā­ra­ṇa­gu­ṇo­gaṃ­dha­ra­sa­rū­pa­vi­śe­ṣa­gu­ṇaḥ pā­rthi­vā­pya<span type="hard-break">- </span><lb n="169,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,02</span>tai­ja­sa­ghrā­ṇa­ra­sa­na­na­ya­ne­ndri­ya­grā­hyaḥ­, vā­yva­sā­dhā­ra­ṇa­gu­ṇa­śca śabda<span type="hard-break">- </span><lb n="169,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,03</span>s tasmād vā­ya­vī­ya­spa­rśa­ne­ndri­ya­grā­hya i­ti­śro­tra­pa­ri­ka­lpa­nā­vai­ya­rthya<span type="hard-break">- </span><lb n="169,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,04</span>m ā­pa­dya­te | yadi punar ā­kā­śa­sa­ha­kā­ri­ka­ra­ṇā­tvā­ccha­bda­syā­kā­śa<span type="hard-break">- </span><lb n="169,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,05</span>sa­ma­vā­ye­na śrotreṇa gra­ha­ṇa­m u­ra­rī­kri­ya­te tadā spa­rśa­syā­'­pi­śro­tra<span type="hard-break">- </span><lb n="169,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,06</span>grā­hya­tva­pra­saṃ­ga stasyāpy ā­kā­śa­sa­ha­kā­ri­vā­yū­pā­dā­na­tvā­ccha­bda­va­t | <lb n="169,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,07</span>ga­ndhā­dī­nāṃ ca śro­tra­ve­dya­tvaṃ syā­dā­kā­śa­sa­ha­kā­ri­pṛ­thi­vyā­dyu­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="169,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,08</span>da­na­tvā­t | na hyākāśaṃ ka­sya­ci­d utpattau svo­pā­dā­nā­t sa­ha­kā­ri­na <lb n="169,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,09</span>bha­ve­t­, sa­rvo­tpa­tti­ma­tāṃ ni­mi­tta­kā­ra­ṇā­t kā­lā­di­va­t | syā­nma­taṃ­, <lb n="169,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,10</span>nā'yaṃ niyamo 'sti yo ya­da­sā­dhā­ra­ṇa­gu­ṇaḥ sa ta­di­ndri­ya<span type="hard-break">- </span><lb n="169,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,11</span>grāhya iti pā­rthi­va­sya paṃ­ca­pra­kā­ra­sya va­rṇa­sya­ṣa­ṭpra­kā­ra­sya rasasyā<span type="hard-break">- </span><lb n="169,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,12</span>nu­ṣṇā­śī­ta­sya pā­ka­ja­sya sparśasya ca­pā­rthi­va­ghrā­ṇeṃ­dri­ya­grā­hya­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="169,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,13</span>pra­saṃ­gā­t tathā śī­ta­spa­rśa­sya śītasya ca rū­pa­syā­pya­ra­sa­ne­ndri­ya­ve­dya<span type="hard-break">- </span><lb n="169,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,14</span>tvaṃ, tai­ja­sa­sya co­ṣṇa­spa­rśa­sya tai­ja­sa­ca­kṣu­r ve­dya­tvaṃ­ka­thaṃ vi­ni­vā­rye­ta ? <lb n="169,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,15</span>ta­nni­ya­ma­ka­lpa­nā­yā­m iti yasya yasmād iṃ­dri­yā­d vi­jñā­na­mu­tpa­dya­te tasya <lb n="169,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,16</span>ta­diṃ­dri­ya­grā­hya­tvaṃ bya­va­ti­ṣṭha­te tathā pra­tī­te­ra­ti­laṃ­gha­yi­tu­m aśakteḥ keva<span type="hard-break">- </span><lb n="169,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,17</span>la­miṃ­dri­ya­sya pra­ti­ni­ya­ta­dra­vyo­pā­dā­na­tvaṃ sā­dhya­te­pra­ti­ni­ya­ta­gu­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="169,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,18</span>grā­ha­ya­ka­tvā­d iti | tad etad a­sā­raṃ­, pra­ti­ni­ya­ta­dra­vyo­pā­da­na­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="169,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,19</span>sya ghrā­ṇā­dī­nāṃ sā­dha­yi­tu­m a­śa­kya­tvā­t | pārthivaṃ ghrā­ṇaṃ­rū­pā<span type="hard-break">- </span><lb n="169,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,20</span>diṣu sa­nni­hi­te­ṣu pā­rthi­va­ga­ndha­syai­vā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­nnā­ga­ka­rṇi<span type="hard-break">- </span><lb n="169,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,21</span>kā­vi­ma­rda­ka­ka­ra­ta­la­va­d ity a­nu­mā­na­sya sū­rya­ra­śmi­bhi­r u­da­ka­se­ke­na <lb n="169,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 169,22</span>cā­ne­kā­ntā­t | dṛśyate hi tai­lā­bhya­kta­sya sū­rya­ma­rī­ci<span type="hard-break">- </span><pb n="170"/><lb n="170,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,01</span>bhir ga­ndhā­bhi­vya­kti­r bhūmes tū­da­ka­s e­ke­ne­ti | ta­thā­ra­sa­neṃ­dri­ya­m āpya<span type="hard-break">- </span><lb n="170,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,02</span>m eva rū­pā­di­ṣu sa­nni­hi­te­ṣu ra­sa­syai­vā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­l lā­lā­va­di<span type="hard-break">- </span><lb n="170,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,03</span>ty a­trā­'­pi hetor la­va­ṇe­na vya­bhi­cā­rā­t ta­syā­nā­pya­tve­na­ra­sā­bhi­vyaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="170,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,04</span>ja­ka­tva­si­ddheḥ | tathā cakṣus tai­ja­sa­m eva rū­pā­di­ṣu­sa­nni­hi­te­ṣu rūpa<span type="hard-break">- </span><lb n="170,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,05</span>syai­vā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­t pra­dī­pā­di­va­d ity a­trā­'­pi he­to­rmā­ṇi­kyo­dyo<span type="hard-break">- </span><lb n="170,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,06</span>tena vya­bhi­cā­rā­t | na ca mā­ṇi­kya­pra­bhā tai­ja­sī­mū­lo­ṣṇa­dra­vya<span type="hard-break">- </span><lb n="170,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,07</span>vatī prabhā te­ja­sta­dvi­pa­rī­tā bhūr iti va­ca­nā­t | ta­thā­vā­ya­vyaṃ sparśanaṃ <lb n="170,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,08</span>rū­pā­di­ṣu sa­nni­hi­te­ṣu spa­rśa­syai­vā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­tto­ya­śī­ta­spa­rśa­vyaṃ­ja<span type="hard-break">- </span><lb n="170,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,09</span>ka­vā­yva­va­ya­vi­va­d ity a­trā­'­pi ka­rpū­rā­di­nā­sa­li­la­śī­ta­spa­rśa­vyaṃ­ja­ke­na <lb n="170,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,10</span>hetor vya­bhi­cā­rā­t­, pṛ­thi­vya­pte­jaḥ­spa­rśā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­c ca­spa­rśa­ne­ndri­ya­sya <lb n="170,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,11</span>pṛ­thi­vyā­di­kā­rya­tva­pra­saṃ­gā­c ca vā­yu­spa­rśā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­dvā­yu­kā­rya­tva­va­t <lb n="170,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,12</span>etena ca­kṣu­ṣa­s te­jo­rū­pā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­t te­jaḥ­kā­rya­tva­va­tpṛ­thi­vya­psa<span type="hard-break">- </span><lb n="170,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,13</span>ma­vā­yi­rū­pa­vyaṃ­ja­ka­tvā­t pṛ­thi­vya­pkā­rya­tva­pra­saṃ­gaḥ­pra­ti­pā­di­taḥ | rasa<span type="hard-break">- </span><lb n="170,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,14</span>nasya cāpy a­ra­sā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­da­pa­kā­rya­tva­va­tpṛ­thvī­ra­sā­bhi­vyaṃ­ja­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="170,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,15</span>tvāt pṛ­thi­vī­kā­rya­tva­pra­saṃ­ga­ś ca tathā nābhasaṃ śro­traṃ­rū­pā­di­ṣu sannihi<span type="hard-break">- </span><lb n="170,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,16</span>teṣu śa­bda­syai­vā­bhi­vyaṃ­ja­ka­tvā­t­, yat punar na nābhasaṃ ta­tra­śa­bdā­bhi<span type="hard-break">- </span><lb n="170,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,17</span>vyaṃjakaṃ yathā ghrā­ṇā­di­, śa­bda­syā­bhi­vyaṃ­ja­kaṃ ca śrotraṃta<span type="hard-break">- </span><lb n="170,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,18</span>smān nā­bha­sa­m ity a­nu­mā­na­syā­py a­pra­yo­ja­ka­tvā­tna­bho­gu­ṇa­tvā­si­ddheḥ <lb n="170,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,19</span>śabdasya sa­ma­rtha­nā­t nabhasi sa­ma­ve­ta­sya gra­ha­ṇa­saṃ­bha­vā­t | tato <lb n="170,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,20</span>ne­ndri­yā­ṇi pra­ti­ni­ya­ta­bhū­ta­pra­kṛ­tī­ni vya­va­ti­ṣṭha­nte­pra­mā­ṇā­bhā<span type="hard-break">- </span><lb n="170,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,21</span>vāt pra­ti­ni­ya­teṃ­dri­ya­yo­gya­pu­dga­lā­ra­bdhā­ni tu dra­vyeṃ­dri­yā­ṇi­pra­ti<span type="hard-break">- </span><lb n="170,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 170,22</span>ni­ya­ta­bhā­ve­ndri­yo­pa­ka­ra­ṇa­tvā­nya­thā­'­nu­pa­pa­tte­r bhā­ve­ndri­yā­ṇā­me­va spa<span type="hard-break">- </span><pb n="171"/><lb n="171,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,01</span>rśa­nā­dī­nāṃ­spa­rśā­di­jñā­nā­va­ra­ṇa­vī­ryā­nta­rā­ya­kṣa­yo­pa­śa­ma­vi­śe­ṣa­la­kṣa<span type="hard-break">- </span><lb n="171,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,02</span>ṇānāṃ spa­rśā­di­pra­kā­śa­ka­tva­si­ddhe­r iti pau­dga­li­kaḥ śa­bdaḥ­pau­dga­li<span type="hard-break">- </span><lb n="171,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,03</span>ka­dra­vye­ndri­yā­bhi­vyaṃ­gya­tvā­t spa­rśa­ra­sa­ga­ndha­va­rṇa­va­t­, na­pu­na­rvā­ya­vī­yo <lb n="171,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,04</span>na­bho­gu­ṇo vā sa­rva­ga­ta­mū­rtta­ni­tya­dra­vya vā pra­mā­ṇā­bhā­vā­t | prapaṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="171,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,05</span>cataḥ pra­ti­pā­di­taṃ caitat ta­ttvā­rthā­laṃ­kā­re pra­ti­pa­tta­vyaṃ | tena <lb n="171,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,06</span>śabdasya dravyaṃ pu­dga­lā­khyaṃ vba­hi­raṃ­ga­sya ni­ścī­ya­te­, tathā ca svadra<span type="hard-break">- </span><lb n="171,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,07</span>vyataḥ śa­bdā­tma­kaṃ vākyam asti na pa­ra­dra­vya­taḥ­sa­rvā­tma­ka­tva­pra­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="171,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,08</span>gāt, pa­ra­dra­vya­ta­ś ca nāsti vākyaṃ na punaḥ sva­dra­vya­ta­sta­syā­dra<span type="hard-break">- </span><lb n="171,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,09</span>vyā­tma­ka­tva­pra­saṃ­gā­d iti vi­dhi­pra­ti­ṣe­dhā­tma­kaṃ vā­kyaṃ­si­ddha­m | <lb n="171,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,10</span>tathā sva­kṣe­tra­kā­lā­bhyā­m asti vākyaṃ na pa­ra­kṣe­tra­kā­lā­bhyāṃ­sa­rva<span type="hard-break">- </span><lb n="171,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,11</span>kṣe­tra­kā­lā­tma­ka­tva­pra­saṃ­gā­t­, pa­ra­kṣe­tra­kā­lā­bhyā­m eva nāstina punaḥ <lb n="171,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,12</span>sva­kṣe­tra­kā­lā­bhyāṃ­, ta­syā­kṣe­tra­kā­la­tvā­pa­tteḥ | tad e­vaṃ­sā­mā­nya­to <lb n="171,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,13</span>vi­dhi­ni­ṣe­dhā­tma­kaṃ­, vākyaṃ sa­rvā­nta­va­t kathyate sa­rvā­ntā­nāṃ­vi­dhi­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="171,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,14</span>ṣedhābhyāṃ saṃ­gra­hā­t­, ta­da­nā­tma­ka­sya ka­sya­ci­da­nta­syā­saṃ­bha­vā­t | vi<span type="hard-break">- </span><lb n="171,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,15</span>śe­ṣa­ta­s tu bhe­dā­bhe­dā­tma­kaṃ dra­vya­pa­ryā­ya­vya­ktyā­tma­ka­tvā­t­, tatra dravyaṃ <lb n="171,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,16</span>śabdaḥ kri­yā­va­ttvā­d vā­ṇā­di­va­d i­ti­śa­bda­yo­gya­pu­dga­la­dra­vyā­rthā­de­śā­d <lb n="171,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,17</span>dra­vya­tva­si­ddhiḥ tathā paryāyaḥ śa­bdaḥ­prā­du­rbhā­va­pra­dhvaṃ­sa­va­ttvā­d gaṃ­dhā­di­va<span type="hard-break">- </span><lb n="171,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,18</span>d iti śra­va­ṇa­jñā­na­grā­hya­śa­bda­pa­ryā­yā­rthā­de­śā­d i­ti­pa­ryā­ya­tva­si­ddhiḥ | <lb n="171,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,19</span>tathā vi­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­vi­śe­ṣā­tma­kaṃ­sa­dṛ­śa­pa­ri­ṇā­ma­sā­mā­nyā­tma­kaṃ <lb n="171,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,20</span>ca vākyaṃ śa­bda­dra­vyā­ṇāṃ śa­bda­pa­ryā­yā­ṇāṃ ca nā­nā­tvā­tpa­ra­spa­rā<span type="hard-break">- </span><lb n="171,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 171,21</span>pekṣayā sa­mā­ne­ta­ra­pa­ri­ṇā­ma­si­ddhe­r ga­ndhā­di­dra­vya­pa­ryā­ya­va­di­ti sarvā<span type="hard-break">- </span><pb n="172"/><lb n="172,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,01</span>nta­va­dvā­kyaṃ siddhaṃ dra­vya­pa­ryā­ya­sā­mā­nya­vi­śe­ṣe­ṣu­sa­rvā­ntā­nā­m antarbhā<span type="hard-break">- </span><lb n="172,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,02</span>vāt sa­rva­syā­nta­sya ta­tsva­bhā­vā­na­ti­kra­mā­t | </p><p n="a_258" rend="justify"><lb n="172,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,03</span>nanv evaṃ dra­vya­pa­ryā­ya­sā­mā­nya­vi­śe­ṣā­tma­ka­sya­sa­rvā­nta­va­ttve <lb n="172,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,04</span>vākyasya yu­ga­pa­t tathā vya­va­hā­ra­pra­saṃ­ga iti na śaṃ­ka­nī­yaṃ­, tadgu<span type="hard-break">- </span><lb n="172,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,05</span>ṇa­mu­khya­ka­lpa­m iti va­ca­nā­t | dravyasya hi gu­ṇa­tva­ka­lpa­nā­yāṃ <lb n="172,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,06</span>pa­ryā­ya­sya mu­khya­tva­ka­lpa­nā­t paryāyo vākyam iti vya­va­hā­raḥ­pra­va<span type="hard-break">- </span><lb n="172,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,07</span>rttate pa­ryā­ya­sya tu gu­ṇa­ka­lpa­na­tve mu­khya­ka­lpaṃ dravyam i­ti­vā­kye <lb n="172,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,08</span>dra­vya­tva­vya­va­hā­raḥ pra­tī­ya­te tathā sā­mā­nya­sya gu­ṇa­ka­lpa­tve­vi­śe<span type="hard-break">- </span><lb n="172,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,09</span>ṣasya mu­khya­ka­lpa­tvā­d viśeṣo vākyam iti vya­va­hri­ya­te­, vi­śe­ṣa­sya <lb n="172,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,10</span>ca gu­ṇa­ka­lpa­tve sā­mā­nya­sya mu­khya­ka­lpa­nā­t sāmānyaṃ vā­kya­mi­ti <lb n="172,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,11</span>vya­va­hā­rā­t­, su­ni­rṇī­tā­saṃ­bhadbā­dha­ka­pra­mā­ṇā­tsa­rvā­nta­va­dvā­kyaṃ ni<span type="hard-break">- </span><lb n="172,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,12</span>ścī­ya­te­, saṃ­ka­ra­vya­ti­ka­ra­vya­ti­r ekeṇa sa­rvā­ntā­nāṃ ta­tra­vya­va­sthā<span type="hard-break">- </span><lb n="172,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,13</span>nād vi­ro­dhā­dī­nāṃ ta­trā­na­va­kā­śā­t pa­ra­spa­rā­pe­kṣa­tvā­t | nacaivaṃ para<span type="hard-break">- </span><lb n="172,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,14</span>spa­ra­ni­ra­pe­kṣa­m api sa­rvā­nta­va­d vākyaṃ ka­lpa­yi­tuṃ śa­kyaṃ­"­sa­rvā­nta­śū­nyaṃ <lb n="172,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,15</span>ca mitho '­na­pe­kṣa­m­" iti va­ca­nā­t | na hi vi­dhi­ni­ra­pe­kṣo­ni­ṣe­dho <span type="hard-break">- </span><lb n="172,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,16</span>sti ka­sya­ci­t ka­thaṃ­ci­t kva­ci­dvi­dhī­ya­mā­na­syai­vā­nya­trā­'­nya­dā­nya­thā <lb n="172,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,17</span>ni­ṣe­dhya­mā­na­tva­da­rśa­nā­t­, nā'pi ni­ṣe­dha­ni­ra­pe­kṣo­vidhirasti sarvasya <lb n="172,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,18</span>sa­rvā­tma­ka­tva­pra­saṃ­gā­t | tathā na dra­vya­pa­ryā­yau mi­tho­'­na­pe­kṣau tatta<span type="hard-break">- </span><lb n="172,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,19</span>dbhā­vā­nya­thā­nu­pa­pa­tteḥ­, nāpi sā­mā­nya­vi­śe­ṣau mitho '­na­pe­kṣau­vi­dye­te <lb n="172,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,20</span>ta­dbhā­va­vi­ro­dhā­d iti sa­rvā­nta­śū­nyaṃ na mi­tho­na­pe­kṣaṃ vā­kyaṃ­si­ddhaṃ­; <lb n="172,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,21</span>ta­dvi­ṣa­ya­tvā­t pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣā­ṇāṃ sa­rve­ṣā­m a­ntā­nā­me­ka­tvā­dī­nāṃ ni<span type="hard-break">- </span><lb n="172,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 172,22</span>rū­pya­mā­ṇā­nāṃ sa­rva­thā­'­py a­saṃ­bha­vā­t | </p><p n="a_259" rend="justify"><pb n="173"/><lb n="173,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,01</span>tena yad uktaṃ dha­rma­kī­rti­nā<span type="hard-break">-</span></p><lg n="a_260"><l><lb n="173,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,02</span>bhāvā yena ni­rū­pya­nte tadrūpaṃ nāsti tattvataḥ | </l><l><lb n="173,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,03</span>yasmād a­ne­ka­m ekaṃ ca rūpaṃ teṣāṃ na vidyate || iti | </l></lg><p n="a_261" rend="justify"><lb n="173,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,04</span>tat syā­dvā­di­nā­m a­bhi­ma­ta­m eva | </p><lg n="a_262"><l><lb n="173,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,05</span>tad etat tu sa­mā­yā­taṃ yad vadanti vi­pa­ści­taḥ | </l><l><lb n="173,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,06</span>yathā ya­thā­rthā­ś ciṃtyante vi­śī­rya­nte tathā tathā || </l></lg><p n="a_263" rend="justify"><lb n="173,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,07</span>i­tyā­di­va­t | pa­ra­spa­ra­ni­ra­pe­kṣā­ṇāṃ ke­na­ci­d rū­pe­ṇā­rthā­nāṃ <lb n="173,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,08</span>vya­va­sthā­pa­yi­tu­m a­śa­kya­tvā­t | tataḥ sa­rvā­pa­dā­m a­nta­ka­raṃ­ta­vai­va <lb n="173,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,09</span>pa­ra­mā­ga­ma­la­kṣa­ṇaṃ tīrthaṃ sa­ka­la­du­rna­yā­nā­m aṃ­ta­ka­ra­tvā­tta­tkā­ra­ṇa­śā<span type="hard-break">- </span><lb n="173,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,10</span>rī­ri­ka­mā­na­si­ka­vi­vi­dha­duḥ­kha­la­kṣa­ṇā­nā­m ā­pa­dā­ma­nta­ka­ra­tvo­pa­pa­ttaḥ | <lb n="173,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,11</span>mi­thyā­da­rśa­na­ni­mi­ttā hi sarvāḥ prā­ṇi­nā­m āpada iti sarvami<span type="hard-break">- </span><lb n="173,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,12</span>thyā­da­rśa­nā­nā­m a­nta­ka­raṃ tīrthaṃ sa­rvā­pa­dā­m a­nta­ka­raṃ­si­ddhaṃ | tata eva <lb n="173,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,13</span>niraṃtaṃ ke­na­ci­n mi­thyā­da­rśa­ne­na vi­cche­ttu­m a­śa­kte­ra­vi­cche­da­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="173,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,14</span>siddheḥ | tathā sa­rvo­da­yaṃ tīrtham idaṃ tavaitra sa­rve­ṣā­ma­bhyu­da­ya­kā­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="173,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,15</span>ṇānāṃ sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri­tra­bhe­dā­nāṃ he­tu­tvā­da­bhyu­da­ya­he­tu­tvo­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="173,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,16</span>patteḥ | sarva udayo '­bhyu­da­yo 'smād iti sa­rvo­da­yaṃ tī­rtha­mi­daṃ tavai<span type="hard-break">- </span><lb n="173,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,17</span>veti va­ca­nā­t | pareṣāṃ ta­da­saṃ­bha­vaḥ siddha eva | </p><p n="a_264" rend="justify"><lb n="173,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,18</span>nanu paro 'py evaṃ brūyān nai­rā­tmya­vā­di­na eva tī­rthaṃ­sa­rvo­da­yaṃ <lb n="173,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,19</span>sa­rvā­pa­dā­ma­nta­ka­raṃ na punaḥ pa­re­ṣā­m iti | tad uktam — </p><lg n="a_265"><l><lb n="173,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,20</span>sā­haṃ­kā­re manasi na śamaṃ yāti ja­nma­pra­baṃ­dho</l><l><lb n="173,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,21</span>nā­haṃ­kā­ra­ś calati hṛ­da­yā­d ā­tma­dṛ­ṣṭau ca satyām | </l><l><lb n="173,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 173,22</span>anyaḥ śāstā jagati ca yato nāsti nai­rā­tmya­vā­dā<span type="hard-break">-</span></l><l><pb n="174"/><lb n="174,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,01</span>n nānyas tasmād u­pa­śa­ma­vi­dhe­s tva­nma­tā­d asti mārgaḥ || iti</l></lg><p n="a_266" rend="justify"><lb n="174,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,02</span>ta­thā­'­nyaḥ pa­ra­mā­tma­vā­dī brūyāt pa­ra­ma­bra­hma­ṇa e­va­tī­rthaṃ sa<span type="hard-break">- </span><lb n="174,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,03</span>rvodayaṃ na pareṣāṃ nai­rā­tmya­vā­dyā­dī­nāṃ ta­tra­saṃ­śa­ya­he­tu­tvā­t | </p><p n="a_267" rend="justify"><lb n="174,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,04</span>tathā coktam — </p><lg n="a_268"><l><lb n="174,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,05</span>yo lo­kā­ñjva­la­ya­ty a­na­lpa­m ahimā so 'py eṣa te­jo­ni­dhi<span type="hard-break">-</span></l><l><lb n="174,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,06</span>r yasmin saty a­va­bhā­ti nāsati punar devo '­ṃ­śu­mā­lī svayam | </l><l><lb n="174,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,07</span>tasmin bo­dha­ma­ya­pra­kā­śa­vi­śa­de mo­hā­ndha­kā­rā­pa­he­, </l><l><lb n="174,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,08</span>ye '­nta­ryā­mi­ni pūruṣe pra­ti­ha­tāḥ saṃ­śe­ra­te te hatāḥ || </l></lg><p n="a_269" rend="justify"><lb n="174,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,09</span>evam a­nyo­pi­śva­ra­vā­dī­śva­rā­de­r eva tīrthaṃ sa­rvo­da­ya­m itisyā<span type="hard-break">- </span><lb n="174,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,10</span>dvā­di­tī­rtha­m a­ne­ka­dhā dveṣṭi | so 'pi — </p><lg n="YA-IŚ_63 a_270" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_63a"><lb n="174,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 63a</span>kāmaṃ dviṣann apy u­pa­pa­tti­ca­kṣuḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_63b"><lb n="174,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 63b</span>sa­mī­kṣa­tāṃ te sa­ma­dṛ­ṣṭi­r iṣṭam | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_63c"><lb n="174,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 63c</span>tvayi dhruvaṃ khaṃ­ḍi­ta­mā­na­śṛṃ­go</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_63d"><lb n="174,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 63d</span>bhavaty abhadro 'pi sa­ma­nta­bha­draḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">63</ref> || </l></lg><p n="a_271" rend="justify"><lb n="174,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,15</span>kāmaṃ yatheṣṭaṃ sva­du­rā­ga­ma­vā­sa­nā­va­śī­kṛ­tā­ntaḥ­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="174,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,16</span>raṇaḥ sa­rva­thai­kā­nta­vā­dī dviṣann a­pi­ta­vā­ne­kā­ntā­mṛ­ta­sa­mu­dra­sya tīrthaṃ <lb n="174,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,17</span>da­rśa­na­mo­ho­da­yā­ku­li­ta­bu­ddhi­s te ta­ve­ṣṭa­m a­ne­kā­ntā­tma­ka­ma­nta­rvahiś ca <lb n="174,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,18</span>jī­vā­di­ta­ttvaṃ sa­mī­kṣa­tāṃ pa­rī­kṣa­tāṃ sa­ma­dṛ­ṣṭiḥ­sa­nma­dhya­stha­vṛ­tti­rū­pa­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="174,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,19</span>tti­ca­kṣu­r bhūtvā, mā­tsa­rya­ca­kṣu­ṣa­s ta­ttva­sa­mī­kṣā­yā­ma­na­dhi­kā­rā­d a­sa­ma­dṛ<span type="hard-break">- </span><lb n="174,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,20</span>ṣṭeś ca rā­ga­dve­ṣa­ka­lu­ṣi­tā­tma­na ity u­bha­ya­vi­śe­ṣe­ṇa­va­ca­na­mu­pa­pa­tti­ca­kṣuḥ sa<span type="hard-break">- </span><lb n="174,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 174,21</span>ma­dṛ­ṣṭi­r iti, sa tathā sa­mī­kṣa­mā­ṇa­s taveṣṭaṃ śāsanaṃ tvayyeva bha­ga­va­ti <pb n="175"/><lb n="175,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,01</span>khaṃ­ḍi­ta­mā­na­śṛṃ­go bhavati dhruvam iti saṃbaṃdhaḥ | māno hi sarvathai<span type="hard-break">- </span><lb n="175,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,02</span>kā­ntā­bhi­mā­naḥ sa eva śṛṃgaṃ svā­śra­ya­sya vi­ve­ka­śū­nya­ta­yā­pa­śu­ka­ra<span type="hard-break">- </span><lb n="175,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,03</span>ṇāt, khaṃḍitaṃ pra­ti­dhva­staṃ mā­na­śṛṃ­gaṃ yasya sa­khaṃ­ḍi­ta­mā­na­śṛṃ­gaḥ­, <lb n="175,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,04</span>pa­ri­tya­kta­sa­rva­thai­kā­ntā­bhi­mā­na ity arthaḥ | tathā cā­'­bha­dro­'­pi <lb n="175,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,05</span>mi­thyā­dṛ­ṣṭi­r api sa­maṃ­ta­bha­draḥ sa­ma­nta­taḥ sa­mya­gdṛ­ṣṭi­rbha­va­tī­ti <lb n="175,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,06</span>tātparyaṃ | abhadraṃ hi saṃ­sā­ra­duḥ­kha­m anaṃtaṃ ta­tkā­ra­ṇa­tvā­nmi­thyā­da<span type="hard-break">- </span><lb n="175,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,07</span>rśanam abhadraṃ ta­dyo­gā­n mi­thyā­dṛ­ṣṭi­r abhadra iti ka­thya­te­sa ca sa­ma­dṛ­ṣṭi<span type="hard-break">- </span><lb n="175,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,08</span>r bhū­tvo­pa­pa­tti­ca­kṣu­ṣā sa­mī­kṣa­mā­ṇa­s ta­vai­ve­ṣṭaṃ­śra­ddha­tte sa­rva­thai­kā­nta<span type="hard-break">- </span><lb n="175,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,09</span>vā­dī­ṣṭa­syo­pa­pa­tti­śū­nya­tvā­t ta­tro­pa­pa­ttī­nāṃ mi­thyā­tvā­tta­da­bhi­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="175,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,10</span>na­vi­nā­śā­t­, tathā taveṣṭaṃ śra­dda­dhā­na­ś ca sa­mya­gdṛ­ṣṭiḥ syā­tsa­ma­ntā­d bha<span type="hard-break">- </span><lb n="175,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,11</span>drasya ka­lyā­ṇa­syā­naṃ­ta­su­kha­kā­ra­ṇa­sya sa­mya­gda­rśa­na­sya­prā­du­rbhā­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="175,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,12</span>t sa­ma­nta­bha­dro bhavaty eva | sati da­rśa­na­mo­ha­vi­ga­me­pa­rī­kṣā­yā­s tatkā<span type="hard-break">- </span><lb n="175,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,13</span>ra­ṇa­tvā­t­, ta­ttva­pa­ri­kṣā hi ku­ta­ści­tpa­rī­kṣya­jñā­nā­va­ra­ṇa­vī­ryā­nta­rā<span type="hard-break">- </span><lb n="175,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,14</span>ya­kṣa­yo­pa­śa­ma­vi­śe­ṣā­t ka­sya­ci­t kva­dā­ci­t ka­thaṃ­ci­tpra­va­rtte­ta­, sā ca <lb n="175,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,15</span>pra­va­rta­mā­nā ta­ttva­ni­śca­ya­m a­ta­ttva­vya­va­cche­de­na gha­ṭa­ya­ti­, ta­ddha­ṭa­nā ca <lb n="175,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,16</span>da­rśa­na­mo­ho­pa­śa­ma­kṣa­ya­kṣa­yo­pa­śa­ma­sa­dbhā­ve ta­ttva­śra­ddhā­naṃ­sa­mya­gda­rśa­naṃ <lb n="175,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,17</span>prā­du­rbhā­va­ya­ti | te­no­pa­pa­tti­ca­kṣu­ṣā samīkṣāṃ vi­da­dhā­naḥ­sa­mya­gdṛ­ṣṭiḥ <lb n="175,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,18</span>sa­maṃ­ta­bha­draḥ syād iti pra­ti­pa­dye­ma­hi bā­dha­kā­bhā­vā­t | na hiparī<span type="hard-break">- </span><lb n="175,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,19</span>kṣāyām u­pa­pa­tti­ba­lā­n nai­rā­tmya­m e­vo­pa­śa­ma­vi­dhe­r mārga i­ti­vya­va­ti­ṣṭha­te | </p><p n="a_272" rend="justify"><lb n="175,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,20</span>syān mataṃ, ja­nma­pra­baṃ­dha­sya kā­ra­ṇa­m a­haṃ­kā­ra­s ta­dbhā­ve­bhā­vā­t tada<span type="hard-break">- </span><lb n="175,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,21</span>bhāve cā­bhā­vā­t tasya cā­haṃ­kā­ra­sya kā­ra­ṇa­mā­tma­dṛ­ṣṭiḥ sāca<span type="hard-break">-</span><lb n="175,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 175,22</span>nai­rā­tmya­bhā­va­na­yā ta­dvi­ru­ddha­yā pra­śa­mya­te ta­du­pa­śa­mā­ccā­haṃ­kā­ra­ś ce<span type="hard-break">- </span><pb n="176"/><lb n="176,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,01</span>tasi sa­mū­la­ta­la­m u­pa­śā­mya­ti ta­du­pa­śa­mā­c ca de­hi­nāṃ­ja­nma­pra­baṃ­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="176,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,02</span>syo­pa­śa­mo ni­ścī­ya­te tena ta­tkā­ra­ṇā­bhā­vā­t te­no­pa­pa­tti­va­lā­de­vo<span type="hard-break">- </span><lb n="176,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,03</span>pa­śa­ma­vi­dhe­r nai­rā­tmya­bhā­va­nai­va mārgaḥ sa­ma­va­ti­ṣṭha­te | ta­da­sa­d eva, ā<span type="hard-break">- </span><lb n="176,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,04</span>tma­da­rśa­na­syai­va ja­nma­pra­baṃ­dho­pa­śa­ma­vi­dhi­mā­rga­tvo­pa­pa­tte­sta­thā hi — ja<span type="hard-break">- </span><lb n="176,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,05</span>nma­pra­baṃ­dha­sya hetur a­haṃ­kā­ro mo­ho­da­ya­ni­mi­tto­'­haṃ­tā­mā­tra­ni­mi­tto <lb n="176,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,06</span>vā ? pra­tha­ma­pa­kṣe nā­tma­dṛ­ṣṭi­he­tu­kaḥ syād a­vi­dyā­tṛ­ṣṇā­kṣa­ye­'­pi ci<span type="hard-break">- </span><lb n="176,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,07</span>tta­mā­tra­ni­baṃ­dha­na­tva­pra­saṃ­gā­t | saty e­vā­vi­dyā­tṛ­ṣṇo­da­ye­ci­tta­m ahaṃkā<span type="hard-break">- </span><lb n="176,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,08</span>rasya hetur iti cet, tarhi satyeva mo­ho­da­ye '­haṃ­kā­ra­he­tu­rā­tma­dṛ­ṣṭi<span type="hard-break">- </span><lb n="176,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,09</span>r iti kim a­nu­pa­pa­nnaṃ | dvi­tī­ya­pa­kṣe tu yu­kti­vi­ro­dhaḥ­saṃ­sā­ra­syā­haṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="176,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,10</span>tā­mā­tra­ni­mi­tta­tve mu­kta­syā­pi saṃ­sā­ra­pra­saṃ­gā­t­, ta­to­nā­haṃ­tā­mā­traṃ <lb n="176,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,11</span>ja­nma­pra­baṃ­dha­he­tu­r avidya tṛ­ṣṇā­śū­nyā­tvā­tsu­ga­ta­ci­ttā­haṃ­tā­mā­tra­va­d ity u<span type="hard-break">- </span><lb n="176,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,12</span>pa­pa­ttyā­'­haṃ­tā­mā­tra­he­tu­tvaṃ saṃ­sā­ra­sya bādhyata eva | na ca­su­ga­ta­ci<span type="hard-break">- </span><lb n="176,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,13</span>tta­syā­haṃ­tā­mā­tra­m api nāstīti yuktaṃ vaktuṃ, sva­saṃ­ve­da­na­syā­haṃ su<span type="hard-break">- </span><lb n="176,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,14</span>gata iti pra­ti­bhā­sa­mā­na­syā­bhā­va­pra­saṃ­gā­t | na hy aham i­ti­vi­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="176,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,15</span>lpo '­haṃ­tā­mā­traṃ sa­ka­la­vi­ka­lpa­śū­nya­sya yo­gi­na­sta­da­saṃ­bha­vā­t­, nā<span type="hard-break">- </span><lb n="176,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,16</span>'py aham asya svāmīti mamedabhāvo '­haṃ­tā­mā­traṃ ta­sya­mo­ho­da­ya­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="176,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,17</span>ttasya kṣī­ṇa­mo­he yogini saṃ­bha­vā­bhā­vā­t | tato na sā­dhya­śū­nyo <lb n="176,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,18</span>dṛṣṭāntaḥ sā­dha­na­śū­nyo vā su­ga­ta­ci­tte sva­ya­ma­vi­dyā­tṛ­ṣṇā­śū­nya<span type="hard-break">- </span><lb n="176,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,19</span>tvasya sau­ga­tai­r a­bhī­ṣṭa­tvā­t | nanv ā­tma­dṛ­ṣṭe­ra­vi­dyā­tṛ­ṣṇā­śū­nya­tvā­saṃ<span type="hard-break">- </span><lb n="176,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,20</span>bhavād ā­tma­dṛ­ṣṭe­r e­vā­vi­dyā­tvā­d a­vi­dyā­yā eva ca tṛ­ṣṇā­he­tu­tvā­da­vi­dyā<span type="hard-break">- </span><lb n="176,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,21</span>tṛ­ṣṇā­śū­nya­tva­m a­si­ddha­m eveti cet, nā­tma­dṛ­ṣṭe­ra­vi­dyā­tvā­si­ddhe­ś citta<span type="hard-break">- </span><lb n="176,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 176,22</span>kṣa­ṇa­dṛ­ṣṭi­va­t yathaiva hi pra­ti­kṣa­ṇaṃ ci­tta­da­rśa­naṃ vi­dyā­ta­da­nta­re­ṇa <pb n="177"/><lb n="177,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,01</span>bu­ddhi­saṃ­ca­ra­ṇā­nu­pa­pa­tte­s ta­thā­nā­dya­naṃ­tā­tma­dṛ­ṣṭi­ra­pi ta­da­bhā­ve '­haṃ­tā­pra<span type="hard-break">- </span><lb n="177,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,02</span>tya­bhi­jñā­na­syā­nu­pa­pa­tteḥ | ci­tta­saṃ­tā­no­'­haṃ­tā­pra­tya­bhi­jñā­na­he­tu­r iti <lb n="177,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,03</span>cet na, ta­syā­va­stu­tvā­t­, vastutve vā sa evātmā syān nāma<span type="hard-break">- </span><lb n="177,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,04</span>mā­tra­bhe­dā­t | tataḥ ka­thaṃ­ci­n nityasya kṣa­ṇi­ka­sya cā­tma­no­da­rśa<span type="hard-break">- </span><lb n="177,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,05</span>ra­haṃ­kā­ra­ni­baṃ­dha­na­ja­nma­pra­nya­sya­mā­ha­he­tu­kā­haṃ­kā­ra­ni­vṛ­tti­he­tu­tva­si­ddhe<span type="hard-break">- </span><lb n="177,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,06</span>na­syā­vi­dyā­tṛ­ṣṇā­śū­baṃ­dha­syo­pa­śa­mo­pa­pa­tte­r na­nai­rā­tmya­bhā­va­no­pa­śa­ma<span type="hard-break">- </span><lb n="177,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,07</span>vidher mārgaḥ sidhyet pu­ru­ṣā­dvai­ta­bhā­va­nā­va­t | </p><p n="a_273" rend="justify"><lb n="177,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,08</span>na hi pu­ru­ṣā­dvai­te saṃ­sā­ra­mo­kṣa­ta­tkā­ra­ṇa­saṃ­bha­vo­dvai­ta­pra­saṃ­gā­t | <lb n="177,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,09</span>nā'pi kecil lokāḥ santi te­jo­ni­dhi­r vā yas tān jvā­la­ya­ti <lb n="177,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,10</span>bhāti ca pa­ra­mā­tma­ni saty eva nā­sa­tī­ti mo­hā­ndha­kā­rā­pa­ho­bo­dha<span type="hard-break">- </span><lb n="177,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,11</span>ma­ya­pra­kā­śa­vi­śa­do '­nta­ryā­mī puruṣaḥ si­ddhye­t­, tasmiṃś ca yesaṃśe<span type="hard-break">- </span><lb n="177,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,12</span>rate te hatāḥ syuḥ | sa­rva­syā­sya pra­paṃ­ca­syā­nā­dya­vi­dyā­va­lā­tpa­ri­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="177,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,13</span>lpane ca na pa­ra­mā­rtha­taḥ kaścid u­pa­śa­ma­vi­dhe­r mārgaḥ syā­nnai­rā­tmya­da­rśa<span type="hard-break">- </span><lb n="177,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,14</span>navat | e­te­ne­śva­rā­di­r e­vo­pa­śa­ma­vi­dhe­r mārga i­ti­bru­va­nni­ra­staḥ­, tasyā<span type="hard-break">- </span><lb n="177,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,15</span>py u­pa­pa­tti­vā­dhi­ta­tvā­t su­ga­tā­di­va­d ity ā­pta­pa­rī­kṣā­yāṃ­vi­sta­ra­ta­s ta<span type="hard-break">- </span><lb n="177,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,16</span>ttvā­rthā­laṃ­kā­re ca ni­rū­pi­taṃ tataḥ pra­ti­pa­tta­vyaṃ | </p><p n="a_274" rend="justify"><lb n="177,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,17</span>nanv evaṃ bha­ga­va­ti va­rddha­mā­ne rāgād eva bha­va­tāṃ­sto­traṃ dveṣād eva <lb n="177,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,18</span>vānyeṣu do­ṣo­dbhā­va­naṃ na punaḥ pa­ra­mā­rtha­ta ity ā­śaṃ­kāṃ­ni­rā­ku­rva­nto <lb n="177,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 177,19</span>vṛttam āhuḥ — </p><lg n="YA-IŚ_64 a_275" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_64a"><lb n="177,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 64a</span>na rāgān naḥ stotraṃ bhavati bha­va­pā­śa­cchi­di munau</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_64b"><lb n="177,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 64b</span>na cānyeṣu dveṣād a­pa­gu­ṇa­ka­thā­bhyā­sa­kha­la­tā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_64c"><pb n="178"/><lb n="178,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 64c</span>kimu nyā­yā­nyā­ya­pra­kṛ­ta­gu­ṇa­do­ṣa­jña­ma­na­sā</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_64d"><lb n="178,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 64d</span>hi­tā­nve­ṣo­pā­ya­s tava gu­ṇa­ka­thā­saṃ­ga­ga­di­taḥ || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">64</ref> || </l></lg><p n="a_276" rend="justify"><lb n="178,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,03</span>na rāgān no 'smākaṃ pa­rī­kṣā­prā­dhā­nā­naṃ bhavati va<span type="hard-break">- </span><lb n="178,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,04</span>rddhamāne 'stotraṃ pravṛttaṃ kīrtyā mahatyā bhu­vi­va­rdha­mā­na­m ity ādikaṃ <lb n="178,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,05</span>bhavato muner bha­va­pā­śa­cche­di­tvā­t ta­da­rthi­ta­yā­sto­tra­syo­pa­pa­ttaḥ­, ' na cā<span type="hard-break">- </span><lb n="178,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,06</span>nyeṣv a­ne­kā­nta­vā­di­ṣu dve­ṣā­de­vā­pa­gu­ṇa­ka­thā­bhyā­se­na kha­la­tā­na<span type="hard-break">- </span><lb n="178,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,07</span>stata eva kimuta nyā­yā­nyā­ya­jña­ma­na­sāṃ­pra­kṛ­ta­gu­ṇa­do­ṣa­jña­ma­na­sāṃ ca <lb n="178,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,08</span>ca hi­tā­hi­tā­nve­ṣa­ṇo­pā­ya­s tava gu­ṇa­ka­thā­saṃ­ge­na­ga­di­ta iti nā<span type="hard-break">- </span><lb n="178,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,09</span>pre­kṣā­pū­rva­kā­ri­tā sūreḥ, śra­ddhā­gu­ṇa­jña­ta­yo­r e­va­pa­ra­mā­tma­sto­tre yuktya<span type="hard-break">- </span><lb n="178,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,10</span>nu­śā­sa­ne pra­yo­ja­ka­tvā­t | sāmprataṃ sto­tra­pha­laṃ sū­ra­yaḥ­prā­rtha­ya­nti | </p><lg n="YA-IŚ_65 a_277" ana="base-text"><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_65a"><lb n="178,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 65a</span>iti stutyaḥ stutyais tri­da­śa­mu­ni­mu­khyaiḥ pra­ṇi­hi­taiḥ</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_65b"><lb n="178,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 65b</span>stutaḥ śaktyā śre­yaḥ­pa­da­m a­dhi­ga­ta­s tvaṃ jina mayā | </l><l rend="left" ana="base-text" n="YA-IŚ_65c"><lb n="178,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 65c</span>ma­hā­vī­ro vīro du­ri­ta­pa­ra­se­nā­bhi­vi­ja­ye</l><l rend="right" ana="base-text" n="YA-IŚ_65d"><lb n="178,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YA-IŚ 65d</span>vidheyā me bhaktiḥ pathi bhavata e­vā­pra­ti­ni­dhau || <ref ana="YA" resp="IŚ" rend="b">65</ref> || </l></lg><p n="a_278" rend="justify"><lb n="178,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,15</span>bhavato jinasya pathi mārge sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri<span type="hard-break">- </span><lb n="178,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,16</span>tra­la­kṣa­ṇo '­pra­ti­ni­dhau — pra­ni­ni­dhi­r a­hi­te­'­nya­yo­ga­vya­va­cche­de­na ni<span type="hard-break">- </span><lb n="178,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,17</span>rṇīte bhaktim ā­rā­dha­nāṃ vi­dhe­yā­s tvaṃ jina ? me bha­ga­va­nni­ti sto<span type="hard-break">- </span><lb n="178,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,18</span>tra­pha­la­prā­rtha­nā pa­ra­ma­ni­rvā­ṇa­pha­la­sya ta­nmū­la­tvā­t | ku­taḥ­sva­pa­thi <lb n="178,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,19</span>bhaktiṃ vi­dhe­yā­s tvam iti cet, yato dū­ri­ta­pa­ra­se­nā­bhi­vi­ja­ye­vī<span type="hard-break">- </span><lb n="178,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,20</span>ras tvaṃ yataś ca ma­hā­vī­raḥ śre­yaḥ­pa­da­m a­dhi­ga­ta­tvā­t yataśca stutaḥ <lb n="178,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 178,21</span>śaktyā mayeti | kasmāt tvaṃ stuta iti cet, stutyo yasmāt <pb n="179"/><lb n="179,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,01</span>svayaṃ stutyair api tri­da­śa­mu­khyaiḥ su­re­ndrai­rmu­ni­mu­khyai­ś ca ga­ṇa­dha­ra­de­vā<span type="hard-break">- </span><lb n="179,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,02</span>dibhiḥ pra­ṇi­hi­tai­r e­kā­gra­ma­na­skai­r iti he­tu­he­tu­sa­dbhā­ve­na­pa­da­gha­ṭa­nā <lb n="179,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,03</span>vidheyā | na hi du­ri­ta­pa­ra­se­nā­bhi­vi­ja­yo vī­ra­tva­m a­nta­re­ṇa­saṃ­bha­va<span type="hard-break">- </span><lb n="179,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,04</span>ti, a­vī­re­ṣu vī­ryā­ti­śa­ya­śū­nye­ṣu ta­da­gha­ṭa­nā­t­, yato '­yaṃ­vī­ra­tve<span type="hard-break">- </span><lb n="179,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,05</span>nā­na­ta­vī­rya­tva­la­kṣa­ṇe sādhye hetur na syāt | na cā­yaṃ­ka­rma­ri­pu­se<span type="hard-break">- </span><lb n="179,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,06</span>nā­bhi­vi­ja­yo ji­na­syā­si­ddha eva | </p><p n="a_279" rend="justify"><lb n="179,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,07</span>"tvaṃ śu­ddhi­śa­ktyo­r u­da­ya­sya kāṣṭhāṃ tu­lā­vya­tī­tāṃ jina ? <lb n="179,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,08</span>śā­nti­rū­pā­m | a­vā­pi­tha bra­hma­pa­tha­sya netā ma­hā­ni­tī­ya­t prati<span type="hard-break">- </span><lb n="179,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,09</span>baktum īśāḥ" || </p><p n="a_280" rend="justify"><lb n="179,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,10</span>ity anena tasya sā­dhi­ta­tvā­t | tathā ma­hā­vī­ra­tve sakala<span type="hard-break">- </span><lb n="179,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,11</span>vī­rā­dhi­pa­ti­tva­la­kṣa­ṇe sādhye śre­yaḥ­pa­dā­dhi­ga­ta­syā­pi he­tu­tva­mu­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="179,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,12</span>pannam eva ta­daṃ­ta­re­ṇa ta­da­nu­pa­pa­tteḥ | na ca bha­ga­va­taḥ­śre­yaḥ­pa­dā­dhi<span type="hard-break">- </span><lb n="179,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,13</span>ga­ta­tva­m asiddhaṃ bra­hmā­pa­tha­sya ne­te­nya­ne­na tasya sā­dha­nā­t | tathā'<span type="hard-break">- </span><lb n="179,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,14</span>nyeṣāṃ stutyais tri­da­śa­mu­khyai­r mu­ni­mu­khyai­ś ca prā­ṇi­hi­tai­ra­na­nya­ma­no­vṛ­tti<span type="hard-break">- </span><lb n="179,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,15</span>bhiḥ stutyatve sādhye ma­hī­vī­ra­tvaṃ hetur u­pa­pa­dya­ta­e­vā­nya­sya tair a<span type="hard-break">- </span><lb n="179,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,16</span>stutyasya ma­hā­vī­ra­tvā­nu­pa­pa­tte­r iti yaḥ stu­ti­go­ca­ra­tvaṃ­ni­nī­ṣu­rā<span type="hard-break">- </span><lb n="179,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,17</span>cāryo bha­ga­vaṃ­taṃ vīram āsīt tena stuto bha­ga­vā­n e­ve­ti­bha­ga­va­ta eva <lb n="179,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,18</span>pathi bhaktiṃ prā­rthi­ta­vā­n­, ta­syā­pra­ti­ni­dhi­tvā­tta­dā­rā­dha­nā­prā­ptau <lb n="179,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,19</span>ka­rma­ri­pu­se­nā­bhi­vi­ja­ya­sya ta­tkā­rya­sya saṃ­prā­pti­si­ddhe­ś ca­śre­yaḥ­pa<span type="hard-break">- </span><lb n="179,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,20</span>dā­dhi­ga­mo­pa­pa­tte­r ji­na­tva­syo­pa­me­ya­syā­va­śyaṃ­bhā­vi­tvā­t | kathaṃ puna<span type="hard-break">- </span><lb n="179,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,21</span>r asau bha­ga­va­taḥ panthāḥ sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri­trā­tma­ko­'­pra­ti­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="179,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 179,22</span>dhiḥ siddha iti cet | ta­da­pa­ra­sya jñā­na­mā­tra­sya­vai­rā­gya­mā­tra­sya <pb n="180"/><lb n="180,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,01</span>vā ta­du­bha­ya­mā­tra­sya vā pa­ra­mā­tmo­pā­ya­syā­saṃ­bha­vā­t­, sa­ka­la­saṃ­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="180,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,02</span>ra­kā­ra­ṇaṃ hi mi­thyā­da­rśa­na­jñā­na­cā­ri­tra­la­kṣa­ṇaṃ tat ka­thaṃ­jñā­na­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="180,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,03</span>trān ni­va­rtta­te mi­thyā­jñā­na­syai­va tato ni­vṛ­tteḥ­, na ca­mi­thyā­jñā­na­ni<span type="hard-break">- </span><lb n="180,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,04</span>vṛttau rā­gā­di­do­ṣā­di­kaṃ mi­thyā­cā­ri­traṃ ni­va­rtta­te­;­sa­mu­tpa­nna­ta­ttva<span type="hard-break">- </span><lb n="180,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,05</span>jñā­na­syā­pi rā­gā­di­do­ṣa­sa­dbhā­va­si­ddheḥ | pra­kṣī­ṇa­mo­hā­tta­ttva­jñā­nā<span type="hard-break">- </span><lb n="180,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,06</span>nni­vṛ­tti­r iti cet, sa eva mo­ha­pra­kṣa­yaḥ kutaḥ syāt | tattvajñā<span type="hard-break">- </span><lb n="180,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,07</span>nā­ti­śa­yā­d eveti cet; kaḥ punas ta­ttva­jñā­nā­ti­śa­yaḥ ? pra­kṣī­ṇa­mo­ha­tva<span type="hard-break">- </span><lb n="180,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,08</span>m iti cet, pa­ra­spa­rā­śra­yaḥ sati mo­ha­pra­kṣa­ye­ta­ttva­jñā­nā­ti­śa­yaḥ <lb n="180,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,09</span>sati vā­'­ti­śa­ye mo­ha­pra­kṣa­ya iti | sā­kṣā­tsa­ka­la­pa­dā­rtha­pa­ri­cche<span type="hard-break">- </span><lb n="180,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,10</span>ditvaṃ ta­ttva­jñā­nā­ti­śa­ya iti cet; tat kutaḥ siddhyet ? dharmavi<span type="hard-break">- </span><lb n="180,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,11</span>śeṣād iti cet; so 'pi kutaḥ syāt? sa­mā­dhi­vi­śe­ṣā­d iti <lb n="180,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,12</span>cet, sa eva sa­mā­dhi­vi­śe­ṣa­s ta­ttva­jñā­nā­d anyo vā ? ta­ttva­jñā­na­m eva <lb n="180,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,13</span>sthi­rī­bhū­taṃ sa­mā­dhi­r iti cet, tat kim ā­ga­ma­jñā­naṃ­yo­gi­jñā­naṃ vā ? <lb n="180,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,14</span>yady ā­ga­ma­jñā­naṃ duḥ­kha­ja­nma­pra­vṛ­tti­do­ṣa­mi­thyā­jñā­nā­nāṃ­kā­rya­kā­ra­ṇa<span type="hard-break">- </span><lb n="180,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,15</span>bhā­va­vi­ṣa­yaṃ tadā nyā­ya­da­rśa­na­vi­dāṃ tad astīti dha­rma­vi­śe­ṣaṃ­ja­na<span type="hard-break">- </span><lb n="180,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,16</span>yet | sa ca yo­gi­jñā­na­m iti tadbhava eva mu­kti­pra­saṃ­gaḥ | atha <lb n="180,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,17</span>yo­gi­jñā­naṃ sa­mā­dhi­vi­śe­ṣa­s tad e­ve­ta­re­ta­rā­śra­yaḥ syāt — sa­ti­yo­gi­jñā­ne <lb n="180,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,18</span>sthi­rī­bhū­te sa­mā­dhi­vi­śe­ṣe dha­rma­vi­śe­ṣaḥ­, tasmāc ca ya­tho­ktaḥ­sa­mā<span type="hard-break">- </span><lb n="180,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,19</span>dhi­vi­śe­ṣa iti nai­ka­syā­pi prasiddhiḥ | yadi pu­na­sta­ttva­jñā­nā­d anya <lb n="180,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,20</span>eva sa­mā­dhi­vi­śe­ṣa­sta­dā sa ko 'nyo 'nyatra sa­mya­kcā­ri­trā­t ? | <lb n="180,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,21</span>sa­mya­kcā­ri­tro­pa­hi­tā­d eva ta­ttva­jñā­nā­tta­ttva­śra­ddhā­nā­vi­nā­bhā­vi­naḥ <lb n="180,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 180,22</span>saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­tra­ya­sya pa­ri­kṣa­yaḥ si­ddhye­t­, na ta­ttva­jñā­nā­de­va kevalā<span type="hard-break">- </span><pb n="181"/><lb n="181,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,01</span>dato na ta­tsa­ka­la­saṃ­sā­ra­he­tu­pra­ti­pa­kṣaḥ­, nā­'­pi­vai­rā­gyaṃ ta­tpra­ti­pa­kṣaḥ <lb n="181,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,02</span>ka­sya­ci­n mūrkhasya ta­pa­svi­naḥ saty api vai­rā­gye­mi­thyā­jñā­na­sya sa<span type="hard-break">- </span><lb n="181,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,03</span>dbhāvāt | ta­ttva­jñā­na­m eva vairāgyaṃ tasmin sa­ti­mi­thyā­jñā­na­sya saṃsā<span type="hard-break">- </span><lb n="181,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,04</span>ra­kā­ra­ṇa­sya ni­vṛ­tte­s tad eva saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­pra­ti­pa­kṣa­bhū­ta­mi­ti cet, <lb n="181,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,05</span>kiṃ punas tatparaṃ ta­ttva­jñā­naṃ | rā­gā­di­do­ṣa­ra­hi­taṃ­ta­ttva­jñā­na­m iti <lb n="181,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,06</span>cet, tarhi sa­mya­kcā­ri­traṃ ta­ttva­jñā­na­sa­hi­taṃ­ta­ttva­śra­ddhā­nā­vi­nā <lb n="181,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,07</span>bhāvi saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­pra­ti­dva­ndvi siddhaṃ, na pu­na­rvai­rā­gya­mā­traṃ­, etena <lb n="181,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,08</span>ta­du­bha­ya­mā­tra­sya saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­pra­ti­dva­ndvi­tva­m a­pā­staṃ­ta­ttva­śra­ddhā­na­śū<span type="hard-break">- </span><lb n="181,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,09</span>nyasya ta­du­bha­ya­syā­pi saṃ­sā­ra­he­tu­tva­da­rśa­nā­t | sa­ti­śra­ddhā­vi­śe­ṣe <lb n="181,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,10</span>ta­ttva­jñā­na­pū­rva­kaṃ vairāgyaṃ na punas ta­ttva­śra­dvā­na­śū­nyaṃ­ta­sya vairāgyā <lb n="181,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,11</span>bhā­sa­tvā­d iti cet, tarhi sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri­tra­tra­ya­m e­va­saṃ­sā<span type="hard-break">- </span><lb n="181,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,12</span>ra­kā­ra­ṇa­sya mi­thyā­da­rśa­na­mi­thyā­jñā­na­mi­thyā­cā­ri­tra­rū­pa­sya­tra­yā<span type="hard-break">- </span><lb n="181,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,13</span>tmakasya tra­yā­tma­ke­nai­va pra­ti­dva­ndvi­nā ni­va­rtta­yi­tuṃ­śa­kya­tvā­t | <lb n="181,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,14</span>mi­thyā­jñā­na­syai­va­vi­pa­rī­ta­tvā­bhi­ni­ve­śa­vi­pa­rī­tā­ca­ra­ṇā­ka­ra­ṇa­śa­kti<span type="hard-break">- </span><lb n="181,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,15</span>yu­kta­syai­ka­sya saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­tva­vya­va­sthā­yāṃ tu ta­ttva­jñā­na­me­va tattva<span type="hard-break">- </span><lb n="181,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,16</span>śra­ddhā­na­sa­mya­gā­ca­ra­ṇa­śa­kti­yu­ktaṃ ta­nni­va­rtta­ka­m iti yu­kta­mu­tpa­śyā<span type="hard-break">- </span><lb n="181,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,17</span>mas ta­ttva­jñā­na­sya ta­ttva­pra­kā­śa­na­śa­kti­rū­pa­tvā­t­, ta­ttva­śra­ddhā­na­śa­kteḥ <lb n="181,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,18</span>sa­mya­gda­rśa­na­tvā­t sa­mya­gā­ca­ra­ṇā­śa­kteḥ sa­mya­kcā­ri­tra­tvā­ttra­yā­tma<span type="hard-break">- </span><lb n="181,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,19</span>ka­tvā­na­ti­kra­mā­t­, saṃ­sā­ra­kā­ra­ṇa­sya mi­thyā­jñā­na­sya­vi­pa­rī­ta­ta­ttva<span type="hard-break">- </span><lb n="181,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,20</span>pra­kā­śa­na­vi­pa­rī­tā­bhi­ni­ve­śa­vi­pa­rī­tā­ca­ra­ṇa­śa­ktyā­tma­na­sta­thā­tma­ka<span type="hard-break">- </span><lb n="181,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,21</span>tvā­na­ti­kra­ma­va­t | </p><p n="a_281" rend="justify"><lb n="181,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 181,22</span>tataḥ sa­mya­gda­rśa­na­jñā­na­cā­ri­trā­tma­ka eva pa­ra­mā­tma­tva­sya <pb n="182"/><lb n="182,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,01</span>paṃthāḥ sa­ma­va­ti­ṣṭha­te na jñā­na­mā­trā­di­r iti sa e­vā­pra­ti­ni­dhiḥ <lb n="182,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,02</span>siddhaḥ | </p><p n="a_282" rend="justify"><lb n="182,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,03</span>tatas tatraiva bhaktiṃ prā­rtha­ya­mā­naḥ sa­ma­nta­bha­dra­svā­mī­na prekṣā<span type="hard-break">- </span><lb n="182,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,04</span>pū­rva­kā­ri­tāṃ pa­ri­tya­ja­tī­ti pra­ti­pa­tta­vya­m | </p><lg n="a_283"><l><lb n="182,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,05</span>stheyāj jā­ta­ja­ya­ghva­jā­pra­ti­ni­dhiḥ pro­dbhū­ta­bhū­ri­pra­bhuḥ­, </l><l><lb n="182,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,06</span>pra­dhva­stā­khi­la­du­rna­ya­dvi­ṣa­di­bhaḥ sa­nnī­ti­sā­ma­rthya­taḥ | </l><l><lb n="182,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,07</span>sa­nmā­rga­stri­bi­dhaḥ ku­mā­rga­m a­tha­no­'­rha­nvī­ra­nā­thaḥ śriye</l><l><lb n="182,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,08</span>śa­śva­tsaṃ­stu­ti­go­ca­ro '­na­gha­dhi­yāṃ śrī­sa­tya­vā­kyā­dhi­paḥ | 1 | </l><l><lb n="182,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,09</span>śrī­ma­dvī­ra­ji­ne­śva­rā­ma­la­gu­ṇa­sto­traṃ pa­rī­kṣe­kṣa­ṇaiḥ</l><l><lb n="182,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,10</span>sākṣāt svā­mi­sa­ma­nta­bha­dra­gu­ru­bhi­s tattvaṃ sa­mī­kṣa­yā­khi­la­m | </l><l><lb n="182,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,11</span>proktaṃ yu­ktya­nu­śā­sa­naṃ vi­ja­yi­bhiḥ syā­dvā­da­mā­rgā­nu­gai<span type="hard-break">-</span></l><l><lb n="182,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,12</span>r vi­dyā­naṃ­da­bu­dhai­r a­laṃ­kṛ­ta­m idaṃ śrī­sa­tya­vā­kyā­dhi­paiḥ || 2 || </l></lg><trailer n="a_284"><lb n="182,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,13</span>iti '­śrī­ma­dvi­dyā­naṃ­dyā­cā­rya­kṛ­to­' yu­ktya­nu­śā­sa­nā­la­ṅkā­raḥ­sa­mā­ptaḥ | <lb n="182,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">YAṬ-IŚ 182,14</span>samāpto ‘yaṃ graṃthaḥ</trailer></body></text></TEI>
